Millî Savunma Bakanlığı Akaryakıt İkmal ve NATO POL Tesisleri İşletme Başkanlığı Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği

BİRİNCİ KISIM

Genel Hükümler

BİRİNCİ BÖLÜM

Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar

Amaç

(1) Bu Yönetmeliğin amacı;

a) Bütçenin hazırlanması ve bütçe uygulama sonuçlarına ilişkin genel esasları,

b) 15/7/2018 tarihli ve 30479 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan 4 sayılı Bakanlıklara Bağlı, İlgili, İlişkili Kurum ve Kuruluşlar ile Diğer Kurum ve Kuruluşların Teşkilatı Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinin 322 nci maddesinde belirtilen gelir ve giderleri ile bu işlerle görevli olanların yetki ve sorumluluklarını,

c) Hesap ve kayıt düzeninde saydamlık, hesap verilebilirlik ve tekdüzenin sağlanması, işlemlerinin kayıt dışında kalmasının önlenmesi, faaliyetlerinin gerçek mahiyetlerine uygun olarak sağlıklı ve güvenilir bir biçimde muhasebeleştirilmesi, mali tablolarının zamanında, doğru, muhasebenin temel kavramları ve genel kabul görmüş muhasebe ilkeleri çerçevesinde, uluslararası standartlara uygun, yönetimin ve ilgili diğer kişilerin bilgi ihtiyaçlarını karşılayacak esas, usul, ilke ve standartları,

belirlemektir.

Kapsam

(1) Bu Yönetmelik, Millî Savunma Bakanlığı Akaryakıt İkmal ve NATO POL Tesisleri İşletme Başkanlığı merkez ve taşra teşkilatını kapsar.

Dayanak

(1) Bu Yönetmelik, 15/7/2018 tarihli ve 30479 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan 4 sayılı Bakanlıklara Bağlı, İlgili, İlişkili Kurum ve Kuruluşlar ile Diğer Kurum ve Kuruluşların Teşkilatı Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinin 325 inci maddesine dayanılarak hazırlanmıştır.

Tanımlar

(1) Bu Yönetmelikte geçen;

a) ANT Başkanlığı: Millî Savunma Bakanlığı Akaryakıt İkmal ve NATO POL Tesisleri İşletme Başkanlığını,

b) ANT Başkanlığı teftiş kurulu: Millî Savunma Bakanlığı Akaryakıt İkmal ve NATO POL Tesisleri İşletme Başkanlığı teftiş kurulunu,

c) ANT Başkanlığı yönetim kurulu: Millî Savunma Bakanlığı Akaryakıt İkmal ve NATO POL Tesisleri İşletme Başkanlığı yönetim kurulunu,

ç) Bütçe: Bir metin ve ekli cetvellerden oluşan, belirli bir dönemdeki gelir ve gider tahminleri ile bunların uygulanmasına ilişkin hususları gösteren ve usulüne uygun olarak yürürlüğe konulan belgeyi,

d) Faaliyet dönemi: Hazine ve Maliye Bakanlığınca aksi kararlaştırılmadıkça mali yılı,

e) Gelir: Öz kaynakta artışa neden olan her türlü işlemi,

f) Gerçekleştirme görevlisi: Milli Savunma Bakanlığı Akaryakıt İkmal ve NATO POL Tesisleri İşletme Başkanlığına ait giderleri Yılı Merkezi Yönetim Bütçe Kanununun kıyasen uygulanabilir hükümlerine uygun olarak ödenebilir, gelirleri tahsil edilebilir duruma getiren, işin yaptırılması, mal veya hizmetin alınması, teslim almaya ilişkin işlemlerin yapılması, belgelendirilmesi, ödeme ve tahsilâtı için gerekli belgelerin hazırlanması görevlerini yürüten kişi veya hizmet birimlerini,

g) Gider: Öz kaynakta azalışa neden olan her türlü işlemi,

ğ) Harcama birimi: Millî Savunma Bakanlığı Akaryakıt İkmal ve NATO POL Tesisleri İşletme Başkanlığı bütçesinde ödenek tahsis edilen ve harcama yetkisi bulunan birimi,

h) Harcama talimatı: Kamu İhale Mevzuatına tabi olmayan bir giderin Millî Savunma Bakanlığı Akaryakıt İkmal ve NATO POL Tesisleri İşletme Başkanlığı adına geçici veya kesin olarak ödenebilmesi için giderin konusunu, gerekçesini, yapılacak iş veya hizmetin süresini, hukuki dayanaklarını, tutarını, kullanılabilir ödeneğini, tertibini, gerçekleşme usulü ile gerçekleştirmeyle görevli olanlara ilişkin bilgileri gösteren ve harcama yetkilisinin imzasını taşıyan belgeyi,

ı) Harcama yetkilisi: Millî Savunma Bakanlığı Akaryakıt İkmal ve NATO POL Tesisleri İşletme Başkanlığı yetki limitleri çerçevesinde harcama yapma ve ödeme veya tahsilat talimatı veren yetkiliyi,

i) Hesap dönemi: Hazine ve Maliye Bakanlığınca aksi kararlaştırılmadıkça mali yılı,

j) Mali yıl: Takvim yılını,

k) Merkez teşkilatı: Millî Savunma Bakanlığı Akaryakıt İkmal ve NATO POL Tesisleri İşletme Başkanlığı merkez teşkilatını,

l) Muhasebe birimi: Millî Savunma Bakanlığı Akaryakıt İkmal ve NATO POL Tesisleri İşletme Başkanlığına ait, gelir ve alacakların tahsili, gider ve borçların hak sahiplerine ödenmesi, para ve parayla ifade edilebilen değerler ile emanetlerin alınması, saklanması, ilgililere verilmesi, gönderilmesi ve diğer tüm mali işlemlerin kayıtlarının yapılması ve raporlanmasına ilişkin muhasebe hizmetlerinin yapıldığı merkez ve taşra teşkilatındaki birimi,

m) Muhasebe yetkilisi: Milli Savunma Bakanlığı Akaryakıt İkmal ve NATO POL Tesisleri İşletme Başkanlığı tarafından atanan veya görevlendirilen, muhasebe biriminin yönetiminden ve yetkili mercilere hesap vermekten sorumlu olan; merkez teşkilatında muhasebe şube müdürünü, taşra teşkilatında ise, bölge müdürlüğünde mali işler şube müdürünü, işletme müdürlüğünde muhasebe şeflerini,

n) Muhasebe yetkilisi mutemedi: Muhasebe yetkilisi adına ve hesabına para ve parayla ifade edilebilen değerleri geçici olarak almaya, muhafazaya, vermeye, göndermeye yetkili ve bu işlemler ile ilgili olarak muhasebe yetkilisine karşı sorumlu olan veznedarı,

o) Onay belgesi: İhale usulüyle yapılacak alımlarda, Kamu İhale Mevzuatında standart form olarak belirlenen ihale onay belgelerini; doğrudan temin suretiyle veya Kamu İhale Mevzuatında belirtilen istisnai alımlarda ise alım konusu işin nev’i, niteliği, varsa proje numarası, miktarı, gereken hallerde yaklaşık maliyeti, kullanılabilir ödeneği ve tertibi, alımda uygulanacak usulü, avans ve fiyat farkı verilecekse şartlarını gösteren ve harcama yetkilisinin imzasını taşıyan belgeyi,

ö) Öz kaynak: Millî Savunma Bakanlığı Akaryakıt İkmal ve NATO POL Tesisleri İşletme Başkanlığının varlıkları ile yabancı kaynakları arasındaki farkı,

p) Tahakkuk esası: Bir ekonomik değerin yaratıldığında, başka bir şekle dönüştürüldüğünde, mübadeleye konu edildiğinde, el değiştirildiğinde veya yok olduğunda muhasebeleştirilmesini,

r) Taşra teşkilatı: Millî Savunma Bakanlığı Akaryakıt İkmal ve NATO POL Tesisleri İşletme Başkanlığı merkez teşkilatı dışındaki 4 sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinin 321 inci maddesinde belirtilen teşkilatı,

s) Üst yönetici: Millî Savunma Bakanlığı Akaryakıt İkmal ve NATO POL Tesisleri İşletme Başkanını,

ifade eder.

İKİNCİ KISIM

Bütçe

BİRİNCİ BÖLÜM

Bütçenin Hazırlanması ve Uygulanması

Bütçe hazırlama ve uygulama esasları

(1) Bütçenin hazırlanması, uygulanması ve kontrolünde aşağıdaki ilkelere uyulur:

a) Bütçeyle verilen harcama yetkisi, görev ve hizmetlerin yerine getirilmesi amacıyla kullanılır.

b) Bütçe, izleyen iki yılın bütçe tahminleriyle birlikte hazırlanır ve değerlendirilir.

c) Gelir ve gider tahminleri ile uygulama sonuçlarının raporlanmasında açıklık, doğruluk ve mali saydamlık esas alınır.

ç) Belirli gelirlerin belirli giderlere tahsis edilmemesi esastır.

d) Bütçede, bütçeyi ilgilendirmeyen hususlara yer verilemez.

e) Tüm gelir ve giderler gayri safi olarak bütçede gösterilir.

f) Bütçede gelir ve gider denkliğinin sağlanması esastır.

g) Bütçe, ait olduğu yıl başlamadan önce yönetim kurulunca kabul edilmedikçe veya onaylanmadıkça uygulanamaz.

ğ) Hizmetler, bütçeye konulacak ödeneklerle gerçekleştirilir.

h) Bütçede, ödenekler belirli amaçları gerçekleştirmek üzere tahsis edilir.

Bütçenin hazırlanması

(1) ANT Başkanlığının sonraki yıllara ait gelir ve gider bütçesinin hazırlanması için;

a) Destek Hizmetleri Dairesi Başkanlığınca düzenlenen direktif, her yıl en geç Şubat ayının ilk haftasında, ilgili tablo ve dokümanları ile birlikte merkez teşkilatında daire başkanlıkları ve ilgili birimler ile tüm taşra teşkilatına gönderilir.

b) İlgili daire, birim ve taşra teşkilatınca dikkate alınan direktif, bütçe taslağı olarak tüm dokümanları ile birlikte Mart ayının ilk haftasında Destek Hizmetleri Dairesi Başkanlığına gönderilir.

c) Bütçe taslağı ile ilgili cetveller gerekçeleri ile birlikte hazırlanır.

(2) Hazırlanan bütçe taslağında; ilgili birimin cari yılın geçmiş aylarında gerçekleşen harcamaları ile yeni yıllar için talep edeceği ödenek tutarları, harcama kalemleri itibarıyla ayrı ayrı gösterilir, artış ve eksilişlerin nedenleri açıklanır.

(3) İhtiyaçlar gerçekçi olarak belirlenir.

(4) Oluşturulan tekliflerde rayiç fiyatlar ile personel sayıları esas alınır. Stoklarda bulunan her türlü malzeme, araç, gereç, kaynak planlaması dışında tutulur.

(5) Destek Hizmetleri Dairesi Başkanlığı, karar, kontrol ve hesap verme süreçlerinin etkili çalışmasını sağlayacak şekilde hazırlanan bütçe taslağını; ANT Başkanlığının yatırım programlarını, mevzuatı, kıyasen uygulanabilir hükümleri dikkate alınan Mali Yıl Bütçe Kanunu ve bütçe tekniğiyle inceleyerek uygunluğunu sağlar. Gelir ve gider bütçe taslağını düzenleyerek ANT Başkanlığı yönetim kuruluna sunar.

(6) Analitik bütçe sınıflandırması uygulanmayıp, bütçe hesapları kullanılmaz.

Bütçenin onaylanması

(1) ANT Başkanlığı yönetim kurulu; gelir ve gider bütçe taslağını inceleyip, gerekli gördüğü takdirde değişiklikleri yaptırarak onaylar.

Bütçenin uygulamaya konulması

(1) Onaylanarak kesinleşen bütçe, en geç Aralık ayının sonuna kadar uygulanmak üzere bütçe uygulama direktifi ile ilgili birimlere gönderilir. Bütçenin uygulamasında, aşağıdaki işlemler yürütülür:

a) Bütçe ödeneklerinin dağıtımı, Ek-1’de yer alan ANT Başkanlığı ödenek gönderme belgesiyle yapılır.

b) Ödenek gönderme belgeleri merkez teşkilatı harcama birimlerince düzenlenerek harcama yetkililerince onaylanır. Onaylı ödenek gönderme belgeleri ödenek tahsisi yapılan harcama birimlerine gönderilir.

c) Onayı olmayan bütçe tahsisleri sarf edilemez.

ç) Onaylanmış ödenek gönderme belgelerinin bir sureti harcama birimlerinde muhafaza edilir.

d) Ödenek hesaplarının değiştirilmesine ANT Başkanlığı yönetim kurulu yetkilidir.

e) Bütçenin mali yılı içerisinde yetmeyeceği durumda revize bütçe hazırlanır. ANT Başkanlığı yönetim kuruluna onaya sunulur ve ANT Başkanlığı yönetim kurulu kararına göre işlem yapılır.

f) ANT Başkanlığı bütçesine konulan ödenekler, yapılan iş ve hizmetler için harcanır. Ödeneği bulunmayan hiçbir harcama yapılamaz ve harcamayı gerektiren bir işleme girişilemez.

(2) Harcama birimleri, ödeme ve tahsilât belgeleri ile eklerindeki miktar veya ara toplamların bütçedeki uygunluğunun kontrolünden ve doğruluğundan sorumludur.

İKİNCİ BÖLÜM

Harcama Birimi, Harcama Yetkilileri, Gerçekleştirme Görevlileri, Harcama Talimatı ve Sorumluluk

Harcama birimi

(1) Merkez teşkilatı harcama birimleri bütçeyle ödenek tahsis edilen ve harcama yetkisi bulunan birimlerdir.

(2) Taşra teşkilatındaki harcama birimleri ise ödenek gönderme belgesiyle kendilerine ödenek verilen bölge ve işletme müdürlükleridir.

Harcama yetkilileri

(1) Harcama yetkilileri; merkez teşkilatında, bütçeyle ödenek tahsis edilen ve harcama yetkisi bulunan birimlerin en üst yöneticisidir. Taşra teşkilatında ise bölge müdürlüklerinde bölge müdürü, işletme müdürlüklerinde işletme müdürüdür.

(2) Merkez Teşkilatı harcama yetkilileri; bütçede öngörülen ödenekleri kadar, ödenek gönderme belgesiyle kendisine ödenek verilen harcama yetkilileri ise tahsis edilen ödenek tutarında harcama yapabilir.

Gerçekleştirme görevlileri görev ve sorumlulukları

(1) Yapılacak giderler ile tahsil edilecek gelirler, gerçekleştirme görevlileri tarafından "ödenebilir" ve "tahsil edilebilir" duruma getirilir. Bir giderin yapılabilmesi için iş, mal veya hizmetin belirlenmiş usul ve esaslara uygun olarak alındığının veya gerçekleştirildiğinin, görevlendirilmiş kişi veya komisyonlarca onaylanması ve gerçekleştirilme belgelerinin düzenlenmiş olması gerekir. Giderlerin ve gelirlerin gerçekleştirilmesi; harcama yetkililerince belirlenen görevli tarafından düzenlenen ödeme ve tahsilat emri belgesinin harcama yetkilisince imzalanması ve tutarın hak sahibine ödenmesi veya tahsil edilmesi ile tamamlanır.

(2) Gerçekleştirme görevlileri, harcama talimatı üzerine; işin yaptırılması, mal veya hizmetin alınması, teslim almaya ilişkin işlemlerin yapılması, belgelendirilmesi, ödeme ve tahsilatı için gerekli belgelerin hazırlanması görevlerini yürütürler.

(3) Gerçekleştirme görevlileri, ANT Başkanlığının gelirlerinin ve giderlerinin gerçekleştirilmesi ile ilgili işlemleri yerine getirirler. Giderlerin gerçekleştirilmesinde, kıyasen uygulanabilir hükümleri dikkate alınan, 31/12/2005 tarihli ve 26040 üçüncü mükerrer sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Merkezi Yönetim Harcama Belgeleri Yönetmeliği ve bu Yönetmelikte ANT Başkanlığınca belirlenen belgeler aranır.

(4) Gerçekleştirme görevlileri, ödeneklerin zamanında ve yerinde kullanılmasından, giderin gerçek gereksinme karşılığı olmasından, programlanmış hizmetlerin zamanında yerine getirilmesinden, tanzim ettikleri evrakın doğruluğundan sorumludurlar.

(5) Ödeme ve tahsilat emri belgesini düzenlemekle görevlendirilen gerçekleştirme görevlilerince ön mali kontrol yapılır.

(6) Gerçekleştirme görevlilerince tahakkuk ve takip işlemi yapılır.

(7) Kimlerin gerçekleştirme görevlisi olacağı harcama yetkilisi tarafından belirlenir.

Harcama talimatı ve sorumluluk

(1) ANT Başkanlığı bütçesinden bir giderin yapılabilmesi, harcama yetkilisinin harcama talimatı vermesiyle mümkündür. Harcama talimatlarında hizmet gerekçesi, yapılacak işin konusu ve tutarı, süresi, kullanılabilir ödeneği, gerçekleştirme usulü ile gerçekleştirmeyle görevli olanlara ilişkin bilgiler yer alır.

(2) Harcama yetkilileri, harcama talimatlarının bütçe ilke ve esaslarına, ANT Başkanlığı yönetim kurulu kararlarına uygun olmasından, ödeneklerin etkili, ekonomik ve verimli kullanılmasından ve bu Yönetmelik çerçevesinde yapmaları gereken diğer işlemlerden sorumludur.

ÜÇÜNCÜ BÖLÜM

Kontrol ve Denetim

Kontrol ve denetim

(1) Kontrol ve denetim; ANT Başkanlığının amaçlarına, belirlenmiş politikalara ve mevzuata uygun olarak faaliyetlerin etkili, ekonomik ve verimli bir şekilde yürütülmesini, varlık ve kaynakların korunmasını, muhasebe kayıtlarının doğru ve tam olarak tutulmasını sağlayan kontrol ve denetimlerin bütünüdür.

(2) Üst yönetici, kontrol ve denetim ile ilgili sorumluluğun gereklerini, harcama yetkilileri, Destek Hizmetleri Dairesi Başkanlığı ve teftiş kurulunun yaptığı denetim faaliyetleri aracılığıyla yerine getirir.

(3) 10/12/2003 tarihli ve 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanununa tabi olmayan ANT Başkanlığında, anılan kanunda belirtilen ön mali kontrolün kıyasen uygulanabilir hükümleri dikkate alınır.

Ön mali kontrol

(1) Ön mali kontrol görevi yönetim sorumluluğu çerçevesinde harcama birimleri ve Destek Hizmetleri Dairesi Başkanlığı tarafından yerine getirilir.

(2) Ön mali kontrol görevi, yönetim sorumluluğu çerçevesinde, harcama birimlerindeki gerçekleştirme görevlileri tarafından yerine getirilir.

(3) Ön mali kontrol süreci, mali karar ve işlemlerin hazırlanması, yüklenmeye girişilmesi, iş ve işlemlerin gerçekleştirilmesi ve belgelendirilmesinden oluşur.

Kontrol ve denetimin amacı

(1) Kontrol ve denetimin amacı;

a) Gelir, gider, varlık ve yükümlülüklerin etkili, ekonomik ve verimli bir şekilde yönetilmesini,

b) Kanunlara ve alt düzenleyici işlemlere uygun olarak faaliyet gösterilmesini,

c) Her türlü mali karar ve işlemlerde usulsüzlük ve yolsuzluğun önlenmesini,

ç) Varlıkların kötüye kullanılması, israfın önlenmesi ve kayıplara karşı korunmasını sağlamaktır.

DÖRDÜNCÜ BÖLÜM

Muhasebe Yetkilisi ve Muhasebe Yetkilisi Mutemetlerinin Görev, Yetki ve Sorumlulukları

Muhasebe yetkilisinin görev ve yetkileri

(1) Muhasebe yetkilisinin görevleri aşağıda belirtilmiştir:

a) Gelirleri ve alacakları tahsil etmek, yersiz ve fazla tahsil edilenleri ilgililerine iade etmek.

b) Giderleri ve borçları hak sahiplerine ödemek.

c) Para ve parayla ifade edilebilen değerler ile emanetleri almak, muhafaza etmek ve ilgililere vermek veya göndermek.

ç) Yukarıdaki bentlerde sayılan işlemlere ve diğer mali işlemlere ilişkin kayıtları usulüne uygun, saydam ve erişilebilir şekilde tutmak, mali rapor ve tabloları her türlü müdahaleden bağımsız olarak düzenlemek.

d) Gerekli bilgi ve raporları, yetkili mercilere düzenli olarak vermek.

e) Vezne ve banka hesaplarının kontrolünü yapmak.

f) Muhasebe hizmetlerine ilişkin defter, kayıt ve belgeleri muhafaza etmek ve denetime hazır bulundurmak.

g) Muhasebe yetkilisi mutemetlerinin hesap, belge ve işlemlerini denetlemek veya kontrol edilmesini istemek.

ğ) Hesabını kendisinden sonra gelen muhasebe yetkilisine devretmek, devredilen hesabı devralmak.

h) Muhasebe birimini yönetmek.

ı) Görevi ile ilgili verilen diğer işleri yapmak.

Muhasebe yetkilisinin sorumlulukları

(1) Muhasebe yetkilisi;

a) 16 ncı maddede sayılan hizmetlerin doğru ve zamanında yapılmasından, muhasebe kayıtlarının usulüne uygun, saydam ve erişilebilir şekilde tutulmasından,

b) Muhasebe yetkilisi mutemetleri aracılığıyla aldıkları ve elden çıkardıkları para ve parayla ifade edilen değerler ile bunlarda meydana gelen kayıplardan,

c) Ödeme aşamasında ödeme ve tahsilat emri ve eki belgelerin usulünce inceleme ve kontrolünden,

ç) Yersiz ve fazla tahsil edilen tutarların ilgililerine geri verilmesinde, geri verilecek tutarın, düzenlenen belgelerde öngörülen tutara uygun olmasından,

d) Ödemelerin, öncelik sırası göz önünde bulundurularak, muhasebe kayıtlarına alınması sırasına göre yapılmasından,

e) Rücu hakkı saklı kalmak kaydıyla, kendinden önceki muhasebe yetkilisinden hesabı devralırken göstermediği noksanlıklardan,

f) Muhasebe yetkilisi mutemetlerinin hesap, belge ve işlemlerini kontrol etmekten,

g) Yetkili mercilere hesap vermekten,

sorumludur.

Para ve para ile ifade edilen değerlerin muhafazasında sorumluluk

(1) Muhasebe yetkilisi; muhasebe birimlerine teslim edilen para ve parayla ifade edilen değerlerin alınmasını, muhafaza edilmesini ve gerekli güvenlik tedbirlerinin alınmasını sağlamak zorundadır.

(2) Yangın, sel, deprem, yer kayması, çığ düşmesi gibi afet hâlleri ile savaş veya askerî ve idari sebeplerle tahliye ya da hırsızlık gibi nedenlerle veznede kayıp veya noksanlık meydana gelmesi hâlinde, muhasebe yetkilisince durum derhal en yakın amire yazılı olarak bildirilir. Ayrıca, olaya ilişkin delillerin kaybolmaması için gerekli tedbirleri alır. Sorumluluğun ibrası için, muhasebe yetkilisi olayı öğrendiği günden itibaren en geç 15 gün içinde, ANT Başkanlığı ilgili birimine başvurur.

Muhasebe yetkilisi mutemetlerinin görevleri

(1) Vezneden ve banka hesaplarından sorumlu olan personelin görevleri şunlardır:

a) Tamamlanmış belgelere dayanarak, usulüne uygun olarak tahsil ve ödeme işlemlerini yapmak.

b) Tahsil edilen ve ödenen paraları gününde muhasebe kayıtlarına geçmek, bu kayıtların belgelere ve muhasebe kayıtlarına uygunluğunu sağlamak.

c) ANT Başkanlığına ait parayı, tutulabilecek azami para miktarına kadar kasada, bu miktarı aşan tutardaki parayı ilgili banka hesabında, kıymetli evrakları ise kasada muhafaza etmek.

ç) Tahsilata ve ödemeye ilişkin makbuz, dekont ve belgeleri saklamak.

d) ANT Başkanlığının bankalarda bulunan hesaplarını takip ve kontrol etmek.

e) Muhasebe yetkilisinin vereceği diğer işleri yapmak.

Muhasebe yetkilisi mutemetlerinin yetki ve sorumluluğu

(1) Muhasebe yetkilisi mutemetleri muhasebe yetkilisi adına ve hesabına, para ve parayla ifade edilebilen değerleri geçici olarak almaya, vermeye ve göndermeye yetkili olup, bu işlemlerinden dolayı doğrudan bağlı oldukları muhasebe yetkilisine karşı sorumludurlar.

(2) Muhasebe yetkilisi mutemetleri, her ne adla olursa olsun tahsil ettikleri paraları ve kendilerine teslim edilen değerleri muhasebe biriminin veznesinde muhafaza etmek zorundadırlar ve kayıplardan sorumludurlar.

(3) Muhasebe yetkilisi mutemetleri, kasa işlemlerini her günün sonunda kontrol etmek zorundadırlar.

(4) Muhasebe yetkilisi mutemetleri, yaptıkları tahsilat, iade ve ödemeler ile aldıkları emanet, teminat, menkul değerler ve bunlardan yapılan iadeler ile değerli kâğıt işlemlerini ilgili yardımcı defter ve belgelere usulüne uygun olarak kaydetmek ve muhasebe yetkilisinin denetimine her an hazır bulundurmak zorundadır.

Muhasebe yetkilisi mutemedi bilgi kaydı

(1) Muhasebe yetkilisi mutemetleri, almış olduğu kıymetleri muhasebe işlem fişleri üzerine kaydeder.

Birlikte sorumluluk

(1) Muhasebe yetkilisi ve muhasebe yetkilisi mutemetleri kasada bulunan değerlerin eksiksiz olarak bulunmasından birlikte sorumludur.

Yetkisiz tahsil ve ödeme, muhasebe yetkilisi mutemedinin görevine son verilmesi

(1) Kanunlarda öngörüldüğü şekilde ve bu Yönetmelik esaslarına göre yetkili kılınmamış hiçbir kimse ANT Başkanlığı adına para tahsil edemez, değerleri alamaz, gönderemez ve ödeme yapamaz. Aksi halde bunlar hakkında ilgili kanunlar uyarınca idari ve cezai yönden gerekli işlemler yapılır.

(2) Kontrol, denetim ve tahkikat sonucunda, görevini bu Yönetmelikte belirlenen usul ve esaslara göre tam ve zamanında yapmadığı tespit edilen muhasebe yetkilisi mutemetleri, muhasebe yetkilisince muhasebe yetkilisi mutemetlik görevinden azledilmeleri için yazıyla bildirilir.

(3) Personelden uhdesinde bulunan değerlerin doğruluğu ile ilgili olarak veya tahsil ettiği hâsılatı süresinde yatırmayıp üzerinde tutanlardan, haklarında adli ve idari işlem yapılanlar, bir daha mali sorumluluk gerektiren görevlerde çalıştırılamaz.

BEŞİNCİ BÖLÜM

Ödeme Öncesi Belgelerin Kontrolü ve Ödemelerde Öncelik

Muhasebe yetkilisince ödeme ve tahsilat emri belgesi ve ekleri üzerinde yapılacak kontroller

(1) Muhasebe yetkilisi ödeme aşamasında, ödeme ve tahsilat emri belgesi ve ekleri üzerinde;

a) Yetkililerin imzasını,

b) Merkezi Yönetim Harcama Belgeleri Yönetmeliğinin kıyasen uygulanabilir hükümleri doğrultusunda ANT Başkanlığınca belirlenen belgelerin tamam olmasını,

c) Maddi hata bulunup bulunmadığını,

ç) Hak sahibinin kimliğine ilişkin bilgileri,

kontrol etmekle yükümlüdür.

(2) Muhasebe yetkilisi, yukarıda belirtilen kontroller dışında kontrol ve inceleme yapamaz; ödemelerde düzenlenmiş belgeler dışında belge arayamaz. Yukarıda sayılan konulara ilişkin hata veya eksiklik bulunması hâlinde ödeme yapamaz ve ödemeye zorlanamaz. Belgesi eksik veya hatalı olan ödeme ve tahsilat emri belgelerini, düzeltilmek veya eksiklikleri tamamlanmak üzere en kısa süre içerisinde gerekçeleriyle birlikte harcama yetkilisine gönderir. Hataların düzeltilmesi veya eksikliklerin giderilmesi halinde ödeme işlemini gerçekleştirir.

(3) Muhasebe yetkilisi, ödeme ve tahsilât emri belgesi eki belgelerin, ödemesi ve tahsilatı yapılacak giderin çeşidine ve alım şekline göre, Merkezi Yönetim Harcama Belgeleri Yönetmeliğinin kıyasen uygulanabilir hükümleri doğrultusunda ANT Başkanlığınca belirlenen belgelerden olmasını ve bu belgelerin eksiksiz olarak ödeme ve tahsilat emri belgesi ekine bağlanmasını kontrol etmekle sorumlu olup, belgelerin alınan mal veya hizmet ya da yapılan iş bazında miktar veya ara toplam olarak bütçedeki uygunluğunun kontrolünden ve doğruluğundan sorumlu değildir.

(4) Muhasebe yetkilisinin maddi hataya ilişkin sorumlulukları; bir mali işlemin muhasebeleştirilmesine dayanak teşkil eden karar, onay, sözleşme, hakediş raporu, bordro, fatura, alındı ve benzeri belgelerde; gelir, alacak, gider ya da borç tutarının tespit edilmesine esas rakamların hiçbir farklı yoruma yer vermeyecek biçimde;

a) Bilerek veya bilmeyerek yanlış seçilmesi,

b) Oranların yanlış uygulanması,

c) Aritmetik işlemlerin yanlış yapılması,

ç) Muhasebeleştirmeye esas toplamlarının muhasebeleştirme belgesinde ilgili hesaplara noksan veya fazla kaydedilmek suretiyle yapılan yersiz ve fazla alma, verme, ödeme ve gönderilmesi,

ile sınırlıdır.

(5) Teknik nitelikteki belgelerde, bu niteliğe ilişkin olarak yapılmış maddi hatalardan bu belgeleri düzenleyen ve onaylayan görevliler sorumlu olup, muhasebe yetkilisinin bu belgelere ilişkin sorumlulukları aritmetik işlemlerdeki yanlışlıklarla sınırlıdır.

(6) Muhasebe yetkilisi, ön ödemeler ile geri verilecek para ve para ile ifade edilen değerlere ilişkin olarak düzenlenen muhasebeleştirme belgeleri ve ekleri üzerinde de birinci fıkradaki hususları kontrol etmekle yükümlüdürler.

Ödeme ve tahsilat öncesi kontrol süresi

(1) Ödeme ve tahsilat emri belgeleri, muhasebe birimine geliş tarihinden itibaren, en geç dört iş günü içinde incelenir, noksanlık bulunmayan işlemler muhasebeleştirilerek hak sahiplerine nakden veya banka hesabına aktarılmak suretiyle ödenir veya tahsil edilir.

(2) Eksik veya hatalı olan ödeme ve tahsilat emri belgesi ve eki belgeler, düzeltilmek veya tamamlanmak üzere en geç, hata veya eksikliğin tespit edildiği günü izleyen iş günü içinde harcama birimine gönderilir. Hata veya eksiklikleri tamamlanarak tekrar muhasebe birimine verilenler, en geç iki iş günü sonuna kadar incelenerek işlem gerçekleştirilir.

Ödemelerin yapılmasında öncelik

(1) ANT Başkanlığının nakit mevcudunun tüm ödemeleri karşılayamaması hâlinde giderler, muhasebe kayıtlarına alınma sırasına göre ödenir. Ancak, bu ödemelerin yapılmasında sırasıyla;

a) Katkı payları hariç olmak üzere özlük haklarına ilişkin ödemelere,

b) Diğer kamu idarelerine ödenmesi gereken vergi, resim, harç, prim, fon kesintisi, pay ve benzeri tutarlara,

c) İhalesi yapılan temizlik, yemek hazırlama ve dağıtım, güvenlik, bilgisayar sistemlerine yönelik hizmet alımları gibi yoğun emek gerektiren, düzenli ve kesintisiz yürütülmesi gereken hizmetlere ilişkin ödemelere,

öncelik verilir.

(2) ANT Başkanlığının nakit mevcudunun yeterli olması durumunda ödemeler, ödeme ve tahsilat emri belgelerinin muhasebe biriminin kayıtlarına giriş sırası ve son ödeme sürelerine göre yapılır. Ödeme ve tahsilat emri belgesi ve eki belgeler üzerinde 24 üncü maddeye göre yapılan kontroller sonucunda noksanlığı tespit edilerek tamamlanmak üzere ANT Başkanlığının ilgili birimine iade edilen ödeme ve tahsilat emri belgelerindeki tutar, noksanlık tamamlanarak muhasebe birimi kayıtlarına alınır ve yeni giriş sırasına göre ödenir veya tahsil edilir.

ALTINCI BÖLÜM

Kasanın Günlük Kontrolü ve Vezne İşlemleri

Kontrol görevi

(1) Muhasebe yetkilileri, muhasebe birimlerinin kasa işlemlerini her günün sonunda kontrol eder. Muhasebe yetkilisinin görevi başında bulunamadığı durumlarda kontrol görevi vekili tarafından yerine getirilir.

Kasanın günlük kontrolü

(1) Kasa mevcudu muhasebe yetkilisi mutemetleri tarafından sayılır ve muhasebe yetkilisince kontrol edilir.

Vezne işlemleri

(1) Kasada tutulabilecek azami para miktarı üst yönetici tarafından belirlenir.

(2) Öncelikle acil ödemeler için, kasada bunları karşılamaya yetecek tutarda para, kasada tutulabilecek azami para miktarı dahilinde bulundurulabilir.

(3) Kasada bulunan paranın öngörülen sınırı aşan miktarı, muhasebe yetkilisi mutemetleri tarafından banka hesabına yatırılır.

YEDİNCİ BÖLÜM

Hesap Verme Sorumluluğu ve Birleşemeyecek Görevler

Hesap verme sorumluluğu

(1) ANT Başkanlığına ait her türlü gelirin elde edilmesi ve harcanmasında görevli ve yetkili olanlar ile bunlara ilişkin belgeleri düzenleyen, tetkik ve imza eden görevliler, kaynakların etkili, ekonomik, verimli ve hukuka uygun olarak elde edilmesinden, kullanılmasından, muhasebeleştirilmesinden, raporlandırılmasından ve kötüye kullanılmaması için gerekli önlemlerin alınmasından, düzenlenen belgelerin kanun, Cumhurbaşkanlığı kararnamesi, Cumhurbaşkanı kararı, yönetmelik ve ANT yönetim kurulu kararlarına uygun olarak hazırlanmasından sorumludurlar ve yetkili mercilere hesap vermek zorundadırlar.

Birleşemeyecek görevler

(1) Harcama yetkilisi ve muhasebe yetkilisi sıfat ve görevlerinden ikisi aynı kişide birleşemez. Bu görevleri yürütenler, bu Yönetmelikte belirtilen görev ve yetkileri dışında harcama sürecinde başka görev alamazlar.

SEKİZİNCİ BÖLÜM

Muhasebe Yetkilileri ve Muhasebe Yetkilisi Mutemetlerine Ait Devir İşlemleri

Muhasebe yetkilileri arasındaki devir işlemleri

(1) Devir işlemlerinde aşağıdaki fıkra hükümleri uygulanır.

(2) Muhasebe yetkilisi, yerine atanan veya görevlendirilen asil veya vekil muhasebe yetkilisi göreve başlamadan ve hesabını bunlara devretmeden görevinden ayrılamaz. Ancak, görev alanları içerisinde yapacakları kontrol ve incelemeler için, işlemlerden doğacak sorumluluk kendilerine ait olmak üzere en çok bir gün süre ile yerlerine vekil tayin edilmeden görevinden ayrılabilir.

(3) Mali yıl sona ermeden herhangi bir nedenle görevinden ayrılan muhasebe yetkilisi hesabını, yerine gelen muhasebe yetkilisine devreder. Muhasebe yetkilisinin hesaplarını görevi devralanlara devir süresi yedi gündür.

(4) Hastalık, ölüm, tutukluluk ve benzeri hâller ile kendinden sonraki muhasebe yetkilisine hesabını devretmekten kaçınma durumunda muhasebe yetkilisinin hesabı; yerine görevlendirilen asil ya da vekil muhasebe yetkilisine, devir alacak yeni muhasebe yetkilisinin başkanlığında en az üç kişiden oluşan bir devir kurulu aracılığı ile devredilir.

(5) Muhasebe yetkilisi, kendilerine verilen görev ve yetkilerinden bir kısmını yardımcılarına devredebilir.

(6) Muhasebe yetkilisi hakkındaki sorumluluk, devredilen işlerle ilgili olarak görev ve yetki devri yapılanlar hakkında da uygulanır.

(7) Muhasebe yetkilisi devrettikleri görev ve sorumlulukların, yardımcılar tarafından usulüne uygun olarak yerine getirilip getirilmediğini gözetmekle yükümlüdür.

(8) Devredilen görev ve yetki sınırları içerisinde olmakla birlikte, yardımcılar tarafından tereddüde düşülen konulardaki işlemler, uygun bulunması hâlinde muhasebe yetkilisi tarafından sonuçlandırılır.

(9) Muhasebe yetkilisi, görevlerinden her ne suretle ayrılırsa ayrılsın, yerine asil veya vekil olarak gelen ya da bırakılan memura yönetim dönemine ait hesaplar ile kendisinden önceki muhasebe yetkilisinden aldığı hesaplara ait devri, aşağıdaki hükümler doğrultusunda vermek zorundadır.

a) Kesin veya uzun süreli ayrılmalarda devir işlemleri;

1) Tayin, emeklilik gibi hâller ile geçici görev, kısa süreli askerlik, aylıksız izin, hastalık izni gibi iki aylık süreyi aşacağı önceden bilinen ayrılmalarda görevinden ayrılan muhasebe yetkilisi, yerine asil veya vekil olarak gelen muhasebe yetkilisine “Devir Cetveli” düzenleyerek ayrıntılı devir vermek zorundadır.

2) Devir cetvelinin düzenlenmesinden önce asil veya vekil olarak göreve başlayan muhasebe yetkilisi; hazır değerler, değerli kâğıtlar, menkul kıymet ve varlıklar ile teminat mektubu gibi değerleri sayarak teslim alır. Sayımda çıkan miktarlar, bu değerlere ait defterler üzerinde gösterilmekle beraber durum sayım tutanakları ile de tespit edilir. Sayım tutanakları beşer nüsha düzenlenerek devir cetveline eklenir. Defter ve tutanaklar, devir veren ve alan tarafından imzalanır. Bundan sonra bir yazı ile o günün sonu itibarıyla banka mevcudu sorularak bankadan bildirilen miktarın, banka hesabı defteri kayıtlarına uygunluğu sağlandıktan sonra her iki muhasebe yetkilisi tarafından imzalanır. Aynı gün bankaya ikinci bir yazı yazılarak, devir tarihinden itibaren görevinden ayrılan muhasebe yetkilisinin yerine asil veya vekil olarak atanan muhasebe yetkilisinin kimliği ile tatbiki imzası bildirilir. Yeni muhasebe yetkilisi fiilen görevine başlar.

3) Ayrılan muhasebe yetkilisi, ayrıldığı tarih itibarıyla hesap ve defter kayıtlarını tamamlatarak her ikisi arasında uygunluk sağlar.

4) Yukarıda belirtilen işlemler yapılıp kasa ve vezne sayımları sonucu kayıtlara göre noksan veya fazla çıkan tutarlar, ilgili hesaplara kaydedilerek kayıtlar günlük hâle getirilir ve bu kayıtlara göre devir cetveli düzenlenir.

b) Geçici ayrılmalarda devir işlemleri;

1) Kesin veya uzun süreli ayrılma sayılmayan ve iki aydan kısa süreli geçici görev ya da hastalık gibi nedenlerle ayrılmalarda ayrıntılı devir yapılmaz ve devir cetveli düzenlenmez. Bu gibi ayrılmalarda, ayrılan muhasebe yetkilisinin yerlerine bırakacakları vekil memurlar, vekâlet edecekleri süre içindeki işlemlerden sorumlu olacaklarından, kayıtlara göre kasa ve veznede bulunan değerleri sayarak teslim alırlar. Sayım işi, bu değerlere ait yardımcı hesap defterlerinin devir tarihine rastlayan sayfasına tutanak şeklinde yazılarak, devir veren ve devir alan muhasebe yetkilisi ile muhasebe yetkilisi mutemetleri tarafından imzalanır. Yeni muhasebe yetkilisi fiilen görevine başlar. Geçici ayrılmalarda bankaya yazılacak yazı ayrılan muhasebe yetkilisi tarafından imzalanır.

2) Geçici ayrılma, herhangi bir nedenle uzun süreli ayrılmaya dönüştüğü takdirde, devir kurulunca devir cetveli düzenlenerek kesin devir yapılır.

c) Devir vermeden ayrılmalarda yapılacak işlemler;

1) Devir vermeden ayrılan muhasebe yetkilisi, yeni atandıkları yerlere gittiklerinde işe başlayamayacaklarından ve emekli ve açığa alınma aylıkları dâhil aylık alamayacaklarından, muhasebe yetkilisinin devir vermeden ayrılmamaları; devir alan muhasebe yetkilisinin de, devir aldığı hesaplarda bir noksanlık görüldüğü takdirde kendisi sorumlu olacağından, devir sırasında hesaplar üzerinde ayrıntılı inceleme yapması ve ayrılan muhasebe yetkilisinin devir vermemesi hâlinde bu durumu maaş nakil ilmühaberinde belirtmesi gerekir.

2) Hastalık, ölüm ve tutuklanma gibi nedenlerden dolayı veya devir vermekten kaçınma hâllerinde, ayrılanın yerine gelen asil ya da vekil muhasebe yetkilisinin başkanlığında; seçilecek bir üye ile muhasebe yetkilisi mutemedinden oluşan devir kurulu eliyle veznede bulunan değerler yeni muhasebe yetkilisine teslim edilir. Verilen emir üzerine, devir kurulu önünde devir vermeyen veya veremeyen muhasebe yetkilisi varmış gibi ayrıntılı devir cetveli düzenlenerek devir işlemleri tamamlanır.

Muhasebe yetkilisi mutemetleri arasındaki devir işlemleri

(1) Muhasebe yetkilisi mutemetlerinin görevlerinden geçici veya kesin olarak ayrılmalarında, ayrılan muhasebe yetkilisi mutemedi ile yeni muhasebe yetkilisi mutemedi arasında aşağıda açıklandığı şekilde devir işlemi yapılır.

a) İzin, hastalık gibi nedenlerle ayrılmalarda, Ek - 2’ de yer alan ANT Başkanlığı kasa defterinin günlük toplamı alınarak veznede bulunması gereken para ve diğer değerler eski muhasebe yetkilisi mutemedi tarafından yeni muhasebe yetkilisi mutemedine tutanak düzenlenerek devredilir ve anılan tutanak yeni ve eski muhasebe yetkilisi mutemetleri ile muhasebe yetkilisi tarafından imzalanır.

b) Görevinden ayrılacak olan muhasebe yetkilisi mutemedi, yukarıda belirtildiği şekilde muhasebe yetkilisine hesabını vererek ibra edilmedikçe görevinden ayrılamaz.

c) Veznede muhafaza edilen para ve diğer değerler yeni muhasebe yetkilisi mutemedine devredilir.

ç) Devir işlemi, iki gün içinde tamamlanır.

(2) Muhasebe yetkilisi mutemedinin ayrılmalarında kasa hesabı defteri toplamı alınarak veznede bulunması gereken para, eski muhasebe yetkilisi mutemedi tarafından yeni muhasebe yetkilisi mutemedine devredilir ve yardımcı hesap defteri toplamını gösteren son sayfasında gerekli açıklama yapılarak, muhasebe yetkilisi ve muhasebe yetkilisi mutemetleri tarafından imzalanır. Bu işlem veznede bulunan tüm değerler için de yapılır. Ayrılan memura bu devrin onaylı bir örneği verilir.

DOKUZUNCU BÖLÜM

Ön Ödeme İşlemleri

Ön ödeme işlemleri

(1) Kesin ödeme öncesi personele ve yüklenicilere avans verilir.

(2) Tahakkuk ve ödeme işlemlerinin tamamlanmasını beklemeyecek kadar ivedi olan çeşitli giderler ile posta, kurye, geçici görevlendirmeler gereği avans verilmesi gereken durumlarda, harcama yetkilisinin uygun görmesi ve karşılığı ödeneğin saklı kalması kaydıyla personele ödemenin ve işin gereği tutar kadar avans verilebilir.

(3) Bir iş için verilen avans yalnız o iş için harcanır. Avans alan personele, avansını kapatmadığı sürece avans verilemez.

(4) Avans alan personel, aldığı avansa ilişkin harcama belgelerini, avansın alındığı tarihi takip eden bir ay içerisinde muhasebe birimine vermek ve üzerinde kalan avans bakiyesini nakden iade etmek zorundadır. Hesap döneminin son ayında alınan avanslar bir aylık süreye bakılmaksızın en geç dönemin son günü tümüyle kapatılır.

(5) Zamanında kapatılmayan avans; disiplin hükümleri saklı kalmak kaydıyla, avans alan personelin ilk ücret ve ödeneğinden yasal faiz kesilerek tahsil edilir.

ÜÇÜNCÜ KISIM

Muhasebe İşlemleri

BİRİNCİ BÖLÜM

Temel Muhasebe Kavramları ve İlkeleri

Temel muhasebe kavramları

(1) ANT Başkanlığının muhasebesi, muhasebe ilke ve kurallarının dayanağını oluşturan ve aşağıda belirtilen kavramlara göre yürütülür.

a) Süreklilik: ANT Başkanlığının faaliyetleri herhangi bir zaman sınırlamasına tabi olmaksızın sürdürülür.

b) Dönemsellik: ANT Başkanlığının faaliyetleri, belirli dönemlerde raporlanır ve her dönemin faaliyet sonuçları diğer dönemlerden bağımsız olarak saptanır.

c) Parayla ölçülme: Parayla ölçülebilen ekonomik olay ve işlemlere ilişkin muhasebe kayıtları, ortak ölçü olarak ulusal para birimi ile yapılır.

ç) Belgelendirme: Muhasebe kayıtları, gerçek durumu yansıtan ve usulüne uygun olarak düzenlenmiş belgelere dayandırılır.

d) Tutarlılık: Muhasebe uygulamalarının, faaliyet ve bütçe uygulama sonuçlarının ve bunlara ilişkin yorumların birbirini izleyen dönemlerde tutarlı bir şekilde karşılaştırılabilirliğinin sağlanması esastır. Uygulanan muhasebe politikalarının değişmesi durumunda, değişikliklerin ve mali etkilerinin mali tablo dipnotlarında açıklanması zorunludur.

e) Tam açıklama: Mali tablolar, bu tablolardan yararlanacak olanların doğru karar vermelerine yardımcı olacak ölçüde yeterli, açık ve anlaşılır şekilde düzenlenir.

f) Önemlilik: Bir hesap kalemi veya mali bir olayın nispi ağırlık ve değerinin, mali tablolarda yer verilecek önemde olması esastır.

g) İhtiyatlılık: Muhasebe uygulamasında muhtemel risklere ve olaylara karşı bu Yönetmelikte belirtilen durumlarda karşılık ayrılır.

Faaliyet sonuçları tablosu ilkeleri

(1) Faaliyet sonuçları tablosuna ilişkin ilkeler şunlardır:

a) ANT Başkanlığının faaliyetlerine ilişkin gelir-gider işlemleri, tahakkuk esasına dayalı olarak gelir ve gider hesaplarında izlenir.

b) Gerçekleşmemiş gelir veya giderler gerçekleşmiş gibi ya da gerçekleşenler gerçek tutarından farklı gösterilemez.

Bilanço ilkeleri

(1) Bilanço ilkeleri şunlardır:

a) Bilanço ilkelerinin amacı, ANT Başkanlığının tasarrufundaki kaynaklar ile bunlarla elde edilen varlıkların muhasebe kayıtlarının yapılması, mali tablolarının hazırlanması ve raporlanması yoluyla, belli bir tarihte ANT Başkanlığının mali durumunun ilgililer için saydam ve gerçeğe uygun olarak yansıtılmasıdır.

b) ANT Başkanlığı bilançosunu bu Yönetmelikte belirtilen şekil ve esaslara göre hazırlayıp sunar. Bilanço hesap tipinde hazırlanır. Hesap tipi bilançonun sol tarafında varlıklar, sağ tarafında ise yabancı kaynaklar ve öz kaynaklar yer alır.

c) Bütün varlıklar, yabancı kaynaklar ve öz kaynaklar bilançoda gayrisafi değerleriyle gösterilir.

Varlıklara ilişkin ilkeler

(1) Varlıklara ilişkin ilkeler şunlardır:

a) ANT Başkanlığının, bir yıl ya da normal faaliyet dönemi içinde paraya dönüştürülebilecek varlıkları bilançoda dönen varlıklar grubu içinde gösterilir.

b) ANT Başkanlığının bir yıl ya da normal faaliyet dönemi içinde paraya dönüşemeyen hizmetlerinden bir hesap döneminden daha uzun süre yararlanılan uzun vadeli varlıkları bilançoda duran varlıklar grubu içinde gösterilir. Dönem sonunda bilanço gününde, bu grupta yer alan hesaplardan vadeleri bir yılın altında kalanlar dönen varlıklar grubunda ilgili hesaplara aktarılır.

c) Mal ve hizmet karşılığı teminat veya depozito olarak verilen ön ödemeler varlıklar içinde gösterilir.

Yabancı kaynaklara ilişkin ilkeler

(1) Yabancı kaynaklara ilişkin ilkeler şunlardır:

a) ANT Başkanlığının bir yıl ya da normal faaliyet dönemi içinde vadesi gelen borçları, bilançoda kısa vadeli yabancı kaynaklar grubu içinde gösterilir.

b) Mal ve hizmet karşılığı teminat veya depozito olarak alınan tutarlar yabancı kaynaklar içinde gösterilir.

Öz kaynaklara ilişkin ilkeler

(1) Öz kaynaklara ilişkin ilkeler şunlardır:

a) Dönem faaliyet sonucu ile önceki yıl/yıllar faaliyet sonuçları bu grupta yer alır.

b) İlk açılış bilançosuna dâhil edilememiş bulunan varlık ve yabancı kaynakların envanteri yapıldıkça belirlenen değeri ilgili varlık veya yabancı kaynak hesabına ve net değere ilave edilir.

Nazım hesaplara ilişkin ilkeler

(1) Nazım hesaplara ilişkin ilkeler şunlardır:

a) ANT Başkanlığının varlık, kaynak, gelir ve gider hesaplarının dışında, muhasebenin bilgi verme ve izleme görevi yüklediği işlemleri, muhasebe disiplini altında toplanması istenen işlemleri ile gelecekte doğması muhtemel hak ve yükümlülüklerine ilişkin işlemlerini izlemek üzere nazım hesaplar kullanılır.

b) Nazım hesaplar yalnızca ilgili olduğu diğer nazım hesaplarla karşılıklı olarak borç ve alacak çalışan hesaplardan oluşur. Bu hesaplar mizanda ve bilançonun dipnotunda gösterilir.

İKİNCİ BÖLÜM

Muhasebe Kuralları ve Uygulanması

Muhasebe işlemi

(1) ANT Başkanlığının başka bir kamu idaresi veya diğer üçüncü kişilerle olan karşılıklı ekonomik ilişkileri veya ANT Başkanlığının kendi içinde muhasebe işlemi olarak değerlendirilmesi ve raporlanması gereken ve para cinsinden ifade edilebilen her türlü işlemi muhasebe işlemidir.

(2) Muhasebe işlemi; karşılıklı yükümlülük doğuran mübadele ilişkisi, bir mal veya hizmetin karşılıksız olarak başka bir kamu idaresi veya diğer üçüncü kişilere devri ve benzeri şekillerde gerçekleşir.

İşlemlerin belgeye dayanması ve belge düzeni

(1) Bütün muhasebeleştirme işlemlerinin kanıtlayıcı belgelere dayandırılması zorunludur. Kanıtlayıcı belgeler, muhasebeleştirme belgesinin hazırlanmasını gerektiren belgelerden oluşur.

(2) Usulüne uygun olarak düzenlenmiş ve yetkililerce imzalanmış olan muhasebeleştirme belgeleri; Ek-3’ te yer alan ANT Başkanlığı ödeme/tahsilat emri belgesi ve Ek-4’te yer alan ANT Başkanlığı muhasebe işlem fişi olup, kanıtlayıcı ve ispat edici belgelerdir.

(3) Muhasebe işlem fişi; harcama biriminin düzenlediği ödeme ve tahsilat emri belgesinin dışında kalan işlemler için muhasebe biriminin düzenlediği belgedir.

(4) Yaptırılan ya da satın alınan mal ve hizmet bedeli ile vergi ve ANT Başkanlığı personeli ile üçüncü kişiler lehine tahakkuk eden hakedişlerin ödenmesi, bir değerin teslimi, üçüncü kişilere ait hesaplar arasındaki aktarmalar ve genel olarak gider ya da harcamalar gibi işlemler; fatura, makbuz, çek, bordro, gider pusulası ve bunun gibi kanıtlayıcı belgelere dayandırılır.

(5) Harcama birimlerince yaptırılacak olan ödeme ve tahsilatlar için; ödeme veya tahsilat şekline göre yukarıdaki kanıtlayıcı belgeler, eksiksiz olarak biri asıl olmak üzere en az iki nüsha tanzim edilir.

(6) Bir giderin ödenmesinde gider çeşidine ve alım şekline göre; harcama talimatı, ihale onay belgesi ya da onay belgesinden yalnızca birinin düzenlenmesi yeterlidir.

(7) Harcama birimlerince tüm gelir ve giderler kontrol edilir. Kontrol edilen giderler ve gelirler için ödeme ve tahsilat emri verilir, muhasebe birimine kanıtlayıcı belgelerin asılları gönderilir.

Kayıt zamanı, gelir ve giderlerin yılı

(1) Bir ekonomik değer yaratıldığında, başka bir şekle dönüştürüldüğünde, mübadeleye konu edildiğinde, el değiştirdiğinde veya yok olduğunda muhasebeleştirilir.

(2) Hesaplar mali yıl esasına göre tutulur.

(3) Gelir ve giderler tahakkuk ettirildikleri mali yılın hesaplarında gösterilir.

Çift taraflı kayıt sistemi

(1) ANT Başkanlığı her türlü muhasebe işlemi çift taraflı kayıt sistemine göre kaydedilir. Bir hesaba borç veya alacak kaydedilen tutar, başka hesap ya da hesaplara alacak veya borç kaydedilir.

Kayıt düzeni ve kayıt düzeltmesi

(1) ANT Başkanlığının muhasebe birimleri, muhasebe işlemlerini, gerçekleşme sırasına göre düzenli bir şekilde hesap dönemi başında “1”den başlamak üzere hesap döneminin sonuna kadar numaralandırarak kaydederler.

(2) Muhasebe kayıtları ancak yeni bir muhasebe kaydı ile düzeltilir. Muhasebe belgesinde düzeltme işleminin gerekçesine yer verilir.

(3) Diğer defter ve kayıtlara rakam ve yazılar yanlış yazıldığı takdirde, yanlış rakam ve yazının üzeri okunacak şekilde çizilmek, üst veya yan tarafına ya da ilgili bulunduğu hesaba doğrusu yazılmak suretiyle düzeltilir.

(4) Defterlere geçirilen kayıtlar kazınmak, çizilmek veya silinmek suretiyle okunamaz hâle getirilemez.

(5) Menkul ve gayrimenkuller de dâhil olmak üzere Millî Savunma Bakanlığından devralınan varlıklar, yakıtlar gibi unsurların kayıt ve takibi muhasebe dışında yapılır.

Yabancı para cinsinden yapılan işlemler ve kur değişiklikleri

(1) Yabancı paralar ve yabancı para cinsinden izlenen varlıklar ve yabancı kaynaklar, raporlama tarihinde Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası döviz satış kuru üzerinden değerlemeye tabi tutulur, olumlu veya olumsuz farklar değerlemeye tabi tutulan mali işlerin varlık veya yabancı kaynak olmasına göre ilgili hesaplar ile gelir veya gider hesaplarına kaydedilir.

Amortisman ve tükenme payı uygulaması

(1) Amortisman ve tükenme payı tutarı gider olarak muhasebeleştirilir. Duran varlıkların ilk defa amortisman ve tükenme payı ile yeniden değerlemeye esas alınacak değeri maliyet bedelidir. Ancak, yeniden değerlemeye tabi tutulmuş olan varlıklar için amortisman ve tükenme payı hesaplamasına esas alınacak değer, yeniden değerleme sonucu ortaya çıkan değerdir. Bir varlık için yapılan harcamaların, varlığın iyileştirilmesi, ömrünün uzatılması veya veriminin arttırılması sonucunu doğurması durumunda, amortisman ve tükenme payı hesaplaması varlığın yeni değeri üzerinden yapılır.

Yeniden değerleme uygulaması

(1) Bilanço varlıkları ve bu varlıklar için geçmiş yıllarda ayrılmış olan amortismanlar, yeniden değerlemenin yapılacağı yıla ait oran ile çarpılmak suretiyle yeniden değerlenir.

(2) Yeniden değerleme neticesinde doğacak değer artış ve azalışları, ilgili maddi duran varlık hesabına kaydedilirken, karşılıkları da yeniden değerleme farkları hesabına kaydedilir.

ÜÇÜNCÜ BÖLÜM

Yevmiye Sistemi ve Kullanılacak Defterler

Yevmiye sistemi ve muhasebeleştirme belgeleri

(1) Muhasebe işlemleri, yevmiye tarihi ve müteselsil sıra numarasına göre maddeler hâlinde önce Ek-5’te yer alan ANT Başkanlığı yevmiye defterine kaydedilir, buradan da usulüne göre Ek-6’da yer alan ANT Başkanlığı büyük defterine (defter-i kebir) sistemli bir şekilde dağıtılır.

(2) Gerçekleşen işlemler muhasebeleştirme belgeleriyle kaydedilir. Belge olmadan kayıt yapılmaz. Gerçekleşen işlemler çerçeve hesap planındaki hesaplara kaydedilir. Yevmiye defterinde her zaman borç-alacak eşitliği bulunur.

Kullanılacak defterler

(1) Bu Yönetmeliğin uygulanmasında aşağıdaki defterler kullanılır:

a) Kasa defteri; merkez ve taşra teşkilatında kasa ile ilgili işlemlerin günü gününe kaydedildiği defterdir. Kasa işlemlerine ait defter, muhasebe yetkilisi ve muhasebe yetkilisi mutemedi tarafından durumun tespitine ilişkin açıklamaları ihtiva edecek şekilde düzenlenir.

b) Yevmiye defteri; kayda geçirilmesi gereken işlemlerin yevmiye tarihi ve müteselsil numara sırasıyla ve maddeler hâlinde düzenli olarak yazıldığı defterdir. Yevmiye defterine açılış kaydı yapıldıktan sonra, günlük işlemler muhasebeleştirme belgelerine dayanılarak kaydedilir.

c) Büyük defter (defter-i kebir); yevmiye defterinde kayda geçirilmiş olan işlemleri usulüne göre hesaplara dağıtan ve tasnifli olarak bu hesaplarda toplayan defterdir. İşlemler yevmiye tarih ve numara sırasına göre yevmiye defterine kaydedildikten sonra, aynı yevmiye tarih ve numarası ile her bir hesap için açılan büyük defterin ilgili sayfalarına tasnifli olarak kaydedilir.

ç) Envanter defteri; işe başlama tarihinde ve izleyen her hesap dönemi sonunda çıkarılan envanter ve bilançoların kaydedildiği defterdir.

d) Ek-7’de yer alan ANT Başkanlığı teminat mektubu defteri: Muhasebe birimlerine teminat ve depozito olarak teslim edilen teminat ve garanti mektupları ile şahsi ve garantiye ilişkin belgeler ve bunlardan ilgililerine geri verilenlerin kaydedildiği defterdir.