Akdeniz Üniversitesi Biyolojik Çeşitlilik Araştırma, Geliştirme ve Uygulama Merkezi (AK-BİOME) Yönetmeliği (mülga)

Kuruluş

Akdeniz Üniversitesi Rektörlüğüne bağlı olarak, 2547 sayılı Kanunun 2880 sayılı Kanunla Değişik 7/d-2 maddesi uyarınca, “Biyolojik Çeşitlilik Araştırma, Geliştirme ve Uygulama Merkezi” (AK-BİYOM) kurulmuştur.

Amaç

Biyolojik Çeşitlilik Araştırma, Geliştirme ve Uygulama Merkezinin amacı, ülkemizin biyolojik zenginliklerinin, canlı türlerinin, genetik kaynakların ve ender özellikli doğal alanların belirlenmesi, tanımlanması, korunması, geliştirilmesi, onlardan sürdürülebilirlik ilkelerine uygun olarak en verimli şekilde yararlanılması; biyolojik zenginlik, doğal çevre ve doğal kaynak bilincinin yaygınlaştırılması için araştırma, geliştirme ve uygulama etkinliklerinde bulunmaktır.

Etkinlikler

Merkez amacına ulaşabilmek için aşağıdaki etkinliklerde bulunur;

a) Merkez, bölgenin biyolojik çeşitliliğini oluşturan habitatların, canlı türlerinin, genetik kaynakların ve bunlar arasındaki doğal olaylar dizisinin belirlenmesi, tanımlanması, korunması ve geliştirilmesi için çalışmalar yapar. Bu amacı gerçekleştirmek için yurtiçinde ilgili bakanlık yetkilileri, yörel yönetimler, diğer üniversiteler, vakıflar ve gönüllü kuruluşlar ile ortak çalışmalarda bulunur. Yurtdışında benzer amaçlar doğrultusunda çalışan üniversite birimleri, araştırma merkezleri, bilimsel amaçlı vakıflar, enstitüler, ülkemizin taraf olduğu uluslararası kuruluşlar ile işbirliği içinde ortak çalışmalar yapar.

b) Doğal çevremizin ve biyolojik zenginliklerimizin saptanması, korunması, geliştirilmesi ve sürdürülebilirlik ilkelerine uygun yönde kullanılması için, toplumun her kesiminin bilinçlendirilmesi faaliyetlerinde bulunur. Bu konularda geziler, toplantılar, yaz okulları ve kurslar düzenler; sergiler açar ve yayınlar yapar. Gerektiğinde bu çalışmalarla ilgili sertifikalar verir. Üniversite elemanlarının ve öğrencilerinin bu ve benzeri etkinliklere katılmasını teşvik eder.

c) Biyolojik zenginliklerle ilgili görsel - işitsel her türlü dokümantasyonu sağlar. Bunlardan üniversite elemanlarının, öğrencilerin ve kamuoyunun yararlanmasını gerçekleştirir.

d) Canlı doğal kaynaklarımızın idaresi, işletilmesi ve halkın onlardan bilinçli bir şekilde yararlanması yönünde yöntemler ve öneriler geliştirir. Bölgedeki Milli Parkların, nadir özellik taşıyan diğer doğal ekosistemlerin, habitatların ve bu ortamlardaki biyolojik zenginliklerin belirlenmesi, bunların yapı, işleyiş ve özelliklerinin araştırılması, geliştirilmesi, korunması ve tanıtılması yönünde ilgili kurum ve kuruluşlarla işbirliği yapar.

e) Antalya çevresinde su akış havzasında yer alan ve kent için hayati önem taşıyan, (kente yeraltı su kaynağı temini ve yukarı havzadan kente gelen sel baskınlarının önlenmesi bakımından özel önemi olan, fakat kent çevresindeki düzensiz yerleşimin tehdidi altında bulunan) geniş bir doğal alanın belirlenmesi, buradaki biyolojik zenginliklerin korunması, özelliklerinin araştırılması ve böyle bir alanın bir “Açık Doğa Laboratuvarı” alanı olarak ayrılması ve geliştirilmesi yönünde, ilgili bakanlıklar, yerel yönetimler, kurum ve kuruluşlarla işbirliği yapar. Bu sahanın kenar zonlarda ve saha ile bütünlük arzedecek şekilde bir Bölgesel Botanik Bahçesi, bir Zooloji Bahçesi, bir Doğa Tarihi Müzesi (Natural History Museum) ve bir Gen Bankası kurulması ve bunların geliştirilmesi yönünde çalışmalarda bulunur.

f) Üniversiteye bağlı “Açık Doğa Laboratuvarının yerel kamuoyu, yerli ve yabancı turistler ve okul çağındaki gençler için bir “doğa eğitim merkezi” haline getirilmesi ve geliştirilmesi yönünde çalışmalar yapar. Bu bölgeyi model olarak ele alıp, bölgedeki canlı türleri ile diğer tabiat varlıkları üzerinde araştırmalar ve uygulamalar yapılmasını sağlar.

g) Türkiye’de ve Bölgemizde ekoturizmin düzenli ve sağlıklı geliştirilmesi ve sürekliliği konusunda, ilgili kurum ve kuruluşlarla işbirliği içinde, bilimsel temellere dayalı araştırmalar yapar ve teknikler geliştirir.

h) Bölgemizde hızla gelişen tarım, endüstri ve turizm yatırımlarının, karasal ve sucul ekosistemlere yapabileceği etkileşimleri araştırır; bu etkilerin iyileştirilmesi yönünde bilimsel veriler ve öneriler ortaya koyar. Canlı doğal kaynaklarımızın sürdürülebilirliği sağlanacak şekilde, bunlardan en iyi biçimde yararlanma yöntemlerini geliştirmede yardımcı olur.

ı) Doğal çevremizin ve biyolojik zenginliklerimizin saptanması, tanımlanması, korunması, geliştirilmesi ve sürdürülebilirlik ilkelerine uygun yönde kullanılması için, danışmanlık hizmeti verir. İlgili kamu ve özel kuruluşlardan gelecek istemler üzerine “Flora ve Fauna” ile ilgili “Çevresel Etki Değerlendirme” (ÇED) çalışmaları yapar ve raporlar hazırlar. Bu yönde yapılmış ÇED raporlarının ve çalışmalarının bilimsel ölçütlere uygunluğu üzerinde görüş bildirir.

j) Doğal alanlarda yaşayan canlı türlerinin, biyoteknolojik gelişmelerde genetik kaynak olarak değerlendirilmesi yönünde, ulusal ve uluslararası kuruluşlarla birlikte çalışmalarda bulunur.

k) Biyolojik Çeşitlilik konusunda çalışan yurtiçi ve yurtdışı kuruluşlarla bağlantılar kurarak, biyolojik çeşitlilik ve doğal çevre konusunda bilgi ve görgüsünü arttırmak isteyen araştırıcı ve öğrencilere, maddi ve manevi destekler sağlama, bu konuda gerekli ortam ve olanaklar hazırlama yönünde katkıda bulunur. Üniversitede mezuniyet öncesi ve sonrasında, araştırma ve uygulama yapacak olan öğretim elemanı ve öğrencilerin yetişmesini teşvik eder.

l) Biyolojik Çeşitlilik Araştırma, Geliştirme ve Uygulama Merkezinin kuruluş amacına ve Yükseköğretim Kanununda belirtilen amaç ve ilkelere uygun olan diğer çalışmaları yapar.

Merkezin organları

Biyolojik Çeşitlilik Araştırma, Geliştirme ve Uygulama Merkezi’nin Yönetim Organları, Merkez Müdürü ve Yönetim Kurulu’dur. Ayrıca, Merkezin Danışma Organı niteliğinde, Merkez üyelerinden oluşan bir Genel Kurul vardır.

Merkez Müdürü; Müdürün görev, yetki ve sorumlulukları

Merkez Müdürü Rektör tarafından, Merkezin amaçlan doğrultusunda araştırmalar ve yayınlar yapmış, kadrolu öğretim üyeleri arasından iki yıl için atanır. Merkez Müdürü kendisine yardımcı olmak üzere, Yönetim Kurulu üyelerinden birini Müdür Yardımcısı olarak seçer. Merkez Müdürü görevi başında olmadığı zaman, yardımcısı kendisine vekalet eder. Göreve vekalet altı aydan fazla süremez. Bu durumda yeni bir Merkez Müdürü atanır.

Merkez Müdürü’nün görev yetki ve sorumlulukları:

a) Merkezi temsil etmek ve Yönetim Kuruluna başkanlık etmek,

b) Yönetim Kurulu Kararlarını bu Yönetmelik çerçevesinde uygulamak,

c) Merkezin İdari işlerini yürütmek, yazışmalarını yapmak, gerekli eşgüdüm ve denetimi sağlamak,

d) Yönetim Kurulu tarafından hazırlanan “Merkezin Yıllık Bütçesini” ve “Yıllık Faaliyet Raporunu” Rektörlüğe sunmaktır.

Merkez Yönetim Kurulu; Kurulun görev, yetki ve sorumlulukları

Merkez Yönetim Kurulu beş kişiden oluşur. Merkez Müdürü, Yönetim Kurulu’nun doğal üyesidir. Diğer üyeler, Merkezin amaçlarının gerektirdiği konuda uzman olan, tam gün çalışan ve Müdürün önereceği iki misli Öğretim Elemanı aday arasından, Rektör tarafından seçilerek iki yıl için görevlendirilir. Süresi dolan üyeler yeniden seçilebilir. Süresi dolmadan boşalan ya da altı aydan fazla üniversite dışında görevlendirilen üyenin yerine, kalan süreyi tamamlamak üzere, aynı yöntemle yenisi seçilir. Yönetim Kurulu olağan olarak ayda bir kez, gerekli olduğunda Müdürün çağrısı üzerine ve çoğunluk sağlanarak toplanır. Kararlar, kurula katılanların salt çoğunluğu ile alınır. Oyların eşit olması durumunda Müdürün oy kullandığı tarafın görüşü çoğunluk görüşü sayılır.

Merkez Yönelim Kurulu’nun Görev, Yetki ve Sorumlulukları:

a) Merkezin çalışma programını hazırlamak ve yürütmek,

b) Merkezin yıllık bütçe tasarısını ve yıllık faaliyet raporunu hazırlamak,

c) Merkez bünyesinde kurulacak bilimsel çalışma gruplarında çalışacak Öğretim Elemanlarının seçimini yapmak ve görevlendirmeleri için Rektöre sunmak,

d) Araştırma ve Uygulama projelerini, burs, kurs ve eğitim önceliklerini, bilimsel çalışma kurullarının da katkıları ile değerlendirmek, görevlendirilecek kişi ve üniversite birimlerini belirlemek,

e) Üniversite dışı kamu ve özel kurum kuruluşları ile yapılacak işbirliği esaslarını belirlemek, protokol taslaklarını hazırlamak,

f) Üniversite birimleri ve öğretim elemanlarınca yürütülecek olan danışma, proje ve benzeri hizmetlerin, döner sermayeye aktarılmak üzere bedelini belirlemek,

g) Biyolojik Çeşitlilik konusunda yapılan ve Merkeze başvuran çalışmalardan teşvike layık olanları belirlemek ve Merkezin bütçe olanaklarını da dikkate alarak, belirli yıllarda verilecek Teşvik Ödülünün miktarını ve sayısını saptamak,

h) Merkeze atanacak idari ve teknik personelin seçimini yapmaktır.

Genel Kurul; Genel kurulun görev, yetki ve sorumlulukları

Genel Kurul, Müdür Başkanlığında, Müdür Yardımcısı, Yönetim Kurulu Üyeleri ve Asil Üyelerden oluşur.

Genel kurul ilke olarak, Müdürün çağrısı üzerine yılda enaz bir kere toplanır. Merkezin çalışmaları hakkında Genel Kurul’a bilgi verilir. Genel Kurul, Merkezin faaliyetleri hakkında görüşlerini bildirir. Merkezin kurul ve kuruluşlarına önerilerde bulunur.

Genel Kurul, Merkezin amaçlarının gerektirdiği konuda uzman olan, tam gün çalışan ve Müdürün önereceği Öğretim Elemanları arasından, bu Yönetmeliğin 7 nci maddesine göre Merkez Yönetim Kuruluna seçilecek adayları belirler.

Mali hükümler

Merkezin gelirleri şu kalemlerden oluşur:

a) Üniversite bütçesinden tahsis edilecek ödenekler,

b) Döner Sermaye gelirleri,

c) Merkezin her türlü eğitim-öğretim, kurs ve yayın etkinliklerinden sağlanan gelirler,

d) Proje ve danışmanlık hizmetlerinden ve işletilen tesislerden elde edilen gelirler,

e) Merkeze yapılacak her türlü bağış, yardım ve üye ödentileri.

Merkezin giderleri şu kalemlerden oluşur:

a) Merkez etkinliklerinin uygulanması ve gerçekleştirilmesi için yapılacak giderler,

b) Yönetim giderleri,

c) Eğitim, öğretim, yayın ve bilimsel toplantılarla ilgili giderler,

d) Telif, Danışmanlık, Teşvik Ödülü için ayrılan giderler,

e) Yapılan projelere, işletilen taşıt ve tesislere ait giderler,

f) Merkez Yönetim Kurulu kararı ile yapılacak diğer harcamalar.

Döner Sermaye kapsamındaki hizmetlerde, Merkezin Döner Sermaye Yönetmeliği hükümleri uygulanır.

Merkez tarafından desteklenen araştırmalar kapsamında alınan her türlü alet, ekipman ve demirbaşlar Merkezin kullanımına tahsis edilir.

Üyelik

Merkezin asil ve onur üyeleri vardır.

a) Asil Üyeler: Merkezin amacına uygun araştırmaları ile tanınmış yerli ve yabancı araştırmacı veya bilim adamları arasından, Merkez Yönetim Kurulunun ya da üç üyenin önerisi ile Merkez Yönetim Kurulu tarafından seçilir.

b) Onur Üyeliği: Merkeze ve Merkezin amaçlarına maddi ve manevi katkılarda bulunan yerli ve yabancılara, Merkez Yönetim Kurulu kararı ile "Onur Üyesi” payesi verilir.

Yıllık üye ödentilerinin tutarı, Merkez Yönetim Kurulu tarafından, her yıl için yeniden belirlenir. Her üye, kendi başvurusu ile Merkez Üyeliğinden ayrılabilir. Merkez Yönetmeliğinin amacına ya da merkezin onuruna aykırı davranışta bulunanlar, Merkez Yönetim Kurulu karan ile üyelikten çıkarılır.

Diğer hükümler

Merkezin İta amiri Rektördür. Rektör bu yetkisini, uygun gördüğü ölçü ve hallerde Rektör Yardımcılarından birine devredebilir.

Merkezin akademik, teknik ve idari personel ihtiyacı 2547 sayılı Yükseköğretim Kanununun 13 üncü maddesine göre Rektör tarafından görevlendirilecek elemanlarla karşılanır.

Uluslararası iletişimlerde “Akdeniz Üniversitesi Biyolojik Çeşitlilik Araştırma, Geliştirme ve Uygulama Merkezi”nin (AK-BİYOM) adı, “Biodiversity Research, Development and Application Center at Akdeniz University” (MED-BİOME) olarak geçebilir.

Bu Yönetmelikte yer almayan hususlarda genel hükümler uygulanır.

Yürürlük

Bu Yönetmelik yayımlandığı tarihte yürürlüğe girer.

Yürütme

Bu Yönetmelik hükümlerini Akdeniz Üniversitesi Rektörü yürütür.