BİRİNCİ BÖLÜM
Amaç, Dayanak, Kapsam, Tanımlar ve Duyuru
Amaç, dayanak, kapsam ve tanımlar
(1) 4 numaralı Bakanlıklara Bağlı, İlgili, İlişkili Kurum ve Kuruluşlar İle Diğer Kurum ve Kuruluşların Teşkilatı Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinde belirtilen Kurumun görevleri ile ilgili olarak Türkiye Bilimsel ve Teknolojik Araştırma Kurumu tarafından; Bilim, Özel, Hizmet, Teşvik ve Teknoloji Ödülleri olmak üzere beş tür ödül verilmektedir.
a) Bilim Ödülü: Ülkemizde yaptığı çalışmalarla bilime uluslararası düzeyde önemli katkılarda bulunmuş hayattaki bilim insanlarına verilir.
b) Özel Ödül: Bilim Ödülü eşdeğeri olarak, yurtdışında yaptığı çalışmalarla bilime uluslararası düzeyde katkıda bulunmuş, Türkiye Cumhuriyeti vatandaşı, hayattaki bilim insanlarına verilir.
c) Hizmet Ödülü: Ülkemizdeki bilim ve teknolojinin gelişmesine üstün hizmette bulunmuş kişilere verilir. Hizmet Ödülü için hayatta olma şartı yoktur.
d) Teşvik Ödülü: Yaptığı çalışmalarla bilime gelecekte uluslararası düzeyde önemli katkılarda bulunabilecek niteliklere sahip olduğunu kanıtlamış, ödülün verildiği yılın ilk gününde 40 yaşını geçmemiş, Türkiye’de ikamet eden bilim insanlarına verilir. Ancak, TÜBA GEBİP Ödülü almaya hak kazanan ve Ödül süresini (üç yıl) başarıyla tamamlayan bilim insanları 40 yaşını doldurmuş olsalar bile, takip eden dönemde Teşvik Ödülüne başvurabilirler. Ayrıca kadın başvuru sahiplerinin her doğumu için 40 yaş sınırına bir yıl ilave edilir.
e) Teknoloji Ödülleri: Yenilikçi, teknik mükemmeliyet, rekabet özelliklerine sahip ürünlerin, süreçlerin ve girişimciliğin değerlendirilerek ödüllendirilmesi ve kamuoyuna tanıtılması amacıyla sermaye şirketlerine verilir.
(2) Birinci fıkrada sayılan ödül türleri haricinde, Yönetim Kurulu kararıyla belirlenen türde yeni bir ödül verilebilir. Bu kararda; ödülün türü, alanı, yöntem ve sayısı ile şartlarına ilişkin hususlar ayrıca belirlenir.
Duyuru ve başvuru kabul tarihleri
(1) Ödüllere ilişkin duyuru, bu Esasların eki mahiyetinde olup, her yıl TÜBİTAK Başkanlığı tarafından resmi internet adresinden yapılır. Ödül duyurusunda belirtilen belgeler hazırlanarak, TÜBİTAK Başkanlığı’na ilanda belirtilen tarihler arasında teslim edilir.
İKİNCİ BÖLÜM
Başvuru Yöntemi, Ödül Kategorileri, Şartları, Değerlendirme ve Ödüllerin Verilmesi
Başvuru yöntemi ve sayısı
(1) Bu ödüller için:
a) Teşvik Ödüllerine hayatta olan adaylar kişisel olarak başvurabilir veya aday gösterilebilirler. 2010 yılından başlamak üzere her bir ödüle en çok 3 kez başvuru yapılabilir. Bilim, Özel ve Hizmet Ödülü'ne kişisel başvuru olanağı bulunmamakta, aday gösterilmek gerekmektedir.
b) Bilim, Özel, Hizmet ve Teşvik Ödüllerine;
• Geçmişte TÜBİTAK Bilim, Özel, Hizmet Ödülü veya TÜBİTAK-TWAS Bilim Ödülü almış olanlar,
• Türkiye Bilimler Akademisi Konseyi,
• Üniversitelerin Senatoları,
• Bilimsel ve teknolojik alanlarda faaliyet gösteren kamu ve özel sektör kurum ve kuruluşlarının en üst karar alma organları,
• TÜBİTAK Ar-Ge ve Ar-Ge Kolaylık Birimleri Yönetim Kurulları ve TÜBİTAK Araştırma Grupları Yürütme Kurulları (kendi faaliyet alanlarında) aday gösterebilirler.
c) TÜBİTAK Teknoloji Ödüllerine yalnızca sermaye şirketleri başvurabilir.
Aynı dönemde başvuru yapılabilecek ödül sayısı
(1) Aynı dönemde TÜBİTAK Bilim, Özel, Hizmet ve Teşvik Ödülü kategorilerinden yalnızca birine başvurulabilir. Sermaye şirketleri Teknoloji Ödülü alt kategorilerinden yalnızca birine başvurabilir.
(2) TÜBA GEBİP Ödülü almaya hak kazanan ve ödül süresini (üç yıl) başarıyla tamamlayan bilim insanları TÜBİTAK Bilim, Özel, Hizmet ve Teşvik Ödüllerine başvurabilir.
Müracaatların değerlendirilmesi ve komisyon üyelerinin masrafları
(1) TÜBİTAK Bilim, Özel, Hizmet ve Teşvik Ödülleri için ayrı Teknoloji Ödülleri için ayrı olmak üzere aday başvuru değerlendirme faaliyetlerini yürütmek üzere TÜBİTAK Yönetim Kurulunca her yıl iki farklı komisyon kurulur. Bu komisyonlar, danışman görüşlerini alarak başvuruları değerlendirir ve sonucunu gerekçeleriyle TÜBİTAK Yönetim Kuruluna sunar. TÜBİTAK Yönetim Kurulu yaptığı değerlendirme sonucunda ödül kazananları belirler. Komisyon üyelerine her yıl Yönetim Kurulunca belirlenecek miktarda huzur hakkı ve yol gideri ödenir.
(2) Ödül değerlendirme sürecinde yapılan tüm değerlendirme ve oluşturulan görüşler ile değerlendirmelerine başvurulan hakem/danışman isimleri ve bunlar tarafından verilen görüşler gizli olup; sayılanlar 4982 sayılı Kanunun 26’ncı maddesinin birinci fıkrası gereğince bilgi edinme hakkı kapsamı dışındadır.
Verilebilecek ödül sayısı
(1) Bilim, Özel ve Hizmet Ödülleri; Temel Bilimler, Mühendislik Bilimleri, Sağlık Bilimleri ile Sosyal ve Beşeri Bilimler alanlarında verilir. Bilim Ödülü sayısı sekizi, Özel Ödül sayısı dördü ve Hizmet Ödülü sayısı dördü geçemez. Teşvik Ödülü; Temel Bilimler, Mühendislik Bilimleri, Sağlık Bilimleri, Sosyal ve
Beşeri Bilimler ve Kutup Çalışmaları alanlarında verilir. Teşvik Ödülü sayısı yirmiyi geçemez. Teknoloji Ödülleri sayısı dokuzu geçemez.
Ödüllerin verilmesi
(1) TÜBİTAK Bilim, Özel ve Teşvik Ödülleri; her yıl için TÜBİTAK Yönetim Kurulunca saptanan ayni ya da nakdi ödül ile ödülün türüne göre plaket ve beratı içerir. Hizmet Ödülü için sadece plaket ve berat verilir. Bilim ve Teşvik Ödülü alanlara ayrıca, her yıl Yönetim Kurulunca belirlenen miktarda, yurtiçinde yürüteceği araştırmalarda kullanılmak üzere araştırma desteği verilir. Söz konusu araştırma desteği, Bilim ve Teşvik Ödülü alan kişinin bu ödülü aldığı tarihten itibaren bir yıl içinde talebi üzerine bir defada veya parçalar halinde avans olarak verilebilir. Yapılan harcamalara ilişkin belgeler, avansın alındığı yıl içinde Araştırma Destek Programları Başkanlığına gönderilir. Araştırma Destek Programları Başkanlığınca uygun görülen harcamaların mahsubu yapılır. Bu kapsamda alınan malzemelerin mülkiyeti ödülü alan kişiye aittir.
(2) Teknoloji Ödülleri, ödülün türüne göre plaket veya beratı içerir.
(3) Hayatta olmayan bilim insanlarının ödülleri kanuni mirasçılarına verilir, bu durumda araştırma desteği verilmez.
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
Çeşitli ve Son Hükümler
Aday olamayacaklar
(1) TÜBİTAK Yönetim Kurulu üyeleri görevleri süresince bu ödüller için aday olamaz. Yönetim Kurulu Üyelerinin görevleri süresince, sahibi veya ortağı olduğu sermaye şirketleri bu ödüller için başvuru yapamaz.
Ödülleri kazananların ilanı ve masrafların karşılanması
(1) TÜBİTAK Bilim, Özel, Hizmet, Teşvik ve Teknoloji Ödüllerini kazananlar, aynı yıl içinde açıklanır.
(2) Ödüller, her yıl düzenlenecek bir törenle sahiplerine verilir. Ödül kazanmış olanların, törenin yapıldığı şehre gidiş-dönüş ve konaklama masrafları Kurum tarafından karşılanır.
Yürürlük
(1) Bu Esaslar Bilim Kurulunda kabul edildiği tarihte yürürlüğe girer.
Yürütme
(1) Bu Esaslar, TÜBİTAK Başkanı tarafından yürütülür.