Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankasının 09/05/2024 Tarihli ve "TR Karekod Ödemeleri Hk." Konulu Talimatı

TR Karekod Yönetmeliğinin “TR Karekod ile yapılacak ödemeler” başlıklı 4 üncü maddesinin birinci fıkrasında;

"(1) 6493 sayılı Kanun çerçevesinde ödeme hizmeti kapsamına giren ve karekod kullanılarak yapılan her ödeme işleminde, TR Karekod kullanılır."

hükmü ile "Geçiş hükümleri" başlıklı Geçici Madde 1 inci maddesinin birinci, ikinci ve üçüncü fıkralarında;

"(1) Karekodla ödeme imkânı sağlayan ödeme hizmeti sağlayıcıları, kullanılan karekodları ve ilgili altyapılarını en geç 31/12/2021 tarihine kadar bu Yönetmelik, Teknik Doküman ve sundukları ödeme hizmetinin bir ödeme sistemi aracılığıyla işlem gerçekleştirilmesini gerektirmesi durumunda söz konusu ödeme sistemiyle ilgili hazırlanacak Teknik İlke ve Kurallar Rehberi ile uyumlu hale getirmek zorundadır. Banka, bu süreyi bir yılı geçmeyecek şekilde uzatmaya yetkilidir.

(2) İşyerlerine, ödeme kartları ya da Banka tarafından işletilen ödeme sistemleri aracılığıyla ödeme kabul etme imkânı sunan ödeme hizmeti sağlayıcıları, en geç 31/12/2021 tarihine kadar anlaşmalı oldukları işyerlerinde, Teknik Dokümanda yer alan, işyeri tarafından sunulan dinamik karekod yöntemi kullanılarak ödeme yapılmasına olanak sağlayan altyapıyı oluşturmakla yükümlüdür. Banka, bu süreyi bir yılı geçmeyecek şekilde uzatmaya yetkilidir.

(3) İşyerlerinin ödeme kartları ya da Banka tarafından işletilen ödeme sistemleri aracılığıyla ödeme kabul etme esnasında ödeme hizmeti sağlayıcılarının sundukları ödeme altyapısına ilave olarak farklı cihaz ve uygulamalar kullanması durumunda, kullanılan ilave cihaz ve uygulamaların sahipleri de işyerinde Teknik Dokümanda yer alan işyeri tarafından sunulan karekod yöntemi kullanılarak ödeme yapılmasına olanak sağlayan altyapının en geç 31/12/2021 tarihine kadar oluşturulması için gerekli önlemleri alır. Banka, bu süreyi bir yılı geçmeyecek şekilde uzatmaya yetkilidir." hükümleri

bulunmaktadır.

Bahse konu hükümler çerçevesinde belirlenen geçiş sürecinde yaşanan pandemi koşulları, ödeme hizmeti sağlayıcılarının birlikte çalıştığı POS-Ödeme Kaydedici Cihaz (ÖKC) üreticilerinin sayılarının görece sınırlı olması ve birçok ödeme hizmeti sağlayıcısının aynı üreticiler İle çalışması ve sektörde TR Karekod ile ilgili gelişmeler konusundaki çalışmaların son döneme bırakılması nedeniyle TR Karekoda geçiş için sınırlı süreye bağlı olarak yüksek maliyetlerin ortaya çıkması ihtimali göz önünde bulundurularak, ödeme hizmeti sağlayıcılarının TR Karekod Yönetmeliği'nin geçiş hükümlerine uyum sağlanabilmesini teinin etmek amacıyla;

- TR Karekod ile ödeme gerçekleştirilmesini sağlamak için ödeme hizmeti sağlayıcısının üçüncü taraflara bağlı olmaksızın kendi içinde yapabileceği geliştirmeleri tamamlamış olması,

- TR Karekod ile ödeme gerçekleştirilmesini sağlamak için üçüncü taraflarca yapılması gereken geliştirmelerin yapılabilmesini teminen ödeme hizmeti sağlayıcısı taralından gerekli girişimlerin yapılmış olması,

- TR Karekod Yönetmeliği ile getirilen uyum süresi sonuna kadar TR Karekod ile ödeme yapılamamasının temel nedeninin, ödeme hizmeti sağlayıcısının dışındaki üçüncü taraflarca yapılması gereken geliştirme çalışmalarının tamamlanmamış olmasından kaynaklanması

şartlarının gerçekleştiği durumlar için geçerli olmak üzere, Bankamızca 30/6/2022 tarihine kadar ek süre verilmesine karar verilmiş olup bu husus 9/12/2021 tarihli Bankamız yazısı ile Birliğinize bildirilmişti.

Bu kapsamdaki geçiş sürecinde hem ödeme hizmeti sağlayıcıları tarafından TR Karekod Yönetmeliğinin yürürlüğe girdiği tarih itibarıyla ödeme hizmetlerinde kullanılan karekodların TR Karekod ile uyumunun sağlanması hem de ödeme hizmeti sağlayıcıları tarafından ödeme kartlan veya Bankamızca işletilen ödeme sistemleri aracılığıyla ödeme kabulü yapılan işyerlerinde de işyeri tarafından sunulan karekod yöntemi ile ödeme yapılmasına imkan sağlayacak altyapının hazır hale getirilmesi gerekmekte olup gelinen noktada TR Karekodun yaygınlaştırılmasına yönelik çalışmalar Bankamızca, Bankalararası Kart Merkezi AŞ. (BKM) ile eş güdüm içerisinde yakından takip edilmektedir.

TR Karekod'un yaygınlaştırılması çalışmaları kapsamında yapılan incelemelerde, özellikle ödeme hizmeti sağlayıcıları tarafından ödeme kartlarının kabulü için işyerlerine sunulan sanal POS hizmetleri ile ilgili iş ilişkilerinde, işyerinde TR Karekod yöntemi kullanılarak ödeme yapılmasına olanak sağlayacak altyapının kurulması hususunda, fiziki işyerleri ile karşılaştırıldığında, önemli ölçüde eksiklik olduğu tespit edilmiştir.