2/12700 Arpa İhracatının Murakabesine Dair Nizamname

FASIL: 1

Umumi hükümler

Türkiye'den ihraç olunacak arpalar, Ticarette Tağşişin Men'i ve İhracatın Murakabesi ve Korunması hakkındaki 1705 numaralı Kanun ile buna ek olan 3018 numaralı kanun mucibince işbu Nizamname hükümleri dairesinde kontrola tabidir.

Aşağıda yazılı hallerde ihraç edilecek arpalar bu Nizamname hükümlerine tabi tutulmaz.

A) Gayrisafi 5 kiloya kadar gönderilecek nümuneler,

B) Türkiye'nin şark ve cenubunda hemhudut olduğu memleketlere karadan yapılacak ihracat ile Ticaret Vekaleti Kontrolörü bulunmıyan yerlerden hemhudut memleketlere ve Adalar Denizindeki bütün adalara, Girit ve Kıbrıs dahil olmak üzere sair, Türk sahillerine mücavir adalara otuz tona kadar ihraç edilecek arpalar,

C) Yolcu beraberinde yüz kiloya kadar götürülecek arpalar,

Bu Nizamname hükümleri dairesinde yapılacak kontrol işleri Ticaret Vekaleti tarafından görülür.

Arpa kontrolu, aşağıda yazılı merkezlerde yapılır:

Samsun, İstanbul, Bandırma, Tekirdağ, İzmir, Antalya, Mersin, İskenderun.

Ticaret Vekaleti, göreceği lüzum üzerine, muvakkat arpa kontrol merkezleri ihdas edebilir.

Bu muvakkat kontrol merkezlerinde işe başlama zamanı, Ticaret Vekaleti tarafından on beş gün evvel Ankara'da Resmî Gazete ve diğer bir gazete ile, mahallinde de münasip surette ilan edilir. Bu merkezlerde işe nihayet verileceği zaman bir ay evvel keyfiyet Ticaret Vekaletince aynı surette ilan olunur.

Harcırah ve masarifi ihracatçı tarafından verilmek şartiyle ve Ticaret Vekaletince imkan görüldüğü takdirde, talep vukunda, ihraç merkezi olmıyan yerlere, yakın iskelelerden, arpa kontrolu için memur gönderilebilir.

Arpanın hususi ve umumi depolarda, temizleme yerlerinde ve mümkün oldukça demiryolu ve gemi ambarlarında rutubetten müteessir olacak şartlar altında ve koku neşredici veya ambalajları kirletici maddelerle bir arada bulundurulmaması ve fena koku sinmiş ve kirli vagon ve mavnalara konulmaması lazımdır.

İhracata mahsus arpaların temizlendiği ve muhafaza edildiği fabrika, depo, ambar ve siloların haiz olması lazım gelen sıhhi ve teknik şartlar İktisat, Ziraat, Sıhhat ve İçtimai Muavenet ve Ticaret Vekaletlerince müştereken yapılacak bir talimatname ile tayin olunur.

FASIL: II

Kontrol edilecek hususlar

Türkiye'den ihraç olunacak arpalar, zararlı yabancı kokudan (Gaz, küf ve ekşimsi gibi) ari ve küflenmemiş olacaktır.

İhraç olunacak arpaların rutubet derecesi 11 ve 12 nci maddelerde yazılı sınıflarda %14 ü, 13 ve 14 üncü maddelerde yazılı olanlarda % 15 i tecavüz edemez.

Rutubet derecesinin ne şekilde ölçüleceği Ticaret Vekaletince tesbit olunur.

Ticaret Vekaleti bu nispetleri, 15 gün evvel ilan etmek şartiyle indirmeğe salahiyetlidir.

2,2 milimetrelik mustatil elekten düşen arpalara kalburaltı denir.

Arpaya karışık bulunan bilumum maddeler "Yabancı maddeler" sayılır. Bunların, 4 milimetre murabbalık delikleri havi elekten geçenlerine "İnce yabancı maddeler" ve aynı eleğin üstünde kalanlarına "Kalın yabancı maddeler" denilir.

Yabancı maddeler arasında bulunan buğday, çavdar ve yulafa "Unlu maddeler" adı verilir. Yulafın unlu madde olarak % 1 1/4 den fazla bulunması caiz olmayıp bu nispetten fazlası yabancı madde sayılır.

13 ve 14 üncü maddelerde yazılı arpa sınıflarında, mukavelenamesinde o yolda sarahat bulunmak şartiyle, zararlı olmayan diğer hububat ve bakliyat dahi unlu maddelerden sayılabilir.

Arpalar; beyaz arpa, ova arpası, sıra arpa ve mikset (Karışık) adı ile 4 sınıfa ayrılarak ihraç edilir.

Beyaz arpa: Beyaza yakın açık sarı renkte, umumiyetle dolgun, karınlı, mütecanis ve yüksek vasıflı (Yayla adiyle maruf) arpalardır.

İhraç olunacak beyaz arpalar ilişik tabloda gösterilmiş olduğu veçhile, on dereceye ayrılarak ihraç olunabilir.

Beyaz arpaların renkleri her mahsul yılında Ticaret Vekaletince hazırlanacak nümunelerle tesbit olunur, ve on beş gün evvel keyfiyet ilan olunur. Bu müddet zarfında eski nümune muteber sayılır.

Ova arpası: Beyaz arpalara kıyasla karınsız ve uzunca, mütecanis, yüksek vasıflı (Yerli adiyle maruf) arpalar olup bunlar da ilişik tabloda gösterilen (5) dereceye ayrılarak ihraç olunurlar.

11 ve 12 nci maddelerde yapılan tariflere göre (Beyaz) veya (Ova) sınıflarına girmiyen arpalar ilişik tabloda yazılı olduğu veçhile (Sıra arpa) adiyle (6) dereceye ayrılarak ihraç olunurlar.