T.C. İÇİŞLERİ BAKANLIĞI
Afet ve Acil Durum Yönetimi Başkanlığı
Sayı: 56588836-952.01.04.02 /979899
Konu: Hidro-Meteorolojik Afet ve Acil Durumlarına İlişkin Hazırlık Çalışmaları
GENELGE
2024/1
İklim kaynaklı ve mevsimsel geçişlere bağlı olarak ülkemizde ani ve aşırı yağışlar neticesinde sel/su baskını, taşkın, heyelan, kaya düşmesi ve çığ vb. hidro-meteorolojik olaylar yoğun bir şekilde yaşanmaktadır. Yurdumuzun değişik yörelerinde meydana gelen, can ve mal kayıplarına sebep olduğu kadar, günlük hayatı, her türlü ekonomik ve ticari faaliyeti olumsuz yönde etkileyen bu tür olayların afete dönüşmeden önlenmesi ve yol açabileceği kayıpların giderilmesi büyük önem arz etmektedir.
Son 3 yıl içerisinde ülkemizde 1.496 sel/su baskını ve taşkın yaşanmış, can kayıpları ve ciddi ekonomik zararlar meydana gelmiştir. Sel/su baskını ve taşkın olaylarının özellikle mayıs, haziran, temmuz ve ağustos aylarında yoğunlaştığı gözlemlenmiştir.
Muhtemel afet ve acil durumların öncesinde hazırlık yapılması, risk azaltma ve önlem çalışmalarının yerine getirilmesi hayati önem taşımaktadır. Bu itibarla;
- Türkiye Afet Müdahale Planı (TAMP) tüm çalışma grupları yerel düzey ana çözüm ortaklarının katılımı ile İl Afet ve Acil Durum Koordinasyon Kurulu ve İl Su Yönetimi Koordinasyon Kurulu’nun Valiliklerinizce uygun görülen periyotlarda toplanması, sel/su baskını, taşkın, heyelan, kaya düşmesi ve çığ gibi muhtemel afetlere karşı gerekli tedbirlerin zamanında alınmasının sağlanması,
- Afet tehlike ve risklerinin tüm afetleri dikkate alacak şekilde bütünleşik olarak ele alınması,
- İliniz ve bölgenize ait meteorolojik verilerin, taşkın, heyelan, kaya düşmesi, çığ duyarlılık ve tehlike haritalarının, afet etüt raporlarının, afete maruz bölge bilgilerinin, imara esas raporların ve yerel halktan alınan bilgilerin kaynak veri olarak kullanılması,
- AFAD Afet Risk Azaltma Sisteminde (ARAS) üretilen tehlike ve duyarlılık haritalarından faydalanılması,
- En etkin erken uyan mekanizmasının kurulması amacıyla;
a) Meteoroloji Genel Müdürlüğü Meteorolojik Erken Uyan Sisteminden (MEUS) faydalanılması için Meteoroloji Bölge Müdürlükleri ile,
b) DSİ Taşkın Erken Uyan Sisteminden (TEUS) faydalanılması için DSİ Bölge ve Şube Müdürlükleri ile,
c) Su Yönetimi Genel Müdürlüğü Taşkın Tahmini ve Erken Uyarı Sisteminden (TATUS) faydalanılması için ise Su Yönetimi Genel Müdürlüğü Taşkın Tahmini ve Erken Uyarı Merkezi ile,
etkin işbirliği halinde olunması, AFAD HAY (Haber Alma ve Yayma) Sistemi üzerinden CMAS (Mobil Alarm Sistemi) ve SMS ile uyanların yapılması, ihtiyaç halinde vatandaşlarımızın uygun görülen merkezlerden aranması, belediye ve ibadethane hoparlörlerinin kullanılması,
- Eğitim/öğretim yapılan, hastaneler, turizm merkezleri, karayolları, köprüler ve viyadükler, menfezler, enerji ve haberleşme nakil hatları gibi kritik tesis ve altyapıların bulunduğu yerlerin taşkın tehlike değerlendirmelerinin ilgili ve sorumlu birimler tarafından yapılarak gerekli tedbirlerin alınmasının sağlanması,
- Muhtemel sel/su baskını ve taşkın öncesinde; bina bodrum katları ile yol alt ve üst geçitlerine özellikle dikkat edilmesi; gerekirse bodrum katlarının tahliyesinin sağlanması, alt ve üst geçitlerin yaya ve araç trafiğine kapatılması,
- Önceki yıllarda afete maruz bölge olarak ilan edilmiş yerler ile heyelan, taşkın, kaya düşmesi, çığ vb. hidro-meteorolojik afetler nedeniyle nakline karar verilmiş ancak nakil işlemi tamamlanmamış yerleşim yerlerinin tekrar kontrol edilerek gerekli önlemlerin alınması,
- Tahliye prosedürlerinin Su Yönetimi Genel Müdürlüğü’nün çalışmaları dikkate alınarak belirlenmesi, insanların tahliye olacakları alanları bilmesinin sağlanması, tahliye sırasında yanlarına alması gereken temel malzemeler konusunda bilgilendirme yapılması,
- Sel/su baskını ve taşkın sahalarına yakın kısımlarda yaşayan vatandaşların en geç 1 saat içerisinde tahliye olabilecek şekilde uyarılması,
- Meteorolojik uyanlar sonrası acil müdahale ekiplerinin teyakkuz durumuna geçirilmesi, 24 saat vardiyalı çalışma sisteminin uygulanması, ihtiyaç duyulan sayıda personel, araç ve ekipmanın sahada konuşlandırılması,
- Yerel ve ulusal iletişim kanalları kullanılarak, kolay anlaşılabilir bir dilde vatandaşlarımızın muhtemel sel/su baskını, taşkın, heyelan, çığ vb olaylar öncesi, sırası ve somasında nasıl davranması gerektiği konusunda bilgilendirilmesi,
- Sel/su baskım, taşkın, heyelan ve çığ riski yüksek yerlerde eğitim ve farkındalık faaliyetlerinin yürütülmesi, bunun AFAD İl Müdürlükleri koordinesinde ilgili kurum ve kuruluşlar ile birlikte gerçekleştirilmesi hususlarında,
Bilgi ve gereğini, muhtemel hidro-meteorolojik afetler nedeniyle yaşanabilecek can ve mal kayıplarını önlemek adına önemle rica ederim.