BİRİNCİ BÖLÜM
GENEL HÜKÜMLER
Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar
Amaç
Bu Yönetmeliğin amacı; Milli Eğitim Bakanlığına bağlı mesleki eğitimi merkezlerinde parasız yatılı çırak öğrenci okutma esasları ile parasız yatılı okumaya hak kazanan çırak öğrenciler için açılan pansiyonların yönetimine ve parasız yatılı olarak öğrenim görecek çırak öğrencilere yapılacak sosyal yardımlara ilişkin esasları düzenlemektir.
Kapsam
Bu Yönetmelik;
a) Milli Eğitim Bakanlığına bağlı mesleki eğitimi merkezlerinde açılan pansiyonların yönetimine ilişkin esaslar ile bu pansiyonlardaki personelin görev, yetki ve sorumluluklarına ve pansiyonlarda ücretsiz olarak yemek verilmesine ilişkin esasları,
b) Pansiyonlara parasız yatılı olarak alınacak çırak öğrencilerin başvuru zamanı ve yeri, başvurma şartları, başvuruların mevcut kapasitenin üzerinde olması halinde, yapılacak seçme ve sıralama sınavlarının esasları, sınavsız olarak parasız yatılılığa alınacaklar ile bunlara yapılacak sosyal yardımlara ilişkin esasları,kapsar.
Dayanak
Bu Yönetmelik, 5/6/1986 tarihli ve 3308 sayılı Mesleki Eğitim Kanunu ve 30/4/1992 tarihli ve 3797 sayılı Millî Eğitim Bakanlığının Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanuna dayanılarak hazırlanmıştır.
Tanımlar
Bu Yönetmelikte geçen;
"Bakanlık”, Milli Eğitim Bakanlığını,
"Genel Müdürlük", Çıraklık ve Yaygın Eğitim Genel Müdürlüğünü,
"Merkez Müdürü”, Mesleki eğitim merkezi Müdürünü,
"Pansiyon”, mesleki eğitimi merkezlerinde parasız yatılı olarak okuyan çırak öğrencilerin barınma, yatma ve beslenme ihtiyaçlarının kapılandığı yeri,
"Belletici”, mesleki eğitimi merkezlerinde parasız yatılı okuyan öğrencilerin, ders saatleri dışında, pansiyonlarda eğitim-öğretimi ve gözetimi ile bu Yönetmelikte belirtilen diğer idari hususları yürütmekle görevli kişileri,
"Aday Çırak”, 3308 sayılı Kanun gereğince Milli Eğitim Bakanlığı mesleki eğitimi merkezlerinde eğitim gören aday çırak öğrencileri,
"Çırak öğrenci”, 3308 sayılı Kanun gereğince, Milli Eğitim Bakanlığı mesleki eğitimi merkezlerinde eğitim ve öğretim gören öğrencileri,
"Öğrenci Velisi", öğrencinin ana veya babasını veya öğrenci sorumluluğunu üstlenen kişiyi veya mahkemece tayin edilmiş vasiyi,
ifade eder.
İKİNCİ BÖLÜM
Pansiyonların Açılması ve Yönetimi
Pansiyonların açılması
Bakanlık, mesleki eğitimi merkezlerinde parasız yatılı okutulacak öğrenciler için, ihtiyaç duyulan yerlerde pansiyon açabilir.
Pansiyonlarda kapasite belirleme
Pansiyonların kapasiteleri Çıraklık ve Yaygın Eğitim Genel Müdürlüğünce her yıl belirlenerek, pansiyonu bulunan merkezin bulunduğu valiliğe bildirilir.
Pansiyonlarda barınma
Pansiyonlarda, parasız yatılı çırak öğrenciler ile bu Yönetmelik kapsamına giren görevliler ve Çıraklık ve Yaygın Eğitim Genel Müdürlüğünce izin verilenler dışında hiç kimse barındırılamaz. Türk Cumhuriyetlerinden gelen çırak öğrencilerden pansiyonlarda parasız yatılı olarak barındırılacaklar, Türkiye’de öğrenim gören yabancı uyruklu Öğrencilere ilişkin 2922 sayılı Kanun’un 3 üncü maddesi gereğince kurulacak Değerlendirme Kurulunca belirlenir.
Merkez müdürünün görevleri
Pansiyonun bağlı bulunduğu merkez müdürü, Kanun, Tüzük, Yönetmelik ve emirler çerçevesinde pansiyonun yönetim, eğitim ve diğer hizmetlerini yürütmekten sorumludur. Bu hizmetleri yürütmek üzere bir müdür yardımcısı görevlendirilir.
Pansiyonlarda sorumlu müdür yardımcısının görevleri
Müdür yardımcısı, pansiyonla ilgili hizmetlerin yürütülmesinde merkez müdürüne karşı sorumludur. Pansiyondan sorumlu müdür yardımcısı, zorunlu hallerde pansiyonda sürekli kalabilir ve pansiyon hizmetlerinden yararlanabilir.
Pansiyonlarda sorumlu müdür yardımcısının başlıca görevleri şunlardır;
a) Yatılı çırak öğrencilerin disiplin, düzen ve temizliğini sağlamak,
b) Evci çıkacak yatılı çırak öğrencilerin işlemlerini yapmak,
c) Belleticilerin nöbet çizelgelerini hazırlatmak ve çalışmalarını denetlemek,
d) Etütlerin zamanında ve verimli olarak yürütülmesini sağlamak,
e) Yatılı Öğrencilerin ziyaretçi kabul etme saatlerini ve yerlerini düzenlemek,
f) Banyo, çamaşırhane, bulaşıkhane, yatakhane, tuvalet ve lavaboların temiz ve tertipli tutulmasını sağlamak,
g İlgili memur tarafından hazırlanan günlük tabelayı, varsa diyet uzmanına onaylatmak,
h) Ambardan tabelaya göre günlük erzak çıkarılmasını ve pişirilmesini kontrol etmek,
ı) Pansiyon ile ilgili yıllık bütçeyi hazırlamak,
j) Pansiyon ile ilgili satın alma işlemlerinde satınalma komisyonu başkanlığı yapmak,
k) Merkez müdürünün vereceği pansiyonla ilgili diğer görevleri yapmak.
Belleticilerin görevlendirilmesi
Belleticiler, okulun öğretmenleri arasından merkez müdürünün teklifi ve milli eğitim müdürünün uygun görmesi halinde valilik onayı ile görevlendirilir.
Belleticiler görevlerinden dolayı pansiyonla ilgili müdür yardımcısına karşı sorumludurlar. Belleticilik görevi verilen öğretmenler, isterlerse ve şartlar müsaitse, pansiyonda sürekli olarak kalabilirler.
Belleticiler haftada enaz iki gün nöbet tutmakla yükümlüdürler. Nöbet görevi 24 saat sürer.
Belleticilerin görevleri
Belleticilerin başlıca görevleri şunlardır;
a) Pansiyonda kalan çırak öğrencilerin ders saatleri dışında eğitimleri ile ilgilenmek,
b) Öğrencilerin çalışma zamanları içerisinde, etüdlerde sessizce ders çalışmalarını sağlamak ve gerektiğinde onların çalışma sırasında derslerde karşılaştıkları güçlüklerin çözümünde yardımcı olmak,
c) Öğrencilerin günlük vakit çizelgelerini uygulamak ve gece bekçilerini kontrol ederek gereken direktifleri vermek,
d) Yatakhane ve yemekhanelerde öğrencilerin başında bulunarak vaktinde yatıp kalkmalarını düzenli bir şekilde yemek yemelerini sağlamak,
e) Çamaşır yıkama ve banyo işlerinin zamanında ve düzenli olarak yapılmasını sağlamak,
f) Etüd aralarında öğrencileri gözetimi altında bulundurmak,
g) Etüdlerde yoklama yapmak, yoklama pusulalarını ilgili müdür yardımcısına vermek,
h) Hastalanan öğrencilerin durumunu nöbetçi öğretmen ve idarecilere bildirmek,
ı) Pansiyonla ilgili hizmetlerin okul idaresince tesbit olunan iç yönerge hükümlerine göre yürütülmesini sağlamak,
i) Pansiyona gelen ve gidenlerin kim olduklarını öğrenip, durumları ile ilgilenmek,
j) Pansiyon eşyasının meydanda kalmamasına dikkat etmek, ilgililerin haberi olmadan merkeze ait eşyaların merkez dışına çıkarılmasını önlemek,
k) Pansiyon nöbet defterine nöbeti ile ilgili hususları yazmak,
l) Gündelik yiyeceklerin tartılarak ambardan tabelaya göre çıkarılmasında, dışardan gelecek yiyeceklerin muayenesinde hazır bulunmak,
m) Önemli disiplin olaylarında durumu merkez idaresine zamanında duyurmak,
n) Kendisine verilen diğer görevleri yapmak.
Sayman mutemedinin görevleri
Sayman mutemedi, pansiyonla ilgili işlerin yürütülmesinden müdür yardımcısına, üzerindeki hesaplar bakımından da bağlı bulunduğu saymana karşı sorumludur.
Sayman Mutemedinin başlıca görevleri şunlardır;
a) Satın alınacak veya satılacak eşya ve gereçlerin eksiltme ve arttırma şartlarını ve sözleşme projelerini hazırlamak,
b) Mutemet sıfatıyla kendisine verilen görevleri, maaş ve hesap işleri ile ilgili işlemleri günü gününe yapmak,
c) Ödenekleri kanunlar ve yönetmeliklere uygun olarak merkez müdürünün vereceği emirlere göre harcamak ve yönetmeliklere uygun olarak hazırlamak ve ayrıca bunlarla ilgili belgeleri “Ayniyat Talimatnamesi ”nin gerektirdiği faturaların örneklerini satın alma ve satma kararlarını dosya halinde saklamak,
d) Ödenek, maaş ve benzeri ile senet defterlerini tutmak; her ay sonunda ödeme ve gider gerçekleştirme çizelgelerini hazırlamak,
e) Merkez müdürü ve müdür yardımcısı tarafından kendisine verilen diğer görevleri yapmak.
Ambar memurunun görevleri
Ambar memuru, pansiyonla ilgili işlerin yürütülmesinde müdür ve müdür yardımcısına karşı sorumludur.
Ambar memurunun başlıca görevleri şunlardır:
a) Satın alınan eşya, araç, gereç, makina ve erzakın tesliminde hazır bulunmak, muayene edilerek kabullerine karar verilen erzak, araç, gereç, eşya ve makinayı ambar veya depoda özenle korumak, tutmak, gerekli olan yerlere usullerine göre vermek,
b) Demirbaş eşya esas defteriyle kullanılmaya yarayan erzak, eşya, araç, gereç ve makinaya ait ambar ve depo esas defterlerini ve yatılı öğrenci eşya ve gerecini dağıtma defterini tutmak,
c) “Ayniyat Talimatnamesi” hükümlerine göre demirbaş eşya hakkında gereken işlemleri tamamlamak,
d) Düzenlenen tabelaya göre gerekli erzakı nöbetçi öğretmeninin yanında çıkarmak ve tabelayı imza ettirmek,
e) Depo çıkış pusulalarını düzenlemek ve merkez müdürüne imzalattırılan malzemeyi vaktinde ilgililere vermek, merkeze gelen yiyecek ve gerecin muayenesi ve teslimi için “Ayniyat Talimatnamesi” gereğince yapılması gereken işleri izleyip sonuçlandırmak, bu iş ve işlemlerle ilgili belgeleri saklamak,
f) Ambar ve depolara giren ve çıkan eşya kayıtlarını “Ayniyat Talimatnamesi” esaslarına göre zamanında yapmak, mali yıl başında ambar ve depo sayımları sonunda cetvel ve tutanakları düzenlemek,
g) Merkez müdürü ve müdür yardımcısı tarafından kendisine verilen diğer görevleri yapmak.
Aşçının görevleri
Aşçı, günlük yemek hazırlık çalışmalarında varsa diyet uzmanına diyet uzmanı yoksa müdür yardımcısına karşı sorumludur.
Aşçının başlıca görevleri şunlardır;
a) Günlük tüketim maddeleri tabelasına göre, kendisine teslim edilen bütün besin maddelerini, varsa diyet uzmanının gözetim ve denetiminde mevcut listeye göre en iyi şekilde pişirip hazırlamak, kalitesini ve görüntüsünü bozmadan dağıtımını sağlamak,
b) Teslim aldığı besin maddelerinin bozulmayacak şekilde saklanmasını ve eksiksiz olarak hazırlanmasını, tamamen yerine sarfını ve ziyan edilmemesini sağlamak,
c) Mutfakta bulunan bakır kapların ve gereçlerin daima kalaylı ve temiz bulunmasına dikkat etmek, mutfağın genel çalışma ve temizlik disiplinini sağlamak,
d) Her gün hazırlanan yemeklerden, kaynar suda sterilize edilmiş kavanozlara numune alıp buzdolabında 24 saat muhafaza etmek,
e) Müdür ve müdür yardımcısının vereceği diğer görevleri yapmak.
Aşçı yardımcısının görevleri
Aşçı yardımcısının başlıca görevleri şunlardır;
a) Aşçı bulunmadığı zaman onun görevlerini yapmak,
b) Aşçının vermiş olduğu diğer görevleri yapmak.
Yardımcı hizmetler personelinin görevleri
Pansiyonlarda görevlendirilen diğer yardımcı hizmetler sınıfı personelinin başlıca görevleri şunlardır;
a) Pansiyon, yemekhane, yatakhane ve tesisler ile eşyalarının temizliğini yapmak,
b) Pansiyona gelen çeşitli araç ve gereci gerekli yerlere taşımak ve yerleştirmek,
c) Posta ve evrak dağıtım işini okul içinde ve dışında yürütmek,
d) Mutfak işlerine yardımcı olmak,
e) Pansiyon tesislerinde geceleri, mesai saatleri dışında ve tatillerde verilecek nöbet görevini yapma,
f) Çamaşırhanenin çalıştırılması, çamaşırların yıkanarak ütülenmesi,
g) İlgililerin vereceği diğer işleri yapmak.
Muayene ve teslim alma komisyonlarının tesbiti ve görevleri
Muayene ve Teslim Alma Komisyonu, pansiyonda görevli müdür yardımcısı başkanlığı altında öğretmenler kurulunca bir yıl için seçilen pansiyonda görevli olan iki belletici ve işle ilgili ambar memurundan oluşur. Komisyon usulüne göre satın alınan eşya ve gereçlerin şartlar veya sözleşmeler uyarınca muayenesini yaparak kabulü veya geri çevrilmesi hakkında gereken işlemi yapar.
Muayene ve Teslim Alma Komisyonlarında kararlar oy çokluğu ile alınır. Oyların eşit olması halinde Başkanın oy kullandığı taraf çoğunlukta sayılır.
Bu Komisyon aynı zamanda “Ayniyat Talimatnamesi’’ hükümlerine göre her yıl sonunda demirbaş eşya ile kullanılmaya yarayan eşya ve gereçlerin sayımı ve denetlenmesi ile ilgili ödevleri yapar. Bu Komisyonun muayene ve teslim alma işleriyle ilgili kararları merkez müdürü tarafından onaylanır.
Pansiyonlarda bulunacak diğer görevliler
Pansiyonlarda aşağıdaki elemanlar kadro ve imkânlar ölçüsünde görevlendirilebilir:
a) Doktor
b) Hemşire ve Sağlık Memuru
c) Hasta bakıcı
d) Diyet uzmanı
Doktorun görevleri
Doktorun başlıca görevleri şunlardır;
a) Her öğretim yılında parasız yatılı çırak öğrencileri en az bir defa genel sağlık muayenesinden geçirerek sonuçlarının her birinin dosyasındaki sağlık sayfasına yazılmasını sağlamak, sağlık durumları bakım altında bulunmayı gerektiren öğrencileri ayırarak bir listesini merkez müdürlüğüne vermek, bu öğrencilere verilecek güçlendirici besinleri ve ilaçları belirtmek, bu gibi öğrencileri sık sık muayene etmek,
b) Hergün merkez müdürünün belirleyeceği saatte merkeze gelerek muayeneye gönderilen öğretmen, belletici, memur, öğrenci ve hizmetlileri muayene etmek ve durumlarını deftere yazarak herbiri hakkında gereken önlemleri almak,
c) Reviri yönetmek ve revirde yatan hastaları tedavi etmek, gerekli tıbbi malzeme ve ilaçların revirde bulundurulmasını sağlamak,
d) Çırak öğrencilere verilecek yemeklerin ve yiyeceklerin cinsine ve kalorisine dikkat etmek, yemekhane, yatakhane, banyo, çamaşırhane ve diğer kısımları sağlık bakımından sık sık kontrol ederek, gerekli gördüğü tedbirlerin alınması için merkez müdürüne bildirmek ve uygulanmasını sağlamak.
Hemşire, hastabakıcı veya sağlık memurunun görevleri
Pansiyonun sağlık işlerini yürütmek üzere görevlendirilen doktor dışındaki sağlık personelinin başlıca görevleri şunlardır;
a) Doktorun ve müdür yardımcısının emirlerine uygun olarak revire ait işleri, hasta bakımı, ilaçların verilmesi, enjeksiyonların yapılması, revirdeki hastaların beslenmesi ve öğrencilerin sağlık fişlerinin düzenlenmesi ile ilgili işleri yapmak,
b) Yılda bir defa öğrencilerin boy ve ağırlıklarını ölçerek dosyasındaki sağlık sayfalarına yazılmasını sağlamak.
c) Revirin temizlik ve düzenini sağlamak,
d) Kendine teslim edilen eşyanın ve ilaçların iyi bir şekilde muhafazasını ve kullanılmasını sağlamak,
e) Merkez müdürlüğü yöneticilerinin ve doktorun vereceği diğer görevleri yapmak.
Sağlık işleri ile ilgili diğer hususlar
Pansiyonun sağlık işleri ile ilgili diğer hususlar şunlardır:
a) Hafif bir hastalık geçiren öğrenciler revire yatırılır. Uzun süre tedavisi gerekenler, hastaneye, prevantoryuma veya sanatoryuma gönderilirler.
b) Pansiyonda kalan yöneticiler ile öğretmen, belletici, memur ve hizmetliler hafif hastalıklarında kendi yatak odalarında istirahat edebilirler. Ancak bunların öğrenciye ayrılan yerlerde yatmamaları, ateşli ve bulaşıcı hastalıklara tutulanların merkez dışında tedavi edilmeleri gerekir.
c) Ders yılı sonunda pansiyonun genel sağlık şartları ve ihtiyaçları, ders yılı içinde öğrenciler arasında görülen hastalıklarla alınan tedbirleri ve öğrencilerin genel sağlık durumlarıyla alınması gereken tedbirleri bildiren bir rapor düzenlenir.
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
Mali Hükümler
Bütçe
Pansiyonların bütçeleri mali yıl itibariyle düzenlenir ve Milli Eğitim Bakanın’nca onaylanır.
Atım - satım onarım işleri
Pansiyonların hertürlü alım - satım işlemleri 8/9/1983 tarih ve 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu hükümlerine göre yürütülür.
Pansiyon tabelasına ücretsiz dahil olma
Merkez müdürü, pansiyon işleriyle görevli müdür yardımcısı, belleticiler, memur ve hizmetliler ile nöbetçi oldukları günlerde öğretmenler pansiyon tabelasına dahil edilerek ücretsiz yemek yerler.
Pansiyon tabelasında ücretli dahil olma
Pansiyonların bağlı bulundukları mesleki eğitimi merkezleri öğretmenleri, memurları ve hizmetlileri hergün için tabela gereğince kişi başına düşen günlük ücretin % 55’ini ödemek şartıyla pansiyon tabelasına dahil olarak öğle yemeği yiyebilirler. Bunların yemek paraları her ayın 15'inde makbuz karşılığında peşin alınır. Alınacak ücretler hesaplanırken bir önceki ay tabelasının ortalaması esas alınır. Bunlardan yemek yemeyecekleri günler ile resmi tatil günleri hesaba katılmaz. Bu suretle yemek parası vermiş olanlara yenilmeyen öğünler için paraları geri verilmez veya ertesi aya devir olunamaz. Ancak mesleki eğitimi merkezleri bir hafta veya daha fazla tatil edilirse, bu günlere isabet eden ve alınan ücret bir sonraki ayın hesabına aktarılır.
Parasız yatılılık ücretleri
Parasız yatılı öğrencilerin pansiyon ücretleri, her yıl Bütçe Kanunu ile tesbit edilen miktar üzerinden Devletçe karşılanır.
DÖRDÜNCÜ BÖLÜM
Yemekhanenin İşleyişi
Özel yemek verme
Ambar ve mutfağa tabela dışında hiçbir yiyecek sokulmaz. Hasta yemekleri ve ders uygulama yemekleri hariç özel yemekler pişirilemez.
Hasla çıraklara yemek verilmesi
Revirde tedavi edilmekte bulunanlar ile sağlıkları yönünden özel bakımları ve ayakta tedavileri gereken öğrencilere doktorun tavsiyesine uygun yemekler verilebilir.
Yemekhane dışına yemek çıkarılmaması
Yemekhane dışına yemek çıkarılamaz ve yemek zamanları dışında yemekhanede kimseye yemek verilmez. Revirde yatan hastaların yemekleri revire gönderilir.
Yemek listelerinin hazırlanması
Hergün verilecek yemeklerin türleri ve miktarı bir öğrenciye gerekli olan besin maddelerini, kaloriyi ve vitaminleri kapsayacak nitelikte olması gereklidir. Yemek listelerinin hazırlanmasında merkez doktorunun, diyet uzmanının görüşleri alınır. Listeler hazırlanırken öğrencilerin istek ve ihtiyaçları, mevsim durumu ve bütçe durumu gözönünde bulundurulur.
Yemeklerin kontrolü
Hazırlanan yemekler kontrol edilmeden öğrencilere verilmez. Yemeklerden birer porsiyon 24 saat buzdolabında bekletilir.
Ekmek israfının önlenmesi
Ekmekler dilim halinde hazırlanarak, herkesin yiyeceği kadar verilir. Serviste savurganlığı önleyici tedbirler alınır.
Tabeladan çıkarma
Evci, izinli, raporlu ve diğer nedenlerle pansiyondan uzak kalanlar bulunmadıkları zamanlarda tabelaya dahil edilmezler.
Tatilde yemek verilmesi
Mesleki eğitim merkezlerinin tatil olduğu zamanlarda, merkezde kalmak zorunda olan çırak öğrencilerin pansiyon hakları yıl içinde olduğu gibi sürer. Diğer görevliler için tatillerde yemek çıkarılıp çıkarılmayacağına merkez müdürü karar verir.
Tutulması gereken defterler ve çizelge
Pansiyonlar için bütün defter, çizelge, dosya ve hesapların merkezin gündüzlü kısımları ile ilgili kayıtlardan ayrı tutulması gerekir. İlgili maddelerde yazılan hesap, demirbaş hizmetleri ve satınalma işleri ile ilgili olan defter ve çizelgelerden başka aşağıdaki defterler, çizelgeler ve dosyalar tutulur.
a) Günlük defter,
b) Ambar esas defteri,
c) Ambar hesapları denetleme defteri,
d) Günlük tabela (Yiyecek ve yakacak için ayniyat isteme pusulası yerine kullanılır.),
e) “Ayniyat Talimatnamesi"ne göre tutulması gereken liste ve pusulaların, muayene raporları ve çizelgeler, tutanaklar, müsbit kağıtların asıl ve örnekleri,
f) Öğrenci eşya dağıtım defteri,
g) Revir defteri,
h) Eczane defteri (Ambar esas defterine yardımcı olarak tutulur.),
ı) Hergün tabelaya giren öğretmen, belletici, memur, hizmetli ve öğrencilerin adlarını gösterir tabela mevcudu defteri,
j) Yatılı öğrenci yoklama defteri,
k) Demirbaş kayıt defteri (A,B,C),
l) İzin defteri,
m) Nöbet defteri,
n) Ziyaretçi defteri,
o) Teftiş defteri,
p) Öğrenci ön kayıt defteri.
Defter, çizelge ve dosyaların tanzimi
Bütün defterlerin çizelge ve dosyaların kazıntısız ve silintisiz olarak yazılması gerekir. Yanlış yazıldığı takdirde yazının veya rakamın üzeri okunacak şekilde çizilir ve doğrusu yazılır.
BEŞİNCİ BÖLÜM
Parasız Yatılılık
Başvuru zamanı ve yeri
Mesleki eğitimi merkezleri bünyelerinde açılacak olan pansiyonlara parasız yatılılık hakkından yararlanmak isteyen çırak öğrenciler, çalışma takviminde belirtilen yaz dönemi sözleşmelerinin imzalanması döneminde başvururlar. Başvurular doğrudan merkez müdürlüğüne yapılır.
Başvuru şartları
Aşağıdaki şartları taşıyanlar; mesleki eğitimi merkezleri bünyesinde açılmış olan pansiyonlardan parasız yatılı çırak öğrenci olarak okumak üzere başvurabilirler.
a) T.C. veya Türk Cumhuriyetlerinden birinin vatandaşı olmak,
b) Maddi imkanlardan yoksun bulunmak. Bunun için ailenin yıllık gelir toplamından fert başına düşen net miktarının, içinde bulunulan mali yılın Bütçe Kanununun (M) işaretli cetvelinde belirtilen Milli Eğitim Bakanlığı yıllık merkez pansiyon ücretinin en azının 4 katını geçmemesi gerekir. Bunun tesbitinde ilgilinin yazılı beyanı esastır.
c) Mesleki eğitimi merkezleri Yönetmeliğinde tesbit edilen kayıt kabul şartlarını taşımak.
Özel eğitime muhtaç çocukların özür durumları parasız yatılılık haklarını engellemez. Parasız yatılılık hakkı kazanan özel eğitime muhtaç çocuklar özürlerine uygun bölümlere yerleştirilirler.
Seçme ve sıralama sınavları
Mesleki eğitim merkezi pansiyonlarına parasız yatılılık hakkından yararlanmak üzere müracaatta bulunan öğrenci sayısı, pansiyona alınacak çırak öğrenci sayısından fazla ise seçme ve sıralama sınavı yapılır. Gerektiğinde sınavlar merkezi sistemle de yapılabilir.
Sınav komisyonları
Sınavlar; milli eğitim müdürlüğünde, “Çıraklık ve yaygın eğitim faaliyetlerinden sorumlu” müdür yardımcısı veya şube müdürünün başkanlığında, merkez müdürü, pansiyondan sorumlu müdür yardımcısı ve merkez müdürlüğünde görevli iki öğretmen ile 11 Esnaf ve Sanatkâr Odaları Birliği temsilcisinden oluşturulacak Komisyon tarafından yapılır.
Komisyonda kararlar oy çokluğu ile alınır. Oyların eşit olması halinde Başkanın oy kullandığı taraf çoğunlukta sayılır.
Sınav komisyonu milli eğitim müdürünün teklifi ve valilik Onayı ile kurulur.
Sınav şekli
Sınavlar yazılı ve sözlü (mülakat) olarak iki aşamalı yapılır. Sınavlarda öğrencilerin öğrenim durumları gözönüne alınır.
Sınav yer ve zamanının tesbiti
Sınavların yer ve zamanı, Bakanlıkça önceden belirlenmemesi halinde, Sınav Komisyonu tarafından tesbit edilir.
Sınav sonuçlarının ilânı
Sınav sonuçları 10 gün içinde ilân edilir. Sınav sonuçları, Komisyon tarafından hazırlanacak bir liste ile merkezde görülebilecek bir yerde ilin edilir,
Sınav sonuçları ayrıca taahhütlü mektupla sınavı kazanan çırak öğrencinin veli adresine postalanır.
Parasız yatılılığa sınavsız alınacakların tesbiti
Bu Yönetmeliğin 38 inci maddesi uyarınca parasız yatılılık hakkından yararlanmak üzere başvuruda bulunanlardan, durumları;
a) 5434 sayılı T.C. Emekli Sandığı Kanunu’nun 65 inci maddesinin (d) fıkrasına,
b) 2330 sayılı Nakdî Tazminat ve Aylık Bağlanması Hakkında Kanun’a,
c) 2453 sayılı Yurt Dışında Görevli Personele, Nakdî Tazminat Verilmesi ve Aylık Bağlanması Hakkında Kanuna,
d) 2566 sayılı Bazı Kamu Görevlilerine Nakdî Tazminat Verilmesi ve Aylık Bağlanması Hakkında Kanun Hükümlerine, uyan kişilerin çocuklarına sınavsız parasız yatılılık hakkı doğrudan verilir.
Ayrıca, Türk Cumhuriyetlerinden gelen ve Türkiye’de Öğrenim Gören Yabancı Uyruklu Öğrencilere İlişkin 2922 sayılı Kanun'un 3 üncü Maddesi gereğince kurulan Değerlendirme Komisyonu tarafından belirlenen çırak öğrenciler ile, doğal afetler, savaş ve olağanüstü haller sebebiyle korunmaya muhtaç duruma düşmüş olan çocuklar ve mesleki eğitimi merkezi bulunmayan yerleşim birimlerindeki öğretmenlerin çıraklık eğitimine devam eden çocuklarına da parasız yatılılık hakkı verilir.
Parasız yatılı kontenjanı
Bu Yönetmeliğin 44 üncü maddesinde belirtilenler dışında, mesleki eğitimi merkezi pansiyonlarına, aşağıda belirtilen oranlar ve şartlar dahilinde, parasız yatılı öğrenci, kontenjandan ve sınavsız alınır.
Pansiyon kapasitesinin;
a) % 10’u, 2828 sayılı Sosyal Hizmetler ve Çocuk Esirgeme Kurumu Kanunu kapsamına giren öğrencilere,
b) % 15’i, oturdukları yerde mesleki eğitimi merkezi bulunmadığından çıraklık eğitimi göremeyen çırak öğrenciler ile 2684 sayılı “İlköğretim ve Ortaöğretimde Parasız Yatılı veya Burslu öğrenci Okutma ve Bunlara Yapılacak Sosyal Yardımlara İlişkin Kanun’’un 5 inci maddesi gereğince, Bakanlıkça tesbit edilecek yerlerde görev yapan öğretmenlerin çocuklarından çıraklık eğitimine devam edenlere ayrılır.
Bu maddenin (a) ve (b) bentlerinde belirlenen kontenjanlara, fazla talep olması halinde öncelik sıralaması sınavla yapılır.
Açık kalan kontenjanlar
Kontenjanların dolmaması halinde, ortaya çıkan kontenjan açığı, sınav yapılmışsa sıradan, yapılmamışsa normal başvurulardan kapatılır.
Parasız yatılılığa kayıt ve kabul şartları
Parasız yatılı öğrenciliğe hak kazananlardan aşağıdaki belge ve yazılı beyan istenir:
a) Öğrenim durumunu gösterir belgenin aslı veya kurumca onaylı örneği.
b) Dört adet vesikalık fotoğraf.
c) T.C. Kimlik Numarası beyanı.
ç) Maddi imkânlardan yoksun olduğuna dair beyan.
d) Daha önceki yıllarda "okuldan kısa süreli uzaklaştırma" cezasından daha ağır bir ceza almadığına dair beyan.
Ancak, 2828 sayılı Sosyal Hizmetler ve Çocuk Esirgeme Kurumu Kanunu kapsamına giren çocuklardan (ç) bendindeki beyan istenmez.
Kontenjandan faydalananlardan istenecek belgeler
Kendilerine 45 inci maddede belirtilen hükümler çerçevesinde kontenjan ayrılan öğrencilerden ayrıca aşağıdaki belgeler istenir:
a) Durumları 2828 sayılı Sosyal Hizmetler ve Çocuk Esirgeme Kurumu Kanunu hükümlerine uyanlardan mahkeme ilâmı,
b) Bulundukları yerde mesleki eğitimi merkezi bulunmayanlar için ayrılan kontenjandan faydalanmak isteyenlerden, İlçe Milli Eğitim Müdürlüklerinden alacakları durumlarını gösterir belge,
c) Milli Eğitim Bakanlığı merkez ve taşra teşkilatında görevli Öğretmen çocuklarından durumlarını gösterir belge.
Parasız yatılılığa sınavsız alınacaklardan istenecek belgeler
Sınavsız olarak parasız yatılı alınacak öğrencilerden ayrıca aşağıdaki belgeler istenir:
a) Durumları 5434 sayılı T.C. Emekli Sandığı Kanununun 65 inci maddesinin (a) fıkrasına uyan kişilerin çocuklarından;
(1) Babasının harp malülü veya şehit olduğunu gösterir belge,
(2) Aile üyelerinin T.C. kimlik numaralarının beyanı,
b) Durumları 2330, 2453, 2566 sayılı Kanunların ilgili bükümlerine uyan kişilerin çocuklarından;
(1) Sözü edilen Kanunlardan yararlandıklarını gösteren, resmi makamlardan alınacak belge,
(2) T.C. kimlik numarası beyanı,
c) Doğal afetler, savaş ve olağanüstü haller sebebiyle korunmaya muhtaç, düşmüş olanlardan,
(1) Mülki amirlikten alınacak durumlarını gösterir belge,
(2) Aile üyelerinin T.C. kimlik numaralarının beyanı.
d) Milli Eğitim Bakanlığı merkez ve taşra teşkilatında görevli öğretmen çocuklarından;
(1) Görevli olduğu birim amirliğinden alınacak görev yeri belgesi,
(2) Aile üyelerinin T.C. kimlik numaralarının beyanı.
Parasız yatılılığın sona ermesi
Mesleki eğitimi merkezlerinde parasız yatılı okuyan öğrencinin parasız yatılı okuma durumu eğitim ve öğrenimini tamamlayıncaya kadar devam eder.
Ancak, aşağıdaki hallerde parasız yatılı okuma hakkı sona erer:
a) Taksirli suçlar ile kabahat nevinden olanlar hariç olmak üzere, ertelenmiş olsa dahi bir suçtan dolayı mahkum olmak,
b) Merkezle ilişiğini bir öğretim yılı veya daha fazla süre ile kesen disiplin cezası almış olmak,
c) Bakanlıkça kabul edilebilir bir mazerete dayanmaksızın kendiliğinden öğrenimini terk ederek merkezden ayrılmak,
d) Parasız yatılı okumaktan vazgeçmek.
Sözleşme feshi
Çeşitli sebeplerle sözleşmesi feshedilen aday çırak ve çırakların, fesih tarihinden itibaren 10 gün içinde pansiyonla ilişkisi kesilir. Mesleki eğitimi merkezi müdürlükleri, sözleşmesi feshedilen yatılı aday çırak ve çırak öğrencilerini 7 gün içinde pansiyon yönetimine bildirmek zorundadırlar.