Bu doküman Resmi Gazete dışında bir kaynakta yayınlanmıştır. Konsolide metin çalışmaları ilgili kaynak güncellendikçe sağlanabilmektedir.
1. Amaç ve Kapsam
(1) Bu Prosedür, Borsa İstanbul A.Ş. IOSCO Prensiplerine Uyumlu Finansal Ölçütler Yönergesi çerçevesinde çıkar çatışmalarının tespit edilmesi, önlenmesi, azaltılması, yönetilmesi ve kamuya açıklanmasına ilişkin esasları düzenler.
2. Dayanak
(1) Bu Prosedür, Borsa İstanbul A.Ş. IOSCO Prensiplerine Uyumlu Finansal Ölçütler Yönergesinin “Çıkar Çatışmalarının Önlenmesi” başlıklı 7 nci maddesine dayanılarak hazırlanmıştır.
3. Tanımlar ve Kısaltmalar
(1) Bu Prosedürün uygulanmasında;
Birim: Borsa İstanbul A.Ş. Organizasyon Yönergesi ile ihdas edilen genel müdür yardımcılıklarını, direktörlükleri ve servisleri,
Borsa İstanbul Grubu: Borsa İstanbul A.Ş., İstanbul Takas ve Saklama Bankası A.Ş. ve Merkezi Kayıt Kuruluşu A.Ş.’yi,
Borsa, Borsa İstanbul: Borsa İstanbul A.Ş.’yi,
Denetim Komitesi: Borsa İstanbul A.Ş. Denetim Komitesini,
Dört Göz İlkesi: Herhangi bir aksiyonun alınmadan önce iki farklı yetkili kişi tarafından gözden geçirilmesi ve onaylanması prensibini,
Endeks Direktörlüğü: Borsa İstanbul Endeks Direktörlüğünü,
Endeks: Düzenli olarak bir formül veya başka bir hesaplama yöntemi uygulanarak veya kapsamındaki varlık, fiyat, getiri veya oranlar (tahmini fiyatlar veya faiz oranları, bekleyen emirler veya diğer değer veya gözlemler dâhil) kullanılmak suretiyle değerleme yapılarak belirlenen ve yayımlanan veya kullanıma sunulan göstergeleri,
Finansal Ölçüt: Belirli bir formül veya hesaplama yöntemi kullanılarak düzenli olarak hesaplanan, kullanıcılara ücret karşılığı veya ücretsiz olarak sunulan, bir sermaye piyasası aracının, finansal sözleşmenin veya ürünün değerinin belirlenmesinde, getirilerinin izlenmesinde, bunlara dayanarak yapılacak ödemenin tutarının belirlenmesinde, varlık dağılımının veya portföyün belirlenmesinde veya performans primlerinin hesaplanmasında kullanılan endeks, fiyat, oran ve benzerlerini,
Finansal Ölçüt Yararlanıcısı: Finansal Ölçüte dayalı sermaye piyasası aracının, finansal sözleşme veya ürünün tarafı olan gerçek veya tüzel kişiler ile Lisanslı Kullanıcıları,
Finansal Ölçütler Komitesi: Borsa İstanbul A.Ş. IOSCO Prensiplerine Uyumlu Finansal Ölçütler Yönergesi’nin “Kontrol sistemi” başlıklı 8 inci ve “Gözetim fonksiyonu” başlıklı 9 uncu maddelerinde açıklanan kontrol ve gözetim fonksiyonlarını ifa etmek üzere, Finansal Ölçütlerin kontrolü ve gözetimi kapsamında değerlendirebilecek her konuda görüş ve öneri oluşturmak amacıyla Borsa tarafından oluşturulan Komiteyi,
Genel Müdür: Borsa İstanbul A.Ş. Genel Müdürünü,
Görevler Ayrılığı İlkesi: Hata, eksiklik, yanlışlık, usulsüzlük ve yolsuzluk risklerini azaltmak için faaliyetler ile mali karar ve işlemlerin onaylanması, uygulanması, kaydedilmesi ve kontrol edilmesi görevlerinin çalışanlar arasında paylaştırılmasını,
IOSCO: Uluslararası Menkul Kıymetler Komisyonları Örgütü’nü,
Uyum Birimi: Borsanın uyum faaliyetlerinden sorumlu birimini,
Yönetim Kurulu: Borsa İstanbul A.Ş. Yönetim Kurulunu ifade eder.
4. Çıkar Çatışması
(1) Çıkar çatışması, bir menfaat uyuşmazlığı hali olup çalışanların Borsanın menfaatlerini en iyi şekilde gözetmelerini ve görevlerini tarafsız bir şekilde icra etmelerini etkileyen veya etkileyebilecek, parasal olan veya olmayan her türlü bireysel menfaat ilişkisi içinde bulunulması durumunu ifade eder.
5. Çıkar Çatışması Halleri
(1) Gerçek çıkar çatışması; birbiriyle çatışan menfaatlerin fiilen söz konusu olduğu durumları ifade eder.
(2) Algılanan çıkar çatışması; menfaat çatışmalarının fiilen mevcut olmadığı ancak üçüncü kişiler nezdinde böyle bir menfaat çatışmasının var olduğu izleniminin oluştuğu durumları ifade eder.
(3) Potansiyel çıkar çatışması; işlemde veya süreçte menfaat çatışmalarının henüz var olmadığı ancak mevcut durumun gelecekte menfaat çatışması yaratma kapasitesini barındırdığı durumları ifade eder.
6. Finansal Ölçütlerde Çıkar Çatışması Halleri
(1) Finansal Ölçütlerin oluşturulması, hesaplanması, yayımlanması, operasyonlarının yürütülmesi, denetlenmesi ve yönetilmesi de dâhil olmak üzere, tüm süreçlerin yerine getirilmesinde görev alan Borsa çalışanları ile bunlarla doğrudan ya da dolaylı ilişkide bulunan kişiler, Finansal Ölçüt Yararlanıcıları ve üçüncü taraflar arasında meydana gelebilecek ve Finansal Ölçütün sağlıklı şekilde belirlenmesine engel olabilecek her türlü menfaat uyuşmazlığı, bu Prosedür kapsamında “çıkar çatışması” olarak değerlendirilir.
7. Finansal Ölçütlerde Çıkar Çatışmalarının Önlenmesi
(1) Finansal Ölçütlerin oluşturulması, hesaplanması, yayımlanması, operasyonlarının yürütülmesi, denetlenmesi ve yönetilmesi dâhil tüm süreçlerinin bütünlüğünü ve bağımsızlığını ihlal edecek olası durumlarla karşılaşılmaması amacıyla, Borsa çalışanları, Finansal Ölçüt Yararlanıcıları ve üçüncü taraflar ile bunlarla doğrudan ya da dolaylı olarak ilişkisi bulunan kişilerin azami özen ve hassasiyet göstermesi esastır.