285 Orman Yangınlarının Önlenmesi ve Söndürülmesinde Uygulama Esasları

2- YANGININ TÜRLERİ

Ülkemizde iki çeşit orman yangını vardır. Bunlar örtü ve tepe yangınlarıdır. Üçüncü bir orman yangını türü olan toprak yangını ise Ülkemiz için önemli değildir.

2.1- Örtü Yangını : Orman toprağını örten ölü ve diri örtüyü yakan yangındır. (Ot, çayır, funda, fide, fidan, yaprak, yosun, humus, kuru dal, kütük, devrik kesim artıkları v.s.)

Meşcere asli ağaçlarına çoğunlukla zarar vermez. Ancak; torağı örten yanıcı maddelerin yoğun olması halinde zarar verebilir. Bunun için de yanan sahanın yangın sonrası takip ve kontrol edilmesinde fayda vardır.

2.2- Tepe Yangını : Ağaç ve ağaçcıkların tepelerini de yakarak ilerleyen yangındır. Bu yangın türünde istisnalar hariç ormanın örtüsü, ağaçların gövdeleri ve tepeleri çeşitli şiddette yandığından ağaçlar genellikle kuruyarak, meşcere canlılığını kaybeder. En tehlikeli yangın türüdür.

YANGININ ÇIKIŞ NEDENLERİ :

Eldeki istatistik bilgilerine göre: yangının çıkmasına neden olan ateşin, ana faktörlerinin yıldırım ve insanların çeşitli faaliyetleri olduğunu göstermektedir.İnsanın çeşitli faaliyetleri arasında: tarla çalışmaları (anız yakma, bağ-bahçe temizliği), çöplerin ateşe verilmesi, enerji nakil hattı arızaları, piknik ve çoban ateşi v.s.sayılabilir.

Nedeni Bilinen Yangınlar : Yıldırım, kasıt, ihmal ve dikkatsizlik olarak üç guruba ayrılır. Ayrıca nedeni tespit edilemeyen yangınlar vardır ki bunlar oldukça fazladır. Böylece yangın çıkış nedenlerini,

1-Yıldırım,

2- Kasıt

3- İhmal ve dikkatsizlik,

4- Nedeni bilinmeyen

olmak üzere 4 gurupta toplamak mümkündür.

4- YANGINI ETKİLEYEN FAKTÖRLER

1- Yanıcı madde

2- Hava Halleri ( İklim - Klima)

3- Topografik Yapı ( Arazi Yapısı) dır

4.1 Yanıcı Madde :Ölü örtü, alt tabakada bulunan ot, çayır bitkileri, çeşitli çalılar, enkaz, kesim artıkları, ağaç ve ağaçcık v.s. dir. Yanıcı maddelerin inceliği- kalınlığı, miktarı, cinsi, devamlılığı ve rutubeti gibi özellikler yanma olayını etkiler.

4.2- Hava Halleri : Yağış, nispi nem, sıcaklık ve rüzgar hızı yangını etkiler.Nispi nemin saat 10.00’da % 40 ve daha düşük olması, nemin 1-2 saat gibi kısa zaman diliminde % 20’ den fazla düşüş göstermesi hallerinde mutlaka yangın çıkmaktadır. Ayrıca rüzgar hızının 20 Km/saat ve üzerinde oluşu, kurak geçen yaz günleri yangını körükler. Bunun için yangın organizasyonu içindeki ilgililer Meteoroloji’ den sıcaklık, nispi hava nemi ve rüzgar hızını ihtiva eden hava raporunu her gün saat başı almalıdırlar.

4.3- Topografik Yapı : Bakı, yükseklik, arazi meyilli, arazi şekli (röliyel), dar dere, kutu derelerdir. Doğrudan deniz rüzgarlarına açık alanlar, ada, yarımada durumunda olan sahalarda yangın sürat kazanır, bakı durumda; yangın tehlikesi yönünden güney, batı, doğu ve kuzey yamaçlar olmak üzere öncelik sıralaması yapılır.

II. BÖLÜM

ORMAN YANGINLARI İLE MÜCADELEDE KORUYUCU TEDBİRLER

Yangının çıkmasına engel olmak veya çıkacak yangınların sayılarının azaltılması için önceden alınan ve devamlılık gerektiren tedbirlerdir.

1- HALKIN EĞİTİMİ

1.1 Okul, cami, köy ve kışlalarda orman yangınları ile ilgili Orman İşletme Şefleri, Orman İşletme Müdürleri ve uzmanlarca eğitim verilecektir.

1.2 Broşürler dağıtılacak, gazete ve dergilerde yazılar yayınlanacaktır.

1.3 Radyo ve TV programları düzenlenecek, bu konuda mümkün olduğu takdirde orman radyo ve televizyon istasyonu kurulacaktır.

1.4 Orman ve orman yangını konusunda yarışmalar düzenlenecektir.( Şiir, resim,fotoğraf, kompozisyon, senaryo v.s.)

1.5 Orman içinden veya kenarından geçen karayolu,köy yolu ve orman yolu kenarlarına, piknik alanlarına yangın ikaz levhaları, veciz sözler ihtiva eden tabelalar konacaktır.

1.6 İlçe ve beldelerde özellikle ilçenin pazarı olan günlerde anız yakılmaması için hoparlörlerle yangın uyarı anonsları yapılacaktır.

1.7 Kritik günlerde orman içi ve kenarı köylere caydırıcı, ikaz edici el afişleri dağıtılacaktır.

1.8 Karayolları ve trafik ekiplerince; Orman içi ve kenarı yollarda, yanan sigara atılmaması için uyarı anonsu yapılacaktır.

1.9 Çıkan yangını haber vermek üzere teşkilatın telefon numaraları Kaymakamlık, karakol ve Muhtarlıklara bildirilecektir.

1.10 Toplumda mevki ve söz sahibi sevilen kişilerle orman yangını konusunda radyo ve televizyonda programlar düzenlenecek, basına orman yangınları konusunda yazı yazmaları sağlanacaktır.