Talimat (Yabancı Uyruklu Kişiye Taşınmaz İntikali)

Muris Yenal TURAN mirasçısı Erica Maria TURAN vekili Av. Ayşe Sunar tarafından ilgi (a) dilekçe ile Genel Müdürlüğümüze yapılan başvuruda; İzmir ili, Karşıyaka ilçesi, Dedebaşı mah., 9946 ada, 1 parsel, Blok/giriş 54/2 nolu bağımsız bölümün Yenal TURAN adına tapuda kayıtlı olduğu, Almanya'da ikamet eden Türk vatandaşı Yenal Turan'ın 23/11/2015 tarihinde vefat ettiği, tek mirasçısının eşi ERİKA MARİA TURAN olduğunu gösteren Schwerte Yerel Mahkemesi'nin 25/01/2016 tarih 8 VI 310/15 sayılı veraset ilamının, Karşıyaka 1.Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2016/312 E. 2016/342 K. Sayılı ve 27/05/2016 tarihinde kesinleşmiş kararı ile tanıma ve tenfizine karar verildiği, intikal işlemi yapılması için 30/05/2016 tarihinde Bölgeniza bağlı Karşıyaka Tapu Müdürlüğü'ne düzenleme şeklinde vekaletname ile başvurulduğu, adı geçen müdürlükçe, Karşıyaka 1 .Asliye Hukuk Mahkemesi kararının giriş kısmında davanın tanımında "Tanıma ve Tenfız" ibaresinin yer aldığı gerekçesiyle bu işlemin intikal işlemi olarak kabul edilmeyip "vasiyetnamenin tenfizi" işlemi olarak değerlendirileceği ve bu nedenle işlem için vasiyetnamenin tenfizi harcı alınmasının gerektiği, bunun yanı sıra, yabancı kişi adına intikal yapılabilmesi için; taşınmazın askeri bölge sınırları içinde olup olmadığının Ege Ordu Komutanlığı'na sorulması gerektiği, Ege Ordu Komutanlığı'nın cevabi yazısı gelmeden intikal işleminin yapılmayacağının belirtildiği ifade edilmektedir.

Bilindiği üzere; yabancı gerçek ve tüzel kişilerin ülkemizden taşınmaz edinimine ilişkin hükümler 1934 tarih 2644 sayılı Tapu Kanunun 35 ve 36. maddelerinde düzenlenmiş idi. Önceki metinde yer almakla birlikte, 03.07.2003 tarih ve 4916 sayılı Kanunun 19 uncu maddesi ile Tapu Kanununda yapılan değişiklik sonucu yabancı şahısların miras ehliyetine ilişkin hüküm madde metninden çıkarılarak yalnızca yabancıların taşınmaz edinimi hususu hüküm altına alınmıştır. Daha sonra yapılan düzenlemeler de bu doğrultuda devam etmiş ve yabancıların taşınmaz edinimini düzenleyen 35. madde 18.05.2012 tarih ve 6302 sayılı yasa ile son halini almıştır. Buna göre yabancı uyruklu şahısların ülkemizden taşınmaz mal ve sınırlı ayni hak edinimlerinde 35 inci madde gereği alınan Bakanlar Kurulu Kararı belirleyici olmaktadır.

Yukarıda da belirtildiği üzere ilgili madde hükmü ve devamında alınan Bakanlar Kurulu Kararı, yabancıların ülkemizden taşınmaz mal edinimlerine ilişkin hükümler içermekle birlikte bu hususun kişilerin mirasçılık ehliyetleri ile ilgisi bulunmamaktadır. Şöyle ki; miras'en intikal yolu ile kişinin taşınmaz edinimi 2644 sayılı Tapu Kanununun 35. maddesi ve ilgili mevzuatta yer alan kısıtlamalar dışında gerçekleşmekte olup bu kısıtlamalar intikal sonrası kişinin taşınmazı uhdesinde tutup tutamayacağı hususunda belirleyici olmaktadır.

Bu kapsamda yabancı bir şahsa miras yolu ile bir taşınmaz intikal ettiği zaman, tapu müdürlüğünce ilk önce intikal işleminin gerçekleştirilmesi gerekmekte olup, kendisine taşınmaz mal intikal eden yabancı uyruklunun taşınmazı edinim durumunun, ilgili mevzuat çerçevesinde sorgulanmasına yönelik işlemlerin intikal işlemi sonrası yapılması ve sonucuna göre işlemlere yön verilmesi gerekmektedir.

Bunun yanı sıra Schwerte Yerel Mahkemesi'nin 25.01.2016 tarih 8 VI 310/15 sayılı kararından, Erica Maria TURAN'ın muris Yenal TURAN tarafından 4721 sayılı Türk Medeni Kanunun "Bir kişinin, mirasın tamamını veya belli bir oranını almasını içeren her tasarruf, mirasçı atanması sayılır" hükmündeki 516. maddesi kapsamında atanmış mirasçı olarak belirlendiği, buna ilişkin vasiyetnamenin açılarak okunması üzerine tek mirasçının Erica Maria Turan olduğunu belirten mirasçılık belgesinin düzenlenerek kendisine verildiği görülmektedir.

Türk Medeni Kanunun 599. maddesi "Mirasçılar, mirasbırakanın ölümü ile mirası bir bütün olarak, kanun gereğince kazanırlar… Atanmış mirasçılar da mirası, mirasbırakanın ölümü ile kazanırlar" hükmünü haizdir. Bunun yanı sıra Türk Medeni Kanunun miras hususuna ilişkin hükümlerinde yasal ve atanmış mirasçılar bir bütün olarak değerlendirilerek aynı hükümlere tabii tutulmuşlardır. Bu kapsamda atanmış mirasçılara taşınmaz mal geçişlerinin intikal hükümleri kapsamında değerlendirilmesinin gerektiği ve Harçlar Kanuna ekli 4 sayılı cetvelin 3. Maddesinin b fıkrasında harç oranının "Taşınmaz malların ve sınırlı ayni hakların, intikalinde alınmamak kaydıyla, bağışlanmasından rücularda ve vasiyetlerin infazında veya piyango ve ikramiye suretiyle iktisabında kayıtlı değer üzerinden" alınacağı hükmü çerçevesinde mansup mirasçılara yapılacak intikal işlemlerinin yasal mirasçılara yapılan intikal işlemleri gibi değerlendirilmesi, atanmış mirasçılar tarafından yapılan başvurunun Tapu Sicil Tüzüğünün 20/a maddesi kapsamında mirasçılık belgesine binaen bu yönde tesisinin gerektiği değerlendirilmektedir.