İstanbul Teknik Üniversitesi Kütüphanesi Yönetmeliği (mülga)

Amaç

Bu Yönetmelik İ.T.Ü. Kütüphanelerinin yönetim ve çalışma esaslarını belirlemek amacıyla düzenlenmiştir.

Kapsam

Bu Yönetmelik İ.T.Ü. Merkez Kütüphanesi ile Merkez Kütüphaneye bağlı şube kütüphanelerinin işleyişini ve diğer eğitim-öğretim birimleriyle koordinasyonunu düzenler.

Tanımlar

Bu Yönetmelikte geçen terimlerden;

a) “İ.T.Ü.” İstanbul Teknik Üniversitesini,

b) “Kütüphane” İ.T.Ü. Kütüphanesini; Ayazağa Kampüsündeki Merkez Kütüphane ile diğer kampüslerdeki şube kütüphanelerini,

c) “Daire Başkanlığı” İ.T.Ü. Kütüphane ve Dokümantasyon Daire Başkanlığını,

d) “Birim” İstanbul Teknik Üniversitesine bağlı fakülte, konservatuar, enstitüsü ve diğer eğitim-öğretim birimlerini,

ifade eder.

Örgütlenme ve Yönetim

Kütüphanenin koordinasyon, yönetim ve hizmetleri aşağıdaki organlarca yürütülür;

a) Koordinasyon Kurulu; İ.T.Ü.’ye bağlı birimlerin iki yıl için seçecekleri birer öğretim üyesi veya görevlisinden oluşur. Daire Başkanı, koordinasyon kurulunun doğal üyesidir. Bu kurul gerektiğinde Rektör veya ilgili Rektör yardımcısının ya da Rektörün atayacağı bir öğretim üyesinin başkanlığında toplanır.

b) Daire Başkanlığı.

Kütüphane organlarının görev ve yetkileri

a) Koordinasyon Kurulu; Kütüphanenin hedeflerinin (kitap ve süreli yayın alıntındaki öncelikler, teknoloji kullanımı vb. konulardaki politikaların) belirlenmesini ve birimlerle kütüphane arasındaki koordinasyonu sağlar ve Daire Başkanlığına tavsiyelerde bulunur.

b) Daire Başkanlığı; Koordinasyon kurulunun aldığı tavsiye kararları doğrultusunda, kütüphanenin vereceği hizmetlerin esaslarını tesbit eder ve işleyişini sağlar. Bu konuda alınan kararları Rektörlüğün onayına sunar. Tüm kütüphane hizmetlerinin yürütülmesini sağlar. Merkez Kütüphaneye bağlı Şube Kütüphaneleri arasındaki koordinasyonu yapar ve denetler.

Daire Başkanının nitelikleri, görev ve yetkileri

a) Başkan, kütüphanecilik eğitimi görmüş, konusunda tecrübeli kişiler arasından atanır. Lisansüstü eğitim görmüş olması, iyi bir derecede yabancı dil ve meslekî- teknolojik gelişmeler konusundaki bilgisi tercih nedenidir.

b) Kütüphane hizmetlerinin geliştirilerek sürdürülmesi için bütçeyi ve yeterli kadroyu belirleyerek Rektörlüğe önerir. İş bölümü, hizmetiçi eğitim, yönetim ve denetim, teknolojik gelişmelerin izlenmesi ve uygulanması görevlerini yerine getirir.

c) Kütüphanelerde teknik ve okuyucu hizmetlerinin standardizasyonunu sağlar.

d) Kütüphanecilik, bilgisayar ve iletişim teknolojileri alanlarındaki gelişmeleri izleyerek, kütüphane hizmetlerine uygulanması için çalışmalar yapar.

e) Her yıl sonunda kütüphane faaliyetleri ile ilgili raporu Rektörlüğe sunar.

Kütüphane personeli arasındaki iş bölümü Daire Başkanının teklifi üzerine Rektörlükçe onaylanır.

Ayazağa kampüsü dışındaki şube kütüphanelerinin yönetimi; Bu kütüphanelerin teknik ve okuyucu hizmetleri Daire Başkanlığı tarafından düzenlenir, koordine edilir ve denetlenir.

Bu kütüphanelerin personel ve hizmetlerinin yönetim ve denetimi ilgili birim başkanı veya yardımcısı tarafından Daire Başkanlığının istek ve önerileri dikkate alınarak yapılır.

Kütüphane hizmetleri

a) Teknik hizmetler: kütüphanenin tüm araç, gereç ve yayınlarının Daire Başkanlığınca sağlanmasından, okuyucuya sunulacak duruma getirilmesine kadar yapılan işlerin tamamıdır. Bu hizmetler uzman kütüphaneciler tarafından yürütülür.

1 - Sağlama; Üniversitede yapılan eğitim-öğretimi desteklemek ve araştırmalarda yardımcı olmak üzere basılı ve elektronik formlardaki yayınların satın alma, abonelik, bağış ve değişim yoluyla sağlanmasıdır.

2 - Kataloglama ve sınıflama; kütüphanelere sağlanan tüm materyali çağdaş kataloglama ve sınıflama sistemlerine göre düzenlenmek ve kullanıcıların yararlanmasına sunmaktır. Kataloglama ve sınıflama işlemleri uzman kütüphaneciler eliyle gerçekleştirilir.

3 - Ciltleme ve onarım; dergilerin ve yıpranan kitapların onarımı ve ciltlenmesini sağlamaktır.

4 - Restorasyon; yıpranmış yazma ve nadir eserlerin onarılmasıdır. Bu işler bu amaç için kurulmuş özel bir servis tarafından gerçekleştirilir.

b) Okuyucu hizmetleri: bilgi kaynaklarından ve kütüphane hizmetlerinden kullanıcıların en etkili şekilde yararlanmalarını sağlayan hizmetlerdir. Okuyucu hizmetleri bu hizmetlerin verimli bir biçimde yürütülmesini sağlayacak sayıda uzman kütüphaneci tarafından yürütülür.

1 - Danışma hizmetleri; kütüphane kaynak ve hizmetlerinin Üniversite içinde ve dışında tanıtılmasıdır. Kütüphane materyalinin kullanımına yardımcı olmak, kullanıcılara yayın tarama hizmeti sunmak, yeni çıkan yayınları duyurmak ve enformasyon hizmetleri yürütmektir.

2 - Ödünç verme hizmetleri; kütüphane koleksiyonunun kütüphane içi ve dışı dolaşımını sağlamak ve denetlemektir.

3 - Gör-işit hizmetleri; eğitim, öğretim ve araştırmayı destekleyecek gör-işit araç ve gereçlerini seçmek, çoğaltmak, belli bir düzen içinde hizmete sunmak ve bakımını yapmaktır. Ayrıca olanaklar ölçüsünde müzik kütüphaneleri kurmak ve kabinlerde kulaklıklarla öğrencilerin CD, kaset dinlemelerini sağlamak ve bilimsel film, slayt ve bilgisayar programları göstermektir.

4 - Kütüphanelerarası ödünç verme ve işbirliği; Kütüphane kullanıcısına araştırma ve eğitim çalışmaları için gerekli olan ancak kütüphanede bulunamayan kitap ve benzeri materyali diğer kütüphanelerden (gerekirse yurt dışından) sağlamak ve bu iş için gerekli olanakları hazırlamaktır. Kütüphanelerarası ödünç verme (ILL) ile ilgili kurallar Daire Başkanlığınca ayrıca hazırlanır ve Üniversite Yönetim Kurulunca onaylandıktan sonra uygulamaya konur.

5 - Eğitim hizmetleri; gerekli olduğu hallerde kütüphanecilik eğitimi gören öğrencilere uygulama ve staj programları, kütüphane personeline hizmet içi eğitim ve kütüphane kaynak ve hizmetlerinin verimli kullanılmasını sağlamak için öğrenciler ve öğretim elemanları için kullanıcı eğitimi programları düzenlemektir.

Kütüphaneden yararlanma

a) Üniversitenin öğretim elemanları, personeli ve öğrencileri ile diğer üniversite mensupları ve dışardan gelen tüm araştırmacılar Üniversite Yönetim Kurulunca belirlenen kurallar çerçevesinde kütüphanelerden yararlanabilirler.

b) Kütüphaneden yararlanan kullanıcılar çıkarken elektronik güvenlik sistemi içerisinden kurallara uygun olarak geçmek, gerekli durumlarda ellerindeki çanta ve yayınları kütüphane görevlisine göstermekle yükümlüdürler. İzinsiz olarak materyal çıkarmaya teşebbüs edenler için gerekli tedbirler alınarak yasal yollara başvurulur.

Ödünç verme

a) İ.T.Ü. öğretim elemanları, personel ve öğrencileri kütüphanelerden ödünç kitap alabilirler.

b) Üniversitelerarası işbirliğinin gereği olarak, diğer üniversitelerin öğretim elemanlarına ancak kendi kütüphaneleri aracılığıyla ödünç kitap verilebilir.

Ödünç vermede uygulanacak kurallar

a) Ansiklopedi, sözlük, atlas, vb. danışma kaynakları, süreli yayınlar, basılı olmayan tezler, yazma ve basma nadir eserler ve birimlerce tesbit edilen sayıları tükenmiş veya ayrılmış eserler kütüphane dışına ödünç verilmez.

b) İ.T.Ü. Kütüphanelerinden öğrencilerin ödünç kitap alabilmeleri için Daire Başkanlığınca verilen kütüphane kartına sahip olmaları gerekir. Bu karta sahip olmayan kullanıcılara ödünç kitap verilmez. Teknolojik gelişmelere bağlı olarak Daire Başkanlığı kütüphane kartı uygulamasından vazgeçip sadece Üniversite kimlik kartı ile ödünç verme işlemi yapabilir.

c) İ.T.Ü. öğrencileri ile öğretim elemanları ve personeline ödünç verilecek yayın sayısı ile ödünç verme süreleri ve uzatma sayısı kütüphane koleksiyonu dikkate alınarak Daire Başkanlığının önerisi üzerine Üniversite Yönetim Kurulu tarafından belirlenir.

Ödünç vermede alınacak önlemler

a) Öğrenciler mezuniyetlerinde ve kayıtlarının silinmesi durumunda kütüphaneden ilişik kesme belgesi almak zorundadırlar. Bu öğrencilerin isimleri ilgili birimce zaman geçmeden Daire Başkanlığına bildirilir. Kütüphaneye borçlu olan öğrencilere ilişik kesme belgeleri verilmez. Bu konuda Daire Başkanlığı ile Öğrenci İşleri Daire Başkanlığı, Dekanlıklar, Enstitü ve Konservatuvar Müdürlükleri ve diğer birimler arasında işbirliği yapılır.

b) Üniversiteden emekli olan veya istifa nedeniyle ayrılan ya da görevlendirme veya askerlikle bir süre üniversiteden uzaklaşan öğretim elemanları, ödünç aldıkları kitapları iade ederek kendi kütüphanesinden ve Merkez Kütüphaneden ilişiği yoktur belgesi almak zorundadırlar. Personel Dairesi Başkanlığı kütüphaneden ilişiği yoktur yazısı almayanların işlemlerini yapamaz. Bu işlemler Daire Başkanlığı ve Personel Dairesi Başkanlığının işbirliği ile yürütülür.

c) Kullanıcı ödünç aldığı materyali iyi kullanmakla ve belirtilen iade tarihinde geri vermekle yükümlüdür.

d) Gününde iade edilmeyen kütüphane materyali için günlük para cezası alınır. Bu cezanın miktarı Daire Başkanlığının önerisi üzerine Üniversite Yönetim Kurulunca belirlenir. Toplanan paralar kütüphane ihtiyaçlarına harcanır. Para cezasını ödemeyenlere ödünç kitap verilmez.

e) Ödünç alınan materyalin kaybedilmesi ya da yıpratılması durumunda,

1 - Kullanıcıdan teslim etmediği kütüphane materyalini 15 gün içinde sağlaması istenir. Kullanıcının materyali sağlaması durumunda materyalin yanısıra Daire Başkanlığının önerisi üzerine Üniversite Yönetim Kurulunca belirlenen “işlem ücreti”de alınır.

2 - Kullanıcı materyali sağlayamıyorsa materyalin güncel değerine “işlem ücreti” eklenerek ödetilir ve ayrıca gecikme cezası alınır.

3 - Sağlama Bölümü fiyatı belli olmayan materyal için piyasa araştırması yaparak güncel bedelini tespit eder.

f) Bu ilkelere uymayanlar, güçlük çıkaranlar, aldıkları materyali veya kütüphane tesislerini tahrip edenler, kütüphaneden izinsiz materyal çıkarmaya teşebbüs edenler, kütüphane çalışanlarının görev yapmalarını engelleyenler, okuma salonlarında disiplini ve sükuneti bozanların İ.T.Ü. Kütüphanelerinden yararlanma hakları kaldırılabilir. Ayrıca disiplin yönetmelikleri hükümleri saklıdır.

Yürürlük

Bu Yönetmelik yayımı tarihinde yürürlüğe girer.

Yürütme

Bu Yönetmelik hükümlerini İstanbul Teknik Üniversitesi Rektörü yürütür.