Bu doküman Resmi Gazete dışında bir kaynakta yayınlanmıştır. Konsolide metin çalışmaları ilgili kaynak güncellendikçe sağlanabilmektedir.
BİRİNCİ BÖLÜM
Amaç, Kapsam, Dayanak, Tanımlar
Amaç
(1) Bu Talimatın amacı, Ticari Hava Taşıma İşletmelerinin finansal ve mali konularda sahip olması gereken asgari gereklilikler ile bu gerekliliklerin sağlanmasına ilişkin denetlenmelerin standart şekilde yapılmasını temin edecek usul ve esasları belirlemektir.
Kapsam
(1) Bu Talimat, Ticari Hava Taşıma İşletmeleri Yönetmeliği (SHY-6A) kapsamında ruhsatlandırılmış işletmeleri kapsar.
Dayanak
(1) Bu Talimat 19/10/1983 tarihli ve 2920 Sayılı Türk Sivil Havacılık Kanununun 27 ve 28'inci maddeleri ile 18/11/2005 tarihli ve 5431 Sayılı Sivil Havacılık Genel Müdürlüğü Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanunun 8'inci maddesi ve 16/11/2013 tarihli ve 28823 sayılı Ticari Hava Taşıma İşletmeleri Yönetmeliği (SHY-6A)'nin 45 inci maddesine dayanılarak hazırlanmıştır.
Tanımlar
(1) Bu Talimatta geçen;
a) Genel Müdürlük: Sivil Havacılık Genel Müdürlüğünü,
b) Hava Yolu İşletmesi: Koltuk kapasitesi yirmi ve üzeri olan hava araçları ile yolcu taşımacılığı ile sadece yük taşımacılığı yapan ticari hava taşıma işletmelerini,
c) Hava Taksi İşletmesi: En fazla on dokuz koltuk kapasitesine sahip hava araçları ile ticari hava taşımacılığı yapan işletmeleri,
ç) TFRS: Türkiye Muhasebe Standartları Kurulu (TMSK) tarafından yayımlanan, Türkiye Finansal Raporlama Standartlarını,
d) TDS: Kamu Gözetimi Muhasebe ve Denetim Standartları Kurumu tarafından yayımlanmış Türkiye Denetim Standartlarını,
e) Finansal Bilgi Seti: Genel Müdürlükçe oluşturulmuş finansal, mali ve istatistiksel tabloların tümünü,
f) Finansal ve mali analiz oranları: İşletmenin borç ödeme gücünü, mali yapısını, faaliyet sonuçlarını, ekonomik varlıkların verimli ve etkin bir şekilde kullanılıp kullanılmadığı konusunda bilgi verici ve geleceğe dönük kararlarda yardımcı olabilecek verileri,
g) Elektronik Finans Takip Sistemi (EFTS): Genel Müdürlük tarafından tesis edilmiş olan elektronik finans takip sistemini ifade eder.
ğ) TCMB: Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası
h) EUROCONTROL: Avrupa Hava Seyrüsefer Emniyet Teşkilatı
(2) Bu Talimatta belirtilmeyen tanım ve kısaltmalar için ülkemizin üyesi bulunduğu uluslararası sivil havacılık kuruluşları tarafından yayımlanan dokümanlarda belirtilen tanımlar geçerlidir.
İKİNCİ BÖLÜM
Finansal Denetlemeler
(1) Denetlemelerin amacı; işletmelerin finansal ve mali durumlarının, uçuş emniyetinin en üst seviyede tesis edilebilmesi için yeterli olup olmadığını değerlendirmek ve herhangi bir olumsuz durumda işletmeler tarafından gerekli tedbirlerin alınmasını temin etmektir.
İnceleme Esasları
(1) Genel Müdürlük, hava yolu işletmelerinin finansal ve mali inceleme ve denetimlerinin ortak bir standarda göre yapılması amacıyla Finansal Bilgi Seti oluşturur. Bu set EFTS üzerinden de yapılabilir. Genel Müdürlük, hava yolu işletmelerinin denetimlerinde; yasal mali tablolar ve TFRS ile uyumlu mali tablolara göre oluşturularak Genel Müdürlüğe elektronik ortamda gönderilen finansal bilgi setini kullanır.
(2) Hava yolu işletmeleri tarafından Genel Müdürlüğe sunulan finansal bilgi setinin incelenmesi neticesinde; genel kabul görmüş finansal ve mali analiz oranları ve havacılık sektörü mali veri ortalamaları kullanılarak işletmelerin mali durumlarına ilişkin bir mali performans gösterge tablosu oluşturulur.
(3) Gerekli gördüğü hallerde Genel Müdürlük finansal bilgi setinin içeriğinde veya mali tabloların kapsamında değişiklik yapabilir.
(4) Hava taksi işletmelerinin mali durumları, işletmeler tarafından Genel Müdürlüğe sunulan mali tablolara göre, genel kabul görmüş finansal ve mali analiz oranları kullanılarak değerlendirilir.
Bildirim ve İnceleme Periyotları
(1) Genel Müdürlüğün internet sayfasında yayınlanan finansal bilgi seti, hava yolu işletmeleri tarafından üçer aylık periyotlarda Genel Müdürlüğe gönderilir.
(2) Hava taksi işletmeleri tarafından yasal mali tablolar altı aylık periyotlarda Genel Müdürlüğe gönderilir.
(3) EFTS üzerinden veya diğer yöntemlerle gönderilen bu bilgiler Genel Müdürlükçe incelenir ve buna göre işletmelerin mali durumları izlenir, gerekli görülen durumlarda uyarı, yaptırım dahil idari işlem tesis edilir.
(4) Bunun dışında Genel Müdürlük gerekli hallerde ayrıca denetim yapabilir veya yaptırabilir.
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
Bildirim Esasları ve Yükümlülükleri
Finansal Bildirimler
(1) Havayolu işletmeleri, Genel Müdürlükçe hazırlanan finansal bilgi setini üçer aylık dönemler itibariyle, hesap dönemi sonunu müteakip en geç 8 (sekiz) hafta içerisinde; yıl sonu finansal bilgi setini ise takip eden yılın Nisan ayı sonuna kadar Genel Müdürlüğe gönderir. Genel Müdürlüğe gönderilecek olan finansal bilgi seti Kamu Gözetim Kurumu tarafından yayımlanan Türkiye Finansal Raporlama Standartları'na (TFRS) uygun bir şekilde hazırlanmış olacaktır.