7/4331 Pamukların Çırçırlanma, Preselenme ve Depolanmasının Denetimine Dair Tüzük

BİRİNCİ BÖLÜM

Genel hükümler

Pamuk çırçır - prese ve linter fabrikaları ve depoları ile buralardaki çalışmaların denetimi bu Tüzük hükümlerine tabidir.

Bu Tüzük hükümlerine göre yapılacak denetim işleri Ticaret Bakanlığı tarafından görülür.

A) Çırçırlama:

1- Çiğitli (Kütlü) pamuğun elyafının çekirdeğinden (Çiğidinden) ayrılması,

2- Linter pamuğunun çekirdek üzerinden sıyrılması, işlemine denir.

B) Preseleme:

1- Lif (Mahlıç) pamuğun,

2- Linter pamuğunun,

3- İplik yapımı ve çırçırlama sırasında meydana gelen pamuk lifi döküntülerinin, prese makinalarında balya haline getirilmesi işlemine denir.

Balyaların, yüksek basınçlı preselerde küçültülmesi işi preseleme sayılmaz.

C) Depolama:

1- Çiğitli pamukların,

2- Lif pamukların,

3- Linter pamuklarının,

4- Lif döküntüsü pamukların,

balyalı, balyasız veya hararlı olarak fabrika depolarında korunması işidir.

Pamuk çırçır - prese fabrikası işletenler, çırçırlamanın devamı süresince; pamuk tasnifinden anlayan, ortaokulu bitirmiş en az bir pamuk ustası ile çırçır makinalarının pamuğun vasıflarını bozmayacak şekilde çalışmasını sağlayacak yeterlikte, ilkokulu bitirmiş, en az bir çırçır ustası çalıştırmak zorundadırlar.

Yeterlik belgeleri; pamuk ustalarına Ticaret Bakanlığınca, çırçır ustalarına Tarım Bakanlığınca verilir.

Pamuk çırçır - prese fabrikaları ile linter ve prese fabrikaları işletenler, Ticaret Bakanlığınca tespit edilen her kontrol mevsiminde ve işletmeye başlamadan en az bir hafta önce, Pamukların Kontroluna Dair Tüzüğün 3 üncü maddesi hükmüne göre bağlı bulundukları pamuk kontrol merkezine, örneği Ticaret Bakanlığınca saptanacak bir bildirgeyle, çalışmaya başlıyacaklarını bildirirler.

Çalışma dönemi içinde meydana gelen değişiklikler ile çalışma döneminin sona erdiği tarih kontrol merkezine ayrıca bildirilir.

İKİNCİ BÖLÜM

Çırçırlama

Çiğitli pamuğun çırçırlandığı yerlerde çırçır ve prese makinalarının birlikte bulundurulması zorunludur. Bu yerlere çırçır - prese fabrikaları denir.

Ancak, 3 ten az tek toplu rollergin çırçır makinası bulunan yerler çırçır - prese fabrikası sayılmaz ve bu gibi yerlerde prese makinası bulundurmak zorunluğu yoktur.

Linter pamuğunun çırçırlanması için kurulan fabrikalara linter fabrikası denir. Linter fabrikalarında en az bir adet testereli linter (Lintergin) makinası ile en az bir adet prese makinası bulunur.

İplik yapımı veya çırçırlama sırasında meydana gelen pamuk lifi döküntülerini, tip dışı pamuklardan avaryalı, kuşbaşı pamuklarla benzeri pamukları preselemek üzere, yalnız prese makinalarından meydana gelen prese fabrikaları kurulabilir. Prese fabrikalarında lif (Mahlıç) pamuklar preselenemez.

Bakanlar Kurulu, bir bölgede, üretilen pamukların gruplarına göre, hangi cins çırçır makinalarının kullanılabileceğini, Tarım ve Sanayi Odalarının mütalaasını da almak suretiyle tespit eder.

Bu kararın hangi tarihte yürürlüğe gireceği kararda belirtilir.

Pamuk çırçır - prese fabrikalarında; makinalara pamuk sevk aspiratörü ve rutubet ölçme aleti ile pamuğu temizleyici, rutubetlendirici, kurutucu ve pamuğun iyi çırçırlanmasını ve işlenmesini temin edecek yedirici cihazlardan veya bunların benzerlerinden gerekli görülenlerin bulundurulması hakkında, Tarım Bakanlığı ile Ticaret, Sanayi ve Tarım Odalarının mütalaalarını da almak suretiyle bir karar almaya, Ticaret Bakanlığı yetkilidir.

Bu kararın hangi tarihte yürürlüğe gireceği kararda belirtilir.

Aynı fabrikada rollergin, sawgin ve lintergin makinalarının bulunması halinde, cinslerine göre, makinalarla preselerinin fabrikanın ayrı binalarında veya aynı binanın ayrılmış bölümlerinde bulundurulması zorunludur.

Çırçırlama yerlerinde, tabanların, pamuklara yabancı madde karışmasını ve kirlenmeyi önleyecek nitelikte tahta, beton veya benzeri maddeden yapılması zorunludur.

Çekirdek kıran veya kaçıran, elyaf kesen, ondüle, neps veya sicim yapan çırçır makinalarının çalıştırılması yasaktır.

Grup, sınıf ve tipleri farklı olan pamukların, çırçır makinaları ayrı dahi olsa, aynı bölümde, aynı zamanda ve bir arada çırçırlanmaları yasaktır.

Çırçırlanmış pamukların, prese yerine, kirlenmeden ve içlerine yabancı madde karışmadan götürülmesi zorunludur.

ÜÇÜNCÜ BÖLÜM

Preseleme

Preseleme yerlerinde, tabanların, beton veya benzeri maddeden yapılmış olması ve pamuklarla balyaların kirlenmelerini önleyecek şekilde temiz tutulması zorunludur.