Tekel Ürünleri Toptan Satıcılığı Hakkında Yönetmelik (mülga)

BİRİNCİ BÖLÜM

Genel Hükümler

Amaç

Bu Yönetmeliğin amacı, Tekel ürünlerinin toptan satıcılığına ilişkin usul ve esasları düzenlemektir.

Kapsam

Bu Yönetmelik, Tekel ürünleri toptan satıcılığının kazanılmasına, kullanılmasına ve kaybedilmesine ilişkin hükümleri kapsar.

Hukuki dayanak

Bu Yönetmelik, 8/6/1984 tarihli ve 233 sayılı Kanun Hükmünde Kararname ile Tekel Ana Statüsüne dayanılarak hazırlanmıştır.

Tanımlar

Bu Yönetmelikte geçen;

Tekel: Tütün, Tütün Mamulleri Tuz ve Alkol İşletmeleri Genel Müdürlüğünü,

Tekel Ürünleri: Tekel, Bağlı Ortaklıkları ve iştirakleri tarafından üretilen veya herhangi bir suretle pazarlanması Tekel tarafından üstlenilmiş olan ürünleri,

Toptan Satıcı: Tekel ürünlerini, verilen bir hizmet ücreti veya kazanç karşılığında, münhasıran perakende satıcılara satan, satış belgesi ve tacir sıfatını haiz gerçek ve tüzel kişileri,

Perakende Satıcı: Tekel ürünlerini, verilen bir hizmet ücreti veya kazanç karşılığında tüketicilere satan, satış belgesi ve tacir sıfatını haiz gerçek ve tüzel kişileri,

ifade eder.

İKİNCİ BÖLÜM

Toptan Satıcılar

Sabit toptan satıcı

İl merkezlerinde belediye hudutları dahilinde faaliyet göstermekte olup;

a) İşyeri kendi mülkü olan veya işyerini en az beş yıl süreyle kiraladığına ilişkin noter onaylı kira sözleşmesi bulunan,

b) Bu işyeri, en az 2.000 m2 büyüklüğünde, ürünlerin teşhiri, satışı ve korunması için gerekli şartları taşıyan veya bir bölümü münhasıran tekel ürünleri için tefrik edilmiş bulunan,

c) İşin yapılacağı mahalde en az bin perakende satıcıya satış yapıldığını faturalarla belgelendiren,

d) Ayda en az 10.000 (onbin) kilogram tütün mamulü ve 3.000 (üçbin) kasa alkollü içki veya bunlardan birinin iki katını satacağını taahhüt eden,

gerçek veya tüzel kişilere kendilerine ait işyerlerinde satış yapmak üzere toptan satıcılık verilebilir.

Gezici toptan satıcı

İl ve ilçe merkezlerinde faaliyet göstermekte olup;

a) Ürünlerin teşhiri, satışı ve korunması için Tekel tarafından belirlenen şartları taşıyan, mülkiyeti kendilerine ait veya en az beş yıl süreyle kiralandığı noter onaylı kira sözleşmesine bağlanmış asgari illerde 200 m2, ilçelerde 100 m2 alana sahip bir işyeri olan,

b) Faaliyet alanlarındaki her 100 (yüz) perakende satıcısı için, üç yaşını geçmemiş kamyon, kamyonet, triportör, çekici, hafif romörk, ürün taşımaya elverişli minibüs ve benzeri araçlardan birinin mülkiyetine veya tam kullanma hakkını haiz olan,

gerçek veya tüzel kişilere, kendilerine veya perakende satıcılara ait işyerlerinde satış yapmak üzere ihale ile gezici toptan satıcılık verilebilir.

Toptan satıcılığın kazanılması

Bu Yönetmeliğin 5 inci maddesindeki şartları taşıdıkları yapılan inceleme sonucunda anlaşılanlara,Tekel Yönetim Kurulu Kararı ile sabit toptan satıcılık ve bu Yönetmeliğin 6 ncı maddesindeki şartları taşıyan ve yapılan ihaleyi kazananlara gezici toptan satıcılık verilebilir.

Yapılan ihale sonucunda, birden fazla katılımcının belirlenen asgari hizmet ücreti üzerinden gezici toptan satıcılık işini yapmaya istekli olduklarının belirlenmesi halinde, daha önce Tekelle iş ilişkisinde bulunan gerçek veya tüzel kişilerin faaliyetleri sırasında kasıtlı durumları veya yetersizliklerinin belirlenmemiş olması haklarında bu yolda işlem kaydıyla aynı mahalde daha önce toptan satıcılık yapmış olanlar ihalede tercih edilir. İhale sonucunun bu suretle de belirlenememesi halinde, ihaleyi kazanma sırası noter huzurunda yapılacak kura ile belirlenir.

Tekel, İhale Kanununa tabi olmadığından, ihaleyi yapıp yapmamakta veya dilediğine vermekte serbesttir.

Çalışma kuralları

Toptan Satıcılar, çalışmalar sırasında aşağıdaki kurallara uymak zorundadırlar.

a) Her iş günü kendilerine ait işyerlerinde resmi çalışma sürelerinden az olmamak üzere satış yapmak,

b) Haftada en az 2 kez perakende satıcıların işyerlerine gitmek ve perakende satıcılara talep ettikleri ürünleri satmak,

c) Bütün Tekel ürünlerini işyerlerinde ve imkanlar ölçüsünde satış araçlarında bulundurmak,

d) Perakende satıcıların karşılanamayan Tekel ürünleri taleplerini en geç izleyen gün bağlı bulundukları Tekel Başmüdürlüklerine bildirmek,

e) Bu Yönetmeliğin 6 ncı maddesinin (b) bendine konu araçların üzerine Tekel tarafından belirlenen renk ve boyutlara uygun monogramları yazdırmak ve ruhsatlarına monogramın yazılı olduğunu tescil ettirmek,

f) Satış belgesi olmayan perakende satıcılara satış yapmamak, bunları Tekele bildirmek ve satış belgesi almalarına yardımcı olmak,

g) Sahte ve kaçak Tekel ürünleri bulundurmamak ve satmamak,

h) Rakip firmaların ürünlerini doğrudan veya dolaylı olarak toptan dağıtıcılığını yapmamak,

ı) Tekel tarafından verilen toptan satış belgesini sabit işyerlerinde ve nakil vasıtalarında bulundurmak ve görünebilir bir şekilde asmak,

i) Tekel tarafından belirlenen bölgeler dışında ve barem fiyatlarını aşan fiyatlarla satış yapmamak.

Toptan satıcının sorumluluğu

Toptan Satıcılar, aşağıdaki işlem ve tasarruflarda bulunamazlar:

a) TEKELin hukuki temsilcisi veya vekili olmayan, toptan satıcılar TEKELi yükümlülük altına sokma veya TEKEL adına bağlayıcı nitelikte işlem yapma yetkisini haiz değillerdir.

b) Tekelin kullandığı marka ve ticari isimlerin Tekele ait olduğunu kabul eder, herhangi bir şekilde Tekel’in izni olmaksızın marka ve ticari isimlerini kullanamazlar.

c) TEKELe ait marka, amblem, patent ve benzerlerine, kendilerine yetki verilen bölgelerde herhangi bir şekilde tecavüz edildiğini, TEKEL perakende satıcılarında sahte veya kaçak ürünlerin satışının yapıldığını, kendilerine ruhsat verilmemiş kişi veya kurumlar tarafından Tekel ürünlerinin satıldığını görmeleri halinde, durumu en seri şekilde Tekel yetkililerine bildirmekle yükümlüdürler. Ancak, bu yükümlülük kendiliğinden mütecaviz taraf aleyhine yasal girişimde bulunma yetkisi verilmesi sonucunu doğurmaz.

d) TEKEL ile aralarındaki ticari sır niteliğindeki üretim, satış ve pazarlama konularındaki bilgileri, Tekel görevlileri dışında hiç kimseye açıklamamayı yahut bir başka şekilde vermemeyi peşinen kabul ve taahhüt ederler.

e) Toptan satıcılar; Yönetmelik kapsamındaki hak ve yükümlülüğü tamamen veya kısmen devredemez, teminat gösteremez veya sözleşmenin yerine getirilmesinde üçüncü kişilere yetki veremez,Yönetmelik kapsamında olup, toptan satıcının elinde bulunan TEKEL mamulleri üzerine haciz konulamaz.

Ürün alımı

Kendilerine toptan satıcılık yetkisi verilenler Tekel ürünlerini en az bir gün öncesinden siparişte bulunmak suretiyle depoların açık bulunduğu günlerde Tekelden, sadece bir işyerinde faaliyet gösteren sabit toptan satıcılar, mal ihtiyaçlarını bölgelerinde bulundukları gezici toptan satıcılardan temin ederler.

Ödeme ve kredili satış

Toptan satıcılar aldıkları ürünlerin bedelini, Tekele yahut Tekel tarafından belirlenen banka şubelerine nakden veya Tekelin çalışmakta olduğu bankaların Bloke Çekleri ile veya Elektronik Fon Transferi (EFT) yöntemi ile peşin olarak öderler.

Toptan satıcılara talepleri halinde, hazinece belirlenen bankaların teminat mektubu karşılığında, teminat tutarı kadar kredili ürün verilebilir. Piyasa şartları dikkate alınarak, yüksek alkollü içkiler ile tütün mamullerinde 21 güne, likör ve vermut da 45 güne, birada 60 güne ve şaraplarda ise 90 güne kadar kredili satış yapılabilir. Kredili satışlarda uygulanacak vade süreleri Yönetim Kurulu tarafından belirlenir.

Toptan satıcıların kendilerine tanınan bu kredi süresini, ticari teamüllere uygun olarak, perakende satıcılara yansıtmaları şarttır.

Peşin ve kredili satış uygulamasından istifade eden toptan satıcıların sözleşme sürelerinin uzatılması talepleri faaliyetleri sırasında kasıtlı durumlar veya yetersizliklerinin belirlenmemiş olması kaydıyla sözleşmedeki veya Tekel tarafından uygun görülebilecek satış ücretinin kabülü koşuluyla her defasında iki yıl uzatılabilir.

Hizmet ücreti

Toptan satıcılara sabit işyerlerinde yapacakları satış hizmeti karşılığı satın almış oldukları ürün bedelinin kredili satışlarda % 0,6 (binde altı) peşin satışlarda % 0.7 (binde yedi) oranında bir asgari hizmet ücreti verilir.

Gezici toptan satıcılara, ihale sonucu elde edilen oranda hizmet ücreti ödenir. Bunların iş yerlerine yapmış oldukları satışlar için, bu maddenin birinci fıkrasına göre hesaplanan hizmet ücreti peşin olarak ödenir. İhale sonucu belirlenen orana göre hesaplanan hizmet ücreti ile peşin hizmet ücreti arasındaki fark hizmetin görüldüğü ayı izleyen ay içerisinde ödenir.

İhale sırasında % 0.12 (binde oniki) asgari hizmet ücreti olarak belirlenmiş olup, bu oranın altında kalan teklifler değerlendirmeye alınmayacaktır.

Belge ve kayıt düzeni

Toptan satıcılar, perakende satıcıların işyerlerine götürerek yaptıkları mal satışları için düzenlenen faturaların birer nüshasını veya bu faturalara ilişkin bir listeyi müteakip ayın yedinci günü akşamına kadar ilgili Tekel birimine imza karşılığı tevdi ederler.

Her fiyat ayarlamasında, barem fiyatlarını ve beyiye miktarlarını gösterir bir liste toptan satıcılara verilir.

Toptan satıcılar, Tekel tarafından belirlenen perakende satış ve barem fiyatlarına herhangi bir itirazda bulunamazlar ve bu fiyatları değiştiremezler.

Toptan satıcıların kontrolü

Tekel, toptan satıcıların Tekel ürünlerinin satışı için tefrik ettiği yeri ve bu yerle irtibatlı stok deposu nakil vasıtaları ile defter ve belgelerini her zaman kontrole yetkilidir. Bu kontrol genel kurallar ve Tekel mevzuatı dahilinde yapılır.

Toptan satıcıların, Tekelden aldıkları ürünleri başka yerlerde satıp satmadıkları, satışlarının çevre satıcılarının ihtiyaçlarını karşılayıp karşılamadığı görevli memurlarca her zaman kontrol edilebilir.

Toptan satıcının satış yerleri veya deposunda bulunduracağı Tekel dışı ürünler, yapılacak kontrole engel teşkil edemez.

Satış kuralları

Toptan satıcı, pazarlayacağı diğer ürünün satışını arttırmak üzere, Tekel tarafından pazarlanan ürün satışını perakende satıcılar üzerinde etkileyici bir unsur olarak kullanamayacağı gibi, elindeki ürünü hiçbir şekilde satmaktan imtina edemez ve perakende satıcıları herhangi bir kayıt altına alamaz, belli bir ürünü tercih etmeye zorlayamaz.

Toptan satıcı, Tekelden izin almaksızın, işyeri ve işyeri müştemilatında Tekel tarafından pazarlanan veya rakip ürünlerin reklam ve promosyon uygulamalarına izin veremez, işyerinde, işyeri müştemilatında ve toptan satış bölümünde bazı ürünler için özel standlar ve teşhir gereçleri kullanamaz.

Ambalajların bozulmaması ve muhafazası

Toptan satıcı, Tekelden satın aldığı ürünün ambalajında herhangi bir değişiklik ve ilave yapamayacağı gibi, ürünün evsafını bozmayacak şekilde muhafaza etmek mecburiyetindedir.

Toptan satıcı, Tekel ürünlerini, paket ve ambalajları değiştirilmiş şekilde veya paket içindekiler azaltılmış olarak satışa sunamaz.

Aksine davranan toptan satıcının mamulatına Tekel yetkili birimlerince el konulur, herhangi bir şekilde yararlanılması mümkün olmazsa mamulün imhası yapılır.

Toptan satıcı, bu imha nedeniyle Tekelden herhangi bir hak veya tazminat talebinde bulunamaz.

Sözleşme yapılması

Bu Yönetmelikte yer alanlara ek olarak, Tekel tarafından belirlenecek toptan satıcıların faaliyetlerine ilişkin esaslar, ilgili Başmüdürlük ile toptan satıcı arasında yapılacak sözleşmede gösterilir.

Sözleşme süresi 2 (iki) yıl olup, sözleşme Tekel tarafından belirlenecek oranda nakdi adem’i ifa teminatının alınmasını ve yetkili merciin onayını takiben yürürlüğe girer.

Sözleşme aşamasında, nakdi teminat yerine süresiz ve kesin banka teminat mektubu alınabilir. Süreli ve kesin banka teminat mektubu hiçbir Tekel alacağı teminatsız bırakılmamak kaydıyla kabul edilebilir.

Fesih

Toptan satıcı, bu Yönetmelik ve akdedilecek sözleşme hükümlerine uymakla yükümlüdür. Bu yükümlülüklerin yerine getirilmemesi halinde yazılı ikaz edilir. Yazılı ikaza rağmen yükümlülüklerin yerine getirilmemesi halinde Tekel 60 gün süre ile toptan satıcı nam ve hesabına mamulat satışlarını sürdürür. Bu durumda Tekel lehine oluşacak farkı toptan satıcı defaten ve hiçbir itiraz dermayen etmeksizin ödemeye mecbur olup, Tekel ayrıca protesto çekmeye ve hüküm almaya hacet kalmaksızın toptan satıcının sözleşmesini, teminatını gelir kaydederek fesh edebilir. Bu fesih nedeniyle Toptan satıcı herhangi bir hak ve tazminat talebinde bulunamaz.

Yönetmelikte hüküm bulunmayan haller

Bu Yönetmelikte hüküm bulunmayan hallerde, TEKEL Alım-Satım Yönetmeliği hükümleri ve ilgili ve diğer TEKEL mevzuatı uygulanır.

İstisna

TEKEL tarafından üretilen yaprak tütünlerin satışı bu Yönetmelik hükümlerine tabi değildir.

Tekel satış depo ve mağazaları

İhtiyaç duyulan Başmüdürlük merkezlerinde, Tekel satış deposu veya satış mağazası açarak satış yapabilir. Bu duruma toptan satıcı herhangi bir itirazda bulunamaz ve bir menfaat talep edemez. İhaleye girecekler bu durumu peşinen kabul etmiş sayılır.

ÜÇÜNCÜ BÖLÜM

Son Hükümler

Kaldırılan hükümler

10/9/1996 tarihli ve 22753 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Tütün, Tütün Mamulleri, Alkol ve Alkollü İçkilerin Toptan Satışı Hakkında Yönetmelik ile bu Yönetmelikte ek ve değişiklik yapan yönetmelikler yürürlükten kaldırılmıştır.

Bu Yönetmelik Resmî Gazete’de yayımlanıncaya kadar sabit toptan satıcılık için Tekele müraacat etmiş bulunan firmalardan 5 inci maddenin (c) bendinde belirtilen işin yapılacağı mahalde en az bin perakende satıcıya satış yapılacağının faturalarla belgelendirilmesi uygulaması, 6 ay içinde belgelendirileceğinin noterden tasdikli taahhütname ile taahhüt edilmesi şeklinde uygulanır.

Halen, sözleşme süreleri sona ermemiş bulunan toptan satıcıların, eski Yönetmelik ve mevcut sözleşme hükümlerinden doğan hakları saklı olup, bu Yönetmelik hükümleri yeni sözleşme dönemleri için uygulanacaktır.

Yürürlük

Bu Yönetmelik yayımı tarihinde yürürlüğe girer.

Yürütme

Bu Yönetmelik hükümlerini Tütün, Tütün Mamulleri, Tuz ve Alkol İşletmeleri Genel Müdürü yürütür.