Amaç ve kapsam
(1) Bu Tebliğin amacı, genel yönetim kapsamındaki kamu idarelerinin duran varlıklarının amortisman, tükenme payı ve değer düşüklüğüne ilişkin usul ve esaslar ile uygulanacak amortisman ve tükenme payının süre, yöntem ve oranlarının belirlenmesidir.
Dayanak
(1) Bu Tebliğ, 3/12/2014 tarihli ve 2014/7052 sayılı Bakanlar Kurulu Kararıyla yürürlüğe konulan Genel Yönetim Muhasebe Yönetmeliğinin 26 ncı, 27 nci, 28 inci ve 29 uncu maddelerine dayanılarak hazırlanmıştır.
Amortisman, tükenme payı ve değer düşüklüğüne tabi duran varlıklar
(1) Aşağıdaki hesaplarda izlenen duran varlıklar, amortismana tabidir:
251 - Yeraltı ve Yerüstü Düzenleri Hesabı
252 - Binalar Hesabı
253 - Tesis, Makine ve Cihazlar Hesabı
254 - Taşıtlar Hesabı
255 - Demirbaşlar Hesabı
256 - Hizmet İmtiyaz Varlıkları Hesabı
260 - Haklar Hesabı
263 - Ürün ve Teknoloji Geliştirme Giderleri Hesabı
264 - Özel Maliyetler Hesabı
267 - Diğer Maddi Olmayan Duran Varlıklar Hesabı
294 - Elden Çıkarılacak Stoklar ve Maddi Duran Varlıklar Hesabı
(2) Aşağıdaki hesaplarda izlenen duran varlıklar, tükenme payına tabidir:
271 - Arama Giderleri Hesabı
277 - Diğer Özel Tükenmeye Tabi Varlıklar Hesabı
(3) Aşağıdaki hesaplarda izlenen duran varlıklar, değer düşüklüğüne tabidir:
250 - Arazi ve Arsalar Hesabı
251 - Yeraltı ve Yerüstü Düzenleri Hesabı
252 - Binalar Hesabı
253 - Tesis, Makine ve Cihazlar Hesabı
254 - Taşıtlar Hesabı
255 - Demirbaşlar Hesabı
256 - Hizmet İmtiyaz Varlıkları Hesabı
258 - Yapılmakta Olan Yatırımlar Hesabı
260 - Haklar Hesabı
263 - Ürün ve Teknoloji Geliştirme Giderleri Hesabı
264 - Özel Maliyetler Hesabı
267 - Diğer Maddi Olmayan Duran Varlıklar Hesabı
(4) Duran varlıklardan;
a) Yapım aşamasındaki sabit varlıklar, tarihi yapılar, tarihi veya sanat değeri olan demirbaşlar ve iz bedeli ile izlenenler amortismana tabi değildir.
b) Tarihi yapılar, tarihi veya sanat değeri olan demirbaşlar ve iz bedeli ile izlenenler değer düşüklüğüne tabi değildir.
Amortisman, tükenme payı ve değer düşüklüğüne tabi tutulan varlıkların değeri
(1) Duran varlıkların amortisman, tükenme payı ve değer düşüklüğüne tabi değerleri maliyet bedelidir. Maliyet bedeli ise bir varlığın satın alınması, üretilmesi veya değerinin artırılması için yapılan harcamalar veya verilen kıymetlerin toplamıdır. Ancak, enflasyon düzeltmesine tabi tutulmuş olan varlıklar için amortisman, tükenme payı ve değer düşüklüğü hesaplamasına esas alınacak değer, enflasyon düzeltmesi sonucu ortaya çıkan değerdir.
(2) Bir varlık için yapılan harcamaların, kayıtlı değerine ilave edilmesi halinde, amortisman ve değer düşüklüğü hesaplaması varlığın yeni değeri üzerinden yapılır.
Amortisman ve tükenme payı ayırma yöntemi
(1) Duran varlıklar için amortisman ve tükenme payı ayrılmasında normal amortisman yöntemi uygulanır. Bu yönteme göre varlıklar için amortisman ve tükenme payı, varlığın yararlanma süresine göre Ek-1’de yer alan Amortisman ve Tükenme Payı Süre ve Oranları Listesinde belirlenen oranlarda her yıl eşit olarak ayrılır.
Amortisman ve tükenme payı süre ve oranları
(1) Amortisman ve tükenme payı süresi, duran varlıkların aktife girdiği yıldan başlar. Bu sürenin yıl olarak hesaplanması için “1” rakamı bu Tebliğ ekinde belirtilen, varlığın yararlanma süresine göre belirlenmiş orana bölünür (Örnek: 1/0,20 = 5 yıl; 1/0,025 = 40 yıl).
(2) Maliyet bedeli, 9/10/2024 tarihli ve 9014 sayılı Cumhurbaşkanı Kararıyla yürürlüğe konulan Taşınır Mal Yönetmeliği uyarınca hazırlanan listede yer alan dayanıklı taşınırların her biri ve maddi olmayan duran varlıklar için 52.000 TL’nin altındaki, 13/9/2006 tarihli ve 2006/10970 sayılı Bakanlar Kurulu Kararıyla yürürlüğe konulan Kamu İdarelerine Ait Taşınmazların Kaydına İlişkin Yönetmelikte yer alan taşınmazlar için 114.000 TL’nin altındaki duran varlıklar ile tutarına bakılmaksızın Özel Tükenmeye Tabi Varlıklar hesap gruplarında izlenen varlıklar için amortisman oranı %100 olarak belirlenmiştir. Diğer bir ifadeyle maliyet bedeli bu tutarlara kadar olan duran varlıklar, hesaplara alındığı yılın sonunda tamamen amorti edilir.
(3) Hesaplarda kayıtlı duran varlıklar için yapılan harcamalardan ikinci fıkrada belirtilen limitleri aşanlar değer artırıcı harcama olarak kabul edilir.
(4) İkinci fıkrada yer alan limitler, yapım aşamasındaki maddi duran varlıklar için aktifleştirilen maliyetlerin, geçici ve kesin kabule tabi işlerde geçici kabulün onaylanmasından, diğer hallerde ise işin fiilen tamamlanmasından sonra ilgili varlık hesabına aktarıldığı toplam tutarı için geçerlidir.
(5) İkinci fıkrada yer alan limitler, gerektiğinde Hazine ve Maliye Bakanlığınca güncellenerek yılı Kasım ayı sonuna kadar duyurulur.