BİRİNCİ BÖLÜM
Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar
Amaç
(1) Bu yönergenin amacı, Avrupa Birliği Uzmanlığı Yeterlik Sınavı ve Avrupa Birliği Uzmanlığı tezlerinin yazımına dair usul ve esasları düzenlemektir.
Kapsam
(1) Bu yönerge, İçişleri Bakanlığı Avrupa Birliği ve Dış İlişkiler Dairesi Başkanlığında görev yapan Avrupa Birliği Uzman Yardımcılarına yönelik "Yeterlik Sınavı" na ve Avrupa Birliği Uzman Yardımcılarınca hazırlanacak uzmanlık tezlerinin yazımına dair usul ve esasları kapsar.
Dayanak
(1) Bu yönerge, 05/11/2013 tarihli ve 28812 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Bakanlıklar ve Başbakanlık Bağlı Kuruluşları Avrupa Birliği Uzmanlığı Yönetmeliği ile İçişleri Bakanlığı İmza Yetkileri Yönergesinin ilgili hükmüne dayanılarak hazırlanmıştır.
Tanımlar
(1) Bu Yönergenin uygulanmasında;
a) Bakan : İçişleri Bakanını
b) Bakanlık : İçişleri Bakanlığını,
c) Başkan : İçişleri Bakanlığı Avrupa Birliği ve Dış İlişkiler Dairesi Başkanını,
ç) Başkan Yardımcısı : İçişleri Bakanlığı Avrupa Birliği ve Dış İlişkiler Dairesi Başkan Yardımcısını,
d) Daire Başkanlığı : İçişleri Bakanlığı Avrupa Birliği ve Dış İlişkiler Dairesi Başkanlığını,
e) İnsan Kaynakları Birimi : İçişleri Bakanlığı Avrupa Birliği ve Dış İlişkiler Dairesi Başkanlığının insan kaynakları ile ilgili iş ve işlemlerini yürüten Strateji Geliştirme Şubesini,
f) Personel Genel Müdürlüğü : İçişleri Bakanlığı Personel Genel Müdürlüğünü
g) Tez : Avrupa Birliği Uzman Yardımcısı tarafından hazırlanan uzmanlık tezini,
ğ)Tez Danışmanı : Tez Değerlendirme Komisyonu tarafından belirlenen Avrupa Birliği Uzman Yardımcısının tez danışmanını,
h) Tez Değerlendirme Komisyonu : Avrupa Birliği Uzmanlığı Tezi Değerlendirme Komisyonunu,
ı)Uzman : Avrupa Birliği Uzmanını,
i) Uzman Yardımcısı : Avrupa Birliği Uzman Yardımcısını,
j) Yeterlik Sınavı : Avrupa Birliği Uzmanlığı Yeterlik Sınavını,
k) Yeterlik Sınavı Komisyonu : Avrupa Birliği Uzmanlığı Yeterlik Sınav Komisyonunu,
l) YDS : Ölçme Seçme ve Yerleştirme Merkezinin yaptığı Yabancı Dil Bilgisi Seviye Tespit Sınavını,
m) Yönerge :Avrupa Birliği Uzmanlığı Yeterlik Sınavı ve Avrupa Birliği Uzmanlığı Yeterlik Tezlerinin Yazımına Dair Usul ve Esaslar Hakkında Yönergeyi
n)Yönetmelik : Bakanlıklar ve Başbakanlık Bağlı Kuruluşları
Avrupa Birliği Uzmanlığı Yönetmeliğini,
ifade eder.
İKİNCİ BÖLÜM
Uzmanlık Tezi
Tez konusunun belirlenmesi
(1) Uzman yardımcısı, Bakanlığın görev alanıyla ilgili konularda aylıksız izin ile toplamı üç ayı aşan hastalık ve refakat izinleri hariç olmak üzere adaylıkta geçen süre dâhil Bakanlıkta iki yıllık fiili hizmet süresinin bitimini izleyen bir ay içinde, tez konusunun belirlenmesi için İçişleri Bakanlığı görev alanı çerçevesinde Bakanlık tarafından daha önce belirlenen tez konulan arasından seçtiği veya kendisinin belirlediği üç tez konusunu bağlı bulunduğu Daire Başkanına sunar. Başkan, görüşünü eklemek suretiyle en geç bir ay içinde tez konularını Tez Değerlendirme Komisyonuna sunar.
(2) Üç tez konusundan biri Tez Değerlendirme Komisyonu tarafından uzman yardımcısının hazırlayacağı tezin konusu olarak belirlenir. (Ek-1 Tez Değerlendirme Komisyonunun 1 Nolu Karar Örneği).
(3) Tez konusu Tez Değerlendirme Komisyonunun onayıyla kesinleşir.
(4) Kesinleşen tez konusu uzman yardımcısına insan kaynakları birimi tarafından tebliğ edilir. (Ek-2 Tebligat Örneği).
(5) Belirlenen tez konusu Uzman Yardımcısının talebi ve bağlı bulunduğu birim amirinin teklifi ve Tez Değerlendirme Komisyonunun onayıyla bir defaya mahsus olmak üzere değiştirilebilir. Tez konusunun değiştirilmesi tez teslim süresini uzatmaz.
(6) Tez konusunun kesinleştiği tarihten itibaren bir ay içerisinde Tez Değerlendirme Komisyonu tarafından, uzman yardımcısı için Bakanlıklar ve Başbakanlık Bağlı Kuruluşları Avrupa Birliği Uzmanlığı Yönetmeliğinin 19 uncu maddesinde belirtilen kişilerden Tez Danışmanı belirlenir. (Ek-3 Tez Değerlendirme Komisyonunun 2 Nolu Karar Örneği). Belirlenen tez danışmanı, insan kaynaklan birimince uzman yardımcısına tebliğ edilir (Ek-4 Tebligat Örneği). Ayrıca ihtiyaç duyulması halinde, Tez konusu ile ilgili ihtisas sahibi kamu kurum ve kuruluşlarında çalışan personelden de, Bakanlıklarının muvafakati ile tez danışmanı belirlenebilir. Uzman yardımcısı tezini tez danışmanının rehberliğinde hazırlar.
(7) Tez Danışmanının, geçerli bir nedene dayanarak Tez Danışmanlığı görevinden ayrılması halinde, Tez Değerlendirme Komisyonunca yeni bir Tez Danışmanı belirlenir.
Tez değerlendirme komisyonu
(1) Avrupa Birliği Uzman Yardımcısı tarafından önerilen üç tez konusundan birini tespit etmek ve Tez Danışmanını belirlemek üzere "Bakanlıklar ve Başbakanlık Bağlı Kuruluşları Avrupa Birliği Uzmanlığı Yönetmelik " in 11 11inci ve 21 inci maddelerine istinaden Personel Genel Müdürlüğünün Önerisi ve Bakan’ın onayı ile, biri İçişleri Bakanlığı Avrupa Birliği ve Dış İlişkiler Dairesi Başkanı olmak üzere, daire başkanı ve daha üst seviyedeki yöneticiler ile Avrupa Birliği Uzmanları arasından belirlenecek dört kişilik Tez Değerlendirme Komisyonu oluşturulur (Ek-5 Tez Değerlendirme Komisyonu Teşkili Onay Örneği). Ayrıca yüksek öğretim kurumlarının ilgili dallarında görev yapan en fazla iki öğretim üyesi Tez Değerlendirme Komisyonu üyesi olarak seçilebilir. Aynı usulle yeteri kadar yedek üye belirlenir.
(2) Personel Genel Müdürlüğünce Tez Değerlendirme Komisyonu üyelerine ekli onay örneği ile birlikte üst yazıyla tebligat yapılır (Ek-6 Tez Değerlendirme Komisyonu Üyelerine Tebligat Örneği).
(3) Personel Genel Müdürlüğünce uzman yardımcısının görev yaptığı birime ekli onay
örnekleri üst yazı ile gönderilir.
Tez hazırlanmasına ilişkin esaslar
(1) Uzman Yardımcısının tez danışmanı gözetiminde hazırlayacağı tezde bilimsel esaslara uygun olarak hareket etmesi ve tezin kendi görüş ve tavsiyelerini taşıması esastır. Tezin daha önce yüksek lisans, doktora tezi veya başka bir amaçla, benzer tarzda hazırlanmamış olması gerekir.
(2) Uzman Yardımcısı tezini, tez danışmanı raporu ile birlikte tez konusunun kesinleştiği tarihten itibaren en geç oniki ay içinde bağlı bulunduğu birime teslim etmek zorundadır.
Tez hazırlama süresi, çoğaltma, ciltleme ve tezin teslimi
(1) Uzman yardımcısı, Ek-7'daki "Beyan” ve Ek-8'deki "Uzmanlık Tezi Teslim Tutanağı" ile birlikte 200-300 gr/m2 beyaz parlak karton kapakla ciltlenerek kitap haline getirilmiş altı nüsha tezini tez danışmanı raporu ile birlikte İçişleri Bakanlığı Avrupa Birliği ve Dış İlişkiler Dairesi Başkanı aracılığıyla insan kaynaklan birimine teslim eder. Bu şekilde ciltlenen Tezin sırtına; Bakanlık logosu, Bakanlık adı, tezin adı, tezin niteliği, yazar adı ve kabul edildiği ay ve yıl yazılır (Ek-9 Tez Sırt Yazısı Örneği).
(2) Tez çıktıları, lazer ya da mürekkep püskürtmeli yazıcılardan alınır.
(3) Tezde, daktilo ya da el ile düzeltme, silinti veya kazıntı yapılmaz.
(4) Zorunlu haller sebebiyle tezini zamanında teslim edemeyen uzman yardımcısına; talebi, danışmanının görüşü ve İçişleri Bakanlığı Avrupa Birliği ve Dış İlişkiler Dairesi Başkanının teklifi üzerine insan kaynakları birimince zorunlu halin gerektirdiği kadar ek süre verilir.
(5) Süresi içinde tezlerini sunmayan uzman yardımcılarına tezlerini sunmaları için altı ayı aşmamak üzere ilave süre verilir.
Tezin değerlendirilmesi
(1) Uzman yardımcıları tarafından hazırlanan tezler ve tez danışmanı raporları, iki hafta içinde ilgili insan kaynakları birimince Tez Değerlendirme Komisyonu üyelerine dağıtılır. Tezler, teslim tarihinden itibaren en fazla iki ay içinde Tez Değerlendirme Komisyonu tarafından değerlendirilir.
(2) Tez Değerlendirme Komisyonu, tezin; incelenen konu ve alana sağladığı katkı, yenilik getirici ve sorunlara getirdiği çözüm önerileri, yeni gelişen kavram ve konularda aydınlatıcı, bilgilendirici ve öğretici olması, Yönerge usul ve esaslarına uyulup uyulmadığı kriterlerinin yanı sıra, belirleyeceği diğer başka ölçütlere göre tezi değerlendirir,
(3) Uzman yardımcısı bu sürenin tamamlanmasından sonra en fazla bir ay içerisinde, toplanacak Tez Değerlendirme Komisyonu önünde tezini sözlü olarak savunur ve Komisyon üyelerinin, tezin İçeriğine yönelik sorularını cevaplandırır.
(4) Değerlendirme, Tez Değerlendirme Komisyonu üyelerince yüz puan üzerinden verilen notların aritmetik ortalaması alınarak yapılır. Değerlendirme sürecinin her bir safhasında yetmiş ve üzeri puan alanlar başarılı sayılır.
(5) Tez değerlendirme sonuçları, Tez Değerlendirme Komisyonu kararı bir tutanağa bağlanarak (Ek-10 Tez Değerlendirme Komisyonunun 3 Nolu Karar Örneği) bir hafta içerisinde insan kaynakları birimine gönderilir. İlgili birim, bir hafta içerisinde Tez Değerlendirme Komisyonu kararını Personel Genel Müdürlüğüne ve ilgili uzman yardımcısına bildirir.
(6) Tezin, Komisyon tarafından kabulünden ve sözlü savunma sınavında başarılı olunduktan sonra, tezin son şekli pdf. formatına çevrilmiş olarak CD ortamında, korumalı olarak, zarf/kutu içerisinde uzman yardımcısının görevli bulunduğu birime teslim edilir.
(7) Komisyon tarafından kabul edilmiş tez nüshalarından biri, uzman yardımcısının görev yaptığı birimde kalır; bir diğer nüshası Bakanlık merkez arşivine teslim edilir. Geri kalan nüshalar ilgili merkez birimlere/Bakanlığa gönderilir.
Tez düzeltme
(1) Tez değerlendirme aşamasında tezi başarısız bulunan uzman yardımcısına, tezdeki eksiklikler belirtilerek eksiklikleri tamamlaması veya yeni bir tez hazırlaması için altı ayı aşmamak üzere ilave süre verilir.
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
Yeterlik Sınavı
Yeterlik sınavına girme koşulları
(1) Uzman Yardımcıları;
a) Aylıksız izin, toplamı üç ayı aşan hastalık ve refakat izinleri hariç, en az üç yıl B görev yapmış olmak,
b) Hazırladıkları uzmanlık tezi Tez Değerlendirme Komisyonu tarafından başarılı bulunmak kaydıyla yapılacak yeterlik sınavına girmeye hak kazanırlar.
Yeterlik sınavı komisyonu
(1) Bakanlıklar ve Başbakanlık Bağlı Kuruluşları Avrupa Birliği Uzmanlığı Yönetmeliğinin 11 inci ve 24 üncü maddelerine istinaden Personel Genel Müdürlüğünün Önerisi ve Bakanın onayı ile, biri İçişleri Bakanlığı Avrupa Birliği ve Dış İlişkiler Dairesi Başkanı olmak üzere, daire başkanı ve daha üst seviyedeki yöneticiler ile Avrupa Birliği Uzmanları arasından belirlenecek dört kişilik Yeterlik Sınavı Komisyonu oluşturulur. Ayrıca yüksek öğretim kurumlarının ilgili dallarında görev yapan en fazla iki öğretim üyesi Yeterlik Sınavı Komisyonu üyesi olarak seçilebilir. Aynı usulle yeteri kadar yedek üye belirlenir.
(2) Yeterlik Sınavı Komisyonu görevi ilgili Bakan Onayında belirtilmek kaydıyla Tez Değerlendirme Komisyonu tarafından da yürütülebilir.
Yeterlik Sınavı
(1) Yeterlik sınavı, tez değerlendirme sonuçlarının insan kaynaklarıyla ilgili birime tesliminden itibaren iki ay içinde yazılı veya sözlü şekilde yapılır.
(2) Yeterlik sınavı, uzman yardımcısının uzmanlık alanı ve Bakanlığın görev alanı ile ilgili konular göz önüne alınarak yapılır. Yeterlik sınav konuları yeterlik sınavından en az altı ay önce ilan edilir ve ilgililere bildirilir.
(3) Yeterlik sınavında başarılı olabilmek için; yazılı sınav yapılması halinde yüz puan üzerinden en az yetmiş puan alınması, sözlü sınav yapılması halinde ise Yeterlik Sınavı Komisyonu üyelerince yüz puan üzerinden verilen puanların aritmetik ortalamasının en az yetmiş puan olması gerekir,
(4) Sınavda başarılı olamayanlar veya sınava girmeye hak kazandığı halde geçerli mazereti olmaksızın sınav hakkını kullanamayanlara bir yıl İçinde ikinci bir sınav hakkı daha verilir.
DÖRDÜNCÜ BÖLÜM
Uzmanlığa Atanma
Atanma şartları
(1) Uzman yardımcısının uzman olarak atanabilmesi için;
a) Yeterlik sınavında başarılı olması,
b) Uzman yardımcılığı dönemi içinde alınmış olmak kaydıyla YDS’den asgari (C) düzeyinde veya dil yeterliği bakımından buna denkliği kabul edilen ve uluslararası geçerliği bulunan başka bir belgenin, yeterlik sınavı tarihinden itibaren en geç iki yıl içinde Bakanlığa ibraz edilmesi,
şartları aranır.
(2) Bu şartları yerine getiren uzman yardımcısı Avrupa Birliği Uzmanı kadrosuna atanır.
Başarısızlık hali
(1) Verilen ilave süre içinde tezlerini sunmayan veya ikinci defa hazırladıkları tezleri de kabul edilmeyenler, ikinci sınavda da başarı gösteremeyen veya sınav hakkını kullanmayanlar ile süresi içinde yabancı dil yeterliliği şartını yerine getirmeyenler, uzman yardımcısı unvanını kaybederler ve Bakanlığa durumlarına uygun memur unvanlı kadrolara atanırlar.
Yeniden atanma
(1) Bu Yönetmelik hükümlerine göre Avrupa Birliği Uzmanı unvanını kazandıktan sonra Bakanlıktaki görevlerinden çeşitli sebeplerle ayrılanlardan yeniden Avrupa Birliği
Uzmanlığına atanmak isteyenler, durumlarına uygun boş kadro bulunması ve Bakanlığın ihtiyaçları çerçevesinde yeniden atanabilir.
BEŞİNCİ BÖLÜM
Tez Hazırlama Usul ve Esasları
Biçim ve görünüm
Kâğıt özellikleri
(1) Tez, A4 boyutunda (210 mm x 297 mm) en az 70, en çok 100 gram birinci sınıf hamur çizgisiz beyaz kağıda yazılır.
(2) Tez, kâğıdın bir yüzüne yazılır ve yazımda sadece siyah renk kullanılır.
(3) Tez ciltlenip kesildikten (tıraşlandıktan) sonra 208 mm X 295 mm boyutunu korumalıdır. Çalışma alanının gerektirdiği hallerde (örneğin teze fotoğraf, tablo, şekil vb. eklenmesi gibi) boyutlar tez danışmanının onayı ile değiştirilebilir.
Sayfa kenar boşlukları
(1) Sayfa kenar boşluğu mesafeleri; üst ve sol boşluk 4 cm, alt ve sağ boşluk 2,5 cm şeklinde ayarlanır. Başlık ve dipnotlar dahil olmak üzere her sayfadaki yazı alanının eni 14,5 cm, boyu 23,2 cm olacaktır (Ek-11 Sayfa Düzeni).
Sayfa numaraları
(1) Sayfa numaralandırması "Önsöz"den başlar. Önsöz, İçindekiler, Tablolar Listesi, Şekiller Listesi ve Kısaltmalar sayfalarına küçük Romen rakamlarıyla (i, ii, üi, iv, v...) sayfa numarası verilir. Giriş sayfasına 1 rakamı verilmek üzere Özgeçmiş dahil, Tezin sonuna kadarki diğer sayfalara ise (1, 2, 3,...) şeklinde numara verilir (Ek-12 Sayfa Numaraları Tablosu).
(2) Sayfa numaraları parantez veya çizgi kullanmadan kağıdın alt kenarından 1,5 cm yukarıda ve ortada olacak şekilde yazı çerçevesinin dışına yazılır.
Metin yazımı ve başlıklar
Yazı karakteri
(1) Tezler, bilgisayar ortamında kağıdın yalnızca bir yüzüne yazılır.
(2) Yazımda Times New Roman yazı karakteri kullanılır.
(3) Yazılar 12 punto ile yazılır. Ancak, geniş ve / veya uzun çizelge, tablo, şekil ve grafiklerde kolayca okunabilmesi şartıyla, daha küçük puntolar da kullanılabilir. Grafik, çizelge, şekil ve tablo içleri yazılırken en fazla 12, en az 8 punto kullanılır.
(4) Dipnotlar 10 punto ile yazılır.
(5) Alt ve üst indislerin yazımında daha küçük bir yazı karakteri kullanılır (MS Word programında otomatik olarak verilen "üst simge, alt simge" özellikleri kullanılabilir).
(6) Her noktalama işaretinden sonra bir vuruşluk ara verilir.
(7) Vurgulanmak istenen kelimeler, cümleler veya tanımlamalar varsa bunlar bold (koyu) veya italik (eğik) olarak verilebilir.
Paragraf başı ve satır aralığı
(1) Paragraf başlarına yazı alanının 1,25 cm içerisinden başlanır.
(2) Bloklanmış (tırnak içinde, ayrı bir paragraf olarak gösterilmesi gereken) alıntılarda, soldan ve sağdan 1 cm girinti yapılır.
(3) Paragraflar, sayfanın iki yanma yaslanır.
(4) Satırlar 1,5 ara ile yazılır. Ancak, "İçindekiler", "Tablolar ve Şekiller Listesi", "Kısaltmalar" bölümü, "Kaynakça", "Terimler Sözlüğü" ile; şekillerin ve tabloların açıklamaları, bloklanmış alıntılar ve dipnotların, bir buçuk 1,5 satır aralığı ile yazılması zorunlu değildir.
(5) Paragraf aralarında 2 ara boşluk verilir. Mecburi hallerde paragraf araları 1,5 araya indirilebilir.
(6) Şekillerin ve tabloların açıklamaları ile alıntı dipnotlarının ve kaynakça listesinin yazımında ise 1 satır aralığı kullanılır.
(7) Sayfa sonlarında satırların veya başlıkların tek kalmaması sağlanır. Gerekirse sonraki sayfadan devam edilir.
Ana ve ara başlıkların yazımı ve numaralandırılması
(1) Tezin Ana Metni; bölümlere, bölümler de kendi içinde alt başlıklara ayrılır. Bölüm başlıkları birinci düzey başlık olmak üzere, alt başlıklar ikinci, üçüncü, dördüncü düzey başlıklar diye devam eder.
(2) Ana Metnin her bölümü yeni bir sayfadan ve sayfanın üst boşluk mesafesinden 3 satır aşağıdan başlar.
(3) Bölümler numaralandırırken, yazı ile önce bölüm numarası (birinci bölüm, ikinci bölüm gibi...) sonra bölüm başlığı (birinci düzey başlık) yazılır. Bölüm numarası ve bölüm başlığı sayfaya ortalanarak, 12 punto, koyu ve büyük harflerle yazılır.
(4) Bölüm başlıklarından sonra gelen ikinci düzey başlıklar koyu ve büyük harflerle; üçüncü düzey başlıklar koyu, baş harfleri büyük diğer harfleri küçük; dördüncü düzey başlıklar açık, baş harfleri büyük diğer harfleri küçük; beşinci düzey başlıklar ise dördüncü düzey başlıklar gibi ancak italik (eğik) yazılır. Varsa ara başlıklardaki "ve, veya, ile" sözcükleri küçük harfle yazılır. İkinci düzeyden itibaren tüm başlıklar paragraf başı hizasında sola yanaşık olacak şekilde yerleştirilir. Başlıkların Öncesinde ve sonrasında uygun boşluk bırakılır. Alt başlıklar, her bölüm numarasıyla tutarlı olan numara başta olacak şekilde ondalık sistemle numaralandırılır.
(5) Önsöz, İçindekiler, Tablolar ve Şekiller Listesi, Kısaltmalar, Giriş, Sonuç, Ekler, Kaynakça, Terimler Sözlüğü ve Özgeçmiş başlıklarına numara verilmez. Ancak bunlar da bölüm başlıkları gibi ayrı sayfalardan başlar ve sayfanın üst boşluk mesafesinden 3 satır aşağıya, sayfaya ortalanarak, 12 punto, koyu ve büyük harflerle yazılır ( Ek-13 Metin İçindeki Başlık Düzeni ve Numaralandırılma Örneği).
Tablo ve şekillerin yazımı ve numaralandırılması
(1) Tabloların/şekillerin numaralandırılmasında normal rakamlar kullanılır (Tablo 3:, Şekil 7: gibi). Tablo/şekil adı; üst tarafa, numaradan sonra konulan iki noktayı takiben, 12 punto ile açık renkte ve her kelimenin baş harfi büyük olacak şekilde sola yanaşık yazılır. Ad; soldan ve sağdan, tablonun/şeklin başlangıç ve bitiş hizasını geçmez. Ad uzun ise birkaç satıra yazılır. Tablolar/şekiller sağdan ve soldan sayfaya ortalanır ve bunların diğer sayfaya taşmaması sağlanır. Metin içerisinde tablodan/şekilden söz edilirken, hangi tablo/şekil olduğu anlaşılmalıdır. Varsa kaynak, 10 punto ile (Kaynak:) ifadesinden sonra alta yazılır.
Tezin anlatımı ve imla kuralları
Anlatım
(1) Yazımda açık, anlaşılır ve yalın bir anlatım tarzı izlenir; kısa ve yalın cümleler kullanılır.
(2) Cümlelerde anlatım bozukluklarına yer verilmez.
(3) Paragraflarda fikir bütünlüğü bulunmasına ve bölümden bölüme geçişlerde gerekli bağlantıların kurulmasına özen gösterilir.
(4) Anlatım üçüncü şahıs ağzından yapılır. "'Araştırdım, yazdım, verdi " yerine, "Araştırıldılar aştırılmıştır, yazıldı-yazılmıştır, tarafından verildi-verilmiştir” şeklinde edilgen yapı kullanılır. Tezin sahibi, tezinden bahsederken "tezimde, çalışmamda" ifadelerinin yerine, "¿w tezde, bu çalışmada " ifadeleri kullanılır.
İmla kuralları
(1) Tez, Türkçe yazım kurallarına uygun olarak yazılır. Kararsız kalınması durumunda Türk Dil Kurumunca hazırlanan sözlük ve yazım kılavuzlarına başvurulur.
Tez düzeni
(1) Tez; ön kısım, metin kısmı ve son kısım olmak üzere üç kısımdan oluşur. Her kısımda çeşitli bölümler vardır. Bölümler arasında aşağıdaki şekilde sıralama yapılır:
| Dış Kapak | Ek-14'deki gibi | |
| Boş Sayfa | ||
| İç Kapak | ||
| Tez Danışmanı Onay Örneği | ||
| Ön Kısım | Tez Değerlendirme Komisyonunun 1 Nolu Karar Örneği | |
| Tezden Yararlanma | ||
| Beyan | ||
| Önsöz (tercihe bağlı) | ||
| İçindekiler | ||
| Tablolar Listesi (varsa) | ||
| Şekiller Listesi (varsa) | ||
| Kısaltmalar | ||
| Metin | Giriş | |
| Ana Metin | ||
| Sonuç | ||
| Son Kısım | Ekler (varsa) | |
| Kaynakça | ||
| Türkçe Özet | ||
| Yabancı Dilde özet | ||
| Terimler Sözlüğü (gerekli ise) | ||
| Özgeçmiş | ||
| Boş Sayfa | ||
| Arka Kapak |
Tez düzeni ile ilgili açıklamalar
Ön kısım
Dış kapak
(1) Tezin dış kapağı 200-300 gr/m2 beyaz parlak karton kapaktan olur.
(2) Kapaktaki yazılar, sayfa üst kenarından 5 cm aşağıdan başlayacak şekilde ve kapağın düşey orta çizgisine göre ortalanarak, tez başlığı 16 punto büyük harflerle, koyu; diğer bilgiler 12 punto büyük harflerle normal olarak yazılır (Ek-14 Dış Kapak Örneği).
(3) Tez başlığında sembol, matematik ve kimyasal formül ya da standart olmayan karakterler kullanılmaz.
İç kapak
(1)) İç kapak sayfasının yazım şekli ve bilgi içeriği dış kapak sayfası ile büyük ölçüde aynı olup, dış kapak sayfasındaki bilgilere ilaveten, iç kapak sayfasına tez danışmanının adı, soyadı ve unvanı da eklenir (Ek-15 İç Kapak Örneği). İç kapak tez yazımında kullanılan normal kağıt üzerine yazılır. Dış kapak ile iç kapak yaprağı arasında ve dış kapağın arka sayfası ile tezin son sayfası arasında boş bir sayfa bırakılır.
Kabul ve onay sayfaları
(1) Tez Danışmanının tezi onayladığını (Ek-16 Tez Danışmanı Onay Örneği); Tez Değerlendirme Komisyonu üyelerinin tezi kabul ettiklerini gösteren sayfalardır.
(2) Danışmanın adı ve soyadının altında parantez içinde "Danışman" ifadesi yer alır.
(3) Komisyon üyelerinin adı, soyadı ve unvanları açık ve eksiksiz olarak yazılarak karşılarındaki çizginin üstü imza için boş bırakılır. Sayfanın altına tez savunma tarihi yazılır.
Tezden yararlanma sayfası
(1) İçişleri Bakanlığı AB Uzmanlık Tezinden yararlanmayı düzenler (Ek-17 Tezden Yararlanma Sayfası Örneği).
Beyan
(1) Tezi hazırlayan kişinin tez yazımında bilimsel etik kurallara uyduğunu ve bu konudaki sorumluluğunun farkında olduğunu göstermek amacıyla Beyan sayfası, uzman yardımcısı tarafından imzalanarak teze eklenir (Ek-7 Beyan).
Önsöz
(1) Metin alanı üst sınırının üç satır altından ortalanarak koyu yazı karakteriyle "ÖNSÖZ” yazılır.
(2) Bu bölümde metin İçinde yazıldığında anlam bütünlüğünü bozacağı varsayılan ek bilgiler verilebilir, çalışma süresince karşılaşılan zorluklardan bahsedilebilir.
(3) Önsözün sonunda tez çalışmasında veya tezin hazırlanmasında katkısı bulunan kişilere veya kurumlara teşekkür edilebilir.
(4) Teze Önsöz yazılıp yazılmaması tercihe bağlıdır. Ancak, bir sayfadan daha uzun tutulmaması Önerilir.
İçindekiler
(1) İçindekiler sayfası, ortalı şekilde yazılan "İÇİNDEKİLER" başlığı altında, tezdeki bölümlendirmeye uygun olarak tezin tüm kısımları başlıklar halinde belirtilecek şekilde yazılır.
(2) İçindekiler sayfasında bölüm başlıkları sayfayı ortalayacak şekilde iki vuruş aşağıdan koyu ve büyük harflerle; ikinci ve üçüncü düzey alt başlıkları koyu harflerle, ancak üçüncü düzey alt başlıktan farklı olarak ikinci düzey alt başlık büyük harflerle; dördüncü düzey alt bölüm başlıkları ilk harfleri büyük olmak üzere küçük harflerle ve normal; beşinci düzey bölüm alt başlıkları ilk harfleri büyük ve italik olarak yazılır.
(3) Başlıklar arasında 1,5 satır aralığı bulunur. İkinci düzey bölüm başlıkları sayfanın sol başından başlar ve hizalarına sayfa numaralan konulur. Diğer alt başlıklar bir üst başlığın birinci harfinden başlar ve hizalarında sayfa numaraları yer alır.
(4) Önsöze kadar olan sayfalar İçindekiler dizininde gösterilmez. Önsözden itibaren Özgeçmiş dahil, tezin tüm başlıkları ve sayfa numaraları İçindekiler dizininde yer alır (Ek-18 İçindekiler Sayfası Örneği).
Kısaltmalar
(1) Tezde kullanılan kısaltmalar, "KISALTMALAR" başlığı altında alfabetik sıra içerisinde açıklamaları İle birlikte verilir.
(2) Kısaltmalar sayfası 1.5 satır aralığı ile yazılır.
(3) Kısaltma ve açıklamaların sol baş tarafı aynı hizada olacak şekilde ayarlanır.
(4) Kısaltmalarda Türk Dil Kurumu tarafından yayımlanan "Yazım Kılavuzu"nun kısaltmalar dizininde yer alan ifadeler kullanılır (Ek-19 Kısaltmalar Örneği).
Tablo ve şekiller listesi
(1) Tezde tablo, şekil, resim, grafik ve benzeri açıklayıcı veya belgeleyici bilgiler kullanılmışsa bunların adları ve sayfa numaralan liste halinde verilir. Tablolar, resimler ve şekillere ait listelerin ayrı ayrı hazırlanması önerilir. Ancak tablo, resim ve şekiller az sayıda ise bunlar için tek bir "Tablolar, Resimler ve Şekiller Listesi hazırlanabilir.
(2) Tablo, şekil, grafik, resim vb. açıklayıcı veya belgeleyici bilgiler, sayfa yazı alanının üst ortasına büyük harflerle "TABLOLAR LİSTESİ", "ŞEKİLLER LİSTESİ" şeklinde yazılır.
(3) Tablo, şekil, grafik ve resim adları sayfanın sol tarafından başlar ve 1,5 satır aralığı ile yazılır. (Ek-20 Tablolar Listesi örneği), (Ek-21 Şekiller Listesi Örneği)
Metin kısmı (Giriş, ana metin/bölümler, sonuç) giriş
(1) Giriş bölümünde tezih konusu, amacı, kapsamı ve önemi ile uygulanan yöntem ve veri toplama tekniğinden bahsedilir. Ayrıca bu bölümde tezin ana metninden söz edilir.
Ana metnin hangi bölümünde, hangi konu veya konuların ele alındığından Özetle bahsedilir. Giriş bölümünde zorunlu olmadıkça alt başlıklara, şekil ve tablolara yer verilmez.
Ana metin/Bölümler
(1) Giriş ve Sonuç arasında kalan bölüm ana metindir. Ana metin, konunun daha kolay anlaşılabilmesi için birçok bölüme ayrılmış olabilir. Bu durumda, bölüm başlıklarına yazıyla numara verildikten sonra (birinci bölüm, ikinci bölüm, ), her bölüme bir başlık verilmesi gereklidir. Ana metnin bölümleri de kendi içinde alt başlıklara ayrılır.
Sonuç
(1) "Sonuç" veya "Sonuç ve Öneriler" bölümde; Giriş bölümünde vurgulanan tezin amaç ve/veya öneminden bir kez daha bahsedilerek, tez ile ulaşılan sonuç açıklanır. Bu açıklamalar, gerektiğinde çeşitli Önerilerle de desteklenir. Yapılan çalışmada çözümlenemeyen sorunlar varsa, bunların gelecekte hangi tür veya konudaki araştırmalarla çözümlenebileceğine ilişkin bilgiler de verilebilir.
(2) Çalışmada ulaşılan sonuçlar mümkün olduğu kadar belli bir sıra, düzen ve mantık çerçevesinde öz ve açık olarak yazılır. Sonuç bölümü genel kompozisyon biçiminde yazılabileceği gibi, varılan sonuçlar ve ortaya konulan öneriler maddeler halinde de ifade edilebilir.
SON KISIM
Ekler
(1) Bazı dokümanlar, metnin içerisine yerleştirmek yerine ek olarak konmak istenebilir. Örneğin; görüşme soruları, anket formları, tablolar gibi... Birden fazla ek olması halinde, her ek ayrı bir sayfadan başlar ve Ek-1, Ek-2, şeklinde numaralandırılır. Her ek, başlığıyla birlikte İçindekiler bölümünde yer alır.
(2) Tüm eklerde tezin bütününde kullanılan biçimsel kurallar geçerlidir ve sayfa numaraları metnin devamı şeklinde verilir. Ancak, ek olarak resim ve belgelerin ilk haliyle konması gerekiyorsa, bu kuralların dışına çıkılabilir.
Kaynakça
(1) Metin içinde atıfta bulunulan veya dolaylı olarak faydalanılan kaynakların, yazarların soyadının alfabetik sırasına göre verildiği bölümdür.
(2) Metin içinde atıfta bulunma ve kaynakça hazırlanması ile ilgili ayrıntılı açıklamalar 65-85 inci maddeler arasında yer almaktadır.
Türkçe özet
(1) Uzman yardımcıları, hazırladıkları tezlere iki sayfayı geçmeyecek şekilde Türkçe özet yazarlar.
(2) Başlık olarak, sayfanın ortasına gelecek şekilde büyük harflerle ve koyu yazı karakteriyle "ÖZET" yazılır.
(3) Tez özetlerinin içeriği tezin tamamını kapsayacak şekilde oluşturulur. Tezin konusu, amacı, kapsamı, ele alınan sorunun niteliği kısaca belirtildikten sonra, tezin sonuçları özetlenir.
(5) Özet metnin altında araştırmacıların kaynak taramalarında kullanabileceği en az dört, en fazla altı anahtar sözcüğe yer verilir.
(6) Tezin konusunu, amacını, kapsamını, sonucunu veya bulgularını belirtmeyen ve anahtar sözcükleri bulunmayan özetler kabul edilmez.
Yabancı dilde özet
(1) Uzman yardımcıları, uzmanlık tezlerinde İngilizce, Almanca, Fransızca dillerinden birinde hazırlanacak ve iki sayfayı geçmeyecek özet bölümü yazarlar.
(2) Türkçe ve yabancı dildeki özetler içerik olarak birbirine denk düşer; anahtar sözcükler aynı sırayı izler.
Terimler sözlüğü
(1) Kaynakçanın bitmesinden sonraki sayfadan itibaren, Tez içinde kullanılan özel kavramlar ile kendisine özel anlam atfedilen kavramlarını terimlerin ve bunların tanımlarının yer aldığı bölümdür. Tezi okuyan ve değerlendirene kolaylık sağlaması amacıyla bu bölümün hazırlanması tavsiye edilir. Anlamı herkes tarafından bilinebilecek kavramlara ve terimlere bu bölümde yer verilmez.
Özgeçmiş
(1) Özgeçmiş, bir sayfayı geçmeyecek şekilde üçüncü tekil şahıs diliyle yazılır. Özgeçmişe bölüm numarası verilmez. Özgeçmiş, tezdeki biçim kurallarına göre yazılır ve İçindekiler bölümünde gösterilir.
Kaynak gösterme
Atıflar
(1) Tezlerde çeşitli kaynaklara yapılan atıflarda "Metin İçinde Atıf Yapma Yöntemi (Geleneksel Anglo-Sakson Yöntemi) " veya "Dipnot Şeklinde Atıf Yapma Yöntemi (Geleneksel Kıta Avrupası Yöntemi)" uygulanır. Ancak, bir yöntem seçildiğinde tezin tümünde aynı yöntem izlenir.
Metin içinde atıf yapma yöntemi (Geleneksel Anglo-Sakson yöntemi)
Cümle içinde veya sonunda yapılan atıflar
(1) Metin içinde hemen atıf yapılmak istenen yerde, cümle içinde veya cümle tamamlandıktan sonra, parantez açılarak yazarın sadece soyadı (baş harfi büyük, gerisi küçük harflerle) yazılıp araya virgül konarak eserin yayımlandığı (veya yazıldığı) tarih belirtilir. Sayfa belirtmek isteniyor veya gerekiyorsa, tarihten sonra iki nokta üst üste konulup sayfa için (s.), (p.) veya (pp.) gibi kısaltmalar yazılmaksızın, doğrudan doğruya sayfa numarası (veya sayfalar aralığı) belirtilip parantez kapatılır. Şayet atıf, cümle tamamlandıktan sonra ise, parantez kapatıldıktan sonra nokta konup yeni cümle başlatılır.
Örnek-1
Yeni Klasik Görüş'ün temelini Rasyonel Beklentiler Hipotezinin oluşturduğunu ileri süren bir çalışmada konunun sosyal-siyasal yönü bir ayrıntı gibi görülürken (Lucas, 1985:94); Yeni Klasik Görüş'ün asıl üzerinde durulması gereken tarafının onun iktisat politikalarını ve toplumsal yaşamı etkileyen Özellikleri olduğunu vurgulayan bir başka çalışmada (Hamilton, 1986:12), Rasyonel Beklentiler Hipotezine sadece bir teknik yaklaşım olarak bakılmaktadır.
Ömek-2
Araştırma dili, büyük ölçüde terimlerden oluşur.
"Terimler, bilim ve sanat kavramlarını karşılayan özel anlamlı sözcüklerdir."(Özdemir, 1973:18).
Yazar adı anılarak yapılan atıflar
(1) Cümle başında veya cümlenin içinde yazarın adını anarak bir atıf yapılmak isteniyorsa, bu takdirde yazarın soyadı parantez dışında bırakılarak sadece tarih ve varsa sayfa numarası parantez İçinde yazılır.
Örnek-1:
...Özdemir (1973:18)'e göre
Ömek-2:
Yeni Klasik Görüş'ün temelini Rasyonel Beklentiler Hipotezinin oluşturduğunu ileri süren Lucas (1985:94) konunun sosyal-siyasal yönünü bir ayrıntı gibi görürken, Hamiiton (1986:12), Yeni Klasik Görüş'ün asıl üzerinde durulması gereken tarafının onun iktisat politikalarını ve toplumsal yaşamı etkileyen özellikleri olduğunu vurgulamakta ve Rasyonel Beklentiler Hipotezine sadece bir teknik yaklaşım olarak bakmaktadır.
Ömek-3:
Konu bu şekilde algılanmış olmakla beraber, Hansen (1975) tarafından açıklandığı gibi...
Birkaç yazara birlikte atıf
(1) Birkaç yazara birden atıf yapılacaksa hepsi topluca bir parantez içinde, her birinin eserleri arasına noktalı virgül konarak yazılır.
Örnek:
Bu sözcüklerin anlamları hakkında bilinen çeşitli tanımlar yapılagelmiştir (Yıldırım, 1966; Karasar,1973).
Doğrudan alıntılar
(1) Doğrudan alıntılar tırnak içine alınarak yazılır. Alıntılar iki satırdan fazla ise Örnek-2'de olduğu gibi yine tırnak içerisinde ayrı bir paragraf olarak verilir. Örnek-1:
Bir yabancı uzmana göre "Türkiye'deki tesisat, demiryolları ile karayollarından daha ilkel değildir." (Thomburg, 1948:12). Örnek-2:
Geçen dönemde demiryoluna ağırlık verilmişti, şimdi ise bu demiryollarını besleyecek karayolları yapılmalıydı. Atatürk bu durumu büyük bir uzak görüşlülükle 1937 yılında şöyle ifade ediyordu:
"Demiryolu hattımızı iç sahalara bağlayacak ve bu hatların azami hizmetini temin edebilecek olan karayolu inşaatı önümüzdeki devrelerde teksif ve bir plan dahilinde tevsi edilmek lazımdır" ( Tütengil, 1961:38).
Ancak İkinci Dünya Savaşı'nın çıkması ile bu planlar büyük ölçüde uygulanamamış ve dolayısıyla öngörülen hedeflere ulaşılamamıştır.
Genel başvuru kaynakları
(1) Ansiklopedi gibi genel başvuru kaynaklarının yazarları genelde bilinmediği için bunlara yapılan atıfların dipnotlarında, yayınla ilgili tüm bilgiler verilir. Ancak yazarı bilinen bir ansiklopedi veya genel başvuru kaynağı, bir kitap gibi, metin içinde (Akurgal, 1976 ) şeklinde belirtilir.
Örnek:
Osmanlı sanatının çeşitli biçimlerde Avrupa'yı etkilemiş olduğu gözlenmektedir. Bu etki en iyi şekilde Boston'daki Museum of Arts'da bulunan tunç bir miğfer üzerindeki motiflerde karşımıza çıkmaktadır (Grube, 1976: 12, res. 6). Diğer taraftan çağdaş Avrupa mimarisinde de yoğun sanatsal etkileşimlerin varlığı dikkati çekmektedir ("Europe : Architecture", Encyclopaedia Britannica, XV (1975), 22, res. 23).
Dipnot şeklinde atıf yapma yöntemi (Geleneksel Kıta Avrupası Yöntemi) cümle içi veya cümle sonu atıfları
(1) Cümle içinde veya cümle sonunda atıf yapmak istenilen yerin sağ üst köşesine dipnot numarası yazılır. Dipnot numarası Giriş kısmında 1'den başlayarak devam eder; birinci bölümde tekrar 1 'den başlanır. Her bölüm için aynı yol izlenir.
(2) Aynı sayfanın altına dipnot çizgisi çizilerek aynı dipnot numarası yazılır. Dipnot numarası satır başından başlar ve bir harf ara verilerek dipnot yazısına başlanır. Dipnot numarası yazının sol üst köşesinde kalır.
(3) Dipnotlar 10 punto yazı karakteri ve bir satır aralığıyla yazılır.