Talimat (Damga Vergisi Aranacak Sözleşmeler)

İdaremiz Teftiş Kurulu Başkanlığının ilgi (a) yazısı eki İdaremiz Müfettişliğinin ilgi (b) yazısı ve ilgi (c) İnceleme Raporunda; İdaremiz genelgelerinin damga vergisi açısından değerlendirilmesi istenilmiştir. Bunun üzerine konu Maliye Bakanlığı'na soru konusu edilmiş, Maliye Bakanlığı Gelir İdaresi Başkanlığı'ndan ilgi (ç) yazı alınmıştır.

Maliye Bakanlığı Gelir İdaresi Başkanlığı'nın ilgi (ç) cevabi yazısı gereği yapılan değerlendirmede İdaremiz tarafından damga vergisi aranması gereken sözleşmeler ile İdaremiz personelinin sorumluluğuna ilişkin hususlar aşağıda açıklanmıştır:

I- GENEL VE ORTAK AÇIKLAMALAR

1) Damga vergisinin konusu: Damga vergisinin konusunu 488 sayılı Damga Vergisi Kanununa ekli (1) sayılı tabloda yazılı kağıtlar oluşturur.

Kağıt: "Bu Kanundaki kağıtlar terimi, yazılıp imzalanmak veya imza yerine geçen bir işaret konmak suretiyle düzenlenen ve herhangi bir hususu ispat veya belli etmek için ibraz edilebilecek olan belgeler ile elektronik imza kullanılmak suretiyle manyetik ortamda ve elektronik veri şeklinde oluşturulan belgeleri ifade eder" (DVK. m. 1/2).

Resmi şekilde düzenlenip düzenlenmediğine bakılmaksızın (adi yazılı veya resmi şekilde yapılıp) taraflarınca yazılıp imzalanan, belli bir hususu ispata yönelik ve belli bir parayı ihtiva eden tüm sözleşmeler Damga Vergisine tabidir.

2) Damga vergisinde vergiyi doğuran olay: Damga vergisinde vergiyi doğuran olay, Kanuna ekli (1) sayılı tabloda yazılı kağıtların düzenlenmesidir.

Damga vergisini doğuran olayın gerçekleşebilmesi için; a) Bir kağıdın varlığı, b) Kağıdın yazılıp imzalanarak veya imza yerine geçen işaret konularak düzenlenmiş olması, c) Düzenlenen kağıdın hukuki sonuç doğuracak şekilde ilgili yerlere ibraz edilmesi koşullarının birlikte gerçekleşmesi gerekir.

3) Damga vergisinin yükümlüsü: Damga vergisinin yükümlüsü, Kanuna ekli (1) sayılı tabloda yazılı kağıtları imza edenlerdir (DVK m. 3). Kağıtta birden fazla imza bulunması durumunda imza sahiplerinin hepsi müteselsilen sorumludur (DVK m. 24/2). Resmi daire ile kişiler arasındaki işlemlerde, vergiyi kişiler öder (DVK m. 3/2). Kişiler arasında vergiden müstesna olanların bulunması, damga vergisinin noksan ödenmesini gerektirmez. Damga vergisinden muaf kuruluşlar ile kişilerin (1) sayılı tabloda yer alan işlemlere ilişkin düzenledikleri ve sadece bu kurumların imzasını taşıyan kağıtlara ait verginin tamamı kişiler tarafından ödenir, ancak bu kağıtlara ait verginin hiç ödenmemesi veya noksan ödenmesi halinde vergi ve cezanın tamamından kişilerle birlikte kurumlar müteselsilen sorumludur.

4) Kağıtların bir nüshadan fazla düzenlenmesi: Sözleşmenin bir nüshadan fazla düzenlenmiş olması halinde her bir nüsha için ayrı ayrı aynı miktar ve nispette Damga Vergisi ödenir (DVK m. 5).

5) Damga Vergisinin istisnaları: Bu Kanuna ekli (2) sayılı tabloda yazılı kağıtlar Damga Vergisinden müstesnadır (DVK m. 9). Kanuna ekli (2) sayılı tablonun "IV-Ticari ve medeni işlerle ilgili kağıtlar" başlıklı bölümünün 7 inci fıkrası gereği, tapu sicil memuru huzurunda resmi şekilde düzenlenen gayrimenkullerin ve ayni hakların ferağ ve intikal zabıtları Damga Vergisinden müstesnadır.

6) Bir kağıtta birden fazla akit/işlem olması: Bir kağıtta biribirinden tamamen ayrı birden fazla akit ve işlem bulunduğu takdirde bunların herbirinden ayrı ayrı vergi alınır. Bir kağıtta toplanan akit ve işlemler birbirine bağlı ve bir asıldan doğma oldukları takdirde Damga Vergisi, en yüksek vergi alınmasını gerektiren akit veya işlem üzerinden alınır. Ancak bu akit ve işlemlere asıl işlemin akitlerinden başka bir şahsın eklenen akit ve işlemi de ayrıca vergiye tabidir (DVK m. 6).

Kanunun 6 ncı maddesi gereği kağıttaki akitlerin mahiyetini takdir görevi İdaremize ait olmadığından bu tip sözleşmeler idaremize ibraz edildiği takdirde vergi dairesine ihbarda bulunmak yeterli olup, verginin matrahını belirleme görevi vergi müdürlüklerine aittir.

7) Damga Vergisi oranı: Kanuna ekli (I) sayılı tablonun "I. Akitlerle ilgili kağıtlar" başlıklı bölümünün A/1 fıkrasına göre, belli parayı ihtiva eden mukavelenameler (sözleşmeler) nispi Damga Vergisine tabidir.

Herhangi bir kağıdın tabi olacağı Damga Vergisinin tayini için, o kağıdın niteliğine bakılır ve Kanuna ekli (I) sayılı tabloda bu kağıda tekabül eden vergi bulunur (DVK m. 4/1).

Nispi vergide, kağıtların türüne ve niteliğine göre bu kağıtlarda yazılı olan para miktarı, matrah olarak kabul edilir. Bu miktara, kanunda yazılı oranın uygulanması suretiyle ödenecek vergi bulunur. 488 sayılı Damga Vergisi Kanununa göre sözleşmeler, Binde 9,48 nispi vergi oranına tabidir.