Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü'nün Talimatı (Üst Hakkı Tesisi Hk)

e) 16/01/2015 tarihli 19076348-105/9249 sayılı yazı.

Boru Hatları İle Petrol Taşıma A.Ş. TANAP Kamulaştırma Direktörlüğü'nün, ilgi (a) yazısı ile TANAP Doğal Gaz Hattı inşası için, boru hattı güzergahının geçmiş olduğu yerlerde üst hakkı kurulan taşınmazların; 29 Haziran 2000 tarih ve 24094 sayılı Resmi Gazetede yayınlanan 4586 sayılı "Petrolün Boru Hattı ile Transit Geçişine Dair Kanun" ile Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti ve Azerbeycan Cumhuriyeti Hükümeti Arasında Türkiye Cumhuriyeti'ne Doğal Gaz Satışına ve Azerbeycan Cumhuriyeti Kaynaklı Doğal Gazın Türkiye Toprakları Üzerinden Transit Geçişine ve Doğal Gazın Türkiye Cumhuriyeti Toprakları Üzerinden Taşınması İçin Trans Anadolu Doğal Gaz Boru Hattı Projesine (TANAP) ilişkin anlaşmalarda ('Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti ile Azerbeycan Cumhuriyeti Hükümeti Arasında Trans Anadolu Doğal Gaz Boru Hattı Sistemine İlişkin Hükümetlerarası Anlaşma' ve bu Hükümetlerarası Anlaşmanın ekini oluşturan ve 26/06/2012 tarihinde imzalanan 'Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti ile Trans Anatolian Gas Pipeline Company B.V. arasında Trans Anadolu Doğal Gaz Boru Hattı Sistemi Hakkında Ev Sahibi Hükümet Anlaşması' bu anlaşmaların onaylanması, 02.01.2013 tarihli ve 6375 sayılı Kanun ile uygun bulunmuş ve söz konusu anlaşmalar 19/03/2013 tarih ve 28592 sayılı Resmi Gazetede yayınlanarak 08/04/2013 tarihinde yürülüğe girmiştir.) belirtilen amaçlar doğrultusunda kullanılacağı;

Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti ile Azerbeycan Cumhuriyeti Hükümetleri arasında yapılan Hükümetlerarası sözleşmenin Ek: 2, 3. madde 2. fıkrasında "Arazi Hakları Kuruluşu'nun (Madde 16 ve iş bu ek 2 uyarınca gerçekleştirilen arazi iktisapları neticesinde) maliki olduğu araziler üzerinde doğrudan TANAP proje şirketi lehine kırk dokuz (49) yıllık bir süre için geçerli bağımsız ve sürekli nitelikte ayni hakların (mülkiyet hariç) tesis edilmesi yoluyla ve/veya Devlet Makamlarının sahip olduğu araziler üzerinde Arazi Hakları Kuruluşu lehine tesis edilecek bağımsız ve sürekli nitelikte ayni hakların (mülkiyet hariç) devriyle, tüm proje faaliyetlerinin yürütülmesi için Boru Hattı Koridorunu ve Tesisleri (uygun olduğu şekilde) zilyetliğinde bulundurma, kullanma, inşa etme ve işletme hakkı" ibresinin geçmekte olduğu;

Anayasa ve Medeni Kanunda hisseli parsellerde üst hakkı kurulumuna yönelik herhangi bir engelin bulunmadığı ancak TAKBİS'in hisseli taşınmazlarda üst hakkı tesisini yerine getirebilecek şekilde uyarlanması talep edilmiştir.

Konu, ilgi (b) Olur ile Genel Müdürlüğümüz Tapu ve Kadastro Kuruluna gönderilmiş ve Tapu ve Kadastro Kurulu Şube Müdürlüğünün ilgi (ç) yazı ekinde konuya ilişkin Tapu ve Kadastro Kurulunun ilgi (c) karar örneği Başkanlığımıza gönderilmiştir. Karar özetle; "Sadece kamulaştırma işlemlerinde olmak üzere, paylı veya elbirliği mülkiyet halindeki taşınmazda Türk Medeni Kanunu'nun 726 nci ve 826 nci maddeleri kapsamında tapuda ferağ veren malikin üst hakkının bir irtifak hakkı olarak tapu kütüğünün irtifak hakları sütununa tescil edilmesi ve taşınmazdaki tüm paydaş ve ortakların üst hakkının tesisine ilişkin olarak ferağ verme işlemlerinin tamamlanması üzerine tamamlanmasi Türk Medeni Kanunu'nun 829 nci maddesi gereğince üst hakkı sahibi idarenin talebi ile birlikte üst hakkının bağımsız ve sürekli nitelikte bir hak olarak tapu kütüğünün ayrı bir sayfasına taşınmaz olarak kaydedilebileceği, taşınmazdaki tüm maliklerin irtifak haklarının tamamlanmasını takiben irtifak haklarının terkin edilerek üst hakkının bağımsız ve sürekli bir hak olarak "Üst Hakkı" başlıklı 1705 sayılı Genelgemiz doğrultusunda yapılacak işlemin usulü (resmi senet sekli, tescil sekli) belirlendikten sonra, tescil için TAKBİS işlem ağacında gerekli değişikliklerin yapılması amacıyla ilgili Başkanlığa ve üst hakkı başvurularında izlenecek yöntem hakkında ise ilgili kuruma bilgi verilmesi yönünde kararın Tapu Dairesi Başkanlığına gönderilmesine..." şeklindedir.

Tapu ve Kadastro Kurulu kararı gereğince elbirliği halinde veya paylı mülkiyet halinde bulunan taşınmazlarda maliklerin tamamının yapılacak işleme katılmaları zorunlu tutulmaksızın, işlemin gerçekleştirilmesi mümkün olup;

Elbirliği veya paylı mülkiyet halindeki taşınmazlarda, kamulaştırma suretiyle üst hakkı tesis edilmesi için tapu müdürlüğüne müracaat edildiğinde; TAKBİS'te, taşınmaz paydaş veya ortaklarından müracaat eden ilk paydaş veya ortaklara isabet eden paylar ile kararlaştırılan bedel karşılığında 49 yıl süreyle bağımsız ve sürekli nitelikte üst hakkı tesisi işlemi talebinin karşılanması ancak tescil işlemlerinin irtifak hakları sütuna yapılması ve en son ferağ alınana kadar düzenlenen tüm resmi senet ve tescil istem belgelerinde, son malikin ferağı ile birlikte bağımsız ve sürekli üst hakkı olarak tapu kütüğünün ayrı bir sayfasına taşınmaz olarak tescil edilmesine şimdiden muvafakat ettiklerinin belirtilmesi,