2024/3 Elektrikli ve Elektronik Eşyalarda Bazı Zararlı Maddelerin Kullanımının Kısıtlanmasından Muaf Tutulan Uygulamalara İlişkin Genelge

T.C. ÇEVRE, ŞEHİRCİLİK VE İKLİM DEĞİŞİKLİĞİ BAKANLIĞI

Çevre Yönetimi Genel Müdürlüğü

Sayı: 66745475-010.06-

Konu: Elektrikli ve Elektronik Eşyalarda Bazı Zararlı Maddelerin Kullanımının Kısıtlanmasından Muaf Tutulan Uygulamalara İlişkin Genelge

GENELGE

(2024/3)

Bakanlığımızca 26/12/2022 tarihli ve 32055 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Elektrikli ve Elektronik Eşyalarda Bazı Zararlı Maddelerin Kullanımının Kısıtlanmasına İlişkin Yönetmelik ile atık elektrikli ve elektronik eşyaların çevreye duyarlı geri kazanımının ve bertarafının sağlanması da dâhil olmak üzere insan sağlığının ve çevrenin korunmasına katkıda bulunmak amacıyla elektrikli ve elektronik eşyalarda zararlı maddelerin kullanımının kısıtlanmasına ilişkin usul ve esaslar belirlenmiştir.

Bu Genelgede elektrikli ve elektronik eşyalarda kullanımı kısıtlanan maddelerden muaf tutulan uygulamalara ilişkin muafiyet ile birlikte muafiyetin uygulama kapsamı ve sürelerine yönelik hususlar belirtilmektedir.

BİRİNCİ BÖLÜM

Başlangıç Hükümleri

Amaç

(1) Bu Genelgenin amacı, elektrikli ve elektronik eşyalarda kullanımı kısıtlanan maddelerden muaf tutulan uygulamalara ilişkin muafiyet ile birlikte muafiyetin uygulama kapsamı ve sürelerine yönelik usul ve esasların belirlenmesidir.

Kapsam

(1) Bu Genelge, Elektrikli ve Elektronik Eşyalarda Bazı Zararlı Maddelerin Kullanımının Kısıtlanmasına İlişkin Yönetmelik ile belirlenen elektrikli ve elektronik eşyalarda kullanımı kısıtlanan maddelerden muaf tutulan uygulamaları kapsar.

Dayanak

(1) 26/12/2022 tarihli ve 32055 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Elektrikli ve Elektronik Eşyalarda Bazı Zararlı Maddelerin Kullanımının Kısıtlanmasına İlişkin Yönetmeliğin 6 ncı maddesine dayanılarak hazırlanmıştır.

Tanımlar

Bu Genelgede geçen;

a) AB: Avrupa Birliğini,

b) Bakanlık: Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığını,

c) Direktif: Elektrikli ve Elektronik Ekipmanlarda Bazı Tehlikeli Maddelerin Kullanımının Kısıtlanması Hakkında 2011/65/AB sayılı ve 8/6/2011 tarihli Avrupa Parlamentosu ve Konsey Direktifini,

ç) Elektrikli ve elektronik eşya (EEE): Elektrikli ve Elektronik Eşyalarda Bazı Zararlı Maddelerin Kullanımının Kısıtlanmasına İlişkin Yönetmeliğin 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (g) bendinde tanımlanan eşyaları,

d) Homojen malzeme: Elektrikli ve Elektronik Eşyalarda Bazı Zararlı Maddelerin Kullanımının Kısıtlanmasına İlişkin Yönetmeliğin 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (ı) bendinde tanımlanan eşyaları,

e) Yönetmelik: Elektrikli ve Elektronik Eşyalarda Bazı Zararlı Maddelerin Kullanımının Kısıtlanmasına İlişkin Yönetmeliği,

ifade eder.

İKİNCİ BÖLÜM

Muafiyet Uygulaması

EEE’lerde kullanımı kısıtlanan maddelerden muaf tutulan uygulamalar

(1) Yönetmelik doğrultusunda, EEE’lerde kullanımı kısıtlanan maddelerden muaf tutulan uygulamalar, bu Genelgenin EK-1 ve EK-2' sinde yer almaktadır.

(2) Bu Genelgenin EK-1 ve EK-2’sinde yer alan kısıtlamadan muaf tutulan uygulamalar, AB Direktifinin EK-3 ve EK-4’ünde yer alan değişiklikler de dikkate alınmak suretiyle güncellenir.

(3) Yönetmeliğin esas aldığı AB Direktifinin EK-3 ve EK-4’ünde yer alan EEE'lerde kullanımı kısıtlanan maddelerden muaf tutulan uygulamalardaki değişikliklerin AB’de yayımlanmış ancak Türkiye’de buna yönelik düzenleme yapılarak yürürlüğe konulmamış olması durumunda, AB’de yayımlanan ilgili mevzuat bu yönetmelik kapsamında yer alan EEE’lerde kullanımı kısıtlanan maddeler ile ilgili uygulamaların muadil olması ve ürün dolaşımı maksadıyla mütekabiliyet esasları doğrultusunda uygulanabilir.

(4) Muafiyetlerin uygulanmasında, bu Genelgenin EK-1 ve EK-2’sinde yer alan muafiyet sürelerine uyulur. Ancak, Avrupa Komisyonuna bu muafiyetlere yönelik yenileme başvurusunda bulunulması durumunda, Komisyon tarafından nihai bir karar alınıncaya kadar mevcut muafiyetler geçerliliğini korur.

(5) Muafiyetin yenilenmesi için yapılan başvurunun Komisyon tarafından reddedilmesi veya muafiyetin iptal edilmesi durumunda, bu Genelgenin EK-1 ve EK-2’sinde yer alan söz konusu muafiyet girişlerine ilişkin güncellenen sona erme sürelerine uyulur.

(6) Direktifin muafiyet prosedürünün takip edildiği muafiyet (veya yeni muafiyet talebi) listesi, Avrupa Komisyonunun ec.europa.eu/topics/waste-and-recycling/rohs-directive/implementation-rohs-directive en web adresinden takip edilir.

ÖRNEK 1: Direktifin EK-3 Listesinde yer alan 6 (a)-I girişindeki “Ağırlıkça %0,35'e kadar kurşun içeren işleme amaçlı çelikte ve ağırlıkça %0,2'ye kadar kurşun içeren sıcak daldırma galvanizli çelik bileşenlerinde alaşım elementi olarak kullanılan kurşun” muafiyeti, “1-7 ve 10 uncu kategoriler için 21 Temmuz 2021'de sona eriyor." şeklinde yer almaktadır.

Muafiyet (veya yeni muafiyet talebi) listesinde bahse konu muafiyet için 17/1/2022 tarihinde yenileme talebinde bulunulduğu ve muafiyet süresinin halen geçerliliğini koruduğu görülmektedir.

Bu Genelgenin EK-1 ’inde yer alan 6 (a)-I girişindeki “Ağırlıkça %0,35'e kadar kurşun içeren işleme amaçlı çelikte ve ağırlıkça %0,2'ye kadar kurşun içeren sıcak daldırma galvanizli çelik bileşenlerinde alaşım elementi olarak kullanılan kurşun " muafiyeti, 1-7 ve 10 uncu kategoriler için 31/12/2023 tarihinde sona ermektedir. Ancak, bahse konu muafiyet için yenileme başvurusuna yönelik Komisyon tarafından nihai bir karar alınıncaya kadar mevcut muafiyet geçerliliğini korur.

(7) Bu Genelgenin EK-1 ve EK-2’sinde yer alan kısıtlamadan muaf tutulan uygulamalara ilişkin muafiyet sona erme süresi bittiğinde onarım, yeniden kullanım, işlevlerin güncellenmesi veya kapasite artırılması amacıyla kullanılan kablolar ve yedek parçalar da dâhil olmak üzere piyasaya arz edilen EEE’ler, Yönetmeliğin EK-2’sinde yer alan kullanımı kısıtlanan maddeleri içermemelidir.

Ancak, Yönetmeliğin EK-2’sinde yer alan maddelerin, bu EK'te belirtildiği gibi homojen malzemelerde ağırlık itibarıyla azami konsantrasyon değerini aşmayacak miktarlarda bulunmasına izin verilir.

ÖRNEK 2: Direktifin EK-3’ü ve bu Genelgenin EK-l’inde yer alan 21 inci muafiyet girişindeki “Borosilikat ve soda kireç camlan gibi camlara emaye uygulaması için kullanılan matbaa mürekkeplerindeki kurşun ve kadmiyum ” miktarı, kategori 9’da yer alan endüstriyel izleme ve kontrol aletleri ile kategori 11 için 21/7/2024 tarihinde sona ermektedir.

Beşinci fıkrada belirtilen muafiyet (veya yeni muafiyet talebi) listesinde, bahse konu muafiyet için muafiyet süresi 21/7/2024 tarihine kadar devam etmekte olup bu tarihten sonra yenilenmeyecektir.

Bu tarihten sonra, kategori 9’da yer alan endüstriyel izleme ve kontrol aletleri ile kategori 11 için Yönetmeliğin EK-2’sinde yer alan maddelerin, bu EK'te belirtildiği gibi homojen malzemelerde ağırlık itibarıyla azami konsantrasyon değerini aşmayacak miktarlarda bulunmasına izin verilecektir.

(8) Yönetmeliğin EK-2’sinde yer alan EEE’lerde kullanımı kısıtlanan maddelerin homojen malzemelerde ağırlık olarak müsaade edilen azami konsantrasyon değerleri, EEE’lerdeki homojen malzemelerin her birine ayrı ayrı uygulanır.

ÖRNEK 3: Bilgisayar ekranının plastik kaplaması, kablo içindeki bakır tel ve lehim bağlantısının lehim kısmı homojen malzeme örnekleridir.

ÜÇÜNCÜ BÖLÜM

Çeşitli ve Son Hükümler

Diğer hükümler

(1) Bu Genelge, Elektrikli ve Elektronik Eşyalarda Bazı Zararlı Maddelerin Kullanımının Kısıtlanmasına İlişkin Yönetmelik ile birlikte uygulanır.

(2) Bakanlık gerekli gördüğü durumlarda uygulamaları düzenlemek ve/veya uygulamalarda yeknesaklığını sağlamak ve/veya uygulamaya ilişkin örnekler vermek sureti ile tereddütleri gidermek amacıyla yazılı olarak ve/veya Bakanlığın web sitesi üzerinden yapılacak duyurular ile düzenleyici/yönlendirici işlemlerde bulunulabilir.

Yürürlük

(1) Bu Genelge yayımı tarihinde yürürlüğe girer.

Yürütme

(1) Bu Genelge hükümlerini Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı yürütür.

Bilgilerinizi ve uygulamanın yukarıda belirtilen esaslara göre yapılması hususunda gereğini arz ve rica ederim.