Gümrük ve Ticaret Bakanlığı Rehberlik ve Teftiş Başkanlığı Yönetmeliği (mülga)

BİRİNCİ BÖLÜM

Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar

Amaç ve kapsam

(1) Bu Yönetmelik, Gümrük ve Ticaret Bakanlığı Rehberlik ve Teftiş Başkanlığının kuruluş ve görevlerini, müfettişlerin mesleğe giriş ve yeterlik sınavları, atanma, görev, yetki ve sorumlulukları ile çalışma usul ve esaslarını, denetime tabi olanların yükümlülüklerini, rapor değerlendirme komisyonlarının teşekkülü ile çalışma usul ve esaslarını kapsar.

Dayanak

(1) Bu Yönetmelik, 3/6/2011 tarihli ve 640 sayılı Gümrük ve Ticaret Bakanlığının Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin 16 ncı maddesine dayanılarak hazırlanmıştır.

Tanımlar

(1) Bu Yönetmelikte geçen;

a) Bakan/Makam: Gümrük ve Ticaret Bakanını,

b) Bakanlık: Gümrük ve Ticaret Bakanlığını,

c) Başkan: Gümrük ve Ticaret Bakanlığı Rehberlik ve Teftiş Başkanını,

ç) Başkanlık: Gümrük ve Ticaret Bakanlığı Rehberlik ve Teftiş Başkanlığını,

d) Başkan Yardımcısı: Gümrük ve Ticaret Bakanlığı Rehberlik ve Teftiş Başkan Yardımcısını,

e) Grup Başkanı: Teftiş Grup Başkanı, Gümrük İnceleme ve Soruşturma Grup Başkanı ile Ticaret İnceleme ve Soruşturma Grup Başkanını,

f) Grup Başkanlığı: Teftiş Grup Başkanlığı, Gümrük İnceleme ve Soruşturma Grup Başkanlığı ile Ticaret İnceleme ve Soruşturma Grup Başkanlıklarının her birini,

g) Müfettiş: Gümrük ve Ticaret Başmüfettişi, Müfettişi ve Müfettiş Yardımcısını,

ğ) Rapor Değerlendirme Komisyonu: Müfettişlerce düzenlenen raporları değerlendirmek üzere Başkanlık bünyesinde kurulan komisyonları,

h) Şube Müdürlüğü: Gümrük ve Ticaret Bakanlığı Rehberlik ve Teftiş Başkanlığı Şube Müdürlüğünü,

ı) Şube Müdürü: Gümrük ve Ticaret Bakanlığı Rehberlik ve Teftiş Başkanlığında görevli şube müdürünü,

ifade eder.

İKİNCİ BÖLÜM

Kuruluş, Görev, Yetki ve Sorumluluklar

Kuruluş

(1) Başkanlık; Başkan, başkan yardımcıları, grup başkanları, rapor değerlendirme komisyonu üyeleri, müfettişler ve şube müdürlüğü personelinden oluşur.

Bağlılık

(1) Başkanlık doğrudan Makama bağlıdır. Müfettişler teftiş, inceleme, denetleme ve soruşturmalarını Makam adına yaparlar; Makam ve Başkan dışında herhangi bir merciden talimat almazlar.

Başkanlığın merkezi ve çalışma yerleri

(1) Başkanlığın merkezi Ankara’dır. Gerektiğinde Başkanın teklifi ve Makamın onayı ile Ankara dışında da çalışma yerleri ile bunlara bağlı bürolar kurulabilir ve aynı yolla kaldırılabilir.

(2) Müfettişlerin çalışma merkezleri Başkanın teklifi ve Makamın onayıyla belirlenir.

(3) Başkanlıktan gönderilen genel nitelikteki yönergelerin müfettişlere iletilmesini, bazı konularda müfettişlerin görüş ve önerilerinin alınmasını, müfettişlerin temsilini ve büro hizmetlerinin yürütülmesini sağlamak üzere çalışma merkezlerinde Başkanlıkça müfettişlerden biri görevlendirilebilir.

Rehberliğin mahiyeti

(1) Rehberliğin mahiyeti;

a) Bakanlığın verimli ve hizmet odaklı çalışmasını sağlamak amacıyla inceleme ve araştırmalar yapmak,

b) Bakanlık bünyesinde yürütülen görev ve faaliyetlerin etkinlik ve verimliliğinin artırılmasını sağlayacak tavsiye ve önerilerde bulunmak; proje ve hizmet standartlarının oluşmasına katkıda bulunacak çalışmalar yapmak,

c) Bakanlığın hedef ve amaçlarına ulaşmasını sağlamak üzere, ülke genelinde ya da bölgesel düzeyde konu veya proje bazında inceleme ve araştırma yapmak,

ç) Bakanlık bünyesindeki mevzuat ve eğitim faaliyetleri ile ilgili çalışmalara katılmak; görüş ve tavsiyelerde bulunmak,

d) Bakanlığın görev alanına giren konularda inceleme ve araştırmalarda bulunmak üzere çalışma grupları kurmak,

e) Teftiş, inceleme, denetleme ve soruşturma işlemlerine ilişkin, yöntem ve teknikler geliştirmek, standart ve ilkelerin oluşturulmasını sağlamak ve bunlara ilişkin rehberler hazırlamak,

f) İdarî kapasitenin artırılmasına yönelik araştırma yapmak ve tespit edilen sorunlara ilişkin çözüm yolları önermektir.

Başkanlığın görev ve yetkileri

(1) Başkanlık, Makamın talimat veya onayı üzerine, uzmanlaşma ve işbölümünün sağlanması amacıyla grup başkanlıkları itibariyle aşağıda belirtilen görevleri yapar;

a) Teftiş grup başkanlığı;

1) Bakanlık teşkilatının her türlü faaliyet ve işlemleriyle ilgili olarak, usulsüzlükleri önleyici, eğitici ve rehberlik yaklaşımını ön plana çıkaran bir anlayışla teftiş yapmak,

2) Bakanlık teşkilatının denetimi altındaki her türlü kurum ve kuruluşun faaliyet ve işlemleri ile ilgili olarak, usulsüzlükleri önleyici, eğitici ve rehberlik yaklaşımını ön plana çıkaran bir anlayışla Bakanlığın görev ve yetkileri çerçevesinde teftiş yapmak,

3) Bakanlığın amaçlarının daha iyi gerçekleştirilmesini ve mevzuata, plan ve programa uygun çalışılmasını sağlamak üzere gerekli teklifleri hazırlamak ve Makama sunmak,

4) Yetkilendirilmiş gümrük müşavirleri ve gümrük müşavirlerinin her türlü faaliyet ve işlemlerini incelemek ve denetlemek,

5) Mevzuatın uygulanmasında görülen aksaklıklar hakkında görüş ve önerilerini bir rapor halinde Makama sunmak,

6) Makam tarafından verilen benzeri görevleri yapmak,

b) Gümrük inceleme ve soruşturma grup başkanlığı;

1) Bakanlık teşkilatının gümrük konularındaki faaliyet ve işlemleriyle ilgili olarak inceleme ve soruşturma yapmak,

2) Ticarî işletmelerde gümrük ve dış ticaret mevzuatı uygulamalarını incelemek, denetlemek, soruşturmak ve sonradan kontrole tabi tutmak,

3) Gümrük mevzuatına aykırı fiillerle ilgili inceleme, araştırma ve idarî soruşturma yapmak,

4) Gümrük yükümlülüklerine ilişkin ihbar ve şikâyetleri incelemek, araştırmak ve idarî yönden soruşturmak,

5) Yetkilendirilmiş gümrük müşavirleri ve gümrük müşavirlerinin her türlü faaliyet ve işlemlerini soruşturmak,

6) Mevzuatın uygulanmasında görülen aksaklıklar hakkında görüş ve önerilerini bir rapor halinde Makama sunmak,

7)  Makam tarafından verilen benzeri görevleri yapmak,

c) Ticaret inceleme ve soruşturma grup başkanlığı;

1) Bakanlık teşkilatının ticaret konularındaki faaliyet ve işlemleriyle ilgili olarak inceleme ve soruşturma yapmak,

2) Gözetim şirketlerinin ve firmalarının kuruluş, faaliyet ve işlemleri, ticaret odaları, sanayi odaları, ticaret ve sanayi odaları, deniz ticaret odaları, ticaret borsaları, ürün ihtisas borsası unvanını taşıyan ürün borsaları ile Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği ve bunların bağlı ve ilgili kuruluşları, ticaret sicili memurluklarının faaliyet, hesap ve işlemleri, Bakanlığa verilen görevler çerçevesinde yerli ve yabancı şirketler, yurtiçinde düzenlenen fuarların kuruluş ve işleyişi, umumi mağazaların hesap, işlem, varlık ve faaliyetleri, yaş sebze ve meyve toptancı hâlleri ile ilgili inceleme, denetleme ve soruşturma yapmak,

3) Tüketicinin sağlık ve güvenliği ile ekonomik çıkarlarını korumak amacıyla piyasa gözetim ve denetimini gerçekleştirmek, inceleme ve soruşturma yapmak,

4) Kooperatiflerin her türlü işlem, hesap ve mal varlıklarını incelemek, denetlemek ve soruşturmak,

5) Esnaf ve Sanatkârlar Genel Müdürlüğünün görev alanına giren hususlarda inceleme, denetleme ve soruşturma yapmak,

6) Mevzuatın uygulanmasında görülen aksaklıklar hakkında görüş ve önerilerini bir rapor hâlinde Makama sunmak,

7) Makam tarafından verilen benzeri görevleri yapmak.

(2) Gerekli hallerde, Makam onayıyla yıllık denetim plan ve programlarının hazırlanması, uzmanlaşma ve iş bölümünün sağlanması amacıyla komisyonlar oluşturulabilir.

Başkanın görev ve yetkileri

(1) Başkanlığa, Bakanlıkta fiilen on yıldan fazla denetim görevi yapmış olan başmüfettişler arasından müşterek kararname ile atama yapılır. Başmüfettiş unvanı aldıktan sonra Bakanlık merkez teşkilatında idarî görev yapmakta olanlar arasından da Başkanlığa atama yapılabilir.

(2) Başkanın herhangi bir nedenle geçici olarak görevden ayrılması ya da Başkanlık kadrosunun boşalması durumunda, Başkanlığa atanma şartlarını taşıyanlardan biri Makam tarafından Başkan vekili olarak görevlendirilir.

(3) Başkan, müfettiş sıfat ve yetkilerini haizdir.

(4) Başkanın görev ve yetkileri aşağıda belirtilmiştir.

a) Başkanlığı yönetmek, Başkanlığın çalışmalarını düzenlemek ve denetlemek,

b) Denetim politikalarını ve yıllık denetim planlarını oluşturarak Makama sunmak, onaylanmış denetim planlarının uygulanmasını sağlamak,

c) Yıllık denetim programlarının grup başkanlıkları tarafından hazırlanmasını ve uygulanmasını takip etmek,

ç) Başkanlıkça gerçekleştirilecek denetimlerin; önleyici, eğitici ve rehberlik anlayışını ön plana çıkaran bir yaklaşımla etkin ve verimli bir şekilde yerine getirilmesini sağlamak,

d) Makamdan alınan teftiş, inceleme, denetleme, soruşturma ve sonradan kontrol onay ve talimatları üzerine müfettişleri görevlendirmek ve bu onay ve talimatların uygulanmasını izlemek,

e) Müfettiş raporlarının rapor değerlendirme komisyonuna intikalini ve raporların, komisyonun görüşleri uyarınca eksikliklerini ikmal ettirdikten sonra ilgili mercilere gönderilmesini sağlamak,

f) Müfettişler tarafından yürütülen denetim faaliyetleri ve düzenlenen raporların objektif ve ilgili mevzuatla belirlenen usullere uygun olmasını sağlamak ve bu amaçla gerekli tedbirleri almak,

g) Müfettişlerce yapılan çalışmalarda uygulama birliğinin sağlanması amacıyla denetim standartlarının, çalışma ilke ve rehberlerinin hazırlanmasını sağlamak ve uygulanmasını takip etmek,

ğ) Müfettişler ya da müfettişlerle idare arasında mevzuatın değişik yorumlandığı durumlarda, görüş ve uygulama birliğinin sağlanması amacıyla gerekli girişimlerde bulunmak,

h) Yapılan denetimlerin sonuçlarına göre Bakanlık faaliyetlerinin iyileştirilmesine veya tespit edilen aksaklıkların giderilmesine yönelik ortak görüş ve önerileri Makama iletmek,

ı) Müfettiş yardımcılığı giriş ve yeterlik sınavlarının yapılmasını sağlamak; müfettiş yardımcılarının yetiştirilmelerine ilişkin programlar hazırlamak ve uygulanmasını denetlemek,

i) Başkanlığın çalışmasına ilişkin periyodik faaliyet ve performans raporları hazırlamak,

j) Başkanlığın özlük işleri ile ilgili işlemlerinin yürütülmesini sağlamak,

k) Uzmanlaşma ve iş bölümünün sağlanması amacıyla çalışmalar yapmak, uzmanlaşmanın gerekli olduğu konu ve alanlarda çalışma grupları vasıtasıyla bu görevleri yerine getirmek,

l) 11/10/2006 tarihli ve 5549 sayılı Suç Gelirlerinin Aklanmasının Önlenmesi Hakkında Kanunla verilen görevleri yapmak,

m) Yıllık izin taleplerini planlamak ve işleme koymak,

n) Müfettişleri meslekleri ile ilgili bilimsel çalışmalar yapmaya özendirmek, bu amaçla yurt içi ve dışında inceleme ve araştırma yapmalarını sağlamak, mesleki, genel kültür ve yabancı dil bilgilerinin artırılması yönünde Başkanlıkça veya diğer kurum veya kuruluşlarca düzenlenen hizmet içi eğitim, kurs, seminer ve toplantılara katılmalarına imkân sağlamak,

o) Makam tarafından verilen veya mevzuatla öngörülen diğer görevleri yapmak.

(5) Başkan, bu Yönetmelik ve ilgili mevzuat gereğince kendisine verilen görev ve yetkilerin mevzuatla belirlenmiş usul ve esaslara uygun bir biçimde yerine getirilmesinden ve kullanılmasından Makama karşı sorumludur.

Başkan yardımcıları

(1) Başkanın görevlerinin yerine getirilmesinde fiilen on yıldan fazla denetim görevi yapmış olanlar arasından yeter sayıda müfettiş Makam onayı ile başkan yardımcısı olarak görevlendirilir.

(2) Başkan yardımcıları, müfettiş sıfat ve yetkilerini haiz olup, Başkanın görevlendirmesi doğrultusunda iş ve işlemlerin yürütülmesini sağlarlar.

Grup başkanlarının görev ve yetkileri

(1) Grup başkanları, fiilen on yıldan fazla denetim görevi yapmış olan müfettişler arasından Makam onayı ile görevlendirilir.

(2) Grup başkanlarının görev ve yetkileri şunlardır:

a) Grup başkanlığını yönetmek, grup başkanlığının çalışmalarını düzenlemek ve denetlemek,

b) Komisyonca uygun bulunmayan raporları, gereğinin ifası için Başkana sunmak,

c) Komisyonun olumlu görüşüyle intikal eden raporları ilgili mercilere göndermek,

ç) Müfettişlerin turne mahalline gidiş ve çalışma merkezlerine dönüşlerini takip etmek,

d) Yıllık denetim programlarını hazırlamak ve uygulanmasını takip etmek,

e) Grup başkanlığı bünyesindeki müfettişler tarafından yürütülen denetim faaliyetleri ve düzenlenen raporların objektif ve ilgili mevzuatla belirlenen usul ve esaslara uygun olmasını sağlamak, bu amaçla gerekli tedbirleri almak,

f) Grup başkanlıklarının çalışmalarına ilişkin periyodik faaliyet ve performans raporları hazırlamak,

g) Grubun etkin ve verimli çalışmasını sağlamak, bu amaçla gerekli önlemleri almak,

ğ) Müfettiş yardımcılarının eğitim programlarının hazırlanmasında Başkana yardımcı olmak,

h) Başkan tarafından verilen diğer görevleri yerine getirmek.

Müfettişlerin görev, yetki ve sorumlulukları

(1) Müfettişler, 8 inci maddede belirtilen görevleri, görev yaptıkları grup başkanlığı itibarıyla yerine getirirler.

(2) Müfettişler, gümrük bölgesi içinde bulunan bütün nakil vasıtalarını, bunların yük ve eşyasını, personel ve yolcularını muayene etmeye, Bakanlığın denetimine tâbi gümrük ambar, antrepoları ve serbest bölgelerdeki mevcut mallar ile bunların kayıtlarını incelemeye, teftiş etmeye, Bakanlık ve Hazinenin haklarını koruyacak tedbirlerin alınmasını sağlayıcı önerilerde bulunmaya, acil ve gecikmesinde sakınca bulunan hâllerde Bakanlık ve Hazinenin haklarını koruyucu tedbirler almaya yetkilidir.

(3) Müfettişler, tarım satış kooperatifleri ve birlikleri ile genel hükümlere tabi kooperatif ve üst kuruluşlarını, esnaf ve sanatkârlar meslek kuruluşları ile sicil işlemlerini, tüketici mevzuatı çerçevesinde faaliyet gösteren firma, kurum ve kuruluşları, gözetim şirketlerinin ve firmalarının kuruluş, faaliyet ve işlemlerini, ticaret ve sanayi odalarını, ticaret odalarını, sanayi odalarını, deniz ticaret odalarını, ticaret borsalarını, Türkiye Odalar ve Borsalar Birliğini ve bunların bağlı ve ilgili kuruluşları ile ürün ihtisas borsalarını, ticari şirketleri ve ticaret sicil memurluklarını, umumi mağazalar ve lisanslı depolar ile yurt içinde düzenlenen fuarları, toptancı halleri, pazar yerleri, hal hakem heyetleri ve üretici örgütlerini incelemeye ve denetlemeye yetkilidir.

(4) Müfettişler, 14/7/1965 tarihli ve 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu, 640 sayılı Gümrük ve Ticaret Bakanlığının Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname, 5549 sayılı Suç Gelirlerinin Aklanmasının Önlenmesi Hakkında Kanun ile diğer mevzuat ve bu Yönetmelikte öngörülen yetkilerini kullanmaktan ve görevlerini eksiksiz yerine getirmekten sorumludurlar.

(5) Müfettişler, görevlerinin yerine getirilmesinde mevzuatla belirlenen usul ve esaslara uygun hareket ederler.

Görevden uzaklaştırma

(1) Bakanlık teşkilatı, Bakanlığa bağlı veya ilgili kurumlarda görevli memurlardan; yürütmekte olduğu görevin başında kalması durumunda telafisi güç ya da imkânsız bir duruma neden olabileceği yönünde açık ve güçlü bir ihtimal bulunanlar veya kaçakçılık, rüşvet, irtikâp, zimmet eylemleri ya da işlemlerinde yolsuzluğu tespit edilenler, evrakta sahtecilik ya da kayıtlarda tahrifat yapmış olanlar teftiş, inceleme, denetleme veya soruşturmanın her aşamasında müfettiş tarafından doğrudan; görevleri başında kalmaları, teftiş, inceleme, denetleme ya da soruşturmayı etkileyeceği veya güçleştireceği yönünde açık ve güçlü ihtimal bulunanlar ise müfettişin gerekçeli önerisi üzerine Makam tarafından görevinden uzaklaştırılabilirler. Bu memurlar diğer kurum çalışanları iseler, müfettişin gerekçeli görevden uzaklaştırma önerisi ilgili kurumlara bildirilir.

(2) Görevden uzaklaştırma işlemi, müfettiş tarafından gerekçesiyle birlikte görevden uzaklaştırılan kişiye, birinci derecedeki amiri ile atamaya yetkili amirine, Bakanlığa ve diğer ilgililere yazıyla derhal bildirilir.

(3) Teftiş, inceleme, denetleme ya da soruşturma sonucunda, suçun işlendiğinin kanıtlanamadığı, yeterli kanıt bulunamadığı, disiplin nedeniyle memurluktan ya da meslekten çıkarılmasına veya cezai işlem uygulanmasına gerek kalmadığı anlaşılanlar için alınmış olan görevden uzaklaştırma tedbiri atamaya yetkili amirler tarafından kaldırılır.

Şube müdürlüğü

(1) Şube müdürlüğü, şube müdürü ile yeterli sayıda personelden oluşur. Bunlar, işlerini gereği gibi yürütmekten Başkana karşı sorumlu olup, şube müdürü Başkanın talimatları doğrultusunda şubeyi yönetmekle görevli ve yetkilidir.

(2) Şube müdürlüğünün görevleri şunlardır:

a) Başkanlığa gelen her türlü evrakın kaydını tutmak, havalesi uyarınca izlemek, cevaplarını hazırlamak ve ilgili olduğu yerlere göndermek,

b) Müfettişlerden gelen rapor ve soruşturma evrakını kayıt etmek ve havalesi uyarınca ilgili olduğu yerlere vererek takip etmek,

c) İşlemi tekemmül eden rapor ve evrakı düzenli bir şekilde muhafaza etmek,

ç) Müfettişlerin hakediş cetvellerini zamanında inceleyerek tahakkuka ait işlemi hazırlamak,

d) Başkanlıkta görevli olanların özlük işlerini yürütmek,

e) Başkanlığın çalışmaları ile ilgili kayıt ve dosyaları tutmak,

f) Başkan tarafından verilecek diğer görevleri yapmak.

(3) Şube müdürlüğünün çalışma usul ve esasları ile görev dağılımı ve buralarda çalıştırılacak personel Başkan tarafından belirlenir.

(4) Şube personeli, görevleri dolayısıyla edindikleri bilgileri açıklayamaz; Başkanın izni olmaksızın her türlü evrak, defter ve raporu ilgilisi haricindeki kişilere gösteremez ve veremezler.

Müfettişlerin bilgi, belge, veri isteme ile erişim yetkisi

(1) Denetime tâbi olan gerçek ve tüzel kişiler, gizli dahi olsa bütün belge, defter ve bilgileri ibraz etmek, para ve para hükmündeki evrakı ve ayniyatı ilk talep halinde müfettişlere göstermek, müfettişlerin saymasına ve incelemesine yardımcı olmak zorundadır. Müfettişler, görevleri sırasında tüm resmî daire, kurum, kuruluş ve kamuya yararlı derneklerle, gerçek ve tüzel kişilerden her türlü bilgi, belge ve defterleri istemeye, bunları incelemeye ve örneklerini almaya, ilgililerden yazılı ve sözlü bilgi almaya yetkili olup, ilgililer istenilen bilgi, belge ve defterler ile elektronik kayıtlarını, bunların örneklerini noksansız ve gerçeğe uygun olarak vermek, yazılı ve sözlü bilgi taleplerini karşılamak ve her türlü yardım ve kolaylığı göstermekle yükümlüdür.

(2) Asılları alınan belgelerin müfettişin mühür ve imzası ile onaylanmış örnekleri, dosyasında saklanmak üzere alındığı yere verilir.

ÜÇÜNCÜ BÖLÜM

Atanma, Yetiştirilme ve Yükselme

Müfettiş yardımcılığına giriş sınavı

(1) Rehberlik ve Teftiş Başkanlığına müfettiş yardımcısı olarak girilir. Müfettiş yardımcılığı giriş sınavı yazılı ve sözlü olarak yapılır.

(2) Yazılı sınavda başarılı olamayanlar sözlü sınava alınmazlar.

(3) Giriş sınavına başvurabilmek için;

a) 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 48 inci maddesindeki genel şartları taşımak,

b) En az dört yıllık lisans eğitimi veren hukuk, iktisat, siyasal bilgiler, işletme, iktisadi ve idarî bilimler fakülteleriyle bunlara denkliği yetkili makamlarca kabul olunan yurt içi ya da yurt dışındaki öğrenim kurumlarından birini bitirmiş olmak,

c) 18/3/2002 tarihli ve 2002/3975 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan Kamu Görevlerine İlk Defa Atanacaklar İçin Yapılacak Sınavlar Hakkında Genel Yönetmelik gereğince yapılan Kamu Personeli Seçme Sınavında Başkanlıkça tespit ve ilan edilecek asgari puanı almış olmak,

ç) Giriş sınavının yazılı aşamasının yapıldığı tarihte otuzbeş yaşını doldurmamış olmak,

d) Sağlık durumu, yurdun her yerinde görev yapmaya ve her türlü iklim ve yolculuk şartlarında seyahat etmeye elverişli olmak ve müfettişlik görevini yapmasına engel olabilecek hastalığı veya özrü bulunmamak,

gerekir.

Müfettiş yardımcılığına giriş sınavı işlemleri

(1) Giriş sınavına katılma şartları, sınavın yapılış şekli, yeri, zamanı, içeriği ve değerlendirme yöntemi, atama yapılacak kadro sayısı, sınıfı ve derecesi, Kamu Personeli Seçme Sınavı puan türleri ve asgari puanlar, sınava çağırılacak aday sayısı, son başvuru tarihi, başvuru yeri, başvuru şekli ve başvuruda istenecek belge ve beyanlar ile diğer hususlar sınav tarihinden en az 30 gün önce Resmî Gazete’de, Türkiye genelinde yayınlanan baskı sayısı en yüksek ilk beş gazetenin en az birinde en az bir kez ve Bakanlığın internet adresinde yayımlanmak suretiyle duyurulur.

(2) Yazılı ve sözlü sınav Ankara’da yapılır.

(3) Sınava girmek isteyenler; Bakanlığa, yüksek öğrenim kurumu diploma veya bitirme belgesinin aslı ya da kurumca onaylı sureti ile Kamu Personeli Seçme Sınavı Sonuç Belgesi örneği ve Bakanlıktan temin edilecek Aday Bilgi Formu ile başvururlar.

(4) Yazılı sınavı kazanan adaylardan sözlü sınavdan önce, sağlık durumu açısından her türlü iklim ve yolculuk şartlarında görev yapmasına ve seyahat etmesine engel bir halinin olmadığına, sabıka kaydına ve erkek adayların askerlik durumuna dair yazılı beyanı ile nüfus cüzdanı sureti ve fotoğraf istenir.

(5) İstenilen belgelerin en geç giriş sınavı duyurusunda belirlenen tarih ve saatte, Başkanlığa elden veya posta yoluyla ya da giriş sınavı duyurusunda belirtildiği takdirde elektronik ortamda teslim edilmesi gerekir. Postadaki gecikmeler ve ilanda belirtilen süre içerisinde yapılmayan başvurular dikkate alınmaz.

Giriş ve yeterlik sınav kurulu

(1) Müfettiş yardımcılığı giriş sınavı ile yeterlik sınavı; Başkanın başkanlığında, Başkanın önerisi ve Makamın onayı ile belirlenecek dört müfettişten oluşan bir kurul tarafından yapılır. Ayrıca müfettişler arasından aynı usulle iki yedek üye belirlenir.

Başvuruların incelenmesi ve adayların sınava kabulü

(1) Başkanlık, başvuruları inceleyerek giriş sınavına katılabilecek adaylara ilişkin listeyi Kamu Personel Seçme Sınavı puanı en yüksek adaydan başlamak suretiyle düzenler.

(2) Giriş sınavına çağrılacak aday sayısı, atama yapılacak kadro sayısının yirmi katını geçmemek üzere sınav duyurusunda belirtilir. Son sıradaki adayla aynı puanı alan adaylar da giriş sınavına çağrılır.

(3) Giriş sınavına katılmaya hak kazanan adaylar Bakanlık internet sayfasında sınavdan en az onbeş gün önce ilan edilir.

(4) Giriş sınavına katılmaya hak kazanan adaylara fotoğraflı sınav giriş belgesi verilir. Sınav giriş belgesinde kimlik bilgileri, sınav yeri ve tarihi yer alır. Sınav giriş belgesi sınav saatine kadar adaylarca elden teslim alınır. Sınav giriş belgesi olmayan adaylar giriş sınavına katılamazlar.

(5) Giriş sınavına başvuranlardan gerçeğe aykırı beyanda bulunduğu veya belge verdiği tespit edilenlerin sınav sonuçları geçersiz sayılarak atamaları yapılmaz. Atamaları yapılmış olsa dahi iptal edilir ve haklarında 5237 sayılı Türk Ceza Kanununun ilgili hükümleri uygulanmak üzere Cumhuriyet Başsavcılığına suç duyurusunda bulunulur.

Sınav konuları

(1) Yazılı sınav aşağıda belirtilen konularda yapılır:

a) MALİYE VE EKONOMİ GRUBU

1) Maliye politikası

2) Vergi hukuku

3) Kamu gelirleri ve giderleri

4) Bütçe ve kamu borçları

5) Mikro ve makro ekonomi

6) Para-banka teorileri

7) İşletme ekonomisi

8) Uluslararası ekonomi ve dış ticaret politikası

b) KAMU HUKUKU GRUBU

1) Anayasa hukuku

2) İdare hukuku

3) Ceza hukuku

4) Ceza muhakemesi hukuku

c) ÖZEL HUKUK GRUBU

1) Ticaret hukuku

2) Borçlar hukuku

3) Medeni hukuk (Aile hukuku ve miras hukuku hariç)

ç) MUHASEBE GRUBU

1) Genel muhasebe

2) Şirketler muhasebesi

3) Mali analiz ve teknikleri

4) Ticari hesap

Sınav sorularının hazırlanması

(1) Yazılı ve sözlü sınav soruları, sınav gruplarına göre sınav kurulunca ayrı ayrı hazırlanır. Hazırlanan sorular ve puan değerleri tutanakla tespit edilir.

(2) Tutanaklar sınav kurulu üyelerince imzalandıktan sonra, sınav gruplarına göre ayrı ayrı zarflara konulur. Zarflar; kapatma yerlerinin üstleri mühürlenip, sınav kurulu üyelerince imzalandıktan sonra, Başkanlıkta muhafaza edilir.

Sınavın yapılması

(1) Yazılı ve sözlü sınav, sınav kurulunun gözetim ve denetimi altında yapılır.

(2) Sınav sorularını içeren mühürlü zarflar, sınava katılanların önünde açılarak, sınava başlanır ve durum tutanakla tespit edilir. Sınav sonunda toplanan cevap kâğıtları bir zarfa konulur, üzerine sınav grubu, sınav tarihi ve yeri, içine konulan kâğıt sayısı yazılarak kapatılır. Zarfın üzeri mühürlenerek imzalanır. Bu hususlar ile sınav sırasında meydana gelen kayda değer olaylar, sınavı tamamlayan son iki adayın da katılımıyla sınav kapanış tutanağı ile tespit edilir.

(3) Herhangi bir sınav grubuna alınmayanlar ya da girmeyenler, sonraki grupların sınavına giremezler.

Sınav sonuçlarının değerlendirilmesi

(1) Yazılı sınavda başarılı olabilmek için, her sınav grubundan 100 tam puan üzerinden en az 50 puan alınması ve tüm sınav gruplarının ortalama notunun en az 70 puan olması gereklidir. Sınav kurulunca belirlenecek sıraya göre okunacak grupların birinden 50 puandan aşağı not alan adayın diğer sınav gruplarına ilişkin sınav kâğıtları değerlendirilmez.

(2) Yazılı sınavda başarılı olan adaylardan en yüksek puan alan adaydan başlanarak, atama yapılacak kadro sayısının dört katını geçmemek üzere, duyuruda belirtilen sayıda aday sözlü sınava çağrılır. Son sıradaki adayla aynı puanı alan adaylar da sözlü sınava çağrılır.

(3) Yazılı sınav sonuçları, Bakanlık internet adresinde yayımlanmak suretiyle duyurulur. Ayrıca, sözlü sınava katılmaya hak kazananlara, sözlü sınavın yeri, günü ve saatine ilişkin bilgileri içeren tebligat yapılır.

(4) Sözlü sınavda adaylar;

a) Yazılı sınav konularına ilişkin bilgi düzeyi,

b) Bir konuyu kavrayıp özetleme, ifade yeteneği ve muhakeme gücü,

c) Liyakati, temsil kabiliyeti, davranış ve tepkilerinin mesleğe uygunluğu,

ç) Özgüveni, ikna kabiliyeti ve inandırıcılığı,

d) Genel yetenek ve genel kültürü,

e) Bilimsel ve teknolojik gelişmelere açıklığı,

yönlerinden ayrı ayrı puan vermek suretiyle değerlendirilir.

(5) Adaylar, sınav kurulu tarafından dördüncü fıkranın (a) bendi için 50 puan, (b) ila (e) bentlerinde yazılı özelliklerin her biri için onar puan üzerinden değerlendirilir ve verilen puanlar ayrı ayrı tutanağa geçirilir. Sözlü sınavda başarılı sayılmak için, sınav kurulu başkan ve üyelerinin 100 tam puan üzerinden verdikleri puanın ortalama notunun en az 70 olması gereklidir.

(6) Giriş sınavı puanı, yazılı ve sözlü puanlarının ortalamasından oluşur.

(7) Adaylar, giriş sınavı puanı en yüksek adaydan başlamak suretiyle sıralamaya konulur. Adayların giriş sınavı puanlarının aynı olması halinde sırasıyla, yazılı sınav puanı ve Kamu Personeli Seçme Sınavı puanı yüksek olana öncelik tanınır.

(8) Giriş sınavı sonuçları, Bakanlığın internet adresinde ilan edilir. Ayrıca, sınavı kazanan adaylara tebligat yapılır.

(9) Yazılı ve sözlü sınav sonuçları tutanakla tespit edilir.

Sınav sonucuna itiraz

(1) Müfettiş yardımcılığı giriş sınav sonuçlarına, tebliğ tarihinden itibaren on gün içinde yazılı olarak Başkanlığa itiraz edilebilir. İtirazlar sınav kurulunca incelenerek sonuçlandırılır.

Müfettiş yardımcılığına atanma

(1) Bu Yönetmelikte belirlenen usul ve esaslara göre yapılacak müfettiş yardımcılığı giriş sınavını kazananlar başarı derecelerine göre münhal kadrolara müfettiş yardımcısı olarak atanırlar.

(2) Sınav sonuçları, atanamayanlar için kazanılmış hak sayılmaz.

Müfettiş yardımcılarının yetiştirilmesi

(1) Müfettiş yardımcıları, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu ile 21/2/1983 tarihli ve 83/6061 sayılı Bakanlar Kurulu Kararıyla yürürlüğe konulan Aday Memurların Yetiştirilmelerine İlişkin Genel Yönetmelik hükümleri çerçevesinde adaylık eğitimine ve bu Yönetmelikle belirtilen esaslar dâhilinde mesleki eğitime tabi tutulur.

(2) Müfettiş yardımcıları üç yıllık yetişme dönemine tabidirler. Müfettiş yardımcıları bu dönemde; teftiş, inceleme, denetleme ve soruşturma usulleri ve ilgili mevzuat ile uygulanması konularında müfettiş refakatinde yetiştirilir.

(3) Başkanlıkça, mesleki görev ve yetki alanına giren konularda; inceleme ve soruşturma ile mevzuatın öğretilmesi amacıyla eğitim programları düzenlenir.

(4) Müfettiş yardımcıları üç yıllık yetiştirilme süresinin ilk iki yılında, turne bölgesi ve süre kaydına bakılmaksızın Başkanlıkça belirlenecek çalışma programına göre müfettiş refakatinde görevlendirilirler.

(5) Müfettişler, refakatlerindeki müfettiş yardımcılarının meslek ve hizmet gereklerine uygun şekilde yetiştirilmelerinden sorumludurlar.

(6) Müfettiş yardımcıları belirtilen sürede müfettişin rehberliği doğrultusunda görevlerini yerine getirirler. Müfettiş yardımcıları bu sürede tek başlarına inceleme ve soruşturma yapamaz ve bağımsız rapor düzenleyemezler.

(7) Müfettiş yardımcılığında iki yıllık süreyi dolduranlardan Başkanlıkça yapılacak değerlendirme sonucu yeterli olduğu anlaşılanlara; Başkanın önerisi ve Makamın onayı ile bağımsız iş görme yetkisi verilebilir.

(8) Yetkili müfettiş yardımcıları müfettiş yetkilerini kullanırlar.

Müfettiş yardımcıları değerlendirme belgesi

(1) Müfettiş yardımcıları hakkında refakatinde çalıştıkları müfettişlerce, şekli ve içeriği Başkanlıkça belirlenen müfettiş yardımcıları değerlendirme belgesi düzenlenir.

Yeterlik sınavından önce meslekten çıkarılma

(1) Müfettişlik mesleği ile bağdaşmayacak tutum ve davranışları müfettiş raporu veya yargı kararı ile sabit olan müfettiş yardımcısı hakkında; memurlukta adaylık süresini doldurmamış ise, 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 56 ncı maddesi uyarınca işlem yapılır. Adaylık süresini doldurmuş ise, yeterlik sınavı beklenilmeksizin Bakanlık teşkilatında durumuna uygun kadroya atanır.

Yeterlik sınavına giriş şartları

(1) Yeterlik sınavına girebilmek için müfettiş yardımcısının;

a) Müfettiş yardımcısı olarak fiilen en az üç yıl çalışmış olması,

b) Refakatinde çalıştığı müfettişler ve Başkan tarafından düzenlenen müfettiş yardımcıları değerlendirme belgelerine göre, tutum ve davranışlarıyla iş disiplini yönünden müfettişliğe engel bir durumunun bulunmaması,

c) Yaptığı teftiş, inceleme, denetleme ve soruşturmalar ile düzenlediği raporlar ve diğer çalışmalarının Başkanlıkça yeterli bulunması,

gerekir.

(2) Yukarıda belirtilen şartları taşımayanlar yeterlik sınavına alınmazlar.

Yeterlik sınavı

(1) Müfettişlik yeterlik sınavı yazılı ve sözlü olmak üzere iki bölümden oluşur. Her iki sınav da Ankara’da yapılır.

(2) Yeterlik sınavının bütününe veya herhangi bir kısmına sağlık sebebi veya diğer haklı bir nedenle katılamayanlar, Başkanlıkça belirlenecek bir tarihte yapılacak mazeret sınavına veya bir sonraki yeterlik sınavının bütününe ya da eksik kalan kısımlarına katılarak sınavı tamamlarlar.

(3) Yeterlik sınav kurulunun oluşumu ile sınav sorularının hazırlanması konularında 18 ve 21 inci maddeler uygulanır.

Yeterlik sınav konuları

(1) Yeterlik yazılı ve sözlü sınavı;

a) Gümrük ve ticaret mevzuatı ile uygulaması,

b) Diğer ilgili mevzuat ile uygulaması,

c) Gümrük ve ticaret teftiş yöntemleri,

ç) Soruşturma mevzuatı ile yöntemleri,

konularında yapılır.

Yeterlik sınav sonuçlarının değerlendirilmesi

(1) Yazılı sınavda başarılı olabilmek için, her gruptan 100 tam puan üzerinden en az 60 puan alınması ve tüm gruplar ortalama notunun en az 70 puan olması gerekir. Yazılı sınavı kazananlar sözlü sınavına alınır.

(2) Sözlü sınavda her gruptan 100 tam puan üzerinden en az 60 puan alınması ve tüm grupların ortalamasının da en az 70 puan olması gerekir.

(3) Sözlü sınavda da başarılı olmak şartıyla, yazılı ve sözlü sınav sonuçlarının ortalaması başarı derecesini belirler.

(4) Sınav gruplarına göre belirlenen notlar sınav sonuç tutanağında gösterilir.

(5) Yeterlik sınavı sonucuna itiraz halinde 24 üncü maddeye göre işlem yapılır.

Müfettişliğe atanma

(1) Yeterlik sınavında başarılı olanlar, bu sınavdaki başarı sırasına göre müşterek kararname ile müfettişliğe atanırlar.

(2) Yeterlik sınavında başarılı olamayanlar ile geçerli bir mazereti olmaksızın yeterlik sınavına girmeyenlerin Başkanlıkla ilişikleri kesilir. Bunlar, Bakanlık teşkilatında durumlarına uygun kadrolara atanırlar.

Grup başkanlıklarında görevlendirme

(1) Müfettişlerin hangi grup başkanlığı bünyesinde görev yapacağı Makam tarafından belirlenir.

(2) Bağımsız iş görme yetkisi verilen müfettiş yardımcıları, Teftiş, Gümrük İnceleme ve Soruşturma ile Ticaret İnceleme ve Soruşturma Grup Başkanlıklarının birinde ihtiyaçlar gözetilerek Makam tarafından görevlendirilir.

(3) Meslekte yetişmelerini sağlamak amacıyla, yetkisiz müfettiş yardımcılarının müfettişlerin refakatlerinde görevlendirilmeleri Başkanlıkça yapılır.

Başmüfettişliğe atanma

(1) Başkanlıkta en az on yıl çalışmış olan müfettişler; kıdem, başarı ve kadro durumu göz önünde tutularak müşterek kararname ile başmüfettişliğe atanabilirler.

Müfettişliğe yeniden atanma

(1) Herhangi bir nedenle istifa eden ya da Bakanlık veya diğer kamu kurum ve kuruluşlarında görev yapmak üzere Başkanlıktan ayrılan müfettişlerden müfettişlik niteliklerini kaybetmemiş olanlar yeniden müfettişliğe atanabilirler.

(2) Müfettişlikten ayrıldıktan sonra Bakanlığın görev alanıyla ilgili ticaret ya da serbest meslek faaliyetiyle uğraşanlar ile bu tür özel ticari ya da sınaî kuruluşlarda görev alanlar yeniden müfettişliğe atanamazlar.

Kıdem

(1) Kıdem; sınav dönemi aynı olan müfettiş yardımcıları arasında giriş sınavındaki başarı sırasına göre, müfettişler arasında ise yeterlik sınavındaki başarı sırasına göre belirlenir. Dönemleri farklı müfettiş ve müfettiş yardımcıları arasındaki kıdem ise dönemleri arasındaki sıraya göre belirlenir.

(2) Yeterlik sınavında başarılı olanların kıdemi, kendi dönemlerinin sonunda olacak şekilde belirlenir.

(3) Müfettişlik sıfatını kazandıktan sonra görevinden ayrılanlardan tekrar müfettişliğe dönenlerin kıdemi kendi dönemlerinin sonunda; bu dönemden kimse kalmamış ise, bir önceki dönemin sonunda olacak şekilde belirlenir.

(4) Başkanlık yaptıktan sonra müfettişliğe dönenler dönemlerinin en kıdemlisi sayılır. Aynı dönemde bu durumda birden fazla müfettiş var ise bunların kıdem sırasının tespitinde ayrıca kendi aralarındaki kıdem esas alınır.

Müfettişlik güvencesi

(1) Müfettişler, müfettişlik görevinin gerektiği gibi yürütülmesini engelleyecek sıhhî, ahlakî veya meslekî yetersizlikleri sağlık kurulu raporu, müfettiş raporu veya yargı kararı ile tespit edilmedikçe görevlerinden alınamaz ve kendi istekleri dışında idarî bir göreve atanamazlar.

DÖRDÜNCÜ BÖLÜM

Rehberlik ve Teftiş Başkanlığının Çalışma Esasları

Denetim faaliyetlerinin programlanması

(1) Denetim faaliyetleri yıllık denetim plan ve programları çerçevesinde yürütülür.

(2) Yıllık denetim planının hazırlanmasında Bakanlığın faaliyet ve amaçları ile denetim politikaları göz önünde bulundurulur.

(3) Yıllık denetim planında, Bakanlığın faaliyetleri çerçevesinde denetimde ağırlık verilecek başlıca sektör ve alanlar belirlenir. Ayrıca, ilgili merkez ve taşra birimlerinin yöneticileri ile koordinasyon toplantıları yapılarak denetim planında yer alması istenilen hususlara ilişkin görüş ve öneriler alınabilir.

(4) Yıllık denetim programları, grup başkanlıkları tarafından yıllık denetim planı doğrultusunda hazırlanır ve Başkanlık tarafından birleştirilir.

(5) Yıllık denetim planı ve programı en geç Kasım ayı sonuna kadar Makam onayına sunulur ve yılbaşında yürürlüğe girer.

(6) Yıllık denetim planı ve programında Makamın onayı ile yıl içinde değişiklik yapılabilir. Ayrıca, gerek duyulması durumunda Makam onayı ile yıllık denetim planı ve programı dışında da teftiş, inceleme, denetleme, sonradan kontrol ve soruşturma yapılabilir.

Müfettişlerin görevlendirilmesi, çalışma usul ve esasları

(1) Müfettişler, Makamın talimat ya da onayı üzerine Başkandan aldıkları talimatla görev yapar ve sonucunu Başkanlığa bildirirler.

(2) Müfettişler, çalışmalarını görevlendirildikleri grup başkanlıkları bünyesinde yürütürler.

(3) Teftiş Grup Başkanlığında görevlendirilen müfettişler, daha önce kendilerine tevdi edilen işleri, Başkanlıkça uygun bulunması halinde ilgili grup başkanlıklarına bağlı olarak devam ettirirler.

(4) Müfettişler görevlendirildikleri konularda bağımsız olarak çalışırlar. Ancak, gerekli görülen durumlarda; teftiş, inceleme, denetleme ve soruşturma işlemlerinin birden fazla müfettiş tarafından birlikte yürütülmesi de mümkündür. Bu tür çalışmalarda iş bölümünü yapmak, işlerin zamanında sonuçlandırılmasını sağlamak ve Başkanlıkla haberleşmeyi yürütmek görevleri kıdemli müfettiş tarafından yerine getirilir.

(5) Birlikte yürütülen işlerde müşterek rapor düzenlenmesi esastır. Raporlarda karşı veya ayrık görüş varsa bu husus rapora kaydedilir.

(6) Görevlendirme yapılırken işin ivediliği, niteliği, kapsamı ve sair nedenlerle Başkanlıkça işin tamamlanması için makul bir süre belirlenebilir.

(7) Müfettişlerin turne bölgeleri, Başkanın önerisi üzerine Makam tarafından belirlenir.

İşin devamlılığı ve devri

(1) Müfettişler, başladıkları işleri ara vermeden tamamlamak zorundadırlar.

(2) Başkanlık işlerin devredilmesine karar verebilir. Bu durumda, üç nüsha devir notu düzenlenir. Devir notunda, işin müfettişe nasıl intikal ettiği, konusu, yapılan çalışmalar belirtilir ve ilgili belgeler bir çizelge ile devir notuna eklenir.

(3) Devir notu her bir iş için ayrı ayrı düzenlenir. İş çizelgesindeki iş numarası verilerek düzenlenen devir notunun aslı ve ekleri işin devredildiği müfettişe verilir, bir örneği de Başkanlığa gönderilir.

Müfettişlerin uyacakları hususlar

(1) Müfettişler;

a) Mesleğin gerektirdiği saygınlığı ve güven duygusunu sarsacak nitelikte davranışlarda bulunamazlar.

b) Görevlendirme yapılmadıkça resen teftiş ve soruşturma yapamazlar. Görev onayında tanımlanan işin veya olayın dışında ortaya çıkan hususlarla ilgili yeniden onay alınması zorunludur.

c) İşin niteliğinin ivedi bir önlem alınmasını ya da Hazine haklarının korunmasını gerektirdiği durumlar dışında, idari işlere karışamaz ve icrai nitelikli talimat veremezler.

ç) İnceledikleri belge ve defterlerde, işlemlerin denetlendiğini gösterir tarih ve imza dışında açıklama ve düzeltme yapamazlar.

d) Teftiş, inceleme, denetleme ve soruşturma için gidecekleri yerleri, yapacakları işleri ve öğrendikleri sırları açıklayamazlar.

e) Teftiş, inceleme, denetleme ve soruşturmalarda; görevliler, iş sahipleri, şüpheli ve tanıklarla tarafsızlıklarından kuşku uyandıracak biçimde ilişki kuramazlar.

Turne süreleri

(1) Turne süreleri, müfettişlik görev süresi esas alınmak üzere:

a) Yetkili müfettiş yardımcıları için 6 ay,

b) Görev süresi 10 yıldan az olanlar için 4 ay,

c) Görev süresi 10 ile 20 yıl arasında olanlar için 3 ay,

ç) Görev süresi 20 yıldan fazla olanlar için 2 ay,

olarak belirlenir.

(2) Müfettişler, önemli görülen ya da ivediliği bulunan işler için turne süreleri dışında da görevlendirilebilirler.

BEŞİNCİ BÖLÜM

Denetlenenlerin Yükümlülük ve Sorumlulukları

Denetime yardımcı olunması

(1) Denetime tabi birim ve kuruluşların görevlileri, istendiğinde para ve para hükmündeki kıymetli evrak ile geçici depolama yeri ve gümrük antrepolarında bulunanlar da dâhil her türlü eşyayı, kasa, depo ve ambarları; gizli de olsa bütün defter, belge ve verileri müfettişe hemen göstermek, sayımını ve incelemesini kolaylaştırmak zorundadır.

(2) Denetlenen birim ve kuruluşlar ile bunların her kademedeki personeli, müfettişlerin sözlü ve yazılı sorularını cevaplamak, bilgi işlem sistemlerine, raporlama araçlarına, internet, intranet ve benzeri ağlar ile veri tabanlarına erişimini sağlamak, elektronik, manyetik ve benzeri bilgi işlem ortamlarındaki bilgiler ve kayıtları, sözlü veya yazılı talep halinde müfettişe göstermek, incelenmesine sunmak ve bunların asıl veya onaylı kopyalarını müfettişe teslim etmek zorundadır.

Çalışma yeri sağlanması

(1) Teftiş, inceleme, denetleme ve soruşturma yapılan kurum ve kuruluşlar ile denetime tabi olan gerçek ve tüzel kişi yöneticileri, hizmetin gereği gibi yürütülmesi için, müfettişlere görevleri süresince konumlarına uygun çalışma yeri ve imkânları sağlamakla yükümlüdür.

Denetlenenlerce izin kullanılması

(1) Denetlenen kuruluş görevlilerinin, hastalık ve benzeri zorunlu nedenler dışında, izne ayrılmasından önce müfettişin olumlu görüşü alınır; izin kullanmaya başlamış olan görevliler zorunluluk bulunmadıkça geri çağrılamaz.

Rapor kayıt defteri ve dosyası

(1)  Denetlenen birimlerde rapor kayıt defteri ile her rapora ilişkin ayrı bir dosya tutulur. Bakanlıkça yapılan denetimlerle ilgili her türlü yazışma, düzenlenen rapor ile buna ilişkin cevaplar dosyasında saklanır.

(2) Rapor kayıt defterinde; sıra numarası, kayıt tarihi, raporu düzenleyen müfettişin ismi, raporun sayı ve tarihi, ek sayısı, denetlenen birim veya kişi adı ve raporun teslim edildiği görevlinin ismi yer alır. Bu defter, elektronik ortamda da tutulabilir.

ALTINCI BÖLÜM

Teftiş, İnceleme, Denetleme ve Soruşturma İşlemleri

Rapor türleri

(1) Müfettişlerce, işin özelliğine göre aşağıdaki raporlar düzenlenir;

a) Cevaplı rapor,

b) Teftiş raporu,

c) Sonradan kontrol raporu,

ç) İnceleme raporu,

d) Ön inceleme raporu,

e) Soruşturma raporu,

f) İdarî soruşturma raporu,

g) Aklama suçu inceleme raporu,

ğ) Yükümlülük denetim raporu.

(2) 27/8/2011 tarihli ve 28038 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Gümrük Uzlaşma Yönetmeliği gereğince işlem yapılan vergi ve para cezaları suç teşkil eden hususlar hariç rapor konusu edilemez.

Teftişte yapılacak öncelikli işler

(1) Müfettişlerce, teftiş için gidilen yerlerde öncelikli olarak durum tespiti yapılır. İşlemleri elektronik veri işleme tekniği yoluyla yapılan evraka ilişkin mevcut durum tutanakla tespit edilir. Düzenlenen tutanağın bir nüshası teftiş raporuna eklenir.

Teftişin süre yönünden kapsamı

(1) Teftiş, bir önceki teftişin başlama tarihine kadar geriye gidilerek yapılır. Ancak, zorunlu hallerde önceki teftiş dönemlerini kapsayacak işlemlere de bakılabilir.

(2) Teftiş, işlemlerin tamamına bakılmak suretiyle tarama ya da bir kısım işlemlere bakılmak suretiyle yoklama yöntemi ile yapılır.

Cevaplı rapor

(1) Cevaplı rapor, teftiş, inceleme, denetleme veya soruşturma sırasında görülen eksiklikler, yanlışlıklar, uygunsuzluklar ve adli takip gerektirmeyecek nitelikteki usulsüzlükler ve bunlara ilişkin yapılacak değerlendirmelerle ilgili olarak düzenlenen rapordur.

(2) Cevaplı raporlarda;

a) Teftiş edilen idare veya denetlenen birim, teftişin hangi dönemdeki işlemleri kapsadığı ve tarama ya da yoklama yöntemlerinden hangisinin uygulandığı belirtilir.

b) Teftiş ve inceleme sonucunda eksik veya yanlış olduğu görülen konuların kanun, tüzük ve yönetmelik ile sair mevzuatın hangi maddesine temas ettiği belirtilir.

c) Mevzuata göre ve işin niteliği itibariyle yapılması gereken işlemlerle, alınması gereken idarî önlem ve kararlara yer verilir.

ç) Üçüncü kişilere yönelik ifade kullanılır ve ilgili memurların ismi, sicil numarası ve unvanı belirtilir.

d) Nasıl işlem göreceği, kaç sayfa ve maddeden oluştuğu ve nereye verileceği son maddede belirtilir.

(3) Esaslı bir eleştiriyi gerektirmeyen ve memuru aydınlatmak ya da uyarmak yoluyla düzeltilecek eksiklikler ve önemsiz yanlışlıklar için cevaplı rapor düzenlenmez. Bu gibi durumlarda ilgili memurun sözlü olarak uyarılması yoluna gidilir.

(4) Mevzuatla açıkça belirlenmiş konular hakkında cevaplı rapor düzenlenebilir. Muğlâk olan hususlar cevaplı rapor konusu edilemez.