EN
TR
T.C. TARIM VE ORMAN BAKANLIĞI
Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü
Teknik Araştırma ve Kalite Kontrol Dairesi Başkanlığı
Sayı: E-75136920-200-4948205
Konu: Kalite Kontrol Faaliyetleri Genelgesi
GENELGE
2024/11
DSİ projelerinde kalite kontrol ve laboratuvar faaliyetlerinin eksiksiz, etkin ve verimli bir şekilde gerçekleştirilmesi ve teşkilatımız genelinde uygulamada birlikteliğin sağlanması için aşağıdaki esaslara uyulması gerekmektedir.
DSİ projelerinde kalite kontrol faaliyetleri, işe ait sözleşme ve ekleri dikkate alınarak, Kalite Kontrol Teknik Şartnamesi, Kalite Kontrol Rehberi ve Kalite Kontrol Planı'nda belirtilen esaslara göre yerine getirilmelidir.
Daire Başkanlığımızın görevleri, Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü Görev, Yetki ve Sorumluluklara İlişkin Usul ve Esasları 07.12.2022 tarih ve 2940184 sayılı Genel Müdürlük Olur'u ile düzenlenmiştir. Bu görevler özet olarak; "Genel Müdürlüğün görev alanına giren konularda modern teknoloji, bilim ve ekonomi kurallarına uygun olarak gerekli teknik araştırma, geliştirme, laboratuvar ve kalite kontrol çalışmalarını, yapmak/yaptırmak, laboratuvar ve kalite kontrol faaliyetlerini DSİ Teşkilat Rehberi'nde belirtilen usul ve esaslar dahilinde, Kalite Kontrol Genelgesi, Kalite Kontrol Teknik Şartnamesi ve Kalite Kontrol Rehberi ve diğer düzenlemelere uygun olarak, etkin, verimli, kontrol edilebilir ve sistematik bir anlayış içerisinde, merkez ve taşra hizmet birimlerinde uygulamada birlikteliğin sağlanması için gerekli tedbirleri alarak yürütülmesini sağlamak, DSİ projelerinin ön inceleme, planlama, projelendirme, inşa ve işletme aşamalarında gerçekleştirilen laboratuvar ve kalite kontrol faaliyetlerinin merkez ve bölge laboratuvarları tarafından etkin ve verimli bir biçimde yürütülmesi için gerekli tedbirleri alarak uygulamak/uygulatmak şeklinde tanımlanmıştır.
DSİ Bölge Müdürlükleri Kalite Kontrol ve Laboratuvar Şube Müdürlüklerinin görevleri, 31.03.2023 tarih ve 3300593 sayılı Genel Müdürlük Olur'unda, "DSİ Bölge Müdürlüklerinde yürütülen projelerle ilgili laboratuvar faaliyetlerini TS EN ISO/IEC 17025 Laboratuvar Akreditasyonu gereklerine göre yürütmek, projelerimizde kullanılan tüm malzemelerin kalite kontrol işlerini gerçekleştirmek, denetlemek, izlemek, kendisine bağlı birimlerin çalışmasını analiz etmek, verimi saptayacak ölçütler belirlemek, birimi ile ilgili gerekli talimatları hazırlamak ve uygulamak, çalışma sonuçlarını değerlendirerek gerekli olduğunda düzeltmeler yapmak ve bu konuda gerekli tüm önlemleri almak/aldırtmak, geçici ve kesin kabullerde, kabul heyetlerince istenecek aydınlatıcı teknik bilgileri ulusal ve uluslararası standartlara, teknik şartnamelere ve deney sonuçlarına dayanarak vermek" şeklinde tanımlanmıştır.
Projeye ait sözleşmenin, İdare tarafından imzalanmasından sonra, işe başlanılmadan önce, iş programına uygun olarak, DSİ Laboratuvarları F 0 16 00 89 "Kalite Kontrol Planı" yüklenici tarafından hazırlanacak ve onay için İdareye sunulacaktır. Onaylanan Kalite Kontrol Planı, işlerin takibi ve kalite kontrolü açısından Bölge Kalite Kontrol ve Laboratuvar Şube Müdürlüğüne gönderilecektir. İşin yapımı esnasında, kullanılacak her türlü madde, malzeme veya mamulden, Kalite Kontrol Rehberi ve Kalite Kontrol Planında belirtildiği şekilde alınacak numuneler üzerinde gerekli deney işlemleri gerçekleştirilecektir.
Bu itibarla, kalite kontrol faaliyetleri kapsamında; işin sözleşmesi ve ekleri incelenerek, uygun nitelikte kalite kontrol personeli (mühendis, laborant, laborant yardımcısı vb.) Kalite Kontrol ve Laboratuvar Şube Müdürünün teklifi ile Bölge Müdürü'nden Olur alınarak görevlendirilecektir. Şantiyede görevlendirilen numaralı şube müdürlüğü personeli, teknik sorumluluk bakımından Kalite Kontrol ve Laboratuvar Şube Müdürüne bağlı olacaktır.
Şantiyede yapılan deneylerle ilgili tanzim edilecek laboratuvar deney formları; kalite kontrol personeli, yüklenici vekili ve yapı denetim görevlisi tarafından imzalanacaktır. İmzalanan deney formlarının suretleri, mamul, malzeme ve/veya imalatın uygunluk değerlendirmesinin yapılabilmesi için, hakediş tanzimine başlanmadan en az 5 iş günü öncesinde Kalite Kontrol ve Laboratuvar Şube Müdürlüğünde olacak şekilde yapı denetim görevlisinin bağlı olduğu birim tarafından resmi yazı ekinde gönderilecektir.
Sözleşme ve eklerinde belirtilen sayıda, yeterli deney sonucu olmaması durumunda, malzeme ve/veya imalata ait, tamamlanamayan uygunluk değerlendirmeleri, değerlendirmeye esas yeterli verinin elde edilmesi sonrasında, gecikme olmaksızın tamamlanacaktır.
Devam eden işlerde, kalite kontrol amacıyla yapılacak olan deneyler ve makamın bilgisi dahilinde çapraz kontrol amacıyla alınan/alınacak numunelere ait olan deneyler de dahil olmak üzere ve yapı denetim görevlisi veya kabul heyetleri tarafından yapılan taleplere ilişkin deney bedelleri, yükleniciden, işin sözleşmesinde başkaca bir hüküm yoksa "DSİ Laboratuvarları Deney Birim Fiyat Listesi"nde belirtilen fiyatlar üzerinden tahsil edilecektir.
Henüz ihalesi yapılmamış, yüklenicisinin belirlenmiş olmadığı işlerle ilgili veya İdare tarafından yapılacak olan ilk inceleme, ön inceleme, planlama ve kati proje çalışmaları kapsamında deneye tabi tutulacak malzemelerden, arazi deneylerinden ve garanti süresi biten işlerden herhangi bir deney bedeli alınmayacaktır.
Malzeme ve/veya imalatın uygunluğunun değerlendirilmesi için alınan numune, yüklenici firmanın yetkilisi ve yapı denetim görevlisinin nezaretinde, idarenin kalite kontrol personeli tarafından kayıt altına (form, tutanak vb.) alınacaktır. Deneye tabi tutulacak numuneler, Kalite Kontrol Rehberinde belirtilen ilgili birimin sorumluluğunda, talep edilen deneyler de belirtilerek resmi yazı ile DSİ Laboratuvarına teslim edilecektir.
Deneyler, Bölge Kalite Kontrol ve Laboratuvar Şube Müdürlüğü tarafından tutanakla alınan numuneler üzerinde gerçekleştirilecek ve elde edilen deney sonuçları ilgili tüm taraflara resmi yazı ile gönderilecektir.
DSİ laboratuvarlarının hizmet kapsamında olmayan veya iş yoğunluğu vb. nedenlerle zamanında yapılamayan deneyler, Kalite Kontrol ve Laboratuvar Şube Müdürlüğü, Kalite Kontrol Mühendisi ve yap ı denetim görevlisinin birlikte belirlediği diğer akredite laboratuvar(lar)da yaptırılacaktır. Ancak, teknik nedenlerle akredite laboratuvara yaptırılamayan deneyler, gerekçesi yapı denetim görevlisi tarafından belirtilerek varsa Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı'nca yetkilendirilmiş/onaylanmış laboratuvarlara yaptırılabilecektir.
Kalite Kontrol ve Laboratuvar Şube Müdürlüğü, malzemenin ve/veya imalatın uygunluk değerlendirmesini, şantiyede yapılan deneyler ve incelemeler veya şantiye haricindeki DSİ Laboratuvarları tarafından hazırlanan deney raporları üzerinden yapacaktır.
Şantiyeye gelen malzemelerin standarda/şartnameye uygunluk deneyleri ve laboratuvarda elde edilen deney sonuçlarının değerlendirilmesi, Kalite Kontrol ve Laboratuvar Şube Müdürlüğü tarafından yapılacak olup, bu malzemeler ile yapılan imalatların kalite kontrolü ise Yapı Denetim Görevlisinin sorumluluğunda ve Kalite Kontrol Mühendisinin bilgisi dahilinde eşgüdüm halinde gerçekleştirilecektir.
Kalite Kontrol ve Laboratuvar Şube Müdürlüğü, malzeme ve/veya imalatın uygunluğunun değerlendirilmesine esas deney sonuçları eline geçtikten sonra beş iş günü içerisinde, işin sözleşmesi ve eklerini dikkate alarak "Deneyi Yapılan Malzeme ve/veya İmalat Uygunluk Formu" düzenleyip, ekleriyle birlikte ilgili birime gönderecektir.
Deneyleri, DSİ laboratuvarlarında yapılmayan malzemelerin uygunluk değerlendirmesi, yapı denetim görevlisi tarafından yaptırılacaktır. Bu durumda, yapı denetim görevlisi, hakediş ekinde yer almak üzere "Deneyi Yapılan Malzeme ve/veya İmalat Uygunluk Formu"nu düzenleyecektir.
Kalite Kontrol ve Laboratuvar Şube Müdürlüğü, malzeme ve/veya imalatın uygunluk değerlendirmesi sonucunda, bir deney sonucunun veya imalatın uygun olmadığını tespit etmesi durumunda, uygunsuzluğun giderilmesi, tekrarının önlenmesi amacıyla ilgili birimleri ve Bölge Müdürünü bilgilendirecektir.
4703 Sayılı, "Ürünlere İlişkin Teknik Mevzuatın Hazırlanması ve Uygulanmasına Dair Kanun" kapsamında Yapı Malzemeleri Yönetmeliğine (305/2011/AB) uygun olarak kullanılan tüm malzemelerin CE belgelerinin veya G uygunluk belgelerinin olmasına dikkat edilmesi ve belgesi olmayan ürünlerin hiçbir şekilde imalatlarda kullanılmaması sağlanacaktır. Malzemenin CE veya G belgesi olması tek başına yeterli görülmeyecek, standardına ve/veya şartnamesine uygunluk için öncelikle DSİ Laboratuvarlarında, DSİ Laboratuvarlarında işlerin yoğun olması halinde Kalite Kontrol ve Laboratuvar Şube Müdürünün ve yapı denetim görevlisinin birlikte belirlediği diğer akredite laboratuvar(lar)da uygunluk deneyleri yapıldıktan sonra uygun çıkması halinde imalatlarda kullanılmasına müsaade edilecektir.
İşin sözleşme ve eklerinde aksi bir durum belirtilmemişse, rehberde belirtilen kalite kontrol faaliyetlerinin yürütüleceği laboratuvarların öncelik sırası aşağıda belirtilmiştir:
1. İdarenin kontrolü altındaki Şantiye Kalite Kontrol Laboratuvarları (ŞKK),
2. Bölge Kalite Kontrol Laboratuvarları (BKK),
3. Pilot Bölge Laboratuvarı (PBL),
4. Teknik Araştırma ve Kalite Kontrol Dairesi Başkanlığı Laboratuvarları (TAKK),
5. Şantiye ve DSİ Laboratuvarlarında çeşitli nedenlerle yapılamayan deneyler için idarece uygun görülen laboratuvarlar (tercihen akredite laboratuvarlar),
DSİ Laboratuvarlarının hizmet kapsamı dışında olan veya bazı gerekçelerle DSİ laboratuvarları haricinde yapılması/yaptırılması gereken deneyler(Numunenin DSİ Laboratuvarına iletilmesi amacıyla geçen sürenin numunenin muhafazası ile ilgili standart gereklerini karşılamaması, işin yürütüldüğü ve numunenin alındığı yere daha yakın mesafede, akredite bir laboratuvar bulunması vb.), DSİ dışı akredite laboratuvar veya akredite laboratuvar bulunmaması halinde izlenebilir ve/veya ilgili Bakanlık tarafından yetkilendirilmiş/onaylanmış laboratuvarlarda yapılır/yaptırılır. Bu durumlara, öncesinde, yüklenici tarafından İdare'ye başvuru yapılması ve hizmet alacağı DSİ dışı laboratuvarın yeterliliğine yönelik kayıtları İdare'ye sunması sonrasında, İdare tarafından gerekli değerlendirme yapılarak karar verilecektir.
Hakedişe konu her tip malzeme/mamul/eleman (beton, çimento, kayaç, agrega, metal malzeme, borular, plastikler, beton kimyasalları, geosentetikler, kil, su kontrol elemanları vb.) uygunluk raporu alınmadan imalatta kesinlikle kullanılmayacaktır.
DSİ Laboratuvarlarında uygulanan akreditasyon şartları gereğince, merkez ve bölge laboratuvarlarında her yıl gerçekleştirilen iç tetkik faaliyetleri kapsamında Kalite Kontrol Faaliyetleri Genelgesi, Kalite Kontrol Teknik Şartnamesi, Kalite Kontrol Rehberi ve Kalite Kontrol Planı'na yönelik uygulamalar yerinde incelenecektir. Bu incelemelere yönelik tespitler yıllık olarak gerçekleştirilen DSİ Laboratuvarları Yönetimin Gözden Geçirmeleri toplantısında ayrıca değerlendirilecektir.
31.03.2023 tarihli 3300593 sayılı Genel Müdürlük Olur'u kapsamında Bölge Müdürlükleri Kalite Kontrol ve Laboratuvar Şube Müdürlükleri altında, Kalite Kontrol Mühendisliği birimleri teşkil edilmiştir. Yapı Denetim Görevlisi ve Kalite Kontrol Mühendisliği birimleri bu genelge ve eklerinde yer alan kalite kontrol dokümanlarının uygulanmasına yönelik olarak koordinasyon ve eşgüdüm içerisinde çalışacaktır.
İşbu genelge yayımlandığı tarihten itibaren yürürlüğe girecektir. Bu genelge ile 2020/09 sayılı genelge, ekleri ve kalite kontrol genelgesi ve teknik şartnamenin uygulanmasına yönelik yapılan düzenlemeler, uygulama esasları yürürlükten kaldırılmıştır.
Kalite kontrol faaliyetlerinin etkin ve verimli bir şekilde gerçekleştirilmesi, projelerde kullanılan malzemelerin ve imalatların, istenilen kalite ölçütlerini sağlaması ve kaynak israfının önlenmesi amacıyla genelgede belirtilen konuların titizlikle uygulanması hususunda;
Gereğini rica ederim.
Ek 1 - Kalite Kontrol Teknik Şartnamesi (18 Sayfa)
