İçişleri Bakanlığı Hukuk Müşavirliği Teşkilat, Görev ve Çalışma Yönetmeliği

BİRİNCİ BÖLÜM

Amaç ve Kapsam, Hukuki Dayanak, Tanımlar, Teşkilat

Amaç ve kapsam

(1) Bu Yönetmeliğin amacı, İçişleri Bakanlığı Hukuk Müşavirliğinin görev, yetki ve sorumluluklarını, çalışma usul ve esaslarını ve bağlı kuruluşların hukuk/adli müşavirlikleri ile ilişkilerini düzenlemektir.

(2) Bu Yönetmelik, Hukuk Müşavirliği bünyesinde çalışma gruplarının oluşturulmasını, hukuk müşavirleri, avukatlar ve diğer personelin görev, yetki ve sorumluluklarını kapsar.

Hukuki dayanak

(1) Bu Yönetmelik, 14/2/1985 tarihli ve 3152 sayılı İçişleri Bakanlığı Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanunun 17 ve 33 üncü maddeleri ile 26/9/2011 tarihli ve 659 sayılı Genel Bütçe Kapsamındaki Kamu İdareleri ve Özel Bütçeli İdarelerde Hukuk Hizmetlerinin Yürütülmesine İlişkin Kanun Hükmünde Kararnameye dayanılarak hazırlanmıştır.

Tanımlar

(1) Bu Yönetmelikte geçen,

a) Avukat: İçişleri Bakanlığı Hukuk Müşavirliğinde ve Bakanlığın taşra teşkilatında çalışan avukatları,

b) Bağlı kuruluş: Emniyet Genel Müdürlüğü, Jandarma Genel Komutanlığı, Sahil Güvenlik Komutanlığı ve Göç İdaresi Genel Müdürlüğünü,

c) Bakan: İçişleri Bakanını,

ç) Bakanlık: İçişleri Bakanlığını,

d) Bakanlık kuruluşları: Bakanlık merkez ve taşra teşkilatı ile bağlı kuruluşlarını,

e) Çalışma grubu: I. Hukuk Müşaviri Yardımcılarının başkanlığında, hukuk müşavirleri, avukatlar, uzmanlar ve uzman yardımcılarından oluşturulan daimi grupları,

f) Hukuk Müşavirliği Danışma Kurulu: I. Hukuk Müşavirinin başkanlığında, I. Hukuk Müşaviri Yardımcıları ile hukuk müşavirleri ve avukatlardan oluşan kurulu,

g) Hukuki görüş: Kanun, tüzük, yönetmelik ve diğer düzenleyici işlemlerde boşlukların olması, hükümlerin açık ve anlaşılabilir olmaması veya aynı konuda farklı hükümlerin bulunması durumlarında, somut olaya uygulanacak hüküm konusunda ilgili birimler nezdinde oluşan tereddütlerin giderilmesi amacıyla Hukuk Müşavirliğince istişari nitelikte yapılan değerlendirmeyi,

ğ) Hukuk Müşaviri: Hukuk Müşavirliği kadrolarına atanan veya görevlendirilen Mülki İdare Amirleri ile Genel İdare Hizmetleri sınıfı personelini,

h) Hukuk Müşavirliği: İçişleri Bakanlığı Hukuk Müşavirliğini,

ı) Hukuki Uyuşmazlık Değerlendirme Komisyonu: Bakanlık bünyesinde, Müsteşar tarafından oluşturulan, I. Hukuk Müşaviri ve hukuki uyuşmazlıkla ilgili birim amirinin bulunduğu en az üç üyeden oluşan komisyonu,

i) I. Hukuk Müşaviri: İçişleri Bakanlığı Hukuk Müşavirliğinin birim amirini,

j) I. Hukuk Müşaviri Yardımcısı: Bu Yönetmelik uyarınca I. Hukuk Müşavirine yardımcı olmak üzere Bakan onayı ile görevlendirilen Hukuk Müşavirini,

k) İnceleme raporu: Bakanlık görev, yetki ve sorumluluk alanına giren bir konu hakkında yapılan araştırma ve inceleme sonucu hazırlanan, olayı hukuki ve diğer yönlerden irdeleyerek kanaat belirten raporu,

l) Merkez birimi: Bakanlık ana hizmet birimleri, danışma ve denetim birimleri, yardımcı birimler ile Bakanlık onayıyla oluşturulan birimleri,

m) Müsteşar: İçişleri Bakanlığı Müsteşarını,

n) Şeflik: 27/9/1984 tarihli ve 3046 sayılı Bakanlıkların Kuruluş ve Görev Esasları Hakkında Kanunun 16 ncı maddesinin birinci fıkrasının (c) bendi gereğince kurulan şeflikleri,

o) Şeflik personeli: Şeflik hizmetlerini yürüten personeli,

ö) Taşra birimi: Valilik ve kaymakamlıklar bünyesinde oluşturulan birimleri,

p) Uzman: Hukuk Müşavirliğinde çalışan içişleri uzmanlarını,

r) Uzman yardımcısı: Hukuk Müşavirliğinde çalışan içişleri uzman yardımcılarını, İfade eder.

Teşkilat

(1) Hukuk Müşavirliği, I. Hukuk Müşaviri, I. Hukuk Müşaviri Yardımcıları, hukuk müşavirleri, avukatlar, uzmanlar, uzman yardımcıları, şefler ile şefliklerde görevli personelden oluşur.

İKİNCİ BÖLÜM

Görev, Yetki ve Sorumluluklar

Hukuk Müşavirliğinin görevleri

(1) Hukuk Müşavirliğinin görevleri şunlardır:

a) Bakanlık Makamından sorulan hukuki konular hakkında görüş bildirmek,

b) Bakanlık kuruluşları ve valilikler tarafından sorulan hukuki konular ile hukuki, mali, cezai sorumluluk veya sonuç doğuracak Bakanlık işlemleri hakkında hukuki görüş oluşturmak,

c) Bakanlığın görev alanına giren konularda, diğer bakanlıklar ile kamu kurum ve kuruluşlarınca istenen hususlar hakkında görüş bildirmek,

ç) Bakanlığın hizmetleriyle ilgili olarak diğer kamu kurum ve kuruluşları tarafından hazırlanan mevzuat taslak ve tasarı taslakları, Bakanlık birimleri tarafından hazırlanan mevzuat taslakları ile düzenlenecek her türlü sözleşme ve şartname taslaklarını, Bakanlık ile üçüncü kişiler arasında çıkan uyuşmazlıklara ilişkin işleri ve Bakanlık birimlerince sorulacak diğer işleri inceleyip hukuki görüş bildirmek,

d) Bakanlığın hak ve menfaatlerini koruyucu, uyuşmazlık ve anlaşmazlıkları önleyici hukuki tedbirleri süresinde almak, uyuşmazlıkların sulh yoluyla çözümü konusunda görüş vermek, anlaşma, protokol, şartname ve sözleşmelerin bu esaslara uygun olarak yapılmasına katkıda bulunmak ve yardımcı olmak,

e) Bakanlığın taraf olduğu adli ve idari davalarda, iç ve dış tahkim yargılamasında, icra işlemlerinde ve yargıya intikal eden diğer her türlü hukuki uyuşmazlıklarda Bakanlığı temsil etmek, dava ve icra işlemlerini vekil sıfatı ile takip etmek,

f) Adli ve idari uyuşmazlıkların sulh yoluyla sonlandırılmasında maddi ve hukuki sebeplerle kamu menfaati bulunup bulunmadığı yönünde görüş vermek; adli ve idari uyuşmazlıkların sulhen halli ile davaların açılmasını, takibini, davayı kabul ve feragati, kanun yollarına başvurulmasından vazgeçilmesi konusundaki işlemleri yapmak,

g) Bakanlık adına veya aleyhine açılan adli ve idari davaların; dava ve cevap dilekçelerini hazırlamak, kanun yollarına başvurulmasına esas olmak üzere gerekli bilgi ve belgeleri temin etmek, takip ve savunmasını yapmak,

ğ) Bakanlıkça teklif edilen müşterek kararnamelerle ilgili olarak açılan davalar ile yürütülen icra takiplerini, davaya taraf olan tüm idarelerin vekili sıfatıyla takip etmek ve savunmak,

h) Başbakanlığın da taraf olduğu, Bakanlar Kurulu kararları ve düzenleyici işlemlerle ilgili açılan davalardan, Başbakanlıkça bu hususta takip yetkisi verilenler ile bu davalarla ilgili icra işlemlerini, Başbakanlığın da vekili sıfatıyla takip etmek ve savunmak,

ı) Muhakemat hizmetlerinin; Hukuk Müşavirliğinde istihdam edilen hukuk müşavirleri ve avukatlardan, bağlı kuruluşlardan, Maliye Bakanlığı veya diğer bakanlıklardan temin edilmesi esas olup, temin edilememesi veya özel uzmanlık gerektirdiği Bakanın onayı ile belirlenen hallerde muhakemat hizmetlerini yürütmek üzere Bakanlar Kurulu kararıyla belirlenen usul ve esaslar çerçevesinde, serbest avukatlardan veya avukatlık ortaklıklarından hizmet satın alınmasına ilişkin işlemleri yürütmek,

i) Bakanlıkça hizmet satın alma yoluyla temsil ettirilecek dava ve icra takipleri ile tahkime ait işlemleri koordine etmek, izlemek ve denetlemek,

j) Bakanlığın amaçlarını daha iyi gerçekleştirmek, mevzuata, plan ve programa uygun çalışmasını temin etmek amacıyla gerekli hukuki teklifleri hazırlamak,

k) Hukuki Uyuşmazlık Değerlendirme Komisyonunun sekretarya hizmetlerini yürütmek,

l) Avrupa İnsan Hakları Mahkemesine Bakanlıkla ilgili olarak yapılan başvuruların incelenmesi sırasında Adalet veya Dışişleri Bakanlıklarınca ihtiyaç belirtilmesi halinde hukuki yardımda bulunmak,

m) Adli ve idari yargı mercilerince Bakanlık aleyhine hükmedilen ilama bağlı borç, mahkeme masrafları ve vekalet ücretlerinin ilgili tertibinden ödenmesini gerçekleştirmek,

n) Adli ve idari davalar sonucu Bakanlık aleyhine oluşan Hazine zararının, işlem ve eylemleri ile bu zarara sebep olanlara rücu edilmesine ilişkin işleri yürütmek,

o) İşkence ya da zalimane, gayri insani veya haysiyet kırıcı muamele suçları nedeniyle Avrupa İnsan Hakları Mahkemesince verilen kararlar sonucunda Devletçe ödenen tazminatın Bakanlık kuruluşlarının sorumlu personeline rücu edilmesi konusunda görüş vermek,

ö) Bakanlığın görev alanına giren konularda, Başbakanlık aracılığıyla Danıştaydan istişari mahiyette görüş istemek, Bakanlık ile diğer idari makamlar arasındaki görev ve yetki uyuşmazlığının çözümü için talepte bulunmak,

p) Bakanlığın görev alanı ile ilgili olarak diğer kamu kurum ve kuruluşlarından görüş istemek,

r) Bakanlığı ilgilendiren yargı kararları ve hukuki görüşlerin kullanıcıların istifadesine sunulması amacıyla bilgisayar ortamında arşivlenmesi, güncellenmesi ve kitap haline getirilmesi ile ilgili iş ve işlemleri yapmak,

s) İlgili mevzuat gereğince kurul veya komisyonlara katılımı sağlamak,

ş) Eğitim Dairesi Başkanlığı ile eşgüdümlü olarak yurt içi ve yurt dışında hukuk ve yargı alanındaki gelişmelerin ve uygulamaların izlenmesi ile Bakanlık personeline bu konularda gerekli eğitimin verilmesinin sağlanması amacıyla ulusal ve uluslararası kurum ve kuruluşlar, yargı mercileri, barolar ve sivil toplum kuruluşları ile işbirliği yapmak, mesleki toplantı, seminer ve kurslar düzenlemek,

t) Mevzuatla ve Bakanlık Makamınca verilen diğer görevleri yapmak,

I. Hukuk Müşavirinin görev, yetki ve sorumlulukları

(1) I. Hukuk Müşavirinin görev, yetki ve sorumlulukları şunlardır:

a) Hukuk Müşavirliğini temsil etmek,

b) Hukuk Müşavirliğinin çalışmalarını düzenlemek, yönetmek, denetlemek, çalışma gruplarının ve şefliklerin görev alanlarını belirlemek, gerektiğinde değişiklik yapmak,

c) Bakana ve Müsteşara hukuki konularda müşavirlik yapmak,

ç) Bakanlık kuruluşlarınca Hukuk Müşavirliğine intikal ettirilen konular hakkında hukuki görüş oluşturulmasını sağlamak,

d) Bakanlığın mevzuat çalışmalarını yürütmek ve diğer Bakanlıkların mevzuat çalışmalarına katılmak, katılımı sağlamak ve görüş bildirmek,

e) Bakanlığın iş ve işlemleriyle ilgili olarak açılacak adli ve idari davalar ile tahkim yargılaması ve icra işlemlerini taraf sıfatını haiz olarak yürütecek hukuk müşaviri veya avukatı belirlemek,

f) Her türlü davada karar düzeltme yoluna başvurulmasından, davayı takip eden hukuk müşaviri veya avukatın gerekçeli teklifi üzerine vazgeçmek; gerektiğinde bu yetkisini alt kademelere devretmek,

g) Bakanlığı vekil sıfatıyla temsile yetkili olan hukuk birim amiri, hukuk müşaviri ve avukatların bir listesini yazılı veya Adalet Bakanlığınca belirtilen esaslar dairesinde elektronik ortamda ilgili Cumhuriyet Başsavcılığına, Danıştay Başkanlığına, bölge idare mahkemesi başkanlıklarına; askeri savcılıklara ve Askeri Yüksek İdare Mahkemesi Başkanlığına vermek,

ğ) Müsteşar tarafından yetki devredildiği taktirde, adli ve idari davalar ile icra takiplerini yürütmek üzere merkez ve taşra birim amirlerine temsil yetkisi vermek,

h) Bakan ve Müsteşar tarafından devredilen yetkiler çerçevesinde adli ve idari uyuşmazlıkların sulh yoluyla halli, uzlaşma ve vazgeçme yetkilerini kullanmak,

ı) Bağlı kuruluşların hukuk/adli müşavirlikleri arasında koordinasyonu sağlamak, ihtilafları gidermek,

i) Avrupa İnsan Hakları Mahkemesine yapılan başvuruların incelenmesi sırasında Adalet veya Dışişleri Bakanlıklarınca ihtiyaç duyulması halinde, Avrupa Konseyi nezdindeki Türkiye Daimi Temsilciliğinde yapılacak çalışmalara bizzat katılmak ya da temsilci görevlendirmek,

j) Hukuk Müşavirliğinde görevli personelin verimli çalışmasını sağlamak amacıyla performans kıstasları geliştirmek, bunların uygulanmasını sağlamak ve denetlemek,

k) Hukuk Müşavirliğinde görevli personelin hizmet içi eğitim kapsamında yurt içi/yurt dışı eğitim planlarının yapılmasını sağlamak,

l) Personelin izinlerini vermek,

m) I. Hukuk Müşaviri Yardımcılarının görevlendirilmeleri için Bakanlık Makamına teklifte bulunmak,

n) Hukuk Müşavirleri, avukatlar ve uzmanların görev yapacakları çalışma grubunu belirlemek,

o) Şefliklerde çalışan personelin görev dağılımını yapmak,

ö) Bakan ve Müsteşar tarafından verilen görevler ile mevzuattan kaynaklanan diğer görevleri yapmak veya yaptırmak,

(2) I. Hukuk Müşaviri, sınırlarını yazılı olarak açıkça belirlemek şartıyla, I. Hukuk Müşaviri Yardımcıları ile hukuk müşavirlerine ve avukatlara yetki devrinde bulunabilir.

(3) I. Hukuk Müşaviri, kendisine verilen görevleri tam ve zamanında yapmak ve yaptırmaktan Bakan ve Müsteşara karşı sorumludur.

I. Hukuk Müşaviri Yardımcıları

(1) Hukuk Müşavirliğinde görevli hukuk müşavirleri arasından, I. Hukuk Müşavirinin teklifi, Müsteşarın uygun görüşü ve Bakan onayıyla yeteri kadar I. Hukuk Müşaviri Yardımcısı görevlendirilir.

(2) I. Hukuk Müşavir Yardımcıları arasındaki görev dağılımı I. Hukuk Müşavirinin onayı ile yapılır.

(3) I. Hukuk Müşaviri Yardımcılarının, ilgili mevzuat uyarınca verilen izinler ve benzeri nedenlerle görevinden ayrıldığı durumlarda I. Hukuk Müşavirince hukuk müşavirleri arasından yerine görevlendirme yapılır.

I. Hukuk Müşaviri Yardımcılarının görev, yetki ve sorumlulukları

(1) I. Hukuk Müşaviri Yardımcılarının görev, yetki ve sorumlulukları şunlardır:

a) Sorumlu olduğu çalışma grubunun görev alanına giren iş ve işlemlerin düzenli ve etkin yürütülebilmesi amacıyla, hukuk müşavirleri, avukatlar ve diğer personel arasında işbirliği ve koordinasyonu sağlamak,

b) Hukuk müşavirleri, avukatlar ve diğer personelce hazırlanan her türlü resmi yazının mevzuata ve yazışma kurallarına uygun olup olmadığını kontrol etmek,

c) Çalışma gruplarında görevli hukuk müşavirleri ve avukatların katılımıyla, yürütülen görevlere ilişkin ilke ve standartlar oluşturmak, görüş birliği sağlamak,

ç) Çalışma grupları için esas alınacak performans kıstaslarının oluşturulması, uygulanması ve performans denetiminin gerçekleştirilmesi amacına yönelik iş ve işlemleri yapmak,

d) Sorumlu olduğu şefliklerin iş ve işlemlerini düzenlemek, denetlemek, personelin performansını değerlendirmek,

e) Sorumlu olduğu personelin izinlerini planlamak ve görevin aksamadan yürütülmesini sağlamak için gereken tedbirleri almak,

f) Hukuk Müşavirliği iş ve işlemlerinin yürütülmesine ilişkin olarak uygulamada ortaya çıkan sorunları tespit etmek ve alınması gereken önlemleri I. Hukuk Müşavirine sunmak,

g) Adli ve idari yargıda Bakanlık aleyhine açılan davaların takip ve yürütülmesine ilişkin olarak personelin iş bölümünü hazırlamak ve I. Hukuk Müşavirinin onayına sunmak,

ğ) Mevzuat taslak ve tasarıları ile hukuki görüş taleplerinin hangi hukuk müşaviri tarafından inceleneceğini belirlemek,

h) Hukuk Müşavirliğinin görev alanına giren hususlarda inceleme ve araştırma yapmak üzere komisyon kurulması için I. Hukuk Müşavirine teklifte bulunmak,

ı) Bakan, Müsteşar ve I. Hukuk Müşavirinin devrettiği yetkileri kullanmak,

i) I. Hukuk Müşavirince verilen diğer görevleri yerine getirmek,

(2) I. Hukuk Müşaviri Yardımcıları, kendilerine verilen görevleri tam ve zamanında yapmaktan I. Hukuk Müşavirine karşı sorumludurlar.

Hukuk müşavirleri ve avukatların görev, yetki ve sorumlulukları

(1) Hukuk müşavirleri ve avukatlar, I. Hukuk Müşaviri tarafından bir çalışma grubunda görevlendirilir.

(2) Hukuk Müşavirleri ve avukatlar, görevlendirildiği çalışma grubuna göre kendisine verilen görevleri, yürürlükte olan mevzuata, hukukun genel ilkelerine, Hukuk Müşavirliğince oluşturulan ilkelere uygun olarak yürütmekle görevli ve sorumludur.

(3) Hukuk müşavirleri ve avukatlar; Bakan, Müsteşar ve I. Hukuk Müşaviri tarafından devredilen yetkileri kullanır.

(4) Hukuk Müşavirleri ve avukatlar kendilerine verilen görevleri tam ve zamanında yapmaktan I. Hukuk Müşavirine karşı sorumludur.

Uzman ve Uzman Yardımcılarının görev, yetki ve sorumlulukları

(1) Uzmanların görev ve yetkileri şunlardır:

a) Hukuk müşavirliğinin görev alanına giren konularda yürütülen çalışmaların gerektirdiği hizmetleri yapmak,

b) Bakanlığın stratejik planında belirtilen politika, amaç ve hedefleri gerçekleştirmeye yönelik çalışmalar yapmak,

c) Mesleki mevzuat ve yayınları takip etmek, gerektiğinde bunlara ilişkin özet ve eleştirileri kapsayan rapor hazırlamak,

ç) Hukuk müşavirliğinin çalışma alanı ile ilgili olarak yurt içi ve yurt dışında konferans, seminer ve eğitim programlarına katılmak,

d) Uzman yardımcılarının yetiştirilmesine, bilgi ve tecrübelerinin geliştirilmesine yardımcı olmak,

e) Bakanlıkça verilecek benzeri nitelikteki görevler ile mevzuatta öngörülen diğer görevleri yapmak.

(2) Uzman yardımcılarının görev ve yetkileri şunlardır:

a) Hukuk müşavirliğinin görev alanına giren konularda yürütülen çalışmaların gerektirdiği hizmetleri yapmak,

b) Mesleki mevzuat ve yayınları takip etmek, gerektiğinde bunlara ilişkin özet ve eleştirileri kapsayan rapor hazırlamak,

c) Hukuk müşavirliğinin çalışma alanı ile ilgili olarak konferans, seminer ve eğitim programlarına katılmak,

ç) Amirleri veya amirleri tarafından belirlenen uzmanlarca verilecek benzeri nitelikteki görevleri yapmak.

(3) Uzman ve uzman yardımcılarının sorumlulukları şunlardır;

(a) Uzmanlık çalışmaları, I.Hukuk Müşavirinin onayıyla çalışma gruplarında yürütülür.

(b) Uzmanlar ve uzman yardımcıları, uzmanlık gerektiren çalışmaların ve görevlerin mevzuata, plan ve programlara uygun olarak, süresinde ve eksiksiz yerine getirilmesinden, hizmetlerin adil, verimli ve etkin sunulmasından I. Hukuk Müşavirine ve bağlı bulunduğu I.Hukuk Müşaviri Yardımcısına karşı sorumludur.

(c) Uzman ve uzman yardımcıları, uzmanlık mesleğinin gerektirdiği itibar ve güven duygusunu sarsacak ve etik ilkelere aykırı düşecek nitelikte davranışlarda bulunamaz.

Hukuk Müşavirliği çalışma grupları

(1) Hukuk Müşavirliğine verilen görev ve hizmetleri yürütmek üzere çalışma grupları oluşturulur. Çalışma grupları I. Hukuk Müşaviri Yardımcılarına bağlı olarak görev yürütür.

(2) Hukuk Müşavirliği çalışma grupları şunlardır:

a) Muhakemat Çalışma Grubu,

b) Hukuki Görüşler Çalışma Grubu,

c) Mevzuat Çalışma Grubu.

ç) İdari ve Mali İşler Çalışma Grubu

(3) İhtiyaç duyulduğu takdirde I. Hukuk Müşavirinin teklifi ve Müsteşarın onayı ile yeni çalışma grupları oluşturulabilir.

Muhakemat çalışma grubu

(1) Muhakemat Çalışma Grubunun görevleri şunlardır:

a) Adli ve idari yargıda açılan ve Bakanlığın taraf olduğu davalarda; dava dilekçelerinin ve cevaplarının hazırlanması, ara kararı gereklerinin yerine getirilmesi, bilirkişiler ile bilirkişi raporlarının değerlendirilmesi, icra, keşif yapılması, müdahillik talebine dair görüş belirtilmesi ve kanun yollarına başvurulmasına ilişkin iş ve işlemleri yürütmek, bu amaçla ilgili birimlerle gerekli yazışmaları yaparak bilgi ve belge temin etmek,

b) Gerekli görülmesi halinde, adli ve idari yargı mercileri nezdinde açılan ve Bakanlığın taraf olduğu davaların takibinin sağlanması amacı ile ilgili kurumlarla gerekli yazışmayı yapmak, dava dosyasının ve konu ile ilgili bilgi ve belgelerin bu kuruma iletilmesini sağlamak,

c) Bakanlığın, Başbakanlık ve/veya diğer bakanlıklar ile birlikte taraf olduğu adli ve idari davalarda, bu kurumlarca istenen bilgi ve belgeleri göndermek; Başbakanlık ile birlikte taraf olunan davalarda Başbakanlığın vekili sıfatıyla dava dilekçelerine cevap vermek,

ç) Bakanlığı adli ve idari yargıda, icra mercileri ve hakemler nezdinde vekil sıfatıyla doğrudan temsil etmek,

d) Adli ve idari yargıda Bakanlık aleyhine verilen ve temyiz incelemesinden geçmeden kesinleşmiş bulunan kararlardan nitelik olarak yürürlükteki mevzuata aykırı bir sonucu ifade edenler aleyhine kanun yararına bozma talebinde bulunulmasına ilişkin iş ve işlemleri yürütmek,

e) Gerektiğinde Danıştay savcısının görüşüne karşı itirazda bulunmak,

f) Adli ve idari yargı mercilerince verilen kararları gereği için ilgili yerlere iletmek,

g) Adli ve idari davalar sonucu oluşan hazine zararının, sorumlu personele rücu edilmesi/edilmemesi ile ilgili iş ve işlemleri bu Yönetmeliğin 5 inci maddesindeki ilkeler çerçevesinde yürütmek,

ğ) Hukuk Müşavirliğinden temsilci bulundurulması istenen toplantılara Bakanlık/Hukuk Müşavirliği adına katılmak ve görüş bildirmek,

h) Hukuki Uyuşmazlık Değerlendirme Komisyonunun sekretarya hizmetlerini yürütmek,

ı) İcra emirlerinin ilama uygunluğunu kontrol edip, uygun olmaması halinde iptal ve itiraz işlemlerini gerçekleştirmek,

i) Yürütmeyi durdurma talepli davalara ilişkin tehiri icra ve mehil işlemlerini yapmak,

j) Mevzuattan kaynaklanan ve I. Hukuk Müşaviri tarafından verilen diğer görevleri yapmak.

(2) Muhakemat Çalışma Grubunda görevli hukuk müşavirleri ve avukatlar, yargı mercileri nezdinde açılan davalarda; birinci savunma, ikinci savunma, bilirkişilere, bilirkişi raporlarına itiraz, ara kararların gereğinin yerine getirilmesi, yürütmeyi durdurma talebi, yürütmeyi durdurma kararına itiraz, bölge idare mahkemesi kararına itiraz, temyiz talebi, temyiz talebine cevap, karar düzeltme talebi, karar düzeltme talebine karşı cevapların hazırlanması ve diğer yargısal işlemlerin süresi içerisinde yapılmasından sorumludurlar.

Muhakemata ilişkin esaslar

(1) Muhakemat hizmetlerinde;

a) Bakanlığın taraf olduğu uyuşmazlıkların, tarafların hak ve menfaatlerinin dengeli olarak değerlendirilerek, adil ve hakkaniyete uygun olarak çözümlenmesi,

b) Bakanlığın taraf olduğu davaların, usul ekonomisine uygun olarak, imkânlar ölçüsünde Bakanlıkta istihdam edilen hukuk müşavirleri ve avukatlar tarafından takibi,

c) Davaların takibinde, mahkeme kararlarının hukuka uygun olarak, adil, süratli ve en az masrafla verilebilmesine yardımcı olunması esastır.

(2) Bakanlığı, adli ve idari yargıda, icra mercileri ve hakemler nezdinde vekil sıfatıyla temsil yetkisi; I. Hukuk Müşaviri, hukuk müşavirleri ve avukatlara aittir.

a) İkinci fıkrada sayılanlar eliyle muhakemat hizmeti temin edilemeyen hallerde adli ve idari davalar ile icra takiplerini yürütmek üzere merkez ve taşra birim amirlerine Müsteşar tarafından, Müsteşar bu yetkisini devretmiş ise I. Hukuk Müşaviri tarafından temsil yetkisi verilebilir.

b) İdari davalarda; gerekli görülmesi halinde, idarede görevli bir personel, uzmanlığından faydalanılmak üzere idare vekili veya temsilcisi ile birlikte duruşmalara iştirak ettirilebilir.

(3) Bakanlıkça teklif edilen müşterek kararnamelerle ilgili olarak açılan davalar ile yürütülen icra takipleri, davaya taraf olan tüm idarelerin vekili sıfatıyla Hukuk Müşavirliğince takip edilir ve savunulur.

(4) Başbakanlığın da taraf olduğu, Bakanlar Kurulu kararları ve düzenleyici işlemlerle ilgili açılan davalardan, Başbakanlıkça bu hususta takip yetkisi verilenler ile bu davalarla ilgili icra işlemleri, Başbakanlığın da vekili sıfatıyla Hukuk Müşavirliğince takip edilir ve savunulur.

(5) Bakanlık adına dava açma veya icra takibine başlama talebi, Müsteşar veya iş ve işlemle ilgili merkez veya taşra birim amiri tarafından yapılır. Merkez veya taşra birim amirince talep üzerine davayı açmakla yetkili ve görevli olanlarca, maddi ve hukuki sebeplerle dava açılmasında kamu menfaati bulunmadığı yönünde görüş belirtilmesi halinde Müsteşarın talimatına göre işlem yapılır. Müsteşar, bu fıkrada belirtilen yetkisini yardımcılarına veya I. Hukuk Müşavirine devredebilir.

(6) Dava açılması veya icra takibinde bulunulmasını isteyen birim, dava açılması talebi ile birlikte davaya dair bilgi ve belgeleri zamanaşımı ve hak düşürücü süreleri dikkate alarak Hukuk Müşavirliğine gönderir.

(7) Bakanlığa karşı açılan davaların takibine, dava takipleriyle görevli ve yetkili merkez veya taşra birimlerince doğrudan başlanır.

Adli ve idari uyuşmazlıklarda sulh, uzlaşma ve vazgeçme

(1) Adli ve idari uyuşmazlıkların sulh yoluyla halli, uzlaşma ve vazgeçme konusundaki iş ve işlemler 659 sayılı Kanun Hükmünde Kararname ve 2/5/2012 tarihli ve 2012/3178 sayılı Bakanlar Kurulu kararıyla yürürlüğe konulan Hukuki Uyuşmazlık Değerlendirme Komisyonunun Çalışma Usul ve Esasları Hakkında Yönetmeliğin ilgili hükümleri gereğince yürütülür.

Hukuki görüşler çalışma grubu

(1) Hukuki Görüşler Çalışma Grubunun görevleri şunlardır:

a) Bakanlık kuruluşları ve valilikler tarafından sorulan konular ile hukuki, mali, cezai sonuç doğuracak işlemler hakkında hukuki görüş hazırlamak,

b) Bakanlık hizmetleriyle ilgili olarak diğer kamu kurum ve kuruluşları ile üçüncü kişiler arasında çıkan uyuşmazlıklar ile Bakanlık kuruluşlarınca sorulacak konular hakkında hukuki görüş bildirmek,

c) Hukuki görüş oluştururken ihtiyaç halinde Başbakanlık, bakanlıklar, Bakanlık merkez ve bağlı kuruluşları ile diğer kamu kurum ve kuruluşlarının görüşünü almak,

ç) Bakanlık ile diğer kamu kurum ve kuruluşları arasında ortaya çıkan görev uyuşmazlığının çözümü veya istişari görüş ihtiyacı doğması hallerinde, 6/01/1982 tarihli ve 2575 sayılı Danıştay Kanununun 42 nci maddesine göre Başbakanlık aracılığı ile Danıştay’dan görüş talebinde bulunmak,

d) Avrupa İnsan Hakları Mahkemesinde Türkiye Cumhuriyeti aleyhine açılan davalarda, ilgili kamu kurumları tarafından istenmesi halinde yapılacak savunmaya ve kanun yollarına başvurulmasına esas olmak üzere görüş bildirmek,

e) Hukuk Müşavirliği ile ilgili olarak, 9/10/2003 tarihli ve 4982 sayılı Bilgi Edinme Hakkı Kanunu, 19/04/2004 tarihli ve 2004/7189 sayılı Bakanlar Kurulu kararıyla yürürlüğe konulan Bilgi Edinme Hakkı Kanununun Uygulanmasına İlişkin Esas ve Usuller Hakkında Yönetmelik hükümlerinin uygulanmasını sağlamak,

f) Bakanlığı ilgilendiren yargı kararlarını ve hukuki görüşleri, ilgili kişilerin yararlanması amacıyla bilgisayar ortamında arşivlemek ve bunları güncellemek, gerektiğinde kitap halinde bastırmak,

g) Bakanlık Strateji Geliştirme Başkanlığınca çıkarılan süreli yayınlar için yayın kurulu üyeliği görevini yürütmek,

ğ) Görev verilen konuda rapora esas gerekli araştırma ve incelemeyi yaparak inceleme raporu hazırlamak,

h) Anlaşmazlıkları önleyici hukuki tedbirleri zamanında almak ve uyuşmazlıkların sulh yoluyla çözümü konusunda görüş vermek,

ı) Mevzuattan kaynaklanan ve I. Hukuk Müşaviri tarafından verilen diğer görevleri yapmak.

Hukuki görüşlere ilişkin esaslar

(1) Mevzuatın açık olmaması veya mevzuatta farklı hükümlerin bulunması nedeniyle somut olaya hangi hükmün uygulanacağı hususunda tereddüt meydana gelmesi halinde hukuki görüş istenebilir. Görüş istenilen hususlar salt hukuki konulara ilişkin olmalıdır. Mevzuatta açık olarak düzenlenmiş veya çözümü hukuk bilgi ve tekniğini gerektirmeyen hususlar görüş konusu yapılamaz.

(2) Bağlı kuruluşlar öncelikle kendi hukuk/adli müşavirliklerinden görüş talep ederler. Görüş istenen konunun, bağlı kuruluş hukuk/adli müşavirliğince yapılacak değerlendirmeye rağmen hukuki olarak açıklığa kavuşturulamaması, görüş farklılığı olması veya diğer bağlı kuruluşların da görev alanına girmesi hallerinde, görüş ve uygulama birliğinin sağlanması açısından Hukuk Müşavirliğinden görüş istenebilir.

(3) Bakanlık kuruluşları ve valilikler, tereddüt edilen hukuki konular hakkında gerekli inceleme ve araştırmalar sonucunda oluşturdukları görüşlerini de belirterek, bu husustaki bilgi ve belgelerle birlikte, taşrada bizzat valinin, merkez birimlerinde ve bağlı kuruluşlarda birim amirinin imzası ve Bakan havalesiyle görüş talebinde bulunurlar.

(4) Mahkemeler tarafından karar verilen ya da mahkemeye intikal etmiş ve yargılama süreci devam eden konular ile yargı yerlerince çözülmesi gereken uyuşmazlıklarla ilgili görüş verilmesi takdire bağlıdır.

(5) Hukuki görüşler istişari mahiyette olup, bağlayıcı nitelikte değildir. İlgili birimler hukuki görüşleri değerlendirerek gereğini ifa ederler.

Mevzuat çalışma grubu

(1) Mevzuat Çalışma Grubunun görevleri şunlardır:

a) Bakanlık hizmetleriyle ilgili olarak Bakanlığın bağlı ve merkez birimleri tarafından veya diğer kamu kurum ve kuruluşları tarafından hazırlanan mevzuat taslak ve tasarı taslakları ile düzenlenecek her türlü sözleşme ve şartname taslaklarını inceleyip hukuki görüş bildirmek,

b) Bakanlığı ilgilendiren her türlü mevzuatı takip ederek üst makamları ve ilgili birimleri değişiklikler konusunda bilgilendirmek,

c) Bakanlıkta yapılan mevzuat çalışmaları ile ilgili düzenli ve sürekli bir arşiv oluşturmak,

ç) İlgili birimlerce yürütülen Bakanlık mevzuatının gözden geçirilmesi çalışmalarına katılmak,

d) Hukuk Müşavirliğinden bir temsilcinin de hazır bulunması istenilen toplantılara Bakanlık veya Müşavirlik adına katılmak ve görüş bildirmek,

e) Bakanlığı ilgilendiren mevzuatı ilgililerin yararlanması amacıyla bilgisayar ortamında arşivlemek ve bunları güncellemek,

f) Görev verilen konularda gerekli araştırma ve incelemeyi yaparak rapor hazırlamak,

g) 02/12/1999 tarihli ve 4483 sayılı Memurlar ve Diğer Kamu Görevlilerinin Yargılanması Hakkında Kanun uyarınca Bakanlık Makamınca verilen kararların tebliğ işlemlerini yürütmek, verilen kararlara itiraz halinde ilgili dosyayı Danıştaya göndermek,

ğ) 4483 sayılı Kanun uyarınca verilen ve kesinleşen soruşturma izni dosyalarını ilgili Cumhuriyet Başsavcılığına göndermek,

h) 4483 sayılı Kanun uyarınca soruşturma izni verilmemesi yönünde kesinleşen dosyaları ilgili birime göndermek,

ı) Mevzuattan kaynaklanan ve I. Hukuk Müşaviri tarafından verilen diğer görevleri yapmak.

Mevzuat çalışmalarına ilişkin esaslar

(1) Mevzuat taslaklarının şekil ve esas bakımından öncelikle 19/12/2005 tarihli ve 2005/9986 sayılı Bakanlar Kurulu kararıyla yürürlüğe konulan Mevzuat Hazırlama Usul ve Esasları Hakkında Yönetmelik hükümlerine uygunluğu incelenir.

(2) Mevzuat taslakları incelenirken, başta Anayasa olmak üzere ulusal mevzuata uygunluğunun yanı sıra Türkiye Cumhuriyetinin taraf olduğu uluslararası sözleşmeler, Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi kararları, doktrin ve evrensel hukuki değer ve ilkeler de dikkate alınır.

İdari ve mali işler çalışma grubu

(1) İdari ve Mali İşler Çalışma Grubunun görevleri şunlardır;

a) Gerekli araç, gereç, malzeme ve hizmetlerin temini ile ilgili işlemleri yürütmek, taşınır mallarla ilgili işleri yapmak,

b) Bütçenin hazırlanması, harcamaların yapılması ve diğer mali işlerle ilgili hizmetleri yürütmek,

c) Temizlik, aydınlatma, ısıtma, bakım, onarım ve taşıma hizmetlerini yapmak,

ç) Personel hareketleri ve özlük hakları ile ilgili iş ve işlemleri yürütmek,

d) Genel evrak hizmet ve faaliyetlerini düzenlemek ve yürütmek, süreli evrakın zamanında işleme konulmasını sağlamak,

e) Eğitim, toplantı, konferans gibi etkinlikleri düzenlemek, bunlara ait önemli not ve tutanakları hazırlamak ve ilgili birimlere duyurmak,

f) Arşiv hizmetlerini yürütmek,

g) Mahkeme harç ve giderleri ve haciz ihbarnameleri ile ilgili iş ve işlemleri yürütmek,

ğ) İç ve dış denetim ile ilgili iş ve işlemleri yürütmek, denetim raporlarını cevaplamak,

h) İstatistik toplanması ile ilgili çalışmaları yapmak, Hukuk Müşavirliğinin brifinglerini hazırlamak ve güncellemek ve kitap basım işlemlerini yürütmek,

ı) Vekalet ücreti ile ilgili iş ve işlemleri yürütmek,

i) Görevli personelin verimli çalışmasını sağlamak amacıyla performans kıstasları geliştirmek, bunların uygulanmasını sağlamak ve denetlemek,

j) Bakanlık lehine sonuçlanan davaların tahakkuk ve tahsilât işlemlerini yapmak,

k) Bakanlık stratejik planının hazırlanması ile ilgili iş ve işlemleri yürütmek,

(2) Birinci fıkrada belirtilen görevler Personel ve İdari İşler Şefliği, Mali İşler Şefliği ve Evrak Şefliği tarafından yürütülür.

İdari ve mali işlere ilişkin esaslar

(1) Merkezi Yönetim Bütçe Kanunu ile Hukuk Müşavirliğine tahsis edilen ödeneklerin, 10/12/2003 tarihli ve 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu, 04/01/2002 tarihli ve 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu, 05/01/2002 tarihli ve 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu, 31/12/2005 tarihli ve 26040 sayılı (3. Mükerrer) Resmi Gazetede yayımlanarak 1/1/2006 tarihinde yürürlüğe giren Merkezi Yönetim Harcama Belgeleri Yönetmeliği, Başbakanlığın Tasarruf Tedbirleri Genelgeleri ve Maliye Bakanlığı Bütçe Uygulama Talimatları ile düzenlenen usul ve esaslara uygun olarak harcanması esastır.

(2) Her türlü ödenek talebi ve aktarımı işlemlerinin süresinde gerçekleştirilmesi esastır.

(3) İcra müdürlüklerinden Hukuk Müşavirliğine tebliğ edilen haciz ihbarnamelerine ilişkin işlemlerin 9/6/1932 tarihli ve 2004 sayılı İcra ve İflas Kanununda belirlenen esas ve usullere göre yapılması esastır.

(4) Personelle ilgili her türlü işlemin ve bunlara ait yazışmaların hizmeti aksatmayacak şekilde gerçekleştirilmesi esastır.

Bağlı kuruluşların hukuk ve adli müşavirlikleri ile ilişkiler

(1) Bakanlık ve bağlı kuruluşların hukuk/adli müşavirlikleri, kendi birimlerinin görev alanlarına giren konularda muhakemat hizmetlerini yürütürler. Gerektiğinde birbirlerinden hizmet talebinde bulunabilirler.

(2) Bakanlık aleyhine sonuçlanan adli ve idari davalar nedeniyle oluşan Hazine zararının, işlem ve eylemleri nedeniyle bu zarara sebep olan personele rücu işlemleri davayı takip eden hukuk/adli müşavirlik tarafından yerine getirilir. Bakanlık Hukuk Müşavirliği, işkence ya da zalimane, gayri insani veya haysiyet kırıcı muamele suçları nedeniyle Avrupa İnsan Hakları Mahkemesince ve ulusal yargı mercilerince verilen kararlar sonucunda Devletçe ödenen tazminatların sorumlu personele rücu ettirilmesine ve Bakan onayı ile belirlenen diğer konulara ilişkin rücu işlemlerini bizzat yürütür.

(3) Bağlı kuruluşların hukuk/adli müşavirliklerine gönderilmesi gerekirken, Bakanlık Hukuk Müşavirliği ile bağlı kuruluşların hukuk/adli müşavirlikleri arasındaki görev ve çalışma usullerinin bilinmemesi veya sehven Bakanlık Hukuk Müşavirliğine gönderilen evrak üst yazı yazılması gerekmeksizin doğrudan ilgili hukuk/adli müşavirliğe gönderilir.

(4) Hukuk Müşavirliği, bağlı kuruluşların hukuk/adli müşavirlikleri arasında koordinasyonu sağlar, ihtilafları giderir.

Hukuki uyuşmazlık değerlendirme komisyonu

(1) Komisyon, çalışmalarını 659 sayılı Kanun Hükmünde Kararname uyarınca çıkarılan 2/5/2012 tarihli ve 2012/3178 sayılı Bakanlar Kurulu Kararıyla yürürlüğe konulan Hukuki Uyuşmazlık Değerlendirme Komisyonunun Çalışma Usul ve Esasları Hakkında Yönetmeliğin 6 ncı maddesine göre yürütür.

(2) Komisyonun sekretarya hizmetleri muhakemat çalışma grubunca yürütülür.

Hukuk müşavirliği danışma kurulu

(1) Hukuk Müşavirliği Danışma Kurulu; Hukuk Müşavirliğinin görev ve sorumluluk alanına giren konuları görüşmek, Hukuk Müşavirliğinin etkin ve verimli çalışmasını sağlamak üzere çalışma ilkeleri ve standartlarını belirlemek ve performans kıstasları oluşturmak üzere I. Hukuk Müşavirinin başkanlığında, I. Hukuk Müşaviri Yardımcıları ile çalışma gruplarında görevli olan hukuk müşavirlerinden ve avukatlardan oluşur.

(2) Hukuk Müşavirliği Danışma Kurulu, I. Hukuk Müşavirinin uygun göreceği zamanlarda, yılda en az bir kez gündemli olarak toplanır.

(3) Toplantı sonunda alınan kararlar, bir rapor haline getirilerek Bakana sunulur ve Bakanın emir ve talimatları doğrultusunda gereği yapılır.

Şeflikler ve görevlerin yürütülmesi

(1) Hukuk Müşavirliğinin yazışma, kayıt, dosyalama, personel, mali iş ve işlemler gibi görev ve hizmetleri şeflikler tarafından yürütülür. Şeflikler;

a) Muhakemat Şefliği,

b) Hukuki Görüşler Şefliği,

c) Mevzuat Şefliği,

ç) Personel ve İdari İşler Şefliği,

d) Mali İşler Şefliği,

e) Evrak Şefliğinden oluşur.

(2) Şefliklerde görev yapan personel bu Yönetmelikte belirtilen iş ve işlemleri, I. Hukuk Müşavir Yardımcılarının gözetim ve denetiminde, tam ve zamanında yapmakla görevli ve sorumludur.

Taşrada yürütülecek adli ve idari davalar ile icra takipleri

(1) Hukuk Müşavirliğince merkezden yürütülme imkânı bulunmayan veya taşradan yürütülmesinin daha uygun olacağı değerlendirilen adli ve idari dava dosyaları ile icra takipleri gereği yapılmak üzere ilgili valiliğe gönderilir.

(2) Bu davaların Valiliklerce takibi 08/06/2011 tarihli ve 27958 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren Valilik ve Kaymakamlık Birimleri Kuruluş, Görev ve Çalışma Yönetmeliğinin ilgili hükümlerince yerine getirilir.

ÜÇÜNCÜ BÖLÜM

Çeşitli Hükümler

Yargı kararlarının uygulanması

(1) Bakanlık aleyhine açılan davalarla ilgili olarak yargı mercilerince verilen kararların uygulanması ile ilgili işlemler, ilgisine göre Bakanlık merkez kuruluşları, bağlı kuruluşlar ya da valilikler tarafından yerine getirilir.

Yazışma ve imza yetkisi

(1) Yazışmalar, 18/10/2004 tarihli ve 2004/8125 sayılı Bakanlar Kurulu Kararıyla yürürlüğe konulan Resmi Yazışmalarda Uygulanacak Esas ve Usuller Hakkında Yönetmelik hükümlerine uygun olarak yapılır.

Yönerge

(1) Hazırlanan evrakın hangi etkili tarafından imzalanacağı vea onaylanacağı, İçişleri Bakanlığı Hukuk Müşavirliği İmza Yetkileri Yönergesi ile tespit edilir.

(2) Bu Yönetmeliğin uygulanmasına ilişkin usul ve esaslar çıkarılacak bir yönerge ile belirlenir.

Yürürlükten kaldırılan mevzuat

(1) 27/09/2011 tarihli Bakan onayı ile yürürlüğe konulmuş olan İçişleri Bakanlığı Hukuk Müşavirliği Görev ve Çalışma Yönetmeliği yürürlükten kaldırılmıştır.

Yürürlük

(1) Bu Yönetmelik onay tarihinde yürürlüğe girer.

Yürütme

(1) Bu Yönetmelik hükümlerini I . Hukuk Müşaviri yürütür.