2146502 Şarbon Hastalığı Saha Mücadele Talimatı

Hastalığın kuluçka süresi, küçükbaş hayvanlarda perakut seyrettiğinden 1-2 gün, büyükbaş hayvanlarda ise 3-5 gündür. Hastalık etkeni vücutta vejetatif kapsüllü halde bulunur. Dış ve uygun olmayan ortamlarda dayanıklı spor haline dönüşerek 50-60 yıl hastalık yapabilme kabiliyetini muhafaza eder. Hastalık etkeninin bulunduğu alanlarda hayvanların otlatılması veya bu alandaki otların biçilerek hayvanlara yedirilmesi ile hastalığın hayvanlara bulaşması hızlanmaktadır.

Şarbon hastalığı, Antartika hariç Dünyanın her yerinde ve Ülkemizin tüm bölgelerinde değişik sıklıklar ile görülmektedir. Ülkemizde her geçen yıl görülme sıklığı azalmasına rağmen, özellikle meraya dayalı hayvancılık yapılması ve şarbon hastalığının meradan bulaşabilen bir hastalık olması sebebiyle Doğu ve Güneydoğu Anadolu bölgelerinde halen önemini korumaktadır.

Hastalık ile mücadele, 5996 sayılı Veteriner Hizmetleri, Bitki Sağlığı, Gıda ve Yem Kanununa dayanılarak 23.12.2011 tarih ve 28151 sayı ile Resmi Gazete' de yayınlanan "Şarbon Hastalığına Karşı Korunma ve Mücadele Yönetmeliği" kapsamında yürütülmektedir.

Şarbon hastalığına karşı mücadele, enfekte hayvan ve hayvansal ürünler ile insanlara çoğunlukla tarımsal kaynaklı geçişinin gerçekleşmesi, hayvansal üretim kayıplarına yol açması, gıda güvenliğini tehdit etmesi ve etkenin sporlarının biyolojik silah tehdidi olarak kullanılması gibi neden olduğu olumsuzluklarını gidermek için aşağıda belirtilen hususlar çerçevesinde yürütülmelidir.

A-GENEL HUSUSLAR

1. Hastalık ile mücadele için mihrak olan yerlerde bulunan İl ve ilçe Müdürlükleri, öncelikle Sağlık ile Çevre ve Şehircilik Bakanlığı yerel teşkilatları ve belediyeler olmak üzere tüm kurum ve kuruluşlar ile koordinasyonu sağlamalıdır.

2. Hastalık durumunda koordinasyonun hızlı sağlanabilmesi için kamu kurum ve kuruluşlarından temas noktaları belirlenerek iletişim bilgilerini içeren listeler oluşturulmalıdır.

3. Hastalığın yayılımının engellenmesi açısından önemli olan hastalık bildirimlerinin daha hızlı ve etkin bir şekilde yapılabilmesi için hayvan yetiştiriciliği ve bu alanda hizmet veren meslek grupları ile iletişimin kesintisiz sürdürülmesi sağlanmalıdır.

4. Hastalık anında çabuk müdahalenin sağlanabilmesi ve devam eden yıllarda aşılamaların aksatılmadan gerçekleştirilebilmesi için yeterli personel ve araç ayrılması için mülki amirlerin bilgilendirilmesi sağlanmalıdır.

5. Yıllık programlı aşılamalar, mihrak ve çevresinde ortak kullanım alanı olan tüm yerleşim birimlerindeki hastalığa duyarlı hayvanları kapsayacak şekilde yapılmalıdır.

6. Hastalık ile mücadele için yıllık yapılan programlı aşılamalar belirtilen tarihler içerisinde mutlaka tamamlanmalıdır.

7. Hastalığın yayılımında önemli faktör olan enfekte veya şüpheli karkasların hızlı bir şekilde imhasını gerçekleştirilebilmesi amacıyla yerel imkanların kullanılabilmesi için belediyeler ile koordinasyon sağlanmalıdır.

8. Hastalık ile mücadele açısından önemli olan aşılama, imha ve eğitim başta olmak üzere katkı sağlayacakları diğer hususlar, İl ve İlçe Hayvan Sağlığı Zabıtası Komisyonlarında her yıl karara bağlanarak ilgili kurumlara sorumlulukları iletilmelidir.

9. Veteriner Kontrol Enstitü Müdürlükleri, sorumluluk alanı içerisinde yer alan iller ile koordineli çalışarak bölgedeki hastalık mihraklarının tespiti başta olmak üzere o bölgedeki hastalığa dair epidemiyolojik verilerin hazırlanmasını sağlar ve bu verileri yıl sonunda Genel Müdürlüğe sunar.

10. Hastalık mihraklarında kullanılmak üzere yeterli ve uygun dezenfektan ile sönmemiş kireç İl ve İlçe Müdürlükleri stoklarında bulundurulmalıdır.

11. Mihrak olan veya hastalık şüphesi olan bölgelere girişlerde tüm biyogüvenlik önlemleri alınmalı ve hasta/hastalık şüphesi olan hayvan ile temasta bulunacak personellere tüm koruyucu ekipmanlar temin edilerek müdahale etmesi yetkili amiri tarafından sağlanmalıdır.

12. Şarbon hastalığı ile mücadelede önemli olan hastalık bildirimleri ve sonrasında yapılacak işlemler ile hayvan ve hayvansal ürünlerin imhasına yönelik Ek-1 ve Ek-2' de yer alan iş akış şemaları takip edilmelidir.