BİRİNCİ BÖLÜM
Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar
Amaç
(1) Bu Yönetmeliğin amacı, Orman Genel Müdürlüğünce tesis edilecek mesire yerlerinin etüt-envanteri, ayrılması, tescili, plânlanması, plânlarının uygulanması, geliştirilmesi, korunması, bakımı, onarımı, tanıtılması, işletilmesi, işlettirilmesi, yönetilmesi ve iptaline ilişkin usul ve esasları düzenlemektir.
Kapsam
(1) Bu Yönetmelik, mesire yeri amaçlı olarak düzenlenen orman içi dinlenme yerleri ve kent ormanları ile ilgili tüm iş ve işlemleri kapsar.
Dayanak
(1) Bu Yönetmelik, 31/8/1956 tarihli ve 6831 sayılı Orman Kanunun 25 inci maddesine dayanılarak hazırlanmıştır.
Tanımlar
(1) Bu Yönetmelikte geçen;
a) Bakanlık: Çevre ve Orman Bakanlığını,
b) Genel Müdürlük: Orman Genel Müdürlüğünü,
c) İlgili Daire Başkanlığı: Eğitim Daire Başkanlığını,
ç) Bölge müdürlüğü: Orman bölge müdürlüğünü,
d) İşletme müdürlüğü: Orman işletme müdürlüğünü,
e) Döner sermaye: Orman işletmeleri döner sermayesini,
f) Mesire yeri: Ormanların sosyal, kültürel ve estetik fonksiyonlarını halkın hizmetine sunmak amacıyla, ormanlık alanlardan ayrılan rekreasyonel ve estetik kaynak değerlere sahip olan orman içi dinlenme yerini ve kent ormanını,
g) Orman içi dinlenme yeri: Halkın günübirlik dinlenme ve piknik ihtiyacını karşılamak amacıyla düzenlenen alanları,
ğ) Kent ormanı: Geleneksel piknik anlayışının dışında, daha çok ormanların sağlık, spor, estetik, kültürel ve benzeri gibi sosyal fonksiyonlarını halkın hizmetine sunmak, aynı zamanda teknik ormancılık faaliyetleri ile yöredeki flora ve faunanın da tanıtılması amacıyla metropoller, iller ve büyük ilçeler gibi yerleşim yerleri bitişiğinde veya civarında düzenlenen alanları,
h) Rekreasyon: Ormanların eğlenme, dinlenme ve insanların beden ve ruh sağlığını yenileme fonksiyonunu,
ı) Estetik kaynak: Ormanların insan psikolojisine ve zevklerine hitap eden değişik özelliklerini,
i) Doğal kaynak: 21/7/1983 tarihli ve 2863 sayılı Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanunu hükümleri saklı kalmak kaydıyla bitki örtüsü, yaban hayatı, habitatlar, ekosistemler, tarihi, jeolojik ve jeomorfolojik oluşumları,
j) Kültürel kaynak; 2863 sayılı Kültür ve Tabiat ve Varlıklarını Koruma Kanunu hükümleri saklı kalmak kaydıyla tarihi, arkeolojik, mitolojik ve benzeri olaylar ile tarihi kişilerin izlerini taşıyan, mimarlık ve güzel sanatların örneklerini bünyesinde bulunduran yerleri ve değerleri,
k) Alan kullanım plânı: Mesire yerlerinin koruma-kullanma dengesi içerisinde, hangi alanın ne şekilde ve hangi amaçla kullanılacağını belirten belli bir ölçeğe dayalı plânı,
l) Rehabilitasyon plânı: Mevcut mesire yerlerinde, sahanın kaynak değerlerinin bozulmasına karşı, korumayı ve geliştirmeyi amaçlayan plânı,
m) Mesire yeri teklif raporu: Bir sahanın mesire yeri olarak ayrılabilmesi için planlama gerekçeleri ile ne tür mesire yeri olarak kullanılacağının belirtildiği ve alanla ilgili bölgesi, işletmesi, mevki, bölme numarası, büyüklüğü, konumu, yerleşim yerlerine mesafesi, ulaşım durumu gibi bilgiler ile sahanın belirli ölçekte kroki ve/veya koordinatlı haritasını ihtiva eden raporu,
n) Teknik İzahname: Bu Yönetmeliğin uygulanmasına açıklık getirmek amacıyla hazırlanacak Genel Müdürlük emrini,
ifade eder.
İKİNCİ BÖLÜM
Temel İlkeler ve Kriterler
Temel ilkeler
(1) Bu Yönetmeliğin uygulandığı yerlerde;
a) Doğal ekosistem bozulamaz,
b) Gerekli hallerde orman amenajman plânları ve diğer mevzuatlarda belirtilen her türlü teknik ormancılık müdahalesi yapılır,
c) Bölge Müdürlüğünün onayı olmadan statü değiştirilemez,
ç) Belirlenen kullanma ve yararlanma amaçları dışında herhangi bir faydalanmaya müsaade edilmez.
Kriterler
(1) Mesire yeri olarak ayrılacak alanlarda aşağıda yazılı kriterler aranır:
a) Orman rejimi içerisindeki sahalar olmalıdır.
b) Rekreasyonel kullanım talebi olmalıdır.
c) Yöresel talebi karşılayacak nitelikte ve yeterli büyüklükte olmalıdır.
ç) Heyelan veya sele maruz bulunmamalı, jeolojik açıdan sakıncalı yerler dışında olmalıdır.
d) Yol, su, elektrik gibi alt yapı imkânlarına veya bu tesislerin; ekonomik, idari, yasal, topografik yapı gibi özellikler açısından kolaylıkla getirilebileceği bir konuma sahip olmalıdır.
e) Üzerinde yapılacak tesis ve donatılar, çıkarılacak teknik izahname kapsamında öngörülen doğal dokuyu bozmayan nitelikte, kalıcı ve çok katlı olmayan, genellikle ahşap ağırlıklı malzemeden olmalıdır.
(2) Bu Yönetmeliğin 5 inci maddesinde belirtilen temel ilkeler ile yukarıda sayılı kriterler çerçevesinde;
a) Orman içi dinlenme yerinde; giriş kulübesi, otopark, piknik üniteleri masa, ocak, tuvalet, çeşme, büfe, kamelya, yağmur barınağı, kır gazinosu veya lokantası, çocuk oyun alanları ve mini spor alanları,
b) Kent ormanında; giriş kulübesi, otopark, ziyaretçi tanıtım merkezi, yürüyüş yol ve patikaları, çocuk oyun alanları, mini spor alanları, doğal gezinti köprüleri, büfe, kır kafeteryası, gözlem kulesi, seyir terasları, oturma grupları, dinlenme alanları, yağmur korunakları, arberetum, ormancılık uygulamaları tanıtım alanları, flora ve fauna tanıtım alanları, çeşme, tuvalet, doğal ve yapay su göletleri, yerel halkın ürünlerini sergilediği geçici sergi alanları, alışveriş ünitesi gibi tesisler ve donatılar
bulunur.
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
Onama, Planlama-Projelendirme-Uygulama, Sınır Değişikliği ve İptal
Onama
(1) Mesire yerleri, bu Yönetmeliğin 5 inci ve 6 ncı maddelerinde belirtilen ilke ve kriterlere uygun olarak Bölge Müdürlüğü onayı ile belirlenir.
Planlama, projelendirme ve uygulama
(1) Mesire yerinin; doğal, kültürel, rekreasyonel ve estetik kaynak yönünde plânlanması, projelendirilmesi ve uygulanmasına ait iş ve işlemler ilgili bölge müdürlüğünce yapılır veya yaptırılır.
(2) Orman içi dinlenme yerleri ve kent ormanları kullanım potansiyeline göre plânlanır.
Sınır değişikliği
(1) Mesire yerlerinde gerekli hallerde sınır değişikliği yapılabilir.
Mesire yerinin iptali
(1) Mevcut mesire yerlerinden ziyaretçi potansiyelini ve kullanım özelliğini kaybetmiş olanlar Bölge Müdürlüğü onayı ile iptal edilir.
DÖRDÜNCÜ BÖLÜM
Koruma, Yasaklanan Faaliyetler,Saha Bakımı, Yönetim ve İşletme
Koruma ve yasaklanan faaliyetler
(1) Mesire yerlerinin korunmasında aşağıdaki önlemler alınır.
a) Mesire yerlerinden halkın rahatça faydalanması, ziyaretçilerin rahatsız edilmemesi, doğal dokunun tahrip edilmemesi ve çevre güvenliğinin sağlanması ile yangın ve diğer zararlıların önlenmesine yönelik her türlü tedbir idarece alınır veya aldırılır.
b) Mesire yerlerinin kullanım amacı dışında, sahanın bütünlüğünü bozan doğal topoğrafya ve peyzaj görüntüsü ile her türlü kaynak değerlerini olumsuz yönde etkileyen veya sonraki aşamalarda etkileyecek türde hiçbir yapı, tesis ve faaliyete izin verilemez. Ancak, ulusal savunma ve stratejik önemi haiz konularda tesis ve donatı değişikliği yapılabilir.
c) Kent ormanlarında ateşli piknik yapılamaz.
ç) Bu Yönetmelik kapsamındaki yerlerde; bu Yönetmelikte sayılan yasaklar ile 6831 sayılı Orman Kanunu, 1/7/2003 tarihli ve 4915 sayılı Kara Avcılığı Kanunu, 22/3/1971 tarihli ve 1380 sayılı Su Ürünleri Kanunu, 9/8/1983 tarihli ve 2872 sayılı Çevre Kanunu ve 21/7/1983 tarihli ve 2863 sayılı Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanunu ve bunlara dayanılarak çıkarılan mevzuatın getirdiği yasaklara uyulmaması halinde gerekli işlemler yapılır.
Saha bakımı
(1) Mesire yerlerinde gerek toprak yapısında gerek vejetasyon örtüsünde meydana gelen zararlar için rehabilitasyon plânları hazırlanır. Bu plân çerçevesinde gerekli her türlü teknik ormancılık işlemleri uygulanır.
(2) Bu Yönetmelik kapsamındaki alanlarda yapılacak her türlü iş ve işlemin uygulanmasına ilişkin hususlar çıkarılacak teknik izahnamade belirtilir.
Yönetim ve işletme
(1) Aşağıdaki ilke ve kriterler çerçevesinde mesire yerlerinin yönetim ve işletilmesi yapılır.
a) Mesire yerlerinde plânların gerektirdiği her türlü hizmet ve faaliyetler ile koruma, yönetim, işletme, tanıtım, spor, eğlenme ve dinlenme faaliyetleri için gerekli her türlü alt yapı, üst yapı ve diğer tesisler ile donatılar bu Yönetmeliğin 5 inci ve 6 ncı maddesinde belirtilen ilke ve kriterlere uygun olarak yapılır veya yaptırılır.
b) Mesire yerlerinde bulunan kır gazinosu, lokanta, çay ocağı, büfe, kafeterya, giriş ücretleri tahsili, otopark ve benzeri tesis ve hizmetler, idarece 8/9/1983 tarihli ve 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu ve Devlet Orman İşletmesi ve Döner Sermayesi Yönetmeliği kapsamında işletilir veya işlettirilir.
c) Mesire yerleri tesisli veya tesissiz olarak; 8/9/1983 tarihli ve 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu ve 16/12/1984 tarihli ve 18607 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Devlete Ait Taşınmaz Mal Satış, Trampa, Kiraya Verme, Mülkiyetin Gayri Ayni Hak Tesis, Ecrimisil ve Tahliye Yönetmeliği çerçevesinde pazarlık usulüyle köy tüzel kişilikleri, belediyeler veya il özel idarelerine kiraya verilebilir. Bunun için mahallinde oluşturulan bir komisyon marifetiyle tahmini kira bedeli belirlenir. Tesissiz olarak kiraya verilmesi halinde; mesire yeri olarak ayrılan alanların plânlarında öngörülen ve sözleşmede belirtilen yapı ve tesisler bu Yönetmeliğin 5 inci ve 6 ncı maddelerindeki temel ilke ve kriterlere uygun olarak kiracı tarafından yapılır. Yaptırılan bu tesisler kiracı tarafından işletilir. Kira süresi sonunda, kira sözleşmesinin devam ettirilmemesi durumunda tesislerin tasarruf hakkı Genel Müdürlüğe geçer.
ç) Köy tüzel kişiliklerine, belediyelere ve il özel idarelerine pazarlık usulü ile mesire yeri olarak tesisli veya tesissiz olarak kiraya verilecek alanlar ile ilgili kira bedelleri işletmelerdeki ilgili komisyonlarca belirlenir.
d) İşlettirilecek yerler, mesire yerleri ilke ve kriterleri ile sözleşme ve yürürlükteki ilgili mevzuatlar çerçevesinde yönetilir. Aksi halde gerekli yasal uyarılar yapılır, uymayanların sözleşmeleri idarece re’sen iptal edilir.
Giriş ücretleri
(1) Mesire yerlerine gelen ziyaretçilerden giriş ve otopark ücretlerinin alınıp alınmaması konusunda Genel Müdürlük yetkilidir.
BEŞİNCİ BÖLÜM
Mali Hükümler
Mali hükümler
(1) Mesire yerleri içerisinde planlanan tesis ve donatılara ilişkin yapım, bakım ve onarım işleri döner sermaye bütçesinin ilgili hesaplarından karşılanabileceği gibi kira sözleşmesinde yer almak kaydıyla kiracılar tarafından karşılanır.
(2) Mesire yerlerinin işletilmesi veya işlettirilmesi durumlarında bu yerlerden elde edilecek gelirler döner sermaye bütçesinin ilgili hesaplarına yatırılır.
(3) Mesire yerlerindeki büfe ve benzeri gibi tesislerde satılacak maddelere ait fiyatlar, o yerin bulunduğu Belediyelerce öngörülen rayiçlere göre uygulanır.
ALTINCI BÖLÜM
Son Hükümler
Yürürlük
(1) Bu Yönetmelik yayımı tarihinde yürürlüğe girer.
Yürütme
(1) Bu Yönetmelik hükümlerini Orman Genel Müdürlüğünün bağlı olduğu Bakan yürütür.