791 Şarka Hastalığı ile Mücadele Hakkında Talimat

Kapsam

Bu Talimat, PPV’nin sürveyi, tespit edilmesi, mücadelesi, korunmuş ve ari bölgelerin belirlenmesi, yayılmasının engellenmesi ve eradike edilmesi hususlarını kapsar.

Dayanak

Bu Talimat, 11/6/2010 tarihli ve 5996 sayılı Veteriner Hizmetleri, Bitki Sağlığı, Gıda ve Yem Kanununun 15 inci maddesine dayanılarak hazırlanmıştır.

Tanımlar

Bu Talimatta geçen;

a) Ari bölge: Sistematik olarak yapılan sürveyler sonucu PPV enfeksiyonu olmadığından emin olunan bölgeyi,

b) Bakanlık: Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığını,

c) Bitki Pasaportu Sistemi (BPS): 12/1/2011 tarihli ve 27813 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Bitki Pasaportu Sistemi ve Operatörlerin Kayıt Altına Alınması Hakkında Yönetmelik kapsamında ülke genelinde üretim materyallerinin bitki sağlığı kontrollerini sağlamak amacıyla oluşturulan sistemi,

ç) Bulaşık alan: Yapılan sürvey çalışmaları ve laboratuvar analizleri neticesinde hastalığın tespit edildiği ve sınırlarının belirlendiği alanı,

d) Damızlık: Meyve fidanı üretilmesinde kullanılan çelik, aşı gözü, aşı kalemi ve klon gibi vegetatif, tohum gibi generatif üretim materyallerinin elde edildiği tesisler/bahçeleri,

e) Eradike/eradikasyon: PPV’nin tespit edildiği alanlarda söz konusu zararlı organizmanın yok edilmesine yönelik yapılan çalışmaları,

f) Genel Müdürlük: Gıda ve Kontrol Genel Müdürlüğünü,

g) Korunmuş bölge (ZP): “Bitki Pasaportu ve Operatörlerin Kayıt Altına Alınması Hakkında Yönetmelik” kapsamında yer alan, bir veya birden fazla bölgede yerleşik olan, bir veya birden fazla zararlı organizmanın o bölge için endemik olmadığı, çevre koşulları söz konusu zararlı organizmanın yerleşmesine uygun olmasına rağmen, o bölgede yerleşmemesi için korunan veya bu bölgelerde bulunmalarına rağmen eradikasyona tabi tutulan ve bu koşulların sağlandığı Bakanlıkça belirlenen usul ve esaslara göre uygun sürvey sonuçları ile kanıtlanarak tanınan, düzenli ve sistematik olarak izlenen, söz konusu zararlı organizmanın o bölgede ortaya çıkması durumunda bildirimi zorunlu olan ve özel önlem alınan bölgeleri,

ğ) Laboratuvar: Bakanlığa bağlı zirai mücadele araştırma faaliyetlerini yürüten enstitü, istasyon ve zirai karantina müdürlüklerindeki laboratuvarları,

h) Müdürlük: Bakanlık Gıda, Tarım ve Hayvancılık il/ilçe müdürlüklerini,

ı) Şarka hastalığı: Çiçek petallerinde koyu pembe kırık çizgiler; yaprak damarları etrafında açık yeşil renk değişikliği, damar bantlaşması, sarıdan açık yeşile değişen halka ve lekeler, çizgi ve bantlar; meyve yüzeyinde soluk sarı halka ve çizgi şeklinde belirtiler gösteren ve meyvede deformasyona yol açan, ayrıca özellikle kayısı çekirdeğinde meyve üzerindeki belirtilerin izdüşümüne karşılık gelen yerlerde aynı belirtileri gösteren virüs hastalığını,

i) Sürvey: PPV’nin bir yerde var olup olmadığını, var ise yayılış alanını ve yoğunluğunun tespit edilmesini,

j) Tampon bölge: Bulaşık alan olarak tespit edilmiş bölge sınırlarından başlamak üzere bir km çapındaki tedbir alınmış ve sınırları belirlenmiş alanı,

k) Zararlı organizma: Plum poxpotyvirus (PPV) etmenini,

ifade eder.

İKİNCİ BÖLÜM

Dikili alanlardaki sürveyler

Müdürlükler tarafından;

a) Taş çekirdekli meyve ağaçlarının yetiştirildiği alanlar ve çevresindeki alanlarda zararlı organizma açısından sistematik olarak resmi sürveyler yapılır.

b) Taş çekirdekli meyve ağaçlarının çevresinde yer alan olası bulaşma kaynakları kabul edilen yabani Prunus türleri de dahil olmak üzere, zararlı organizmanın konukçusu olan diğer yabancı otlarda da resmi sürveyler yapılır.

c) Sürveyler, Bakanlık tarafından yayınlanan sürvey talimatları çerçevesinde tüm ili temsil edecek şekilde yapılır.

ç) Sürvey sonuçları, bulaşık alan koordinatlarını içerecek şekilde sürvey formuna işlenir ve haritalar oluşturulur.

d) Yapılan sürvey çalışmaları neticesinde ardışık üç yıl içerisinde herhangi bir bulaşıklık tespit edilmemesi durumunda Genel Müdürlük onayı ile sürveylere son verilir.

e) 5 inci maddenin geçerli olduğu bölgelerde belirli aralıklarla (3-5 yılda bir) sürveyler yenilenir.

Damızlık, fidanlık ve fidan satış yerlerinde yapılacak sürveyler

Damızlık, fidanlık ve fidan satış yerlerinde Bitki Pasaportu Sistemi kapsamında yapılacak kontroller sürvey kapsamında değerlendirilir. Eğer kontrollerde zararlı organizma ile bulaşık bitki tespit edilirse, BPS kapsamında izleme yapılır. Aynı üreticinin diğer üretimleri ve varsa damızlığında kontrol sıklığı ve numune oranı artırılır.