İller Bankası Ekspertiz Yönetmeliği (mülga)

Kapsam

Bu yönetmelik, İller Bankası Örgüt, görev ve yetki yönetmeliği ile yürürlükte bulunan yönetmelikler, genelge, talimat ve şartnamelerdeki hükümler altında, Banka, ortak idareler veya sair kurutuşların ihtiyacı için Banka aracılığı ile, Daire Başkanlıkları, Müstakil Müdürlükler, Bölge Müdürlükleri, Baş Mühendislikler, Depo ve İkmâl Müdürlüklerinde (haftalık, aylık servis ihtiyacını karşılamak üzere teşkil edilen koltuk, deposu, dolabı dışında kalan) her çeşit depo ve ambarlarda bir sözleşme, onay, iş emri, veya Daire Başkanı, Bölge Müdürü veya Emanet Komisyonu kararına dayanılarak iç ve dış piyasadan alınacak, satılacak veya sigorta işlemleri dolaysiyle yapılacak, hibe edilen veya edilecek, kabul heyetlerince şartname veya sözleşmelerine göre kabulleri yapılan ve teslim alınacak veya teslim veya iade edilecek araç, gereç ve donatıların kısaca malzemenin; liman, gümrük, fabrika, Banka depoları, atölye, depo, İş yeri, tüketim veya benzeri yerlerde teslim alınması, teslim edilmesi ve sevki sırasında ekspertiz heyetlerince yapılacak ekspertizlerde uygulanacak usullerle ilgililerin görev, yetki ve sorumluluklarını kapsar.

Giriş ekspertizi

a) Giriş ekspertizi; iç ve dış piyasadan temin olunan, firmalardan gümrüklerden veya diğer depolardan gelen veya herhangi bir sebeple iade veya hibe edilen malzemenin depolara giriş kayıtlarının sağlanması amacıyla yapılan ekspertizdir.

Bu tip ekspertizler Banka depolarında malzemenin depoya girişinden sonra en geç 7 gün içinde yapılır.

Bankanın teşkil ettiği heyetlerce sözleşme ve şartnamelere göre kabulleri yapılmış malzemenin teslim yeri depo ise, ayrıca ekspertiz yapılmaz. Kabul tutanaklarına dayanarak giriş fişi düzenlenir.

Fabrika veya firma deposundan Banka depolarına nakli gereken ve teslimleri sözleşmeleri gereği fabrika veya firma depolarında yapılan malzemenin girişi (nakli-yeden dolayı hasar yok ise) kabul tutanaklarına göre, hasar var ise ekspertiz raporu düzenlenmek suretiyle yapılır,

b) Gümrük depolarında giriş ekspertizi; yurt dışından ithâl edilmiş malzemeden gümrük işlemi, uzayan ve nakliye sigorta süresi bitmek üzere olanlar ile gümrüklerden doğrudan doğruya ortak idarelere, kuruluşlara sevk veya yüklenicisine teslim edilecek olanlar için gümrük depolarında yapılan ekspertizdir. Bu ekspertiz’e daya narak giriş fişi düzenlenmez.

Gümrük depolarında yapılacak ekspertizler için Genel Müdürlük onayı alınması zorunludur.

c) Fabrika veya firma deposunda giriş ekspertizi; iç piyasadan satın alınan; fabrika veya firma deposundan doğruca ortak idarelere, kuruluşlara, ilgili Bölge Müdürlüklerine, Başmühendisliklere, şantiyelere veya Banka depolarına gönderilecek, yüklenicilere teslim edilecek veya belirli süreler için buralarda depolanacak malzemenin ekspertizidir. Burada yapılacak ekspertiz malzemenin kabul işlemleri ile birlikte yapılmış kabul edilir ve kabul tutanağı dışında ayrıca ekspertiz raporu düzenlenmez.

Çıkış ekspertizi

Çıkış ekspertizi; malzemenin depolandıkları yerlerden, ortak idarelere, kuruluşlara, Daire Başkanlıklarına, müstakil Müdürlüklere, Bölge Müdürlüklerine, Baş Mühendisliklere, şantiyelere, bir depodan diğer depoya veya yüklenicilere teslim edilmeli, üzere, çıkarılmaları için yapılan ekspertizdir.

a) Banka depolarında çıkış ekspertizi, malzemenin depodan teslim edilmesi amacı ile düzenlenmiş bulunan malzeme tahsis, tesellüm ve çıkış fişleri ve iş emirlerinde belirtilen cins ve miktardaki malzemenin teslim eden ile teslim alan arasındaki işlemi, özürsüz ve noksansız olduğunu belgelemek amacıyla yapılan kontroldür. Çıkış fişinin taraflarca imzalanmış olması bu ekspertizin yapıldığını bölgeler,

b) Gümrük depolarından çıkış ekspertizi; madde (2-b) bendine göre yapılmış bulunan giriş ekspertizi, aynı zamanda yurda giren malzeme için çıkış ekspertizi yerine geçer. Ancak uzun süre gümrük depolarında kalmış bulunan malzemenin ilgililere teslimi sırasında beklemekten ve benzeri durumlardan dolayı hasara uğramış olduğu konusunda tereddüt olduğu takdirde, gümrük veya sigorta idarelerine rücu edebilmek amacıyla, gümrük veya sigorta yetkilileri ile ortaklaşa yapılan ekspertizdir.

c) Fabrika veya firma deposundaki çıkış ekspertizi; malzemenin fabrika veya firma deposundan teslimi amacıyla düzenlenen çıkış fişinin taraflarca imzalanması bu ekspertizin yapılmış olduğunu belgeler.

Teslim ekspertizi

Teslim ekspertizi, malzemenin gümrüklerden, fabrikalardan veya firma depolarından doğrudan doğruya veya, daha evvelce Banka depolarına alınmış olup, oralardan ortak idarelere, sair kuruluşlara, ilgili Daire Başkanları, Bölge Müdürlükleri, müstakil Müdürlüklere, Baş Mühendislikler ile emanet komisyonlarına, yüklenicilere, iş yeline gönderilen malzemenin teslim alınışı veya ilgililere teslimi sırasında yapılan ekspertizdir.

Ekspertiz heyetleri

Ekspertizi yapılacak malzemenin belirlenmesinden sonra, ilgili Daire Başkan lığı, müştekil Müdürlük, Bölge Müdürlüğü, Depo ve İkmal Müdürlüğü, Ayniyat ve Levazım Tabldot Müdürlüğü, Eğitim ve kamp Müdürlükleri ile Başmühendislikler malzemenin cinsi ve miktarına, göre en az biri teknik olmak üzere ilgili depo şefi veya ambar memuru ile malzemenin özelliğinden anlayan ve en az 3 eleman ile ekspertiz heyeti kurulur ve çalışır. Bu heyete malzemenin miktar, ambalaj veya hasar durumuna göre satıcı veya imalâtçı firma temsilcisi ile nakliye sigortasını yapan müesse-senin yetkili temsilcisi dahil edilir. Gereğinde Merkezden gönderilen elemanın Başkanlığında, ilgili Bölge Müdürlüğü elemanının imalâtçı firma ile sigorta şirketi temsilcilerinin katılmaları ile heyet kurulur. Heyet Başkanına ekspertizi yapılacak malzeme ile ilgili bütün belgeler heyeti teşkil eden ünite tarafından temin edilerek teslim edilir.

Ekspertizde bulunmayan üyenin durumu raporda belirtilir. Ekspertizde bulunmayan üyenin sonradan itiraz hakkı yoktur.

Teşkil edilen heyetin başkam, ilgililerle gerekli teması yaparak, ekspertiz gününü, yerini ve başlangıç saatini, malzemenin durumuna göre saptar ve ilgililere en az 1 gün önce eline geçecek şekilde bildirir.

Başlanılmış bulunan ekspertiz işlemi bir günde bitmez ise ekspertize ertesi iş günü devam olunur.

Heyeti teşkil eden ünite başının doğacak mücbir sebebi uygun görmesi hali dışında ekspertize ara verilemez.

Gümrük depolarında, yapılan giriş veya çıkış ekspertizlerinde heyetlere Gümrük Müdürlüklerinin tayin edeceği yetkili ile depo şefi veya ambar memuru yerine Banka gümrük memuru katılır.

Teslim ekspertizlerinde, heyete ortak idare, kuruluş veya yüklenici temsilcisi ve nakliye sigortasını yapan sigorta şirketi temsilcisi dahil edilir.

Depo veya Ambar bulunmayan yerlerde ambar memuru yerine idari veya teknik elemanlardan bir kişi heyette görevlendirilir.

Ekspertizin yapılışı

Ekspertiz aşağıdaki sıraya göre yapılır.

a) Dış görünüş kontrolü:

Önce, ambalajların sağlamlık kontrolü yapılır. Hasarlı ambadajların tespiti halinde; ambalajın yapılış şekli veya kullanılan malzemeden; nakliye sırasında gerekli itinanın gösterilmemesinden veya bir kaza, darbe v.b. sebeplerden hasarın meydana gelip gelmediği tespit edilir.

b) Ambalaj üzerindeki işaretlerin kontrolü;

Ambalaj üzerinde koli listelerinde belirli sıralama numarası, ambalaj boyutları hacim ve ağırlıklar, duruş ve yükleme şekilleri, uyan yazı ve işaretleri, alıcı ve gönderici adresleri, sipariş veya akreditif numaralarının yazılı olup, olmadığı saptanır.

c) Ambalajların açılması;

Ambalajlar üst veya yan kısımlarından, üzerilerindeki açılacak yerlere ait işaretlerin durumuna göre, açılırlar.

Ambalaj açıldıktan sonra, malzemenin yeterli emniyette yerleştirilip yerleştirilmediği, yangın, v.s. dan korunması gereken kısımlarda korunma tedbiri alınıp, alınmadığı, ambalaj içinde malzemenin kutular halinde, dağınık ise aralarında talaş veya benzeri malzeme bulunup bulunmadığı, malzemenin ambalaja tespit edilip edilmediği, edilmiş İse ne şekilde olduğu saptanır.

Ambalaj içinde bulunan malzemenin cins, adet ve nitelik bakımından şartname, teklif ve sipariş mektubu ile koli listesine uygun olup olmadığı sayılarak, tartılarak veya ölçülerek kontrol ve ayrıca göz muayenesi ile kırık, ezik, delik, çatlak, çürük, paslı, eksik veya fazla olup, olmadıkları saptanır.

Bu kontrolda hasar ve noksanlıklar var ise giderilmesi için gerekli öneriler ve bedelleri saptanır.

Gereğinde deneylerin yapılması için yeteri miktarda örnekler alınıp mühürlenir.

Mühürlü örnekler Bankaca nakil ettirilip muhafaza edilir, ve yine Bankanın seçeceği resmî labratuvarlarda, gerekiyorsa denemeye tabi tutulur.

d) Ekspertiz için açılan ambalajlar, açılmadan önceki sağlamlıkta marangoz veya diğer yardımcı elemanlara kapattırılır.

Ekspertiz raporlarının düzenlenmesi

Ambalajların açılışından kapanışına kadar yapılan işlemler ekspertiz raporuna (örnek-1) işlenir.

Koli veya sandık adedi birden fazla ise raporların düzenlenmesinde küçük No. lu’dan başlanılarak daha büyük numaralara doğru işlem yapılır.

Ekspertiz raporuna iş emri, çıkış fişi no.su, ekspertizin yapıldığı yer, imalâtçı firma, temsilci firma, sigorta şirketi sigorta poliçe No..su, tarihi, sandık no.su, malzeme cinsi, koli miktarı, tespit edilen miktar, eksik, fazla, ambalaj durumu, hasar durumu, sebebi ve bedeli yazılır.

Hasarlı malzemnin, yenisinin veya tamir edilebilecek ise tamir bedelinin, bilinmiyorsa fatura bedeli veya ithâl edilen malzemenin cinsine göre yabancı para birimlerine göre maliyet ve işçilik bedelleri ayrı ayrı gösterilir. Hasarlı durumlarda, malzemenin kullanılır, kullanılmaz, onarılması veya komple değiştirilmesi gerektiği, yanlış veya noksan gelen malzemeler için de yanlış geldiği, gelmediği eksik ve fazla hanesinde belirlenir.

Raporun düzenlenmesinde son sayfaya, ekspertizi yapılan malzemenin depoya hangi tarihte hangi vasıta ile geldiği; ekspertizin ne zaman başlayıp ne zaman bittiği, ekspertiz sırasında ambalaj veya diğer işlemler için masraf yapıldı ise bedelinin ne olduğu ve hangi hesaptan veya kimin tarafından ödendiği yazılır

Raporlar, başkan ve üyelerin görevleri, adları ve soyadları yazılarak ilgililere imzalanır.

Eski yönetmeliğin yürürlükten kaldırılması

19/9/1963 gün ve 929 sayılı Müdürler Kurulu kararı ile yürürlüğe konan İller Bankası Malzeme Ekspertizleri Yönetmeliği yürürlükten kaldırılmıştır.

Yürürlük

Bu yönetmelik Müdürler Kurulunun 1/6/1978 tarih ve 915 sayılı kararı ile kabul edilmiş olup, Resmi Gazete’de yayınlanması tarihinden itibaren yürürlüğe girer.

Ek