BİRİNCİ BÖLÜM
Başlangıç Hükümleri
Amaç ve kapsam
(1) Bu Yönetmeliğin amacı; Gençlik ve Spor Bakanlığının taşra teşkilatı olan özel bütçeli ve tüzel kişiliğe sahip gençlik ve spor il müdürlükleri bütçelerinin hazırlanması, uygulanması, kesin hesabının çıkarılması, hesap ve kayıt düzeninde saydamlık, hesap verilebilirlik ve tekdüzenin sağlanması, işlemlerinin kayıt dışında kalmasının önlenmesi, faaliyetlerinin ve işlemlerinin gerçek mahiyetlerine uygun olarak sağlıklı ve güvenilir bir biçimde muhasebeleştirilmesi, yürütülen hizmetlerin ve bunların sonuçları ile tüm mali işlemlerinin denetlenmesi ve kontrol edilmesi, muhasebe yetkililerinin niteliklerinin belirlenmesi, mali işlemlerin gerçekleştirilmesinde görev, yetki ve sorumluluklarının belirlenmesi; mali tablolarının zamanında, doğru, muhasebenin temel kavramları ve genel kabul görmüş bütçe ve muhasebe ilkeleri çerçevesinde, yönetimin ve ilgili diğer kişilerin bilgi ihtiyaçlarını karşılamaya yönelik; karar, kontrol ve hesap verme süreçlerinin etkili çalışmasını sağlayacak şekilde hazırlanması ve yayımlanmasına ilişkin usul, esas ve ilkelerin belirlenmesidir.
(2) Bu Yönetmelik gençlik ve spor il müdürlüklerini kapsar.
Dayanak
(1) Bu Yönetmelik, 21/5/1986 tarihli ve 3289 sayılı Gençlik ve Spor Hizmetleri Kanununun 13 üncü maddesi ile 1 sayılı Cumhurbaşkanlığı Teşkilatı Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinin 211 inci maddesine dayanılarak hazırlanmıştır.
Tanımlar
(1) Bu Yönetmelikte geçen;
a) Bakan: Gençlik ve Spor Bakanını,
b) Bakanlık: Gençlik ve Spor Bakanlığını,
c) Bütçe: Belirli bir dönemdeki gelir ve gider tahminleri ile bunların uygulanmasına ilişkin hususları gösteren ve usulüne uygun olarak yürürlüğe konulan belgeyi,
ç) Bütçe geliri: İl müdürlüklerinin bütçelerinde ve diğer mevzuatla gelir olarak tanımlanan her türlü işlemi,
d) Bütçe gideri: İl müdürlüklerinin Bakanlıkça belirlenen bütçelerinde ve diğer mevzuatta gider olarak tanımlanan her türlü işlemi,
e) Defter değeri: Varlık veya kaynakların muhasebe kayıtlarındaki değerini,
f) Faaliyet dönemi: Malî yılı,
g) Faaliyet sonucu: Faaliyetlere ilişkin giderler ve gelirler arasındaki farkı,
ğ) Gelir: İlk defa hesaplara alınacak varlıklar dışında, öz kaynakta artışa neden olan her türlü işlemi,
h) Gerçekleştirme görevlisi: Harcama talimatı üzerine; işin yaptırılması, mal veya hizmetin alınması, teslim almaya ilişkin işlemlerin yapılması, belgelendirilmesi ve ödeme için gerekli belgelerin hazırlanması görevlerini yürütenleri,
ı) Gerçeğe uygun değer: Piyasa koşullarında muvazaasız bir işlemde bilgili ve istekli taraflar arasında bir varlığın el değiştirmesi veya bir borcun ödenmesi için belirlenen tutarı,
i) Gider: İlk defa hesaplara alınacak yükümlülükler dışında, öz kaynakta azalışa neden olan her türlü işlemi,
j) Harcama birimi: Bakanlık tarafından ödenek tahsis edilen ve harcama yetkisi bulunan il müdürlüğünü,
k) Harcama yetkilisi: Bütçeyle ödenek tahsis edilen ve ödenek gönderme belgesiyle ödenek gönderilen il müdürlüğünün en üst yöneticisi olan gençlik ve spor il müdürünü,
l) Harcama yetkilisi mutemedi: Harcama yetkilisi tarafından yazılı olarak görevlendirilen ve kendisine verilen avans veya adına açılan kredilerle sınırlı olarak yapacağı harcamalar konusunda harcama yetkilisine karşı sorumlu, bunların mahsubuna ilişkin belgeleri muhasebe yetkilisine vermek ve artan tutarı iade etmekle yükümlü olan görevlileri,
m) Hesap dönemi: Malî yılı,
n) İl müdürlüğü: Gençlik ve spor il müdürlüklerini,
o) İl müdürlüğü bütçesi: Mali hizmetler birimi tarafından hazırlanarak, Bakan onayı ile yürürlüğe giren il müdürlüğü bütçesini,
ö) İl müdürlükleri merkez muhasebe birimi: Gençlik ve spor il müdürlüklerinin merkez muhasebe birimini,
p) İl müdürü: Gençlik ve spor il müdürünü,
r) İtibari değer: Her türlü senetlerle, bono ve tahvillerin üzerinde yazılı olan değeri,
s) İz bedeli: Ekonomik ömrünü tamamladığı halde fiilen kullanılmasına devam edilen iktisadi kıymetler ile gerçek değeri tespit edilemeyen veya edilmesi uygun görülmeyen ancak, hesaplarda izlenmesi gereken iktisadi kıymetlerin muhasebeleştirilmesinde kullanılan ve muhasebe kayıtlarında yer verilen en düşük tutarı,
ş) Kanun: 21/5/1986 tarihli ve 3289 sayılı Gençlik ve Spor Hizmetleri Kanununu,
t) Mali hizmetler birimi: Bakanlık Strateji Geliştirme Başkanlığını,
u) Malî yıl: Takvim yılını,
ü) Maliyet bedeli: Bir varlığın satın alınması, üretilmesi veya değerinin artırılması için yapılan harcamalar veya verilen kıymetlerin toplamını,
v) Muhasebe birimi: Gelir ve alacakların tahsili, giderlerin ve borçların hak sahiplerine ödenmesi, para ve parayla ifade edilebilen değerler ile emanetlerin alınması, saklanması, ilgililere verilmesi, gönderilmesi ve diğer tüm malî işlemlerin kayıtlarının yapılması ve raporlanması işlemlerini yürüten birimi,
y) Muhasebe yetkilisi: Muhasebe hizmetlerinin yürütülmesinden ve muhasebe biriminin yönetiminden sorumlu, usulüne göre atanmış yöneticiyi,
z) Muhasebe yetkilisi mutemedi: Muhasebe yetkilisi adına ve hesabına para ve parayla ifade edilebilen değerleri geçici olarak almaya, muhafaza etmeye, vermeye, göndermeye yetkili ve bu işlemlerle ilgili olarak doğrudan muhasebe yetkilisine karşı sorumlu olan görevlileri,
aa) Nakit esası: Gelirlerin nakden veya mahsuben tahsil edildiğinde, giderlerin ise nakden veya mahsuben ödendiğinde muhasebeleştirilmesini,
bb) Ön malî kontrol: İl müdürlüklerinin gelir, gider, varlık ve yükümlülüklerine ilişkin malî karar ve işlemlerinin; il müdürlüklerinin bütçesi, bütçe tertibi, kullanılabilir ödenek tutarı, ayrıntılı harcama programı ve ayrıntılı finansman programı, ilgili malî mevzuat hükümlerine uygunluğu ve kaynakların etkili, ekonomik ve verimli bir şekilde kullanılması yönlerinden yapılan kontrolü,
cc) Ön ödeme: İlgili mevzuatında öngörülen hâllerde kesin ödeme öncesi avans verilmesi veya kredi açılması şeklinde yapılan ödemeyi,
çç) Öz kaynak: İl müdürlüklerinin varlıkları ile yabancı kaynakları arasındaki farkı,
dd) Özel gelir: Kanunun ek 14 üncü maddesi kapsamında Bakanlık tarafından yürütülen hizmetler kapsamında elde edilen ve ilgili yıl bütçesinin (B) işaretli cetveline kaydedilen gelirleri,
ee) Tahakkuk esası: Bir ekonomik değerin yaratıldığında, başka bir şekle dönüştürüldüğünde, mübadeleye konu edildiğinde, el değiştirdiğinde veya yok olduğunda muhasebeleştirilmesini,
ff) Üst yönetici: Mali hizmetler biriminden sorumlu üst yöneticiyi,
gg) Varlık: Geçmişteki işlem ve olayların bir sonucu olan, gelecekte ekonomik yarar sağlaması beklenen ve kamu idareleri tarafından kontrol edilen değerleri,
ğğ) Yabancı kaynak: Geçmişteki işlem ve olaylardan doğan ve ödenmesi sonucunda, idarenin ekonomik kaynak ve değerlerinde azalma gerçekleşmesi beklenen, idareye ait mevcut borç ve sorumlulukları,
ifade eder.
İKİNCİ BÖLÜM
Bütçenin Hazırlanması, Uygulanması, Sonuçlandırılması ve Kesin Hesap
Bütçe ilkeleri
(1) İl müdürlükleri bütçesi, il müdürlüklerinin mali yıl içindeki gelir ve gider tahminlerini gösterir, Bakan onayı ile yürürlüğe girerek tahsilat ile harcama yapmalarına izin verir.
(2) İl müdürlükleri bütçesi, stratejik plan ve performans programları dikkate alınarak izleyen iki yılın gelir ve gider tahminleri ile birlikte değerlendirilerek mali hizmetler birimi tarafından hazırlanır.
(3) İl müdürlükleri bütçesi mali hizmetler birimi tarafından her yıl en geç 15 Aralık tarihine kadar Bakana sunulur ve ait olduğu mali yılın başından önce Bakan tarafından onaylanarak yürürlüğe girer.
(4) İl müdürlükleri bütçesi, Bakanlıkça belirlenen hedefler doğrultusunda; Bakanlığın stratejik planları ile performans ölçütlerine ve fayda ve maliyet unsurları göz önünde tutularak verimlilik ve tutumluluk ilkelerine uygun olarak hazırlanır ve uygulanır.
(5) İl müdürlükleri bütçesi, Bakanlık bütçesi ile uyumlu ve konsolide edilebilecek şekilde hazırlanır, bu amaçla bütçe ve muhasebe işlemleri Bakanlık merkez teşkilatında kullanılan bilişim sistemleri aracılığıyla gerçekleştirilebilir.
(6) İl müdürlükleri bütçesi, Bakanlık faaliyetlerinin ve malî işlemlerinin kapsamlı ve saydam bir şekilde görünmesini sağlar.
(7) Tüm gelir ve giderler il müdürlükleri bütçesinde gayri safi olarak gösterilir.
(8) Belirli gelirler belirli giderlere tahsis edilemez.
(9) İl müdürlükleri bütçesinde gelir ve gider denkliğinin sağlanması esastır.
(10) İl müdürlükleri bütçesi, birimlerin muhasebesine ve denetimine esas teşkil eder.
(11) İl müdürlükleri bütçesinde, ödenekler belirli amaçları gerçekleştirmek üzere tahsis edilir. Ödeneği bulunmayan hiçbir harcama gerçekleştirilemez.
(12) İl müdürlüklerinin tüm ödenek ve nakit planlaması mali hizmetler birimi tarafından gerçekleştirilir.
(13) Kanunun ek 14 üncü maddesi kapsamında Bakanlık bütçesinin mevcut veya yeni açılacak tertiplerine özel gelir ve ödenek kaydedilen tutarlardan yılı içinde harcanmayan kısımlar ertesi yıl bütçesine devren özel gelir ve özel ödenek kaydedilir.
(14) Mali hizmetler birimi; il müdürlükleri bütçesinin hazırlanması, uygulanması, muhasebeleştirilmesi, denetimi ve kesin hesabının çıkarılmasına yönelik iş ve işlemler konusunda Bakanlıktaki tek yetkili ve sorumlu birimdir.
İl müdürlükleri bütçesinin hazırlanması
(1) İl müdürlükleri bütçesi; il müdürlüğü faaliyetlerinin kurumsal, fonksiyonel ve ekonomik sonuçlarının görülmesini sağlayacak, gelir ve giderlerin ekonomik ve mali analizinin yapılmasına imkân verecek, hesap verilebilirliği ve saydamlığı sağlayacak şekilde belirlenmiş standartlara uyumlu olarak hazırlanır.
(2) İl müdürlükleri bütçesi hazırlanırken, Bakanlık bütçesine il müdürlüklerine aktarılmak üzere konulan yılı başlangıç ödeneği esas alınır.
(3) İl müdürlükleri bütçesi hazırlık çalışmaları, Bakanlık mali hizmetler biriminin koordinasyonunda gerçekleştirilir.
(4) Her yıl eylül ayının ilk haftasında mali hizmetler birimince yapılan bütçe çağrısı ve eki cetveller ile il müdürlüklerinin bütçe yılı içinde yapmayı planladıkları harcamalara ilişkin tahminleri alınır.
(5) İl müdürlüklerince yapılan tahminler, belirlenmiş Bakanlık politikaları, geçmiş yıl harcamaları, faaliyetlerin çeşitliliği ve stratejik plan ile performans programları dikkate alınarak eylül ayı sonuna kadar mali hizmetler birimince değerlendirilerek il müdürlüğü bazında bütçeler hazırlanır.
(6) İl müdürlüğü bazında hazırlanan konsolide bütçe en geç 15 Aralık tarihine kadar Bakan onayına sunulur ve ait olduğu mali yılın başından önce Bakan tarafından onaylanarak yürürlüğe girer.
(7) Bakan tarafından onaylanan başlangıç bütçesi, ocak ayı içerisinde il müdürlüklerine bildirilir.
Bütçe geliri
(1) İl müdürlüklerinin harcama sınırı, bütçelerinde öngörülen ödenekler kadardır.
(2) İl müdürlükleri, Kanunla Bakanlığa tahsis edilen gelirleri tahsil etmeye yetkilidirler.
(3) İl müdürlükleri, tahsil edecekleri gelirlerin tahakkuk ve tahsili ile ilgili işlemlerin tam ve zamanında yerine getirilmesinden sorumludur.
(4) İl müdürlüklerince Bakanlık adına tahsil edilen gelirler, il müdürlüğü muhasebe kayıtlarında gösterilir.
(5) Tahsil edilen gelirler, bu amaçla açılmış il müdürlüğü banka tahsilat hesabında izlenir.
(6) İl müdürlükleri, il müdürlüğü tahsilat hesabındaki tutarlardan harcama yapamaz.
(7) İl müdürlüğünce tahsil edilen tutarlar, Bakanlık tarafından belirlenen sürede, mali hizmetler birimi tarafından bu amaçla açılan banka tahsilat hesabına aktarılır. Aktarılan bu tutarlar il müdürlükleri merkez muhasebe birimince kayıtlara alınır.
(8) Tahsil edilen gelirler, Kanunun ek 14 üncü maddesinin birinci fıkrası çerçevesinde ödenek kaydı yapılmak üzere mali hizmetler biriminin talebi üzerine Bakanlık merkez muhasebe birimine aktarılır.
Bağış ve yardımlar
(1) İl müdürlüklerince, herhangi bir gerçek veya tüzel kişi tarafından kamu hizmetinin karşılığı olarak veya kamu hizmetleri ile ilişkilendirilerek bağış ve yardım toplanamaz, benzeri adlar altında tahsilat yapılamaz.
(2) Şartlı olmayan bağış ve yardımlar alındıklarında, gelir olarak kaydedilir.
(3) Şartlı bağış ve yardımlar alındıklarında, tahsis amacına uygun olarak kullanılmak üzere ilgili hesaplara, karşılıkları ise yükümlülük olarak kaydedilir. Yükümlülük tutarı, şartlı bağış ve yardımların tahsis amacı gerçekleştikçe gelir olarak kaydedilir. Bunların kullanılması sonucu kamu idaresi adına kaydı gereken bir varlık üretilmiş ise söz konusu varlık maliyet bedeliyle muhasebeleştirilir.
(4) Nakdi olarak alınan şartlı bağış ve yardımlardan, kullanılmadığı veya amaç dışı kullanıldığı için geri istenilenler bütçeye gider kaydıyla ilgilisine geri verilir.
(5) Ayni olarak alınan her türlü bağış ve yardımlar edinildikleri tarihteki gerçeğe uygun değeri ile kaydedilir.
Gelirin ait olduğu yıl
(1) Bir mali yıl içinde tahakkuk eden gelirler ve tahsilat o yıl bütçesinin gelirlerini oluşturur. Ancak tahakkuk ettiği halde yılı içinde tahsil olunmayan miktarlar tahsil edildiği yıl bütçesine gelir yazılır.
Bütçe gideri
(1) İl müdürlükleri, Bakan onayı ile yürürlüğe giren bütçelerinden, mali hizmetler birimince yapılan nakit ve ödenek planlaması dahilinde gönderilen tutarlar kadar gider gerçekleşmesi yaparlar.
Ödeneklerin kullanılması
(1) Bütçe ödeneklerinin kullanılmasında aşağıda belirtilen esaslara uyulur:
a) Bütçe ödenekleri, nakit planlaması da dikkate alınarak, mali hizmetler birimince hazırlanan programlara göre kullanılır.
b) Bütçeyle verilen ödenekler, tahsis edildikleri amaç ve faaliyetler dışında kullanılamaz.
c) İl müdürlükleri bütçelerine, ekleme yapma, aktarma ve tenkis etme yetkisi mali hizmetler birimine aittir.
Ret ve iadeler
(1) Bu Yönetmelik kapsamında il müdürlükleri tarafından fazla veya yersiz tahsilat nedeniyle ya da yargı kararları ile iade edilmesi gereken tutarlar için bütçede tertip açılmaz. Bu tutarlar gelir bütçesinde “ret ve iadeler” bölümünde gösterilir.
Geçici bütçe
(1) Herhangi bir sebeple bütçenin kesinleşmemiş olması halinde; bütçe kesinleşinceye kadar geçecek süre içinde, bir önceki yıl bütçesinin başlangıç ödenekleri Bakan tarafından belirlenecek bir oran esas alınarak artırılmak suretiyle uygulanır.
(2) Cari yıl bütçesinin yürürlüğe girmesiyle geçici bütçe uygulaması sona erer ve o tarihe kadar yapılan harcamalar cari yıl bütçesine dahil edilir.
Giderlerin gerçekleştirilmesi
(1) Bir giderin yapılabilmesi için; iş, mal veya hizmetin belirlenmiş usul ve esaslara uygun olarak gerçekleştirildiğinin görevlendirilmiş kişi veya komisyonlarca onaylanması ve gerçekleştirme belgelerinin düzenlenmiş olması gerekir.
(2) Giderlerin gerçekleştirilmesi, gerçekleştirme görevlisi tarafından düzenlenen ödeme emri belgesinin harcama yetkilisince imzalanması ve tutarın hak sahibine ödenmesiyle tamamlanır.
Nakit yönetimi
(1) İl müdürlükleri bütçesine ilişkin nakit yönetimi mali hizmetler birimi tarafından yapılır.
(2) İl müdürlükleri bütçesinin finansmanı amacıyla merkez ve taşra birimlerinin banka hesapları mali hizmetler birimi tarafından yönetilir ve denetlenir.
(3) Mali işlemlerin çeşitliliği ve ihtiyaçlar doğrultusunda banka hesaplarının açılması ve kapatılmasına mali hizmetler birimi karar verir.
(4) İl müdürlükleri bütçesinin finansmanında, mali kaynakların etkin ve verimli kullanılması ve izlenebilmesini teminen, banka hesaplarındaki mevduat, 28/3/2002 tarihli ve 4749 sayılı Kamu Finansmanı ve Borç Yönetiminin Düzenlenmesi Hakkında Kanunun 12 nci maddesi hükümleri çerçevesinde değerlendirilir.
Bütçe kesin hesabının düzenlenmesi, görüşülmesi ve onaylanması
(1) İl müdürlüklerinin kesin hesap cetvelleri, muhasebe kayıtları esas alınmak suretiyle mali hizmetler birimi tarafından, Bakanlık merkez bütçesinin şekline uygun olarak konsolide edilebilir şekilde hazırlanır.
(2) Mali hizmetler birimi, mali yılın bitiminden itibaren kesin hesap çalışmalarına başlar ve mart ayı sonu itibarıyla hazırladığı kesin hesap ve eki cetvelleri en geç nisan ayı içerisinde onaylanmak üzere üst yöneticiye sunar.
(3) Onaylanan kesin hesap cetvelleri denetime hazır halde mali hizmet biriminde saklanır.
Kesin hesabı oluşturan cetveller
(1) Kesin hesabı oluşturan cetveller şunlardır:
a) Bütçe Gider Kesin Hesap Cetveli.
b) Bütçe Gelir Kesin Hesap Cetveli.
c) Finansmanın Ekonomik Sınıflandırması Kesin Hesap Cetveli.
ç) Genel Mizan.
d) Bilanço.
e) Görev Yapan Muhasebe Yetkililerine Ait Liste.
f) Gerek duyulan diğer belgeler.
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
Harcama Yetkilisi ve Gerçekleştirme Görevlileri
Harcama yetkilisinin yetki ve sorumluluğu
(1) İl müdürlükleri bütçesinden harcama yapılabilmesi, harcama yetkilisi sıfatıyla il müdürünün harcama talimatı vermesiyle mümkündür. Harcama talimatlarında; hizmet gerekçesi, yapılacak işin konusu ve tutarı, süresi, kullanılabilir ödeneği, gerçekleştirme usulü ile gerçekleştirmeyle görevli olanlara ilişkin bilgiler yer alır.
(2) Harcama yetkilileri harcama yetkisini; yardımcılarına, yardımcısı olmayanlar ise hiyerarşik olarak bir alt kademedeki yöneticilere, kısmen veya tamamen devredebilirler.
(3) Harcama yetkisinin devredilmesi, yetkiyi devredenin idari sorumluluğunu ortadan kaldırmaz.
(4) Harcama yetkisi aşağıdaki şartlara uygun olarak devredilir:
a) Yetki devri yazılı olmak zorundadır.
b) Devredilen yetkinin sınırları açıkça belirlenmiş olmalıdır.
c) Muhasebe yetkilisine yazılı olarak bildirilmelidir.
(5) Harcama yetkilileri, harcama talimatlarının bütçe ilke ve esaslarına, kanun, Cumhurbaşkanlığı kararnamesi, tüzük ve yönetmelikler ile diğer mevzuata uygun olmasından, ödeneklerin etkili, ekonomik ve verimli kullanılmasından ve ilgili mevzuata göre yapmaları gereken diğer işlemlerden sorumludur.
(6) Harcama yetkilisinin kanunî izin, hastalık, geçici görev, disiplin cezası uygulaması, görevden uzaklaştırma ve benzeri nedenlerle geçici olarak görevinden ayrılması hâlinde, harcama yetkilisi olarak vekaleten görevlendirilen kişi harcama yetkililiği görevini yürütür.
Gerçekleştirme görevlileri ve sorumlulukları
(1) Gerçekleştirme görevlileri, harcama talimatı üzerine; işin yaptırılması, mal veya hizmetin alınması, teslim almaya ilişkin işlemlerin yapılması, belgelendirilmesi ve ödeme için gerekli belgelerin hazırlanması görevlerini yürütürler.
(2) Gerçekleştirme görevlileri; il müdürlükleri tarafından tahsil edilecek gelirlerin tahakkuk, tahsil ve takip işlemlerini yürütürler.
(3) Harcama yetkilisi, kendisine en yakın üst kademe yöneticilerinden birini veya birkaçını ödeme emri belgesini düzenlemek üzere görevlendirir. Görevlendirilen bu kişiler de gerçekleştirme görevlisi olup, harcama birimindeki ön malî kontrol görevini yaparlar.
(4) Gerçekleştirme görevlileri, kendilerine verilen görevlerin mevzuatına ve usulüne uygun olarak yürütülmesinden, düzenledikleri belgelerin doğruluğundan ve diğer gerçekleştirme görevlileri tarafından düzenlenen belgeler üzerinde yapmaları gereken kontrollerden sorumludurlar.
(5) Ödeme emri belgesi düzenlemekle görevli gerçekleştirme görevlisi, görevler ayrılığı ilkesi gereği ihale ve muayene kabul komisyonu benzeri komisyonlarda ve diğer süreçlerde görev alamaz. Harcama yetkililiği ile gerçekleştirme görevliliği görevi aynı kişide birleşemez.
DÖRDÜNCÜ BÖLÜM
Kontrol ve Denetim
Denetim
(1) İl müdürlüklerinin tüm mali işlemleri Sayıştay ve Bakanlık tarafından denetlenir.
Kontrol ve denetimin amacı
(1) İl müdürlüklerinde kontrol ve denetimin amacı;
a) Gelir, gider, varlık ve yükümlülüklerin, etkili, ekonomik ve verimli bir şekilde yönetilmesini,
b) İlgili mevzuata uygun olarak faaliyet gösterilmesini,
c) Her türlü malî karar ve işlemlerde usulsüzlük ve yolsuzluğun önlenmesini,
ç) Varlıkların kötüye kullanılması ve israfını önlemek ve kayıplara karşı korunmasını,
d) Karar oluşturmak ve izlemek için düzenli, zamanında ve güvenilir rapor ve bilgi edinilmesini,
sağlamaktır.
Ön malî kontrol
(1) Ön malî kontrol, harcama birimlerinde işlemlerin gerçekleştirilmesi aşamasında yapılan kontroller ile mali hizmetler birimi tarafından yapılan kontrolleri kapsar. Ön malî kontrol görevi, yönetim sorumluluğu çerçevesinde, harcama birimleri tarafından yerine getirilir.
(2) Ön malî kontrol süreci, malî karar ve işlemlerin hazırlanması, yüklenmeye girişilmesi, iş ve işlemlerin gerçekleştirilmesi ve belgelendirilmesinden oluşur.
(3) Gelir, gider, varlık ve yükümlülüklere ilişkin il müdürlükleri bütçesi üzerindeki malî karar ve işlemler, harcama birimleri tarafından, kullanılabilir ödenek tutarı ve mevzuat hükümlerine uygunluğu yönlerinden kontrol edilir.
(4) Ödeme emri belgesini düzenlemekle görevlendirilen gerçekleştirme görevlileri, ödeme emri belgesi ve eki belgeler üzerinde ön malî kontrol yaparlar.
(5) Malî karar ve işlemlerin ön malî kontrole tabi tutulmuş olması, harcama yetkilileri ve gerçekleştirme görevlilerinin sorumluluğunu ortadan kaldırmaz.
(6) Malî karar ve işlemin uygun görülmemesi hâlinde ise nedenleri açıkça belirtilen bir görüş yazısı yazılarak kontrole tabi karar ve işlem belgeleri eklenmek suretiyle ilgili birimine gönderilir. Mevzuatına uygun olarak giderilebilecek nitelikte eksiklikleri bulunan malî karar ve işlemlerde, bu eksiklikler ve nasıl düzeltilebileceği hususları belirtilmek ve bunların düzeltilmesi kaydıyla işlemin uygun görüldüğü şeklinde yazılı görüş düzenlenebilir.
BEŞİNCİ BÖLÜM
Temel Muhasebe Kavramları ve İlkeleri
Temel muhasebe kavramları
(1) İl müdürlüklerinin muhasebesi, muhasebe ilke ve kurallarının dayanağını oluşturan ve aşağıda belirtilen kavramlara göre yürütülür:
a) Belgelendirme: Muhasebe kayıtları, gerçek durumu yansıtan ve usulüne uygun olarak düzenlenmiş belgelere dayandırılır.
b) Dönemsellik: İl müdürlüklerinin faaliyetleri, belirli dönemlerde raporlanır ve her dönemin faaliyet sonuçları diğer dönemlerden bağımsız olarak saptanır.
c) İhtiyatlılık: Muhasebe uygulamasında muhtemel risklere ve olaylara karşı bu Yönetmelikte belirtilen durumlarda karşılık ayrılır. Faaliyet sonucunu değiştirmeye yönelik olarak gizli yedekler ya da gereğinden fazla karşılık ayrılamaz.
ç) Maliyet esası: Para mevcudu, alacaklar ve maliyetinin belirlenmesi mümkün veya uygun olmayan kalemler hariç, il müdürlükleri tarafından edinilen varlık ve hizmetler, bunların elde edilme maliyet bedelleriyle muhasebeleştirilir. Maliyet bedeli tespit edilemeyen varlık ve kaynakların değerlemesine ilişkin hükümler saklıdır.
d) Sosyal sorumluluk kavramı: Muhasebe sisteminin yapısında, muhasebe uygulamalarının yürütülmesinde, mali tabloların düzenlenmesinde, sunulmasında, toplumun çıkarlarının gözetilmesi ve bilgi üretiminde gerçeğe uygun, tarafsız ve dürüst davranılması esastır.
e) Süreklilik: İl müdürlüklerinin faaliyetleri, herhangi bir zaman sınırlamasına tabi olmaksızın sürdürülür.
f) Parayla ölçülme: Parayla ölçülebilen ekonomik olay ve işlemlere ilişkin muhasebe kayıtları, ortak ölçü olarak ulusal para birimi ile yapılır.
g) Tam açıklama: Mali tablolar, bu tablolardan yararlanacak olanların doğru karar vermelerine yardımcı olacak ölçüde yeterli, açık ve anlaşılır şekilde düzenlenir.
ğ) Tarafsızlık: Muhasebe kayıtlarının oluşturulmasında esas alınacak yöntemlerin seçilmesinde tarafsız ve ön yargısız hareket edilmesi esastır.
h) Tutarlılık: Muhasebe uygulamalarının, faaliyet ve bütçe uygulama sonuçlarının ve bunlara ilişkin yorumların birbirini izleyen dönemlerde tutarlı bir şekilde karşılaştırılabilirliğinin sağlanması esastır. Uygulanan muhasebe politikalarının değişmesi durumunda, değişikliklerin ve mali etkilerinin mali tablo dipnotlarında açıklanması zorunludur.
ı) Önemlilik: Bir hesap kalemi veya mali bir olayın nispî ağırlık ve değerinin, mali tablolara dayanılarak yapılacak değerlendirmeleri veya alınacak kararları etkileyebilecek düzeyde olmasını ifade eder. Önemli hesap kalemleri, mali olaylar ve diğer hususların mali tablolarda yer alması zorunludur.
i) Özün önceliği: İşlemlerin muhasebeye yansıtılmasında ve bunlara ilişkin değerlendirmelerin yapılmasında biçimlerinden çok özleri esas alınır.
Bütçe uygulama sonuçları tablosu ilkeleri
(1) Bütçe uygulama sonuçları tablosu ilkelerinin uygulaması aşağıda açıklanmıştır:
a) İl müdürlüklerinin bütçe gelir ve bütçe gider hesapları, yılı bütçe düzenlemesi ve diğer mevzuatla bütçe geliri ve bütçe gideri olarak tanımlanan ve kesin hesabın çıkarılmasına esas teşkil eden işlemlerinin kaydına mahsustur.
b) İl müdürlükleri işlemlerinin, nakit esasında kayıt ve raporlanmasında faaliyet ve bilanço hesaplarının ilgisine göre bütçe geliri, bütçe gideri ve bütçe gelirlerinden ret ve iadeler hesaplarıyla ilişkilendirilmesinde yansıtma hesapları kullanılır.
Bilanço ilkeleri
(1) Bilanço ilkelerinin amacı, il müdürlüğünün tasarrufundaki kaynaklar ile bunlarla elde edilen varlıkların muhasebe kayıtlarının yapılması, mali tablolarının hazırlanması ve raporlanması yoluyla, belli bir tarihte il müdürlüklerinin mali durumunun ilgililer için saydam ve gerçeğe uygun olarak yansıtılmasıdır.
(2) İl müdürlükleri bilançolarını bu Yönetmelikte belirtilen şekil ve esaslara göre hazırlayıp sunar. Bilançolar hesap tipinde hazırlanır. Hesap tipi bilançonun sol tarafında varlıklar, sağ tarafında ise yabancı kaynaklar ve öz kaynaklar yer alır.
(3) Bütün varlıklar, yabancı kaynaklar ve öz kaynaklar bilançoda gayrisafi değerleriyle gösterilir. Bu ilke, bilançonun net değer esasına göre düzenlenmesine bir engel oluşturmaz. Bu doğrultuda net değer bilanço düzenlenmesinin gereği olarak indirim kalemlerinin ilgili hesapların altında açıkça gösterilmesi esastır.
Varlıklara ilişkin ilkeler
(1) Varlıklara ilişkin ilkeler şunlardır:
a) Varlıklar, likidite durumlarına göre dönen ve duran varlıklar ana hesap gruplarına ayrılır. Dönen varlıklar ana hesap grubu; hazır değerler, faaliyet alacakları, kurum alacakları, diğer alacaklar, stoklar, ön ödemeler, yıllara yaygın inşaat ve onarım maliyetleri, gelecek aylara ait giderler ve gelir tahakkukları ile diğer dönen varlıklar hesap gruplarına, duran varlıklar ana hesap grubu ise; faaliyet alacakları, mali duran varlıklar, maddi duran varlıklar, maddi olmayan duran varlıklar, özel tükenmeye tabi varlıklar, gelecek yıllara ait giderler ve gelir tahakkukları ile diğer duran varlıklar hesap gruplarına ayrılır.
b) İl müdürlüklerinin bir yıl veya faaliyet dönemi içinde paraya dönüştürülebilecek ya da kullanılarak tüketilecek varlık ve alacakları bilançoda dönen varlıklar ana hesap grubu içinde gösterilir.
c) İl müdürlüklerinin bir yıl içinde paraya dönüştürülmesi öngörülmeyen ve hizmetlerinden bir faaliyet döneminden daha uzun süre yararlanılacak varlıklar ve vadesi bir yılı aşan alacaklar bilançoda duran varlıklar ana hesap grubu içinde gösterilir. Dönem sonunda, vadeleri bir yılın altında kalan alacaklar, bu grupta yer alan hesaplardan dönen varlıklar ana hesap grubundaki ilgili hesaplara aktarılır.
ç) Bu Yönetmelikte belirtilen durumlarda varlıkların, bilanço tarihindeki gerçeğe uygun değerleriyle gösterilebilmesi için varlıklardaki değer düşüklükleri gösterilerek karşılıkları ayrılır. Dönen varlıklar ana hesap grubu içinde yer alan alacaklar, stoklar ve diğer dönen varlıklar ile duran varlıklar ana hesap grubu içinde yer alan maddi duran varlıklar ve maddi olmayan duran varlıklar içindeki ilgili kalemler için yapılacak değerlendirme sonucunda, gerekli durumlarda uygun karşılıklar ayrılır.
d) Bilançoda duran varlıklar ana hesap grubu içinde yer alan maddi ve maddi olmayan duran varlıklar ile diğer duran varlıkların maliyetlerini, bunlardan yararlanılan dönemlere dağıtmak amacıyla, her dönem ayrılan amortismanların birikmiş tutarları bilançoda ayrıca gösterilir.
e) Duran varlıklar ana hesap grubu içinde yer alan özel tükenmeye tabi varlıkların maliyetini ilgili dönemlere yüklemek amacıyla, her dönem ayrılan tükenme paylarının birikmiş tutarları bilançoda ayrıca gösterilir.
f) Parasal olmayan varlıkların raporlama tarihinde gerçek değerleriyle gösterilmesi amacıyla, bu Yönetmeliğin ilgili hükümleri uyarınca enflasyon düzeltmesine tabi tutulması gerekir. Dönem sonu bilanço gününde varlık hesaplarında kayıtlı olup yabancı para cinsinden takip edilen varlıklar değerlemeye tabi tutulur.
g) Gelecek dönemlere ait olarak önceden ödenen giderler ile cari dönemde tahakkuk eden ancak, gelecek dönemlerde tahsil edilecek olan gelirler muhasebeleştirilir ve bilançoda gösterilir. Varlıklar arasında yer alan alacaklara ilişkin olarak tahakkuk eden ancak, tahsil zamanı gelmeyen faiz alacakları ilgili hesaplarda gösterilir.
ğ) İl müdürlüklerine gelecekte ekonomik fayda veya hizmet potansiyeli sağlama ihtimali doğuran, il müdürlüklerinin kontrolünde olmayan, planlanmamış diğer beklenmeyen olaylardan kaynaklanan koşullu varlıklar bilanço dipnotlarında gösterilir.
h) Mal ve hizmet karşılığı teminat veya depozito olarak verilen tutarlar, varlıklar içinde gösterilir.
ı) Kamu idareleri tarafından il müdürlüklerine tahsis edilen ya da tahsisli olarak kullanılan taşınmazlara ilişkin bilgiler dipnotlarda gösterilir.
Yabancı kaynaklara ilişkin ilkeler
(1) Yabancı kaynaklara ilişkin ilkeler şunlardır:
a) Yabancı kaynaklar vade yapılarına göre kısa vadeli yabancı kaynaklar ve uzun vadeli yabancı kaynaklar ana hesap gruplarına ayrılır. Kısa vadeli yabancı kaynaklar ana hesap grubu; kısa vadeli iç mali borçlar, kısa vadeli dış mali borçlar, faaliyet borçları, emanet yabancı kaynaklar, alınan avanslar, yıllara yaygın inşaat ve onarım hak edişleri, ödenecek diğer yükümlülükler, borç ve gider karşılıkları, gelecek aylara ait gelirler ve gider tahakkukları ve diğer kısa vadeli yabancı kaynaklar hesap gruplarına, uzun vadeli yabancı kaynaklar ana hesap grubu ise; uzun vadeli iç mali borçlar, uzun vadeli dış mali borçlar, faaliyet borçları, diğer borçlar, alınan avanslar, borç ve gider karşılıkları, gelecek yıllara ait gelirler ve gider tahakkukları ve diğer uzun vadeli yabancı kaynaklar hesap gruplarına ayrılır.
b) İl müdürlüklerinin vadesi bir yıl veya faaliyet dönemiyle sınırlı olan yükümlülükleri, bilançoda kısa vadeli yabancı kaynaklar ana hesap grubu içinde gösterilir.
c) İl müdürlüklerinin, vadesi bir yılı aşan yükümlülükleri bilançoda uzun vadeli yabancı kaynaklar ana hesap grubu içinde gösterilir. Dönem sonu bilanço gününde bu grupta yer alan yükümlülüklerden vadeleri bir yılın altına inenler, kısa vadeli yabancı kaynaklar ana hesap grubundaki ilgili hesaplara aktarılır.
ç) Gelecek dönemlere ait olarak önceden tahsil edilen gelirler ile cari dönemde tahakkuk eden ancak, gelecek dönemlerde ödenecek olan giderler tahakkuk tarihinde muhasebeleştirilir ve bilançoda gösterilir. Yabancı kaynaklar arasında yer alan borçlara ilişkin olarak tahakkuk eden ancak, ödeme zamanı gelmeyen faiz borçları ilgili hesaplarda gösterilir.
d) İl müdürlüklerinin bilinen ve tutarları tahmin ve hesap edilebilen bütün yabancı kaynakları kaydedilir ve bilançoda gösterilir.
e) Dönem sonu bilanço gününde yabancı kaynak hesaplarında kayıtlı olup, yabancı para cinsinden takip ve ödemesi yapılan tutarlar değerlemeye tabi tutulur ve raporlama tarihindeki değerleriyle mali raporlarda gösterilir.
f) Mal ve hizmet karşılığı teminat veya depozito olarak alınan tutarlar yabancı kaynaklar içinde gösterilir.
Öz kaynaklara ilişkin ilkeler
(1) Öz kaynaklara ilişkin ilkeler şunlardır:
a) Öz kaynaklar ana hesap grubu; net değer/sermaye, değer hareketleri, yedekler, geçmiş yıllar olumlu faaliyet sonuçları ve geçmiş yıllar olumsuz faaliyet sonuçları ile dönem faaliyet sonuçları hesap gruplarına ayrılır. Yedekler, gelir unsuru olarak faaliyet sonuçları tablosuna aktarılmaz.
b) İlk açılış bilançosuna dâhil edilememiş bulunan varlık ve yabancı kaynakların envanteri yapıldıkça belirlenen değeri ilgili varlık veya yabancı kaynak hesabına ve net değere/sermayeye ilave edilir.
c) Dönem faaliyet sonucu ile önceki yıl/yıllar faaliyet sonuçları bu grupta yer alır.
ç) Öz kaynakların bilançoda net olarak gösterilmesi için öz kaynak kalemlerinden negatif değer taşıyanlar indirim kalemleri olarak yer alır.
Nazım hesaplara ilişkin ilkeler
(1) Nazım hesaplara ilişkin ilkeler şunlardır:
a) İl müdürlüklerinin varlık, kaynak, gelir ve gider hesaplarının dışında, muhasebenin bilgi verme ve izleme görevi yüklediği işlemleri, muhasebe disiplini altında toplanması istenen işlemleri ile gelecekte doğması muhtemel hak ve yükümlülüklerine ilişkin işlemlerini izlemek üzere nazım hesaplar kullanılır.
b) Nazım hesaplar, yalnızca ilgili olduğu diğer nazım hesaplarla karşılıklı olarak borç ve alacak çalışan hesaplardan oluşur. Bu hesaplar mizanda ve bilançonun dipnotunda gösterilir.
ALTINCI BÖLÜM
Muhasebe Kuralları ve Uygulanması
Muhasebe işlemi
(1) İl müdürlüğünün başka bir kamu idaresi veya diğer üçüncü kişilerle olan karşılıklı ekonomik ilişkileri veya il müdürlüğünün kendi içinde muhasebe işlemi olarak değerlendirilmesi ve raporlanması gereken ve para cinsinden ifade edilebilen her türlü işlemi muhasebe işlemidir. Muhasebe işlemi aşağıdaki şekillerde gerçekleşir:
a) Karşılıklı yükümlülük doğuran mübadele ilişkisi.
b) Bir mal veya hizmetin karşılıksız olarak başka bir kuruma veya diğer üçüncü kişilere devri.
c) İl müdürlüklerinin kendi içinde muhasebe işlemi olarak değerlendirilmesi gereken ve para cinsinden ifade edilebilen amortisman hesaplanması, enflasyon düzeltmesi yapılması, stokların kullanılması ve benzeri şekiller.
İşlemlerin belgeye dayanması ve belge düzeni
(1) Bütün muhasebeleştirme işlemlerinin kanıtlayıcı belgelere dayandırılması zorunludur. Kanıtlayıcı belgeler, muhasebeleştirme belgesinin hazırlanmasını gerektiren ve ilgili mevzuatında belirtilen belgelerden oluşur.
(2) Bu Yönetmelik ve bu Yönetmeliğe uygun olarak hazırlanacak diğer düzenlemelerin uygulanmasında kullanılmak üzere; kayıt, denetim, kontrol ve takip açısından standart bir belge düzeninin oluşturulmasına Bakanlık yetkilidir.
(3) İl müdürlüklerinde muhasebeleştirme belgesi olarak ödeme emri belgesi ve muhasebe işlem fişi kullanılır.
Kayıt zamanı, kamu gelir ve giderleri ile bütçe gelir ve giderlerinin yılı
(1) Bir ekonomik değer; yaratıldığında, başka bir şekle dönüştürüldüğünde, mübadeleye konu edildiğinde, el değiştirdiğinde veya yok olduğunda muhasebeleştirilir.
(2) Kamu hesapları malî yıl esasına göre tutulur.
(3) Kamu gelir ve giderleri tahakkuk ettirildikleri malî yılın hesaplarında gösterilir.
(4) Bütçe gelirleri tahsil edildiği, bütçe giderleri ise ödendiği yılda muhasebeleştirilir.
Çift taraflı kayıt sistemi
(1) İl müdürlüklerinin her türlü muhasebe işlemi çift taraflı kayıt sistemine göre kaydedilir. Bir hesaba borç veya alacak kaydedilen tutar, başka hesap ya da hesaplara alacak veya borç kaydedilir.
Kayıt düzeni ve kayıt düzeltmesi
(1) İl müdürlüklerinin muhasebe birimleri, muhasebe işlemlerini, gerçekleşme sırasına göre düzenli bir şekilde hesap dönemi başında “1” den başlamak üzere hesap döneminin sonuna kadar numaralandırarak kaydederler. Muhasebe kayıtları ancak yeni bir muhasebe kaydı ile düzeltilir. Muhasebe belgesinde düzeltme işleminin gerekçesine yer verilir.
Yabancı para cinsinden yapılan işlemler ve kur değişiklikleri
(1) Yabancı para cinsinden yapılan işlemler, fiyatı yabancı para cinsinden belirlenen mal ve hizmetlerin alım ve satımları, yabancı para cinsinden borç temin edilmesi ve borç verilmesi, yabancı para birimine dayalı bir anlaşmaya taraf olunması, yabancı para cinsinden bir varlığın elde edilmesi veya elden çıkarılması ve yabancı para cinsinden bir yükümlülüğün oluşması veya yerine getirilmesi gibi işlemlerdir.
(2) Yabancı para cinsinden yapılan işlemler ve faaliyetler ulusal para birimi cinsinden kaydedilir. Ulusal para dışında yabancı bir para cinsinden raporlama yapılması halinde yabancı paranın cinsi, yabancı para cinsinden raporlama yapılmasının nedenleri ve uygulanan döviz kurunun dipnotlarda belirtilmesi gerekir. Yabancı para cinsinden yapılan bir işlem ve faaliyet, işlem ve faaliyetin gerçekleştiği tarihteki kur üzerinden kaydedilir.
(3) Yabancı paralar ve yabancı para cinsinden izlenen varlıklar ve yabancı kaynaklar, raporlama tarihinde Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankasınca belirlenen ilgili döviz kuru üzerinden değerlemeye tabi tutulur ve değerleme günündeki kur üzerinden muhasebe kayıtlarında gösterilir.
(4) Yabancı para cinsinden yapılan parasal bir işlemin ilk kayda alındığı gün ile değerleme günü ya da ödeme günü veya tahsilat yoluyla kayıtlardan çıkarıldığı gün arasındaki kurlarda değişme olduğunda ortaya çıkan kur farkları oluştukları dönemlerde gelir, gider veya emanet olarak kaydedilir. Öz kaynaklarda meydana gelen değişmenin ne kadarının kur farklarından kaynaklandığı ve kur farklılıklarının raporlara etkileri raporların dipnotlarında belirtilir.
Maddi duran varlıkların kayıt değerleri
(1) Gerek yatırım ve gerekse kullanım amacıyla edinilen maddi duran varlıklar maliyet bedeliyle muhasebeleştirilir. Maddi duran varlıkların maliyet bedeli, alış bedeline vergi, resim ve harçlar ile diğer doğrudan giderlerin ilave edilmesi suretiyle bulunur. Ancak, katma değer vergisi mükellefleri tarafından vergiye tabi işlemler üzerinden hesaplanan katma değer vergisinden, faaliyetlere ilişkin olarak edinilen maddi duran varlıklar için ödenmiş katma değer vergisi tutarları indirim konusu yapılabileceğinden, bu katma değer vergisi tutarları maliyet bedeline dâhil edilmez. Alım işlemlerinde yapılan indirimler veya herhangi bir nedenle alış bedeli üzerinden yapılan iadeler, alış bedelinden düşülür. Genel yönetim giderleri ve varlığın elde edilmesi veya kullanılabilir duruma getirilmesiyle doğrudan ilişkilendirilmeyen giderler, maliyet bedeline ilave edilmez.
(2) Maddi duran varlıkların bütünleyici parçaları ve eklentileri, ilgili maddi duran varlıkla birlikte değerlendirilir. Maddi duran varlıkların bütünleyici parçası ya da eklentisi olan bilgisayar yazılımı gibi varlıklar da maddi duran varlık olarak değerlendirilir.
(3) Üzerinde başka bir maddi duran varlık bulunan arsalar ile yapılar ayrı ayrı muhasebeleştirilir.
(4) Herhangi bir maliyet yüklenilmeksizin edinilen maddi duran varlıklar, gerçeğe uygun değeriyle muhasebeleştirilir. Varlığın gerçeğe uygun değeri bilinemiyorsa idarece tespit edilen değeri esas alınır.
(5) Maddi duran varlıklardan, gelecekteki ekonomik fayda veya hizmet sunumu potansiyelinde, amortisman ya da itfa suretiyle oluşacak kaybın üzerinde bir kaybın oluşması durumunun idarece tespit edilmesi halinde değer düşüklüğü karşılığı ayrılır. Değer düşüklüğü karşılığı, nakit üretmeyen maddi duran varlığın geri kazanılabilir hizmet tutarı ya da nakit üreten maddi duran varlığın geri kazanılabilir tutarı ile net defter değeri karşılaştırılarak ayrılır. Geri kazanılabilir hizmet tutarı ya da geri kazanılabilir tutar, varlığın satış maliyetleri düşülmüş gerçeğe uygun değeri ile kullanım değerinin karşılaştırılması sonucunda bulunan yüksek değeri ifade eder. Kullanım değeri ise nakit üreten varlıklar için gelecekte elde edilmesi beklenen nakit akışlarının bugünkü değeri, nakit üretmeyen varlıklarda ise varlığın kalan hizmet potansiyelinin bugünkü değeridir. Varlığın satış maliyetleri düşülmüş gerçeğe uygun değeri ya da kullanım değerinden herhangi birinin defter değerini aşması durumunda karşılaştırma yapılmasına ve karşılık ayrılmasına gerek yoktur.
(6) Sanat eserlerinden hesaplara alınmasına karar verilenler, sigorta değerleri veya takdir edilen değerleriyle, sigortalanmamaları veya değer takdir edilememesi durumunda ise iz bedeliyle muhasebeleştirilir.
(7) Çeşitli nedenlerle kullanılma olanaklarını kaybeden maddi duran varlıklar, kayıtlı bulundukları maddi duran varlık hesabından çıkarılarak elden çıkarılacak stoklar ve maddi duran varlıklar hesabına alınır.
(8) İdare tarafından kamulaştırma suretiyle edinilen taşınmaz varlıklar, tarafların karşılıklı olarak uzlaştıkları ya da mahkemece takdir edilen bedel üzerinden değerlendirilerek kayıt altına alınır.
Maddi duran varlıklar için yapılan değer artırıcı harcamalar
(1) Maddi duran varlıklar için sonradan yapılan ve o varlığın değerini, kullanım süresini, ürün ve hizmet kalitesini, sağlanan faydayı artıran veya üretilen mal veya hizmetlerin üretim maliyetini azaltan her türlü maliyet, ilgili maddi duran varlığın kayıtlı değerine ilave edilir ve amortisman hesaplamasında dikkate alınır. Bunların dışında maddi duran varlıklar için yapılan her türlü normal bakım ve onarım harcamaları gider olarak kaydedilir.
Maddi olmayan duran varlıklar ve kayıt değerleri
(1) Maddi olmayan duran varlık, mal veya hizmet üretiminde veya ediniminde kullanılmak, üçüncü kişilere kiraya verilmek veya idari amaçlar için kullanılmak üzere elde tutulan marka, isim, bilgisayar yazılımı, telif, patent, sınai ve işletme hakları gibi kalemlerdir. Maddi olmayan bir duran varlığın maliyeti, o varlığın satın alındığı veya üretildiği sırada yapılan nakit veya nakit benzeri harcama veya varlığın elde edilmesi için verilen kıymetlerin gerçeğe uygun değeridir. Maddi olmayan bir duran varlık elden çıkarıldığı, kullanımı veya satışından hiçbir ekonomik fayda beklenmediği zaman hesaplardan çıkarılır.
(2) Bir maliyet yüklenilmeksizin edinilen maddi olmayan duran varlıklar, gerçeğe uygun değeriyle muhasebeleştirilir. Varlığın gerçeğe uygun değeri bilinemiyorsa idarece tespit edilen değeri esas alınır.
(3) Maddi olmayan duran varlıklar, amaçlanan doğrultuda hizmet verebilmesi için gerekli duruma ve yere getirildiğinde muhasebeleştirilir. Varlığın kullanım süresi ya da veriminin artırılması için sonradan yapılan harcamalar doğrudan giderleştirilir.
(4) Maddi olmayan duran varlıklardan, gelecekteki ekonomik fayda veya hizmet sunumu potansiyelinde, amortisman ya da itfa suretiyle oluşacak kaybın üzerinde bir kaybın oluşması durumunun idarece tespit edilmesi halinde değer düşüklüğü karşılığı ayrılır. Değer düşüklüğü karşılığı, nakit üretmeyen maddi olmayan duran varlığın geri kazanılabilir hizmet tutarı ya da nakit üreten maddi olmayan duran varlığın geri kazanılabilir tutarı ile net defter değeri karşılaştırılarak ayrılır. Geri kazanılabilir hizmet tutarı ya da geri kazanılabilir tutar, varlığın satış maliyetleri düşülmüş gerçeğe uygun değeri ile kullanım değerinin karşılaştırılması sonucunda bulunan yüksek değeri ifade eder. Kullanım değeri ise nakit üreten varlıklar için gelecekte elde edilmesi beklenen nakit akışlarının bugünkü değeri, nakit üretmeyen varlıklarda ise varlığın kalan hizmet potansiyelinin bugünkü değeridir. Varlığın satış maliyetleri düşülmüş gerçeğe uygun değeri ya da kullanım değerinden herhangi birinin defter değerini aşması durumunda karşılaştırma yapılmasına ve karşılık ayrılmasına gerek yoktur.
Amortisman ve tükenme payı uygulaması
(1) Amortismanlara ilişkin olarak, Hazine ve Maliye Bakanlığı tarafından yayınlanan usul ve esaslar uygulanır.
Ödenemeyen giderler ve emanet hesapları
(1) İl müdürlüklerinde nakit mevcudunun tüm ödemeleri karşılayamaması halinde giderler, muhasebe kayıtlarına alınma sırasına göre ödenir. Ancak, kanunları gereğince diğer kamu idarelerine ödenmesi gereken vergi, resim, harç, prim, fon kesintisi, pay ve benzeri tutarlara, tarifeye bağlı ödemelere ve ödenmesi talep edilen emanet hesaplarındaki tutarlara sırasıyla öncelik verilir.
(2) Malî yıl içinde ödeme emri belgesine bağlandığı halde, hak sahibinin talep etmemesi veya başka nedenlerle ödenemeyen tutarlar, bütçeye gider yazılarak emanet hesaplarına alınır ve buradan ödenir. Ancak, hesaba alındığı malî yılı izleyen beşinci yıl sonuna kadar talep edilmeyen emanet hesaplarındaki tutarlar bütçeye gelir kaydedilir. Gelir kaydedilen tutarlar, mahkeme kararı üzerine ödenir.
(3) İlgili olduğu malî yılın sonundan başlayarak beş yıl içinde alacaklıları tarafından geçerli bir mazerete dayanmaksızın, yazılı talep edilmediğinden veya belgeleri verilmediğinden dolayı ödenemeyen borçlar zamanaşımına uğrayarak il müdürlüğü lehine düşer.
Değer ve miktar değişimleri
(1) Varlık ve yabancı kaynakların değerlemeye tabi tutulmaları sonucunda, fiyat değişmelerinden dolayı ortaya çıkan artış ve azalışlar değer değişimi; borçların, alacakların veya varlıkların hacim, sayı gibi miktarlarında meydana gelen ve il müdürlüklerinin inisiyatifi dışında ortaya çıkan artış ve azalışlar ise miktar değişimidir. Bu şekilde ortaya çıkan kazanç ve kayıplar ilgisine göre öz kaynaklar ana hesap grubunda açılan hesaplara veya gelir ve gider hesaplarına kaydedilir. Bu şekillerde ortaya çıkan kazanç ve kayıpların öz kaynakları nasıl etkilediği bilançonun dipnotlarında açıklanır.
Faiz gelirleri
(1) İl müdürlüklerince elde edilen faiz gelirleri, ilgili oldukları dönemlere gelir kaydedilir.
(2) Taksitle satılan maddi duran varlıkların peşin satış fiyatı ile taksitli satış fiyatı arasındaki fark faiz geliri olarak muhasebeleştirilir.
Gayri safilik ilkesi
(1) Gelir ve giderler, herhangi bir düzenleme veya standart ile aksi kararlaştırılmadıkça netleştirilmeden kaydedilir.
Taahhütlerin kaydı
(1) İl müdürlüklerinin taahhütleri nazım hesaplarda izlenir ve bunlara ilişkin kayıt sistemi oluşturulur.
Şartlı bağış ve yardımlar
(1) Şartlı bağış ve yardımlar alındıklarında, tahsis amacına uygun olarak kullanılmak üzere ilgili hesaplara, karşılıkları ise yükümlülük olarak kaydedilir. Yükümlülük tutarı, şartlı bağış ve yardımların tahsis amacı gerçekleştikçe gelir olarak kaydedilir. Bunların kullanılması sonucu il müdürlüğü adına kaydı gereken bir varlık üretilmiş ise söz konusu varlık maliyet bedeliyle muhasebeleştirilir.
(2) Nakdi olarak alınan bağış ve yardımlardan kullanılmadığı veya amaç dışı kullanıldığı için geri istenilenler bütçeye gider kaydıyla ilgilisine geri verilir.
(3) Ayni olarak alınan şartlı bağış ve yardımlar edinildikleri tarihteki gerçeğe uygun değeri ile kaydedilir.
Bütçe ödenek işlemleri
(1) Bütçe ödeneklerine ilişkin her türlü muhasebe işlemi, bütçelerindeki sınıflandırmaya uygun olarak muhasebe sisteminde nazım hesaplar ana hesap grubu içindeki hesaplarda izlenir.
Bütçe hesaplarının sonuçlandırılması
(1) İl müdürlüklerinin bütçe uygulama sonuçlarını gösteren kesinleşmiş hesapları, bütçe sınıflandırmasına uygun olarak muhasebe kayıtlarından çıkarılır. Hesaplar, ilgili mevzuatında belirlenen esas ve usullere uygun olarak yetkililerin denetim ve bilgisine sunulur.
Hesap verme sorumluluğu
(1) Her türlü kamu kaynağının elde edilmesi ve kullanılmasında görevli ve yetkili olanlar, kaynakların etkili, ekonomik, verimli ve hukuka uygun olarak elde edilmesinden, kullanılmasından, muhasebeleştirilmesinden, raporlanmasından ve kötüye kullanılmaması için gerekli önlemlerin alınmasından sorumludur ve yetkili kılınmış mercilere hesap vermek zorundadır.
YEDİNCİ BÖLÜM
Yevmiye Sistemi ve Kullanılacak Defterler
Yevmiye sistemi, muhasebeleştirme belgeleri ve açılış kayıtları
(1) Muhasebe işlemleri, yevmiye tarihi ve müteselsil sıra numarasına göre maddeler hâlinde önce yevmiye defterine kaydedilir; buradan da usulüne göre büyük defter ve yardımcı hesap defterlerine sistemli bir şekilde dağıtılır.
(2) Muhasebeleştirme belgelerinin yevmiye tarih ve numarası sütunlarına, gerçekleşen işlemlerin kayda geçirildikleri tarih ile hesap döneminin başında “1”den başlayıp, hesap döneminin sonuna kadar devam eden birer numara verilir. Yevmiye defteri, büyük defter ve yardımcı hesap defterleri kayıtlarında bu yevmiye tarih ve numaraları esas alınır.
(3) Gerçekleşen işlemler muhasebeleştirme belgeleriyle kaydedilir. Belge olmadan kayıt yapılmaz. Gerçekleşen işlemler, “Hesabın İşleyişi” bölümlerinde belirtildiği şekilde hesaplara kaydedilir. Hesabın işleyişi bölümlerinde yer almayan işlemler ise bu Yönetmelikte belirtilen hesapların niteliğine uygun bir biçimde kaydedilmekle birlikte Bakanlığa bilgi verilir. Bir hesabın borcuna kaydedilen tutar mutlaka başka bir hesap ya da hesapların alacağına kaydedilir. Yevmiye defterinde her zaman borç-alacak eşitliği bulunur.
(4) Nakden veya mahsuben yapılan harcamalar ödeme emri belgesi diğer işlemler ise muhasebe işlem fişi ile muhasebeleştirilir.
(5) Malî yılın başında, bir önceki hesap dönemi kapanış bilançosu ve dipnotları esas alınarak açılış bilançosu düzenlenir. Açılış bilançosuna dayanılarak, açılış yevmiyesinin kayıtlarını sağlamak üzere bilançodaki tutarlar, düzenlenecek “1” yevmiye numaralı muhasebe işlem fişiyle ilgili hesaplara borç ve alacak kaydedilir. Açılış kaydına ilişkin muhasebe işlem fişine, açılış bilançosunun bir nüshası eklenir. Açılış kaydına esas tutarlar, ilgili hesaplar için açılacak büyük defter ve yardımcı hesap defterlerine aktarıldıktan sonra yılı işlemlerinin kaydına başlanır.
Kullanılacak defterler
(1) Bu Yönetmeliğin uygulanmasında muhasebe birimlerinde aşağıdaki defterler kullanılır:
a) Yevmiye defteri; kayda geçirilmesi gereken işlemlerin yevmiye tarihi ve müteselsil numara sırasıyla ve maddeler hâlinde düzenli olarak yazıldığı defterdir. Yevmiye defterine açılış kaydı yapıldıktan sonra, günlük işlemler muhasebeleştirme belgelerine dayanılarak kaydedilir.
b) Büyük defter; yevmiye defterinde kayda geçirilmiş olan işlemleri usulüne göre hesaplara dağıtan ve tasnifli olarak bu hesaplarda toplayan defterdir. İşlemler yevmiye tarih ve numara sırasına göre yevmiye defterine kaydedildikten sonra, aynı yevmiye tarih ve numarası ile her bir hesap için açılan büyük defterin ilgili sayfalarına tasnifli olarak kaydedilir.
c) Kasa defteri; il müdürlüklerinin kasa ile ilgili işlemlerinin günü gününe kaydedildiği defterdir. Bu defter, diğer defterlerde yer alan bilgilere ilaveten, günlük kasa sayımına ilişkin bilgiler ile muhasebe yetkilisi ve veznedar tarafından durumun tespitine ilişkin açıklamaları ihtiva edecek şekilde düzenlenir.
ç) Yardımcı hesap defterleri, hesap planını oluşturan hesaplara ait bilgilerin ayrıntı bazında kaydına mahsus olarak tutulan defterlerdir.
Defter ve belgelerin elektronik ortamda düzenlenmesi
(1) İl müdürlüklerince gerçekleştirilen mali işlemler kapsamında; her türlü defter, belge ve kayıtlar elektronik ortamda oluşturulabilir, kaydedilebilir, muhafaza edilebilir, defter ve belgelerin elektronik ortamda tutulması, düzenlenmesi ve yetkili mercilere verilmesi ile elektronik imzanın kullanımına ilişkin genel düzenlemelere uygun olacak şekilde işlem yapılabilir.
SEKİZİNCİ BÖLÜM
Çerçeve Hesap Planı
Çerçeve hesap planının genel yapısı
(1) Çerçeve hesap planı; bilanço hesapları, faaliyet hesapları, bütçe hesapları ve nazım hesaplar ana bölümlerine ayrılır. Bilanço hesapları bölümü, 1 numaradan 5 numaraya kadar olan ana hesap gruplarından; faaliyet hesapları bölümü, 6 numaralı ana hesap grubundan; bütçe hesapları bölümü, 8 numaralı ana hesap grubundan; nazım hesaplar bölümü ise, 9 numaralı ana hesap grubundan oluşur. Ana hesap grupları aşağıda gösterildiği gibi isimlendirilir:
1 Dönen Varlıklar
2 Duran Varlıklar
3 Kısa Vadeli Yabancı Kaynaklar
4 Uzun Vadeli Yabancı Kaynaklar
5 Öz Kaynaklar
6 Faaliyet Hesapları
8 Bütçe Hesapları
9 Nazım Hesaplar
(2) Ana hesap gruplarından 1 ila 5 numaralı gruplar bilanço hesapları olup, kendi içinde aşağıdaki maddelerde gösterildiği gibi hesap gruplarına ayrılır ve her bir ana hesap grubunu ilgilendiren işlemler ait oldukları hesap grubu içinde açılacak ilgili bilanço hesaplarına kaydedilir. Her bilanço hesabı ayrıca ihtiyaca göre yeteri kadar yardımcı hesaplara ayrılabilir.
(3) Faaliyet hesapları ana hesap grubunun hesap gruplarına, hesap gruplarının hesaplara ve hesapların yardımcı hesaplara ayrılması, gelir ve giderlerin ekonomik sınıflandırmasına uygun olarak bu Yönetmeliğin ilgili maddelerinde belirtilen bilgileri verecek şekilde yapılır.
(4) Bütçe hesapları ana hesap grubunun hesap gruplarına, hesap gruplarının hesaplara ve hesapların yardımcı hesaplara ayrılması, bütçe gelir ve giderlerinin ekonomik sınıflandırmasına uygun olarak bu Yönetmeliğin ilgili maddelerinde belirtilen bilgileri verecek şekilde yapılır.
(5) Nazım hesaplar ana hesap grubu, kurumların ihtiyaçlarına göre sınıflandırılır.
(6) İl müdürlükleri muhasebesi çerçeve hesap planı aşağıdaki ana hesap grupları, hesap grupları ve hesaplardan oluşur:
Aktif Hesaplar
1 Dönen Varlıklar
10 Hazır Değerler
100 Kasa Hesabı
101 Alınan Çekler Hesabı
102 Banka Hesabı
103 Verilen Çekler ve Gönderme Emirleri Hesabı (-)
104 Proje Özel Hesabı
105 Döviz Hesabı
106 Döviz Gönderme Emirleri Hesabı (-)
108 Diğer Hazır Değerler Hesabı
109 Banka Kredi Kartlarından Alacaklar Hesabı
12 Faaliyet Alacakları
120 Gelirlerden Alacaklar Hesabı
121 Gelirlerden Takipli Alacaklar Hesabı
122 Gelirlerden Tecilli ve Tehirli Alacaklar Hesabı
126 Verilen Depozito ve Teminatlar Hesabı
127 Diğer Faaliyet Alacakları Hesabı
128 Şüpheli Alacaklar Hesabı
129 Şüpheli Alacaklar Karşılığı Hesabı (-)
13 Kurum Alacakları
135 Tek Hazine Kurumlar Hesabından Alacaklar Hesabı
14 Diğer Alacaklar
140 Kişilerden Alacaklar Hesabı
15 Stoklar
150 İlk Madde ve Malzeme Hesabı
151 Yarı Mamuller-Üretim Hesabı
152 Mamuller Hesabı
153 Ticari Mallar Hesabı
157 Diğer Stoklar Hesabı
158 Stok Değer Düşüklüğü Karşılığı Hesabı (-)
16 Ön Ödemeler
160 İş Avans ve Kredileri Hesabı
161 Personel Avansları Hesabı
162 Bütçe Dışı Avans ve Krediler Hesabı
164 Akreditifler Hesabı
166 Proje Özel Hesabından Verilen Avans ve Akreditifler Hesabı
18 Gelecek Aylara Ait Giderler ve Gelir Tahakkukları
180 Gelecek Aylara Ait Giderler Hesabı
181 Gelir Tahakkukları Hesabı
19 Diğer Dönen Varlıklar
190 Devreden Katma Değer Vergisi Hesabı
191 İndirilecek Katma Değer Vergisi Hesabı
197 Sayım Noksanları Hesabı
198 Diğer Çeşitli Dönen Varlıklar Hesabı
2 Duran Varlıklar
22 Faaliyet Alacakları
220 Gelirlerden Alacaklar Hesabı
222 Gelirlerden Tecilli ve Tehirli Alacaklar Hesabı
226 Verilen Depozito ve Teminatlar Hesabı
227 Diğer Faaliyet Alacakları Hesabı
24 Mali Duran Varlıklar
240 Mali Kuruluşlara Yatırılan Sermayeler Hesabı
241 Mal ve Hizmet Üreten Kuruluşlara Yatırılan Sermayeler Hesabı
248 Diğer Mali Duran Varlıklar Hesabı
25 Maddi Duran Varlıklar
250 Arazi ve Arsalar Hesabı
251 Yeraltı ve Yerüstü Düzenleri Hesabı
252 Binalar Hesabı
253 Tesis, Makine ve Cihazlar Hesabı
254 Taşıtlar Hesabı
255 Demirbaşlar Hesabı
256 Hizmet İmtiyaz Varlıkları Hesabı
257 Birikmiş Amortismanlar ve Değer Düşüklüğü Karşılığı Hesabı (-)
258 Yapılmakta Olan Yatırımlar Hesabı
259 Yatırım Avansları Hesabı
26 Maddi Olmayan Duran Varlıklar
260 Haklar Hesabı
264 Özel Maliyetler Hesabı
267 Diğer Maddi Olmayan Duran Varlıklar Hesabı
268 Birikmiş Amortismanlar ve Değer Düşüklüğü Karşılığı Hesabı (-)
27 Özel Tükenmeye Tabi Varlıklar
277 Diğer Özel Tükenmeye Tabi Varlıklar Hesabı
278 Birikmiş Tükenme Payları Hesabı (-)
28 Gelecek Yıllara Ait Giderler ve Gelir Tahakkukları
280 Gelecek Yıllara Ait Giderler Hesabı
281 Gelir Tahakkukları Hesabı
29 Diğer Duran Varlıklar
293 Gelecek Yıllar İhtiyacı Stoklar Hesabı
294 Elden Çıkarılacak Stoklar ve Maddi Duran Varlıklar Hesabı
297 Diğer Çeşitli Duran Varlıklar Hesabı
299 Birikmiş Amortismanlar Hesabı (-)
Pasif Hesaplar
3 Kısa Vadeli Yabancı Kaynaklar
30 Kısa Vadeli İç Mali Borçlar
303 Kamu İdarelerine Mali Borçlar Hesabı
307 Finansal Kiralama İşlemlerinden Borçlar Hesabı
308 Ertelenmiş Finansal Kiralama Borçlanma Maliyetleri Hesabı (-)
309 Kısa Vadeli Diğer İç Mali Borçlar Hesabı
32 Faaliyet Borçları
320 Bütçe Emanetleri Hesabı
322 Bütçeleştirilecek Borçlar Hesabı
325 Nakit Talep ve Tahsisleri Hesabı
329 Diğer Çeşitli Borçlar Hesabı
33 Emanet Yabancı Kaynaklar
330 Alınan Depozito ve Teminatlar Hesabı
333 Emanetler Hesabı
337 Mutemetlikler Cari Hesabı
34 Alınan Avanslar
340 Alınan Sipariş Avansları Hesabı
349 Alınan Diğer Avanslar Hesabı
36 Ödenecek Diğer Yükümlülükler
360 Ödenecek Vergi ve Fonlar Hesabı
361 Ödenecek Sosyal Güvenlik Kesintileri Hesabı
368 Vadesi Geçmiş, Ertelenmiş veya Taksitlendirilmiş Vergi ve Diğer Yükümlülükler Hesabı
37 Borç ve Gider Karşılıkları
372 Kıdem Tazminatı Karşılığı Hesabı
379 Diğer Borç ve Gider Karşılıkları Hesabı
38 Gelecek Aylara Ait Gelirler ve Gider Tahakkukları
380 Gelecek Aylara Ait Gelirler Hesabı
381 Gider Tahakkukları Hesabı
39 Diğer Kısa Vadeli Yabancı Kaynaklar
391 Hesaplanan Katma Değer Vergisi Hesabı
397 Sayım Fazlaları Hesabı
399 Diğer Çeşitli Kısa Vadeli Yabancı Kaynaklar Hesabı
4 Uzun Vadeli Yabancı Kaynaklar
40 Uzun Vadeli İç Mali Borçlar
403 Kamu İdarelerine Mali Borçlar Hesabı
407 Finansal Kiralama İşlemlerinden Borçlar Hesabı
408 Ertelenmiş Finansal Kiralama Borçlanma Maliyetleri Hesabı (-)
42 Faaliyet Borçları
429 Diğer Faaliyet Borçları Hesabı
43 Diğer Borçlar
430 Alınan Depozito ve Teminatlar Hesabı
438 Kamuya Olan Ertelenmiş veya Taksitlendirilmiş Borçlar Hesabı
439 Diğer Çeşitli Borçlar Hesabı
44 Alınan Avanslar
440 Alınan Sipariş Avansları Hesabı
449 Alınan Diğer Avanslar Hesabı
47 Borç ve Gider Karşılıkları
472 Kıdem Tazminatı Karşılığı Hesabı
479 Diğer Borç ve Gider Karşılıkları Hesabı
48 Gelecek Yıllara Ait Gelirler ve Gider Tahakkukları
480 Gelecek Yıllara Ait Gelirler Hesabı
481 Gider Tahakkukları Hesabı
49 Diğer Uzun Vadeli Yabancı Kaynaklar
499 Diğer Uzun Vadeli Yabancı Kaynaklar Hesabı
5 Öz Kaynaklar
50 Net Değer
500 Net Değer/Sermaye Hesabı
51 Değer Hareketleri
510 Nakit Hareketleri Hesabı
511 Birimler Arası İşlemler Hesabı
512 Proje Özel Hesabından Kullanımlar Hesabı
519 Değer Hareketleri Sonuç Hesabı
54 Yedekler
548 Diğer Yedekler Hesabı
57 Geçmiş Yıllar Olumlu Faaliyet Sonuçları
570 Geçmiş Yıllar Olumlu Faaliyet Sonuçları Hesabı
58 Geçmiş Yıllar Olumsuz Faaliyet Sonuçları
580 Geçmiş Yıllar Olumsuz Faaliyet Sonuçları Hesabı (-)
59 Dönem Faaliyet Sonuçları
590 Dönem Olumlu Faaliyet Sonucu Hesabı
591 Dönem Olumsuz Faaliyet Sonucu Hesabı (-)
6 Faaliyet Hesapları
60 Gelir Hesapları
600 Gelirler Hesabı
61 İndirim, İade ve İskonto Hesapları
610 İndirim, İade ve İskontolar Hesabı
63 Gider Hesapları
630 Giderler Hesabı
69 Faaliyet Sonuçları
690 Faaliyet Sonuçları Hesabı
698 Enflasyon Düzeltmesi Hesabı
8 Bütçe Hesapları
80 Bütçe Gelir Hesapları
800 Bütçe Gelirleri Hesabı
805 Gelir Yansıtma Hesabı
81 Bütçe Gelirlerinden Ret ve İade Hesapları
810 Bütçe Gelirlerinden Ret ve İadeler Hesabı
83 Bütçe Gider Hesapları
830 Bütçe Giderleri Hesabı
835 Gider Yansıtma Hesabı
89 Bütçe Uygulama Sonuçları
895 Bütçe Uygulama Sonuçları Hesabı
9 Nazım Hesaplar
90 Ödenek Hesapları
900 Gönderilecek Bütçe Ödenekleri Hesabı
901 Bütçe Ödenekleri Hesabı
902 Bütçe Ödenek Hareketleri Hesabı
903 Kullanılacak Ödenekler Hesabı
904 Ödenekler Hesabı
905 Ödenekli Giderler Hesabı
91 Nakit Dışı Teminat ve Kişilere Ait Menkul Kıymet Hesapları
910 Alınan Teminat Mektupları Hesabı
911 Alınan Teminat Mektupları Emanetleri Hesabı
912 Kişilere Ait Menkul Kıymetler Hesabı
913 Kişilere Ait Menkul Kıymet Emanetleri Hesabı
914 Verilen Teminat Mektupları Hesabı
915 Verilen Teminat Mektupları Karşılığı Hesabı
92 Taahhüt Hesapları
920 Gider Taahhütleri Hesabı
921 Gider Taahhütleri Karşılığı Hesabı
922 Kamu-Özel İş Birliği Modeli Taahhütleri Hesabı
923 Kamu-Özel İş Birliği Modeli Taahhütleri Karşılığı Hesabı
94 Başka Birimler Adına İzlenecek Alacaklar Hesapları
948 Başka Birimler Adına İzlenen Alacaklar Hesabı
949 Başka Birimler Adına İzlenen Alacak Emanetleri Hesabı
96 Yüksek Öğrenim Kredi ve Bursları Senet ve Taahhütnameleri Hesapları
968 Yüksek Öğrenim Kredi ve Bursları Senet ve Taahhütnameleri Hesabı
969 Yüksek Öğrenim Kredi ve Bursları Senet ve Taahhütnameleri Karşılığı Hesabı
99 Diğer Nazım Hesaplar
990 Kiraya Verilen veya İrtifak Hakkı Tesis Edilen Maddi Duran Varlıkların Kayıtlı Değerleri Hesabı
993 Maddi Duran Varlıkların Kira ve İrtifak Hakkı Gelirleri Hesabı
998 Diğer Nazım Hesaplar Hesabı
999 Diğer Nazım Hesaplar Karşılığı Hesabı
(7) Ana hesap grupları, hesap grupları ve hesaplara ilişkin açıklamalar 52 ila 255 inci maddelerde yapılmıştır.
(8) Hesaplara ilişkin işlemler ve bu hesapların işleyişleri 27/12/2014 tarihli ve 29218 mükerrer sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliğinde belirtilen usulde kıyasen uygulanır.