2017/8 Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortasının Uygulanmasına İlişkin Genelge

Karayolları motorlu araçlar zorunlu mali sorumluluk sigortası (trafik sigortası) poliçesinin; tanzimine, basamak tespitine, ait olduğu basamak çerçevesinde uygulanacak indirim ve artırım hakkına, vadesinden önce sona ermesi ve prim iadesine ilişkin temel esaslar 14.07.2007 tarihli ve 26582 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortasında Tarife Uygulama Esasları Hakkında Yönetmelik (Yönetmelik)’te düzenlenmiş olup; uygulamada tereddüt oluşturan bazı durumlara ilişkin aşağıda yer alan esasların uygulanması gerekmektedir.

1. Poliçe tanzimi, basamak tespitinde referans alınacak poliçenin tespiti ve indirim/artırım hakkının kullanımı

1.1. Trafik sigortası poliçesinde, araca ilişkin trafik tescil belgesindeki bilgiler (marka, model, tip, araç cinsi) yer alır.

1.2. Trafik sigortası poliçelerinin tanziminde sigorta şirketinin tercihine göre; gerçek kişiler için işletenin ikametgâh ili ya da aracın plaka numarasının temsil ettiği il, tüzel kişiler için ise bağlı olunan vergi dairesinin bulunduğu il ya da aracın plaka numarasının temsil ettiği il esas alınır.

1.3. Trafik sigortası sözleşmesi, sözleşmeye taraf olan araç işletenini takip eder. Prim indirim ve artırımının uygulanmasında, işletenin sahip olduğu Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezi (Merkez) veri tabanında kayıtlı bitiş tarihi en son poliçe dikkate alınır. Son poliçenin tespit edilemediği durumda, yeni poliçe 4. basamaktan düzenlenir.

1.4. İlgili mevzuat kapsamında sonlandırılan bir poliçeye sahip olan işleten için hasarsızlık indirimi hakkı; aynı türdeki araçlar için devam eder, farklı türdeki araçlar için devam etmez ve poliçe 4. basamaktan düzenlenir. Prim artırımı uygulanan işleten için basamak, araç türünün değişip değişmediğine bakılmaksızın kaldığı yerden devam eder.

1.5. İşletene ait birden fazla araç olması durumunda, prim indirimi ve artırımı araç temelinde gerçekleştirilir. İşletenin mevcut aracına/araçlarma ilave alacağı araçlar için düzenlenecek poliçelerde söz konusu indirim ve artırım uygulamasında referans gösterilebilir ve basamak değeri sigortalı açısından en avantajlı olan poliçeler arasından en yakın tarihli poliçe dikkate alınır. Bu madde kapsamında referans alınan poliçe, sadece bir araca referans gösterilebilir.

1.6. Yeni poliçenin tanzim tarihinde Merkez veri tabanında kayıtlı aynı türdeki araç için düzenlenmiş mer'i poliçeler referans alınmaz. Ancak, mer'i poliçenin vadesinin sona ermesinden önce verilecek tekliflerde mer'i poliçenin varlığı ve bu poliçedeki hasar durumu kapsamında sigortalının yeni dönemde ait olacağı basamak göz önünde bulundurulur.

1.7. Aracın satış işleminden sonra eski poliçenin yürürlüğü sırasında meydana gelen trafik kazaları sebebiyle aracın eski işleteninin hasarsızlığında bir değişiklik meydana gelmez.

1.8. İlgili mevzuat çerçevesinde araç işleteni tüzel kişiliğe ilişkin olarak meydana gelen devralma, birleşme ya da unvan değişikliği gibi hallerde, yeni tescil araç ruhsatlarının ilgili sigorta şirketine iletilmesi şartı ile mevcut poliçelerdeki prim indirim ve artırım durumları devam ettirilir. Devre ilişkin hallerde poliçelerin feshedilerek, prim alacağının talep edilmesi durumunda devralan şirkete prim iadesi sigortacılık ilkeleri dâhilinde gerçekleştirilir.

1.9. Şirketlerin nev’i değişikliği sonrası veya leasing (finansal kiralama) şirketlerine kayıtlı araçların mülkiyetinin kiracıya devri sonrası düzenlenecek trafik sigortası poliçelerinde, ilgililerin talebi üzerine, nev’i değiştiren şirketin veya kiracının sahip olduğu hasarsızlık indirim hakkı yeni düzenlenecek poliçelerde dikkate alınır. Bununla birlikte, sigortalı aracın malikinin şahıstan şirkete dönmesi halinde hasarsızlık indirimi uygulanmaz.

1.10. 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununun 3 üncü maddesinde yer alan işleten tanımı gereğince, finansal kiralama şirketlerinden kiralama hizmeti alanların, uzun süreli kiralama nedeniyle işleten sıfatına haiz olmaları nedeniyle trafik sigortası poliçesi finansal kiralama şirketi yerine, bu şirketlerden uzun süreli araç kiralayanlar adına düzenlenir. Finansal kiralamadan farklı olarak, günlük olarak araç kiralayan oto kiralama firmaları üzerinden uzun süre için kiralanan araçlar kapsamında düzenlenen trafik sigortası poliçeleri araç malikleri üzerine düzenlenir.

1.11. Yönetmeliğin 13 üncü maddesi çerçevesinde düzenlenen kısa süreli poliçelerde sigorta sözleşme süresi içinde işleten için hasar ödemesi yapılmaması durumunda hasarsızlık indirimi uygulanmaz. Ancak, bu sözleşmelerde hasar nedeniyle prim artırımı uygulanır.

2. Poliçenin vadesinden önce sona ermesi ve prim iadesi

2.1. Yönetmeliğin 11 inci maddesinin birinci fıkrasının uygulaması kapsamında, işletenin değişmesi halinde trafik sigortası sözleşmesi mevzuatta belirlenen usul ve esaslar çerçevesinde sona erer. İlgili hüküm uyarınca işletenin değişmesi halinde mevcut sigorta sözleşmesi ilave prim ödenmeksizin yeni sigorta poliçesi düzenlenmesine kadar ve her halükârda en fazla on beş gün daha aracı devralan kişi için geçerli olur. Sigorta şirketi, iade prim tutarının hesaplamasında söz konusu on beş günü aşamayacak ek teminat süresini de dikkate alır.

2.2. Yönetmeliğin 11 inci maddesinin birinci fıkrasında belirtilen durum haricinde ve Yönetmeliğin Geçici 12 nci maddesi çerçevesinde kurulan Riskli Sigortalılar Havuzu uygulamaları saklı kalmak üzere, trafik sigortası sözleşmeleri iptal edilerek yeni sözleşme düzenlenemez. Ancak, kamu kurumlan vade toplulaştırması/uyumlaştırması amacıyla zorunlu trafik sigortası sözleşmelerini sonlandırabilir. Bu durumda, kazanılmamış gün primi (herhangi bir fesih primi uygulanmaksızın) iade edilir.

2.3. Ekonomi Bakanlığı tarafından geçici ihracına izin verilen motorlu araca ilişkin izin yazısının ve gümrük çıkış beyannamesinin ibrazına istinaden söz konusu motorlu aracın trafik sigortası poliçesi iptal edilir ve prim gün esasına göre iade edilir. Aynı araç yurda geri getirildiğinde bu kez Ekonomi Bakanlığı tarafından verilen izin yazısının ve gümrük giriş beyannamesinin ibrazı neticesinde söz konusu araç için yeni trafik sigorta poliçesi düzenlenir. Gümrük giriş beyannamesinde yer alan tarihten sonra düzenlenecek poliçeler için Yönetmeliğin 7 nci maddesi kapsamında cezalı prim uygulanır.

2.4. Yönetmeliğin Geçici 9 uncu maddesinin birinci fıkrasında belirlenen tutarlar net prim tutarlarını ifade eder. Söz konusu hüküm, yürürlükte olan poliçelerin sonlandırılması durumunda geçerli olup; sigorta başlangıç tarihinden önce düzenlenen poliçeler ve teklifler ile maddi hata ve mükerrer poliçe tanzimi gibi sebeplerle başlangıçtan iptal edilen poliçelere uygulanmaz.

3. Diğer Hususlar

3.1. Yönetmeliğin ekinde yer alan tablo dipnotlarının, “Sigorta teminatları, araç ruhsatında yazmak kaydıyla, Müsteşarlıkça belirlenecek esaslar dâhilinde aracın taşıma kapasitesi (koltuk+ayakta yolcu sayısı) dikkate alınarak artırılır." hükmü uyarınca; otobüs (sürücü dâhil 18-30 koltuk) ve otobüs (sürücü dâhil 31 ve üstü koltuk) araç türünde düzenlenen trafik sigortası poliçelerinde işletenin ayakta yolcu için kaza başına sağlık gideri, sakatlanma ve ölüm asgari teminatlarına aşağıdaki tutarlar eklenir.

4. Yürürlük

4.1. Bu Genelge yayımı tarihinde yürürlüğe girer. Bu Genelgenin yayımı tarihi itibarıyla Müsteşarlığımızca daha önce yayımlanmış olan aşağıdaki Genelge ve Sektör Duyuruları yürürlükten kaldırılmıştır.