Resmi Gazete Dışındaki Kaynak
Kurum:
Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası
Kabul Tarihi:
02.10.2020
Yürürlüğe Giriş Tarihi:
02.10.2020
Bu doküman Resmi Gazete dışında bir kaynakta yayınlanmıştır. Konsolide metin çalışmaları ilgili kaynak güncellendikçe sağlanabilmektedir.
Konu: Sunulan Hizmetlerin Yasadışı Faaliyetlerde Kullanılmasının Önlenmesi Hakkında
ÖDEME VE ELEKTRONİK PARA KURULUŞLARI
Bilindiği üzere, Ödeme Hizmetleri ve Elektronik Para Kuruluşları Hakkında Kanun ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun ile 6493 sayılı Kanunda değişiklik yapılmış ve 1 Ocak 2020 tarihinden itibaren yürürlüğe girmek üzere Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumunun ödeme ve elektronik para kuruluşlarına (Kuruluş) ilişkin düzenleme, denetim ve gözetim yetkileri Bankamıza devredilmiştir.
Bahse konu yetkilerin devrini takiben Bankamızca sektöre ilişkin kapsamlı analiz ve değerlendirme çalışmaları yapılmaya başlanmış olup T.C. Hazine ve Maliye Bakanlığı Mali Suçları Araştırma Kurulu Başkanlığı (MASAK) başta olmak üzere ilgili diğer kamu kurum ve kuruluşları ile de yakın iş birliği içinde sektörde yaşanmakta olan sorunlar ve bunlara ilişkin çözüm yöntemleri detaylı olarak araştırılmaya devam etmektedir.
Bu kapsamda tespit edilen sorunlar ve bunlara ilişkin çözüm yöntemlerine dair hususların Bankamızca yapılmakta olan ikincil düzenleme güncelleme çalışmalarına yansıtılması sağlanacak olmakla beraber, yukarıda bahsi geçen çalışmalar konusunda tespit edilen en önemli sorunlardan biri olarak "yasa dışı faaliyetlere ilişkin ödemelere aracılık edilmesi" hususu öne çıkmakta olup konu ile ilgili işbu talimatın gönderilmesi zarureti doğmuştur.
Diğer taraftan, Kuruluşunuz tarafından işbu talimat kapsamında yürütülecek kontrol faaliyetleri esnasında tespit edilip işlem yapılanlarla Bankamızca tespit edilenlerin karşılaştırılması suretiyle, Kuruluşunuzun işbu talimat kapsamında yürüteceği faaliyetlerin etkinlik ve verimliliğinin kontrol altında tutulacağı ve gerekli çalışmaları yapmayan Kuruluşlar ile ilgili olarak 6493 sayılı Kanun'da yer alan idari para cezası, faaliyet izninin geçici olarak durdurulması ve faaliyet izninin iptali dahil her türlü tedbirin uygulanacağı da tabiidir.
Tüm bu hususlar çerçevesinde, anılan konunun önemi ve aciliyeti göz önünde bulundurularak sektörde faaliyet göstermekte olan tüm Kuruluşlarca 6493 sayılı Kanun kapsamında yürütülmekte olan tüm faaliyetler esnasında aşağıdaki önlemlerin alınması gerekmektedir:
1- Yönetmeliğin 20 nci maddesi çerçevesinde yürütülmekte olan risk yönetimi faaliyetleri kapsamında, Kuruluş tarafından 6493 sayılı Kanun çerçevesinde sunulan hizmetlerin, "yasa dışı bahis" başta olmak üzere yasa dışı faaliyetlerde kullanılıp kullanılmadığının tespiti için sosyal medya ve çevrim içi platformlar dahil gerekli araştırmaların yapılması ve bu tür işlemlerin önlenmesi için uygun tedbirlerin alınması gerekmektedir.
2- Bu kapsamda Kuruluşların;
a-) Bu işe özgü olarak personel atamaları,
b-) Atayacakları personel tarafından sosyal medya ve çevrim içi platformlar başta olmak üzere "yasa dışı bahis" ve benzeri yasa dışı faaliyetlerin gerçekleşmesine imkan tanıyan sanal mecralarda Kuruluşları üzerinden para transferi yapılmasına ilişkin yer alan linkler kullanılarak Kuruluşları nezdinde hangi kişilerin/hesapların/kartların/işyerlerinin vs. yasa dışı faaliyetlerde kullanıldığının tespit edilmesi,
c-) Tespit edilen kullanıcılara ödeme hizmeti sunulmasının Kuruluşlarca ivedi olarak sonlandırması, bu kullanıcılara para gönderen veya bu kullanıcılar tarafından para gönderilen kişilerin/hesapların/kartların/işyerlerinin de tespit edilerek yakın takibe alınması ve "yasa dışı bahis" başta olmak üzere yasa dışı faaliyetlerde kullanıldığına/rol aldığına ilişkin şüphe oluşması durumunda bu kullanıcılara da ödeme hizmeti sunulmasının sonlandırılması,
d-) b-) maddesinde yer alan adımların, "yasa dışı bahis" ve benzeri yasa dışı faaliyetlerin gerçekleşmesine imkan tanıyan sanal mecralarda Kuruluşları üzerinden para transferi yapılmasına ilişkin diğer kişilerin/hesapların/kartların/işyerlerinin kullanılmadığına ilişkin makul görüş oluşuncaya kadar tekrarlanması,
e-) Bu talimat uyarınca tespit edilen kişilerin/hesapların/kartların/işyerlerinin ve bunlarla ilgili olarak gerçekleştirilen tüm işlemlerin kayıt altına alması, kayıt altına alınan söz konusu kullanıcıların ve bu kullanıcılar üzerinden gerçekleşen işlemlerin de derhal Bankamıza ve yasa dışı işlemin mahiyetine bağlı olarak başta T.C. Hazine ve Maliye Bakanlığı Mali Suçları Araştırma Kurulu olmak üzere ilgili kamu otoritelerine raporlanması,
f-) Kontrolü yapılan ve "yasa dışı bahis" ve benzeri yasa dışı faaliyetlerin gerçekleşmesine imkan tanıdığı tespit edilen sanal mecraların da kayıt altına alınarak Bankamıza ve T.C. Hazine ve Maliye Bakanlığı Mali Suçları Araştırma Kuruluna bildirilmesi
gerekmektedir.
3- Kuruluşlar tarafından bu işe özgü olarak atanacak personelin sayısının Kuruluşun işlem adet ve tutarları ile faaliyet gösterdiği ödeme hizmeti türleri göz önünde bulundurularak yeterli kontrol mekanizmasının sağlanmasını temin edecek şekilde belirlenmesi gerekmektedir.