Amaç
(1) Bu Tebliğin amacı; gıda ile temas eden aktif ve akıllı madde ve malzemelerin özelliklerini belirlemektir.
Kapsam
(1) Bu Tebliğ, Türk Gıda Kodeksi Gıda ile Temas Eden Madde ve Malzemelere Dair Yönetmelikte yer alan genel kurallara ilave olarak gıda ile temas eden aktif ve akıllı madde ve malzemelere uygulanacak özel kuralları kapsar.
Dayanak
(1) Bu Tebliğ, 29/12/2011 tarihli ve 28157 üçüncü mükerrer sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Türk Gıda Kodeksi Yönetmeliği ve Türk Gıda Kodeksi Gıda ile Temas Eden Madde ve Malzemelere Dair Yönetmeliğe dayanılarak hazırlanmıştır.
Tanımlar ve kısaltmalar
(1) Bu Tebliğde geçen;
a) Aktif madde ve malzeme: Gıda ile temas eden aktif madde ve malzemeyi,
b) Akıllı madde ve malzeme: Gıda ile temas eden akıllı madde ve malzemeyi,
c) Bakanlık: Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığını,
ç) Bileşen: Madde veya malzemenin, aktif ve/veya akıllı olma fonksiyonunu yerine getiren, bunların doğal reaksiyon ürünlerini de içeren, ancak içine eklendiği malzeme gibi pasif kısımları içermeyen, tek bir madde veya bunların kombinasyonlarını,
d) Fonksiyonel bariyer: Gıda ile temas eden madde veya malzemenin son halinin Türk Gıda Kodeksi Gıda ile Temas Eden Madde ve Malzemelere Dair Yönetmeliğin 5 inci maddesine ve bu Tebliğde yer alan hükümlere uyumlu olmasını sağlayan, malzemenin bir veya birden fazla katmanından oluşan bariyeri,
e) Genel Müdürlük: Gıda ve Kontrol Genel Müdürlüğünü,
f) Gıda ile temas eden madde ve malzeme: Türk Gıda Kodeksi Gıda ile Temas Eden Madde ve Malzemelere Dair Yönetmeliğin 4 üncü maddesinde tanımlanmış madde ve malzemeleri,
g) Gıda ile temas eden akıllı madde ve malzeme: Ambalajlı gıdanın veya gıdanın içinde bulunduğu ortamın durumunu gösteren madde ve malzemeyi,
ğ) Gıda ile temas eden aktif madde ve malzeme: Bileşenlerini gıdaya ya da gıdanın bulunduğu ortama salacak ya da ambalajlı gıdadan veya gıdanın bulunduğu ortamdan maddeleri absorbe edecek şekilde tasarlanan, ambalajlı gıdanın raf ömrünü uzatması veya mevcut durumunu koruması ya da iyileştirmesi beklenen madde ve malzemeyi,
h) Liste: Gıda ile temas eden aktif ve akıllı madde ve malzemeler içinde kullanılmasına izin verilmiş maddelerden oluşan listeyi,
ı) Salım yapan aktif madde ve malzeme: İçerdiği bileşenleri ambalajlı gıdanın içine, üzerine veya gıdanın bulunduğu ortama salımı için tasarlanan aktif madde ve malzemeleri,
i) Salınmış aktif maddeler: Salım yapan aktif madde ve malzemelerden gıdanın içine, üzerine veya gıdanın bulunduğu ortama salımı hedeflenen ve gıdadaki kullanım amacını yerine getiren aktif maddeleri,
ifade eder.
Genel özellikler
(1) Piyasaya arz edilen aktif ve akıllı madde ve malzemeler aşağıdaki kurallara uygun olur:
a) İstenilen kullanım amacına uygun ve etkin olur.
b) Türk Gıda Kodeksi Gıda ile Temas Eden Madde ve Malzemelere Dair Yönetmeliğin 5 inci maddesinde yer alan genel kurallara, 6 ncı maddesinde yer alan özel kurallara, 13 üncü maddesinde yer alan etiketleme kurallarına uygun olur.
c) 5 inci, 6 ncı, 7 nci, 8 inci, 9 uncu ve 10 uncu maddelerinde yer alan gerekliliklere, 11 inci maddede yer alan etiketleme kurallarına, 12 nci maddede yer alan beyan gerekliliklerine ve 13 üncü maddede yer alan numune alma ve analiz metodları hükümlerine uygun olur.
Liste
(1) Sadece listede yer alan maddeler, aktif ve akıllı madde ve malzemenin bileşeni olarak kullanılır.
Bu hükmün yürürlük tarihi: 01.01.2020
(2) Aşağıda yer alan maddelerin, birinci fıkrada bahsedilen listede yer almaksızın da aktif ve akıllı madde ve malzeme üretiminde kullanımına izin verilir.
a) 10 uncu maddede yer alan koşulları sağlayan salınmış aktif maddeler.
b) Gıda ile ilgili mevzuat kapsamında yer alan ve 10 uncu maddedeki koşullara uygun olarak, aktif madde ve malzemelere, gıdada teknolojik bir etki yaratmak için, immobilizasyon veya aşılama gibi tekniklerle eklenmiş ya da yerleştirilmiş maddeler.
c) Gıda ile ya da gıdanın bulunduğu ortamla doğrudan temas halinde olmayan ve gıdadan fonksiyonel bariyerle ayrılan bileşenlerde kullanılan 10 uncu maddedeki kurallara uygun olan ve aşağıdaki kategorilere girmeyen maddeler;
1) 11/12/2013 tarihli ve 28848 mükerrer sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Maddelerin ve Karışımların Sınıflandırılması, Etiketlenmesi ve Ambalajlanması Hakkında Yönetmeliğe göre kanserojen, mutajen veya üreme üzerinde toksik etkiye sahip maddeler olarak kabul edilen ya da olmasından şüphelenilen grup içinde yer alan maddeler,
2) Parçacık boyutu, daha büyük parçacık boyutlarından önemli ölçüde farklı olan fiziksel ve kimyasal özellik göstermesi amacıyla tasarlanmış maddeler.
Maddelerin listeye eklenmesi için koşullar