2025/1 Ticaret Bakanlığının 05/02/2025 Tarihli ve 2025/1 Sayılı Genelgesi

T.C. TİCARET BAKANLIĞI

Gümrükler Genel Müdürlüğü

Sayı: E-18723479-153.99-00105916361

Konu: Kriz Hallerinde Gönderilen/Getirilen Eşya

GENELGE

2025/1

Kriz hallerinde gönderilen veya getirilen eşyaya kanuni dayanağı 4458 sayılı Gümrük Kanununun 167/1/12-b maddesi olan, 2009/15481 sayılı Kararın eki "4458 Sayılı Gümrük Kanununun Bazı Maddelerinin Uygulanması Hakkında Karar"ın 105 inci maddesi ile gümrük vergilerinden muafiyet tanınmaktadır.

4458 sayılı Gümrük Kanununun 167/1/12-b maddesinde tanımlandığı şekliyle, kriz hali; tabii afetler, tehlikeli ve salgın hastalıklar, büyük yangınlar, radyasyon ve hava kirliliği gibi önemli nitelikteki kimyasal ve teknolojik olaylar ile büyük nüfus hareketleri gibi halleri kapsamaktadır.

Kriz halinde gerek Afet ve Acil Durum Yönetimi Başkanlığı (AFAD) gerek ilgili kamu kurum ve kuruluşlarınca; krizden etkilenen bölgelerde mevcut ihtiyaca göre cins ve miktarı belirtilen yurt dışından gönderilen veya getirilen kriz eşyasına ilişkin gümrük işlemleri aşağıda yer alan maddelerdeki esaslara göre yürütülecektir:

1- Kriz eşyasının gümrük işlemleri esas itibarıyla 2 seri no'lu Gümrük Muafiyeti Tebliğinin 35 ila 37 nci maddeleri çerçevesinde yapılacaktır.

2- Kriz eşyasının kamu kurum ve kuruluşları ile 4/11/2004 tarihli ve 5253 sayılı Dernekler Kanununun 27 nci maddesi kapsamında kamu yararına çalışan dernek statüsünü kazanan dernekler ve Cumhurbaşkanınca vergi muafiyeti tanınan vakıflar tarafından kullanılmak üzere getirilmesi veya yurt dışında bulunan gerçek veya tüzel kişiler ile resmi kuruluşlar tarafından bu kurum-kuruluş/dernek/vakıflara gönderilmesi gerekmektedir. Vergi muafiyeti tanınan vakıflara ait listeye Gelir İdaresi Başkanlığı kurumsal web sitesi üzerinden ulaşılması mümkün bulunmaktadır.

3- Kriz eşyası için taşıma belgesi ibrazı aranacak olup, Gümrük Yönetmeliğinin 169 uncu maddesi gereğince elektronik ortamda sözlü beyan yapılması esastır. Eşya için düzenlenecek sözlü beyan formunda kriz eşyasının alıcısının mutlak surette 2 nci maddede sayılan kurum/kuruluş/dernek/vakıflar olması gerekmektedir.

4- Kriz eşyası için Gümrük Yönetmeliğinin 172 nci maddesinin 4 üncü fıkrası uyarınca BİLGE sisteminde düzenlenen sözlü beyan formlarında, 8000 rejim kodu, GK12F muafiyet kodu ve 9919.00.00.00.17 fiktif GTİP kullanılacaktır. Eşyanın ticari tanımı hanesi açık ifadelerle doldurulacak olup eşyanın karma olarak gelmesi halinde ise eşyanın ticari tanımı hanesi karma eşyaya ilişkin genel ifadelerle (gıda, giyim, ilaç vb.) doldurulacaktır. Bu kapsamdaki sözlü beyan formları için sistemde özet beyan açma ve kıymet bildirim formu doldurulması aşamaları kaldırılmıştır.

5- Aksine bir karar/bildirim olmadığı sürece, kriz halının başladığı günden itibaren 90 gün içerisinde gümrük işlemlerinin hızlı bir şekilde yürütülmesini teminen gönderilen kriz eşyası için alıcı/taşıyıcı tarafından sadece 2 seri no'lu Gümrük Muafiyeti Tebliğinin 7 no’lu ekinde yer alan tabloya uygun olarak düzenlenecek eşya listesinin sunulmasıyla işlemler sonuçlandırılacaktır. Sözlü beyan formu, eşyanın tesliminden sonra gümrük idaresince elektronik ortamda düzenlenecektir.

6- Aksine bir karar/bildirim olmadığı sürece, kriz halinin başladığı günden itibaren 90 günün bitimini müteakip aşağıdaki şekilde işlemler gerçekleştirilecektir:

a) Kriz eşyasının gümrük işlemleri 2 seri no'lu Gümrük Muafiyeti Tebliğinin ilgili hükümleri çerçevesinde gerekli kontrollerin yapılması suretiyle anılan Tebliğin 7 no'lu ekinde yer alan eşya listesinin ibrazı ile birlikte eşya için elektronik ortamda sözlü beyan formu düzenlenmesini takiben eşyanın teslimi gerekmektedir.

b) Kriz eşyasına ilişkin talepler mutlak surette Bakanlığımıza (Gümrükler Genel Müdürlüğü) intikal ettirilecek, yapılacak araştırmalar neticesinde verilecek talimata istinaden gümrük işlemleri sonuçlandırılacaktır.

7- Kriz hali ilanından sonraki süreçte uluslararası ölçekte ülkemize intikal edecek eşyaya ilişkin gümrük işlemlerinde ekteki “Afet Zamanlarında Uluslararası Yardımlara İlişkin Uygulanacak Usul ve Esaslar" belgesinde kayıtlı bulunan usul ve esaslar uygulanacaktır.

8- Bu Genelgenin uygulanması sırasında ortaya çıkan özel ve zaruri durumları değerlendirerek sonuçlandırmaya Bakanlık (Gümrükler Genel Müdürlüğü) yetkilidir.

Bilgi ve gereğini rica ederim.

Afet Zamanlarında Uluslararası Yardımlara İlişkin Uygulanacak Usul ve Esaslar

SUNUŞ

Ülkemizde yaşanabilecek afet ve acil durumlarda kriz hallerinden zarar görenlere gönderilecek eşyanın gümrük işlemleri, 4458 sayılı Gümrük Kanunu’nun 167/1/12-b maddesi ile 4458 Sayılı Gümrük Kanunu’nun Bazı Maddelerinin Uygulanması Hakkında 2009/15481 Karar’ın 105 inci maddesi ve bunlara dayanılarak yapılan alt düzenlemeler temelinde etkin bir şekilde yönetilmektedir.

Anılan Kararda kriz hali, tabii afetler, tehlikeli ve salgın hastalıklar, büyük yangınlar, radyasyon ve hava kirliliği gibi önemli nitelikteki kimyasal ve teknolojik olaylar, büyük nüfus hareketleri gibi durumlar olarak tanımlanmıştır.

Ülkemizde 6 Şubat 2023’te meydana gelen ve 11 ilimizi etkileyen Kahramanmaraş merkezli depremin hemen ardından ve Afet ve Acil Durum Yönetimi Başkanlığının (AFAD) 4. seviye kriz hali ilanından sonraki süreçte uluslararası ölçekte ülkemize gönderilen ve kamu kurum ve kuruluşları ile kamu yararına çalışan dernekler ve Cumhurbaşkanlığınca vergi muafiyeti tanınan vakıflar tarafından kriz hallerinde zarar gören kişilere ücretsiz olarak dağıtılmak veya bu kişilerin ücretsiz olarak kullanımına sunulmak üzere serbest dolaşıma sokulan eşyanın gümrük vergileri aranmaksızın ihtiyaç duyulan bölgelere ivedilikle sevki, söz konusu düzenlemelere dayanılarak mümkün olmuştur.

Bu işlemler Bakanlığımız koordinasyonunda ve Afet ve Acil Durum Müdahale Hizmetleri Yönetmeliğine dayanılarak AFAD tarafından hazırlanan Türkiye Afet Müdahale Planında yer alan ana çözüm ortakları ve destek çözüm ortaklarına atfedilen görevler çerçevesinde tüm paydaş kurum ve kuruluşların özverili çalışmaları sayesinde gümrük idarelerince yürütülmüştür.

Bu süreçte edinilen tecrübeler doğrultusunda afetlerle mücadelede gümrük idarelerine düşen sorumluluk ile durumun gerektirdiği hızı sağlarken güvenlikten de ödün vermeyecek şekilde bir yapı kurmanın ve sürdürmenin önemi de dikkate alınarak Bakanlığımız personeline yol gösterirken aynı zamanda paydaşlarımızla ortak yürütülen çalışmalar çerçevesinde taraflara düşen görevleri ve gümrük idarelerindeki iş süreçlerini kurallar silsilesine bağlama ihtiyacının bir karşılığı olarak bu belge hazırlanmıştır.

KISALTMALAR

AFAD Afet ve Acil Durum Yönetimi Başkanlığı

BAKANLIK Ticaret Bakanlığı

BİLGE Gümrük İşlemlerinin Bilgisayar Ortamında Yürütülmesi Amacıyla Geliştirilen Sistem

Ek-7 2 Seri No'lu Gümrük Muafiyeti Tebliği Eki Liste

GENEL MÜDÜRLÜK Gümrükler Genel Müdürlüğü

KOMİSYON Yardım Komisyonu

STK Sivil Toplum Kuruluşu

TABLOLAR DİZİNİ

TABLO 1: EK-7 KRİZ HALİNDE ZARAR GÖRENLERE GÖNDERİLEN EŞYAYA AİT LİSTE

TABLO 2: ANNEX-7 LIST FOR DISASTER RELIEF GOODS

TABLO 3: TEKRAR ÇIKIŞI YAPILMAK ÜZERE GEÇİCİ OLARAK TÜRKİYE'YE GETİRİLEN TEKNİK MALZEME VE TEÇHİZATA DAİR EŞYA LİSTESİ

TABLO 4: YARDIM VERİLERİ TABLOSU

TABLO 5: DIŞ TEMSİLCİLİKLERDEN GELEN YARDIM EŞYASI LİSTESİ

TABLO 6: BÖLGE MÜDÜRLÜKLERİ VE GÜMRÜK İDARELERİNİN İLETİŞİM NUMARALARI

ŞEKİLLER DİZİNİ

ŞEKİL 1: TEKRAR ÇIKIŞI YAPILMAK ÜZERE GEÇİCİ OLARAK TÜRKİYE'YE GETİRİLEN TEKNİK MALZEME VE TEÇHİZATA DAİR TAAHHÜTNAME

ŞEKİL 2: YARDIM KOMİSYONU KARAR TUTANAĞI

AFET ZAMANLARINDA ULUSLARARASI YARDIMLARA İLİŞKİN UYGULANACAK USUL VE ESASLAR

A. AMAÇ

Ülkemizde yaşanan afetlerden elde edilen tecrübeler doğrultusunda ülkemizde meydana gelmesi muhtemel her türlü doğal afet ve acil durumları takiben, uluslararası ölçekte insani yardım malzemelerinin gümrük işlemlerinin “Bütünleşik Afet Yönetim Sistemi” ve “Türkiye Afet Müdahale Planı”na uygun biçimde etkin ve hızlı şekilde tamamlanarak, ihtiyaç sahiplerine ulaştırılması amaçlanmaktadır.

Afet Zamanlarında Uluslararası Yardımlara İlişkin Uygulanacak Usul ve Esaslar belgesi, ülkemizde meydana gelebilecek afet ve acil durumlarda, insani yardım malzemelerinin gümrük işlemlerinin nasıl başlayıp nasıl tamamlanacağını ortaya koyan bir plan silsilesi olmakla birlikte muhtemel afet ve acil durumlarda başta Afet ve Acil Durum Yönetimi Başkanlığı olmak üzere afet ve acil durumlarda rol alan diğer paydaşlarla yürütülecek işbirliği ve organizasyon süreçlerini açıklığa kavuşturmaktadır.

B. KAPSAM

Ülkemizde yaşanması muhtemel her türlü afet ve acil durumlar sonrasında olay seviyesinin 3 veya 4 üncü seviye olarak belirlenmesinin ardından ilgili ülkelerin resmi makamlarınca veya uluslararası örgütlerce Afet ve Acil Durum Yönetimi Başkanlığı’na bildirilen uluslararası insani yardım malzemelerinin ülkemize gönderilmesi süreçlerinde, Ticaret Bakanlığı bünyesindeki tüm Gümrük ve Dış Ticaret Bölge Müdürlükleri ve bunların bağlantısı Gümrük Müdürlükleri ile insani yardım malzemelerinin gümrük işlemlerinde ve ihtiyaç bölgesine sevkinde görev alacak tüm bakanlık, kurum ve kuruluşlar, özel sektör, sivil toplum kuruluşları (STK) ve gerçek kişileri ve bu kişi ve kurumların uluslararası yardım kapsamında ülkemize gönderilen eşyalara yönelik olarak takip etmeleri gerekli olan iş ve işlemleri kapsamaktadır.

C. DAYANAK

a) 4458 Sayılı Gümrük Kanunu,

b) 15/5/1959 tarihli ve 7269 sayılı Umumi Hayata Müessir Afetler Dolayısıyla Alınacak Tedbirler ile Yapılacak Yardımlara Dair Kanun,

c) 4458 Sayılı Gümrük Kanununun Bazı Maddelerinin Uygulanması Hakkında 2009/15481 sayılı Karar,

d) 4 Sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi,

e) Gümrük Muafiyet Tebliği (Seri No:2),

f) Afet ve Acil Durum Müdahale Hizmetleri Yönetmeliği,

g) Revize Kyoto Sözleşmesi,

h) 2004/7905 sayılı Milletlerarası Geçici İthalat Sözleşmesi (İstanbul Sözleşmesi).

1. ÜLKEMİZDE MEYDANA GELEN AFETLERDE İZLENECEK USUL VE ESASLAR

1.1 İNSANİ YARDIM EŞYASININ GÜMRÜK İŞLEMLERİ

1.1.1 Eşyanın Gümrük Beyanına İlişkin Esaslar

Kamu kurum ve kuruluşları ile kamu yararına çalışan dernek statüsünü kazanan dernekler ve Cumhurbaşkanınca vergi muafiyeti tanınan vakıflar tarafından kullanılmak üzere getirilen eşyanın veya yurt dışında bulunan gerçek veya tüzel kişiler ile resmi kuruluşlar tarafından ülkemize sevki sağlanan eşyanın gümrük işlemleri, kriz halinin devam ettiği ve işlemlerin çok hızlı ve etkin bir şekilde yürütülmesinin gerektiği durumlarda, temel ihtiyaç maddesini ve diğer eşyayı kabul eden kuruluş tarafından Tablo 1’de yer alan Ek-7'ye uygun olarak düzenlenecek eşya listesinin gümrük idaresine sunulmasıyla tamamlanır. Tablo 2’de söz konusu listenin İngilizce örneğine yer verilmiştir.

Eşyanın tesliminden sonra, sözlü beyan formu elektronik ortamda gümrük idaresince doldurulur. Tüm gümrük idareleri, sözlü beyan formlarının elektronik ortamda doldurulabilmesi için gerekli olan kullanıcı yetkilendirme işlemlerini önceden yapmakla yükümlüdür.

Sözlü beyan, BİLGE üzerinden aşağıdaki iş akışları takip edilerek sisteme aktarılır.

1. BİLGE sistemi üzerinden BİLGE>Detaylı Beyan modülü seçilerek üst menüden “İşlemler” > “Yeni TCGB” seçilir.

2. Rejim kodu alanına 8000, beyan alanındaki birinci kutucuğa “DG”, ikinci alana “8” yazılır.

3. Yeşil alanlar doldurulması zorunlu alanlar olup 10 no.lu kutucuğa “052” ve kap adedi girilir. Sonrasında onaylanır.

4. Firma/Kişisel Bilgiler sayfasında yer alan yeşil alanlar konşimentoda yer alan bilgiler çerçevesinde doldurulur ve ardından onaylanır.

5. Finansal Bilgiler sayfasında yeşil alanlar konşimentoda yer alan bilgiler çerçevesinde doldurulur ve onaylanır.

6. Taşıma Bilgileri alanında gümrük idaresi bilgisi doldurularak onaylanır.

7. 6. Adımda yer alan ekranda onaylama işlemi yapıldıktan sonra, ekranda geçici tescil almış olan beyannamenin numarası görüntülenir.

8. Yukarıdaki ekranı kapatmadan üst sekmede yer alan “Bağlantılar” sekmesinden “Kalemler” seçilir.

9. Açılan ekranda “İşlemler” sekmesinden “Yeni” sekmesine basılır.

10. “Genel Bilgiler” alanında yer alan yeşil bölümler ve muafiyetler kutuları doldurulur, menşe ülke seçimi yapılır. Muafiyet kodu olarak GK12F kullanılmalıdır. Özellik kutucuğu için açılan listeden “02 Bedelsiz” seçimi yapılır.

11. Sipariş türü kodu için referans tablosundan “diğer” seçilmelidir.

12. Eşya bilgileri sekmesinde “TGTC” alanına 991900000017 fiktif GTİP’i ve “Kriz hallerinden zarar görenlere gönderilen eşya” tanımı yazılır. “Kullanılmış eşya” alanında ilgili referans seçilir.

13. Numara, adet, marka, cins ve ticari tanım alanları doldurularak onaylanır.

14. Ölçü bilgileri sayfasında alanlar kutucuklarda açılan referans tablo üzerinden seçim yapmak suretiyle doldurulur. Brüt ağırlık ve net ağırlık yazılır ve sayfa onaylanır.

15. Finansal bilgiler sekmesindeki alanlar doldurulur ve sayfa onaylanır.

16. Ödeme işlemleri sekmesine gelindiğinde “Yeni” seçilir.

17. Ödeme şekli ve ödeme tutarı alanları doldurularak onaylanır.

18. Onaylama işleminin ardından “Tarife Çağır” butonuna basılarak açılan ekranda da onay verilir.

19. Beyannamenin tescili için “Bağlantılar” sekmesinden “TCGB Tescil” seçilir.

20. Açılan pencereden “İşlemler” sekmesindeki “TCGB Tescil Et ve Onayla” seçilir.

21. Soru ekranında yer alan ibare düzeltme yapmak istiyorsanız evet, yoksa hayır olarak işaretlenir. Hayır seçilmesi ve devam edilmek istenmesi halinde beyanname tescil edilir.

22. Bu işlemin ardından tescil numarası almış DG kodlu beyanname oluşmaktadır.

a) Kriz hali ilanından sonraki 90 gün içerisindeki işlemler:

• Kriz hali nedeniyle ülkemize gönderilen uluslararası insani yardım malzemeleri için gümrük işlemlerinde Gümrük Muafiyet Tebliği’nin 7 No.lu ekinde yer alan eşya listesi ve taşıma belgesinin eşyanın ilk giriş yaptığı sınır gümrük idaresine ibraz edilmesi gerekmektedir.

• Söz konusu eşya listesinde talep edilen tüm bilgilerin açık ve anlaşılır şekilde yazılması gerekmektedir. Özellikle konteyner, yaşam konteyneri ve çadır sayılarının adet cinsinden belirtilmesi önem arz etmektedir.

• Sözlü beyan formu eşyanın tesliminden sonra, 8000 rejim kodlu gümrük beyannamelerinde GK12F muafiyet kodu eklenmek ve 9919.00.00.00.17 fiktif GTİP kullanılmak suretiyle elektronik ortamda gümrük idaresince doldurularak eşyanın gümrük beyanı tamamlanır.

b) 90 günlük kriz hali süresinin bitiminden sonraki işlemler:

• Kriz hali nedeniyle ülkemize gönderilen uluslararası insani yardım malzemeleri için gümrük idarelerine ulaşan başvuru ve talepler öncelikle Gümrükler Genel Müdürlüğüne intikal ettirilecektir. Genel Müdürlükçe, Afet ve Acil Durum Yönetimi Başkanlığı nezdinde yapılacak araştırma nihayetinde verilecek talimat sonrası gümrük işlemlerinin tekemmül ettirilmesi gerekmekte olup kriz kapsamındaki yardım eşyası olarak değerlendirilen eşyanın işlemleri, Ek-7 formundaki bilgiler esas alınarak sözlü beyan düzenlenmek suretiyle gerçekleştirilecektir.

• Genel Müdürlük gerektiğinde özellik arz eden eşyanın durumu hakkında ilgili kurum ve kuruluşlardan da değerlendirme talep edebilir.

c) Uluslararası yardım eşyasının bir iç gümrük idaresine transiti ve sınır gümrüklerinde yapılacak işlemler:

• 24 Mart 2006 tarihli ve 26118 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan 2006/11 sayılı Başbakanlık Genelgesi çerçevesinde sınır gümrüklerimizde sadece transit işlemleri yapılmakta, ithalat ve ihracata ilişkin gümrük işlemleri ise iç gümrüklerde gerçekleştirilmektedir. Buna ek olarak, anılan Genelgenin "Kara Sınır Kapılarında Sağlık Hizmetleri" ve "Dezenfeksiyon" başlıklı bölümlerinde salgın ve bulaşıcı hastalıklara yönelik düzenlemeler bulunmaktadır.

• Uluslararası yardım eşyası olarak Ek-7 kapsamında beyana konu edilecek eşyanın gıda ve tıbbi cihaz, kozmetik ürün, Tip 1 ve Tip 19 biyosidal ürün, beşeri tıbbi ürün ve özel tıbbi amaçlı gıda türünde eşya olması halinde gümrük işlemleri tamamlanmaksızın ve ilgili kurum, kuruluşların denetim ve kontrolünden geçirilmeksizin iç gümrük idarelerine sevki mümkün bulunmamaktadır.

• Diğer taraftan, 4458 sayılı Gümrük Kanunu’nun 84 üncü maddesinin üçüncü fıkrasında; transit rejimine tabi eşyanın Türkiye Gümrük Bölgesinde taşınmasının; transit rejimi beyanı, TIR karnesi, transit belgesi olarak kullanılan ATA Karnesi, Form 302 kapsamında, posta kolileri dâhil olmak üzere posta yoluyla, demiryolu ile taşımada CIM Taşıma Belgesi, büyük konteynerler ile taşımada TR Transfer Notu, havayolu ve denizyolu ile taşımada eşya manifestosu kapsamında yapılacağı hüküm altına alınmıştır.

Uluslararası yardım eşyasının gümrük işlemleri 2 Seri No.lu Gümrük Muafiyeti Tebliğinin ekinde yer alan 7 numaralı “Kriz Halinde Zarar Görenlere Gönderilen Eşyaya Ait Liste” başlıklı formun gümrük idaresine sunulması ile gerçekleştirilmekte olup gereken durumlarda anılan formun, transit rejimi beyanı olarak kabul edilerek uluslararası yardım eşyasının gümrük idaresine intikali mümkün bulunmaktadır.

1.2 KRİZ HALİ İÇİN GÖNDERİLEN YARDIM MALZEMESİNİN GEÇİCİ İTHALATI

• 2009/15481 sayılı Karar'ın “Kriz hali için gönderilen yardım malzemesi” başlıklı 26 ncı maddesinde; Türkiye Gümrük Bölgesindeki kriz hali nedeniyle bir kamu kuruluşuna veya kamu kuruluşları tarafından yetkili kılınan kuruluşlar adına gönderilen yardım malzemesine geçici ithalat izni verileceği, aynı Karar'ın 41 inci maddesinin ikinci fıkrası uyarınca da; Türkiye Gümrük Bölgesinde meydana gelen kriz hali nedeniyle bir kamu kuruluşu adına veya kamu kuruluşları tarafından yetkili kılınan kuruluşlar adına gönderilen yardım malzemeleri için teminat aranmayacağı hüküm altına alınmıştır.

• 11/12/2009 tarihli ve 2009/122 sayılı Genelge uyarınca; 2009/15481 sayılı Karar'ın 26 ncı maddesi kapsamında yer alan ve Türkiye’ye geçici olarak getirilen eşyanın, Mülki İdare Amirinin görevlendireceği kişinin başkanlığında AFAD İl Müdürlüğü ile Gümrük Müdürlüğü yetkililerinden oluşacak bir heyet marifetiyle ayniyet tespiti yapılmakta, anılan heyet tarafından imzalı eşya listesi (Tablo 3) ile birlikte eşyanın yetkili kuruma teslimine ve eşyayı teslim alan kurum tarafından düzenlenmiş taahhütnamenin (Şekil 1) gümrük idaresine ibrazını müteakip eşyanın girişine izin verilmektedir.

ŞEKİL 1: TEKRAR ÇIKIŞI YAPILMAK ÜZERE GEÇİCİ OLARAK TÜRKİYE'YE GETİRİLEN TEKNİK MALZEME VE TEÇHİZATA DAİR TAAHHÜTNAME

• Anılan Genelge uyarınca kriz hallerinde durumun aciliyeti nedeniyle söz konusu işlemlerin çok hızlı ve etkin bir şekilde yürütülmesi için tüm Gümrük ve Dış Ticaret Bölge Müdürlükleri birinci derece yetkili ve sorumludur. Gümrük ve Dış Ticaret Bölge Müdürlükleri uygulamayı birinci elden Gümrük Müdürlükleri ile birlikte takip etmek ve sonuçlandırmakla yükümlüdür. Bu belgede yer verilen Yardım Komisyonu yukarıda belirtilen Genelgedeki heyet tarafından yapılacak işlemleri de Genelgedeki diğer esaslara göre icra eder. Komisyonun olmadığı gümrük idarelerindeki işlemler Genelgedeki esaslara göre oluşturulacak heyet tarafından yürütülür.

• Çıkış gümrük idaresine ibraz edilmek üzere taahhütname ve eki eşya listesinin imzalı bir örneği alıcı kurum temsilcisine verilir.

• Geçici ithal edildikten sonra yurtta kalma süresi içinde yeniden ihraç edilmek istenen eşyanın çıkışı, muayenesi yapılıp ayniyetine uygun olduğunun tespit edilmesi halinde gerçekleştirilmektedir.

1.3 YABANCI ARAMA KURTARMA EKİPLERİ İLE SAĞLIK ÇALIŞANLARININ BERABERİNDEKİ EŞYA

1.3.1 Yabancı Arama Kurtarma Ekipleri ile Sağlık Çalışanlarının Beraberindeki Eşyanın Gümrük İşlemleri

• Dışişleri Bakanlığı ve AFAD’ın koordinasyon ve bilgisi dahilinde ülkemize intikal eden yabancı arama kurtarma ekipleri ile sağlık çalışanlarının beraberlerinde getirdikleri ekipman ve diğer eşyanın gümrük işlemleri bekletilmeksizin gerçekleştirilir.

• Dışişleri Bakanlığı ve AFAD tarafından, kurtarma ekipleri ile sağlık çalışanlarının ülkemize gelişinden önce isim listesi ile varsa ekipman ve diğer eşyaya ilişkin bilgiler gümrük idaresine bildirilir.

• Bu kapsamda getirilen ekipman ve diğer eşyanın gümrük işlemleri Yardım Komisyonu bulunan gümrük idarelerinde bu Komisyonca yürütülür.

• Anılan Komisyonun bulunmadığı gümrük idarelerinde ise söz konusu eşyanın listesi ilgili idarede görevli Müdür Yardımcısının Başkanlığında oluşturulacak 3 kişilik heyet ile AFAD personelince kayıt ve tutanak altına alınarak işlemler tamamlanır.

• Komisyon veya heyet tarafından oluşturulan eşya listesi, ilgili ekipler ve sağlık çalışanlarının ülkemizden ayrılmaları esnasında yapılacak işlemlere esas oluşturacak ve çıkış işlemlerinin aksamadan yürütülmesi sağlanacaktır.

1.3.2 Yabancı Arama Kurtarma Ekipleri ile Sağlık Çalışanlarının Beraberindeki Tıbbi Cihaz, Kozmetik Ürün, Tip 1 ve Tip 19 Biyosidal Ürün, Beşeri Tıbbi Ürün ve Özel Tıbbi Amaçlı Gıda Türündeki Eşyanın Gümrük İşlemleri

• Yurt dışından ülkemize intikal eden sağlık ekiplerinin beraberinde bulunan beşeri tıbbi ürün ve özel tıbbi amaçlı gıda cinsi eşyanın, söz konusu ekipte doktor bulunması kaydıyla ülkemize girişine izin verilecektir.

• Bu kapsamdaki tıbbi cihaz, kozmetik ürün, Tip 1 ve Tip 19 biyosidal ürün, beşeri tıbbi ürün ve özel tıbbi amaçlı gıda türündeki eşya Türkiye İlaç ve Tıbbi Cihaz Kurumunca yayımlanan “Afet ve Acil Durum Hallerinde Yurt Dışından Yapılacak Sağlık Ürünlerinin Bağışlarına İlişkin Kılavuz” hükümleri ve uyuşturucu ve/veya psikotrop madde içeren tüm kontrole tabi beşeri tıbbi ürünlere ilişkin mevzuata uygun olacak şekilde değerlendirmeye tabi tutulduktan sonra, miktarı ve cinsi ilgili tutanaklar ile kayıt altına alınacaktır.

• Bu işlemler, Yardım Komisyonu bulunan gümrük idarelerinde bu Komisyonca, Yardım Komisyonunun bulunmadığı gümrük idarelerinde ise ilgili idarede görevli Müdür Yardımcısının Başkanlığında oluşturulacak içinde AFAD ile Sağlık Bakanlığı yetkilisinin de bulunduğu en az 3 kişilik heyet tarafından gerçekleştirilecektir.

1.4 EŞYANIN TESLİM EDİLMESİNDE GÖREV, YETKİ VE SORUMLULUK

• Kriz hali nedeniyle ülkemize gönderilen uluslararası insani yardım malzemelerinin 2009/15481 sayılı Karar uyarınca kamu kurum ve kuruluşları ile kamu yararına çalışan dernek statüsünü kazanan dernekler ve Cumhurbaşkanınca vergi muafiyeti tanınan vakıflar tarafından kullanılmak üzere getirilmesi veya yurt dışında bulunan gerçek veya tüzel kişiler ile resmi kuruluşlar tarafından bu kurum/dernek/vakıflara gönderilmesi gerekmektedir.

• Eşya için düzenlenecek sözlü beyan formunda da uluslararası yardım eşyasının alıcısının mutlak surette bu sayılan Kurum/dernek veya vakıflar olması gerekmektedir. Vergi muafiyeti tanınan vakıflara ait listeye https://www.gib.gov.tr/yardim-ve- kaynaklar/yararli-bilgiler/vergi-muafiyeti-taninan-vakiflarin-listesi adresinden, derneklere ise https://www.siviltoplum.gov.tr/kamu-yararina-calisan-dernekler adresinden ulaşılması mümkündür. Gümrük idaresince talep edilmesi halinde bu vakıf ve derneklerden statülerini gösteren belgenin ibrazı istenebilir.

• Alıcı olarak belirtilen kurum veya kuruluşun eşyayı teslim almak üzere gümrük idaresinde hazır bulunmaması hallerinde söz konusu eşya AFAD tarafından teslim alınacaktır.

• Türk Kızılayı adına gelen yardım eşyasını teslim almak üzere önceden Bakanlığa bildirmek üzere Türk Kızılayı gümrük idaresinde temsilci bulundurabilir.

• Türkiye Afet Müdahale Planı kapsamında “Afet Uluslararası Destek ve İşbirliği Grubu’nun ana çözüm ortağı ve uluslararası desteklerin koordinasyonundan sorumlu olan AFAD, alıcısı mezkur Karar’ın 105 inci maddesinde sayılmayan kurum ve kuruluşlar ile dernek ve vakıflar olan insani yardım eşyasının Başkanlıklarınca teslim alınmasına, eşyanın teslim alınmasından sonra bu eşyanın asıl alıcısına teslim edilmesine veya doğrudan Başkanlıklarınca ihtiyaç duyulan bölgelere gönderilmesine karar verebilir.

• Her halükârda Türkiye Afet Müdahale Planı’nın çeşitli çalışma gruplarının ana çözüm ortağı konumunda olan kurum ve kuruluşlar, kriz hali süresince kendilerine atfedilen görevleri yerine getirebilmek amacıyla teslim alacakları insani yardım malzemelerinin gümrük işlemlerinde gerekli hız ve koordinasyonu sağlamak için eşyanın gelişinden önce iletişim bilgileri Ticaret Bakanlığına bildirilmek üzere gümrük idaresinde temsilci bulundurabilir.

1.4.1 Yardım Komisyonu

• Ülkemizde yaşanan afetlerden elde edilen tecrübeler doğrultusunda ülkemize gelen gıda ve bitkisel/hayvansal ürünler içeren yardımlar ile tıbbi cihaz, kozmetik ürün, Tip 1 ve Tip 19 biyosidal ürün, beşeri tıbbi ürün ve özel tıbbi amaçlı gıda içeren yardım eşyasının kabulünde yaşanabilecek gecikmeleri en aza indirmek amacıyla; kontrolleri daha etkin yapabilmek için eşyanın ülkemize girişinde yetkili olmak üzere, Türkiye Afet Müdahale Planının uluslararası insani yardım malzemelerinin kontrolü, kabulü, sevki ve dağıtımına ilişkin olarak; ana çözüm ortağı ile destek çözüm ortaklarından olan Ticaret Bakanlığı (İlgili Bölgedeki Gümrük ve Dış Ticaret Bölge Müdürlüğü), Afet ve Acil Durum Yönetimi Başkanlığı, Sağlık Bakanlığı (İl Sağlık Müdürlüğü ve Türkiye İlaç ve Tıbbi Cihaz Kurumu-TİTCK) ve Tarım ve Orman Bakanlığı temsilcilerinden oluşan bir Komisyon kurulur.

• Kriz döneminde ilgili Komisyon 24 saat çalışma esasına göre görev yapar.

• Bu tür eşyanın gümrük işlemleri, Ek-7’nin ibrazı ve bu bölümün ekinde yer alan tutanağın Ticaret Bakanlığı ve AFAD yetkilileri ile gelen eşyanın cinsine göre Sağlık Bakanlığı veya Tarım ve Orman Bakanlığı yetkililerince imzalanması ile sonuçlandırılır.

• Komisyonda görev alacak diğer kurumların personellerinin belirlenmesini teminen gerekli koordinasyonun sağlanması amacıyla Bölge Müdürlüğünce ilgili yer Mülki İdare Amirliği ile gerekli yazışmalar yapılır.

• Adana Gümrük Müdürlüğü Cilvegözü Gümrük Müdürlüğü, Çukurova Havalimanı Gümrük Müdürlüğü, Esenboğa Havalimanı Gümrük Müdürlüğü, Habur Gümrük Müdürlüğü, İpsala Gümrük Müdürlüğü, İskenderun Gümrük Müdürlüğü, İstanbul Havalimanı Gümrük Müdürlüğü, İzmir Gümrük Müdürlüğü, Kapıköy Gümrük Müdürlüğü, Kapıkule Gümrük Müdürlüğü, Mersin Gümrük Müdürlüğü, Sabiha Gökçen Gümrük Müdürlüğü ve Sarp Gümrük Müdürlüğü Yardım Komisyonu kurulacak gümrük idareleri olarak belirlenmiştir.

• Oluşabilecek afet ve krizin boyutuna ve ilgili kurum ve kuruluşların talep ve görüşlerine göre farklı gümrük idarelerinde de Komisyon kurulmasına karar vermeye Ticaret Bakanlığı yetkilidir.

• Tıbbi cihaz, kozmetik ürün, Tip 1 ve Tip 19 biyosidal ürün, beşeri tıbbi ürün ve özel tıbbi amaçlı gıda içeren yardım eşyası olması halinde Türkiye İlaç ve Tıbbi Cihaz Kurumunca yayımlanan “Afet ve Acil Durum Hallerinde Yurt Dışından Yapılacak Sağlık Ürünlerinin Bağışlarına İlişkin Kılavuz” ile uyuşturucu ve/veya psikotrop madde içeren tüm kontrole tabi beşeri tıbbi ürünlere ilişkin mevzuat kapsamında yer alan ürünlerin teslimi aşamasında, tutanakta mutlaka imzası olmak kaydıyla İl Sağlık Müdürlüğü personelinin yardım eşyasını teslim alması sağlanır.

• Bitkisel/hayvansal ürünler içeren yardım eşyasının ülkemize girişinde Komisyondaki Tarım ve Orman Bakanlığı yetkilisinin imzası mutlaka aranır.

• Türk Kızılayı adına gelen tüm malzemelerin ülkemize girişinde alıcı olarak Türk Kızılayı yetkilisinin imzası aranır.

• Yardım Komisyonu; uluslararası yardıma konu eşyanın Türkiye Gümrük Bölgesine girişine, Ek-7’de yer alan bilgilere ve gerekmesi halinde fiziki muayene veya fiziki muayeneye yönelik bulgulara istinaden karar verir. Yardım Komisyonu, yardımın gönderileceği depo, hastane veya sahra hastanesi bilgilerini de Tutanağa kaydetmek suretiyle görevini tamamlar.

• Yukarıda sayılan eşyanın yardım ekiplerinin beraberinde gelmesi halinde bunların işlemleri Komisyonun bulunduğu gümrük idarelerinde Komisyonca tutanağa istinaden tamamlanır.

• Yardım Komisyonu gerek görmesi halinde yukarıda sayılanların dışındaki yardım eşyasının işlemlerinde de tutanak düzenleyebilir.

• Komisyonun denetim ve kontrolünden geçen eşyaya ilişkin sözlü beyan işlemleri Ek-7’de yer alan bilgilere göre gümrük memurunca tamamlanır.

• Komisyonun kurulmadığı gümrük idarelerinde yukarıda sayılan yardım eşyasının gümrük işlemleri bu belgede yer alan diğer esaslara göre yürütülür.

ŞEKİL 2: YARDIM KOMİSYONU KARAR TUTANAĞI

T.C.

TİCARET BAKANLIĞI

……… Gümrük ve Dış Ticaret Bölge Müdürlüğü

…… Gümrük Müdürlüğü

Tarih:

Konu: Yardım Komisyonu Karar Tutanağı

Aşağıda nitelikleri yazılı eşyanın kontrolleri ve tespiti yapılmış olup Türkiye Gümrük Bölgesine girişi Komisyon üyelerince uygun bulunmuştur.

Teslim Alanın

Adı/Soyadı:

Kurumu:

Eşyaya ilişkin bilgiler:

1.4.2. Yardım Eşyasına Yönelik İstatistiklerin Oluşturulması

Türkiye gümrük bölgesine gelen yardım eşyasının takibi ve istatistiklerinin sağlıklı bir şekilde tutulması için aşağıdaki tabloda yer alan veriler excel formatı kullanılarak eşyanın giriş yaptığı gümrük idaresince kayıt altına alınarak her gün mesai bitimine kadar bir gün öncesinin verilerini toplu olarak içerecek şekilde Genel Müdürlüğe (ggmmuafiyetler@ticaret.gov.tr) gönderilir.

Veriler oluşturulurken, olabildiğince açık ve net ifadelerin kullanılması ve ayrıştırılabilen eşya ve miktarlarının ayrı satırlara eklenmesi önem arz etmektedir.

Konteyner, yaşam konteyneri ve çadır sayıları tabloda mutlak surette adet olarak yazılmalıdır.

Bakanlıkça söz konusu veriler düzenli olarak AFAD ile paylaşılacaktır.

1.5 İNSANİ YARDIM EŞYASININ TARIM ÜRÜNÜ, GIDA ÜRÜNÜ VEYA VETERİNER TIBBİ ÜRÜN OLDUĞU HALLERDE YAPILACAK İŞLEMLER

1.5.1 Uluslararası Yardım Eşyasının Tarım Ürünü, Gıda Ürünü veya Veteriner Tıbbi Ürün Olması Halinde Yapılacak İşlemler

Yurt dışından yardım amaçlı gönderilen ve resmi kontrolü talep edilen ürünlerin yurda girişinde;

• İşlenmiş ve/veya paketli gelen ürünlerde sertifika aranmaksızın fiziki (organoleptik) muayene yapılarak,

• Zirai karantina kontrolüne tabi işlenmemiş bitki ve bitkisel ürünlerin bitki sağlık sertifikası aranmaksızın giriş kapılarında makroskobik olarak bitki sağlığı kontrolleri yapılarak,

• Veteriner kontrolüne tabi ürünlerin ülkeye girişinde "Ürünlerin Ülkeye Girişinde Veteriner Kontrollerinin Düzenlenmesine Dair Yönetmelik" ile Gıda ve Yemin Resmi Kontrollerine Dair Yönetmelik”in istisnai uygulamalar başlığı altında yer alan 18. maddesi hükümlerine göre

yurda girişine izin verilebilir.

• Yukarıdaki maddelerde belirtilen ürünlerin kontrolü sırasında şüphe duyulması halinde analiz istenilebilecektir.

• Aksi ilgili kurum tarafından ilan edilmediği ve bildirilmediği müddetçe, veteriner tıbbi ürün cinsi eşyanın ülkemize girişine izin verilmeyecektir.

• Gıda türü eşyanın kontrolü ve gümrük işlemleri her hal ve koşulda Tarım ve Orman Bakanlığı personelince gerekli incelemenin yapılması ve eşyanın girişinin uygun bulunması halinde tamamlanır. Söz konusu eşyanın diğer kontrolleri, gümrük işlemleri ve sevki, eşyanın bozulma riskine karşı 1.4.1. kısımda belirtilen Yardım Komisyonunun bulunduğu yerlerde bu Komisyonca, Ek-7’nin ibrazı ve tutanağın imzalanması ile ivedilikle sonuçlandırılır.

• Komisyonun bulunmadığı gümrük idarelerinde yukarıda sayılan yardım eşyasının gümrük işlemleri EK-7’nin ibrazı ve Ticaret Bakanlığı, Tarım ve Orman Bakanlığı ile AFAD’ın uygun bulması halinde tamamlanarak eşya sevk edilir.

1.5.2 Ülkemize Gönderilen Uluslararası Yardım Eşyasının, Aynı Sevkiyatta Tarım Ürünü veya Gıda Ürünü ile Birlikte Başka Eşya da İçermesi Halinde Yapılacak İşlemler

• Tek bir beyana konu farklı türde eşyanın gelmesi halinde gıda türü eşyanın gümrük işlemlerine öncelik verilerek eşyanın gümrük işlemleri 1.5.1. kısımdaki esaslara göre tamamlanır.

• Gıda kontrollerinin zaman alması durumunda gıda dışındaki eşya, işlemleri daha sonra tamamlanmak üzere, tutanakla geçici depolama yerine veya gümrük idaresince eşya konulmasına izin verilen diğer alanlara alınabilir.

1.6 İNSANİ YARDIM MALZEMELERİNİN TIBBİ CİHAZ, KOZMETİK ÜRÜN, TİP 1 VE TİP 19 BİYOSİDAL ÜRÜN, BEŞERİ TIBBİ ÜRÜN VE ÖZEL TIBBİ AMAÇLI GIDA OLDUĞU HALLERDE YAPILACAK İŞLEMLER

1.6.1 Uluslararası Yardım Eşyasının Tıbbi Cihaz, Kozmetik Ürün, Tip 1 ve Tip 19 Biyosidal Ürün, Beşeri Tıbbi Ürün ve Özel Tıbbi Amaçlı Gıda Cinsi Eşya Olması Halinde Yapılacak İşlemler

• Uluslararası yardım eşyasının ülkemize gelmesini gerektirecek şekilde uluslararası yardım çağrısına ilgili kurum tarafından çıkılmaması halinde, aksi ilan edilmediği ve bildirilmediği müddetçe tıbbi cihaz, kozmetik ürün, Tip 1 ve Tip 19 biyosidal ürün, beşeri tıbbi ürün ve özel tıbbi amaçlı gıda cinsi eşyanın ülkemize girişine izin verilmeyecektir.

• Tıbbi cihaz, kozmetik ürün, Tip 1 ve Tip 19 biyosidal ürün, beşeri tıbbi ürün ve özel tıbbi amaçlı gıda türündeki uluslararası yardım eşyaları, Türkiye İlaç ve Tıbbi Cihaz Kurumunca yayımlanan “Afet ve Acil Durum Hallerinde Yurt Dışından Yapılacak Sağlık Ürünlerinin Bağışlarına İlişkin Kılavuz” hükümlerine de uygun olacak şekilde değerlendirmeye tabi tutulduktan sonra miktarı ve cinsi ilgili tutanaklar ile kayıt altına alınacaktır.

• Bu tür eşyanın kontrolü ve gümrük işlemleri her hal ve durumda Sağlık Bakanlığı personelince gerekli incelemenin yapılması ve eşyanın girişinin uygun bulunması halinde tamamlanır. Söz konusu eşyanın diğer kontrolleri, gümrük işlemleri ve sevki, eşyanın bozulma riskine karşı 1.4.1. kısımda belirtilen Yardım Komisyonunun bulunduğu yerlerde bu Komisyonca, Ek-7’nin ibrazı ve tutanağın imzalanması ile ivedilikle sonuçlandırılır.

• Komisyonun bulunmadığı gümrük idarelerinde yukarıda sayılan yardım eşyasının gümrük işlemleri EK-7’nin ibrazı ve Ticaret Bakanlığı, Sağlık Bakanlığı ile AFAD’ın uygun bulması halinde tamamlanarak Sağlık Bakanlığı yetkilisince belirlenen hastane, depo veya sahra hastanesine sevk edilir. Gümrük İdarelerince düzenlenen istatistiki veriler içinde eşyanın sevk edildiği yer bilgisine de detayları ile birlikte yer verilecektir.

• Ülkemize gelen yardım ekipleri ve sağlık çalışanlarının beraberinde getirdikleri bu türden eşyaya ise yapılacak değerlendirmenin nihayetinde izin verilebilir. İzin verilen eşya tutanak altına alınmak suretiyle sevki sağlanır.

1.6.2 Ülkemize Gönderilen Uluslararası Yardım Eşyasının, Aynı Sevkiyatta Tıbbi Cihaz, Kozmetik Ürün, Tip 1 ve Tip 19 Biyosidal Ürün, Beşeri Tıbbi Ürün ve Özel Tıbbi Amaçlı Gıda Cinsi Eşya ile Birlikte Başka Eşya da İçermesi Halinde Yapılacak İşlemler

• Tek bir beyana konu farklı türde eşyanın gelmesi halinde tıbbi cihaz, kozmetik ürün, Tip 1 ve Tip 19 biyosidal ürün, beşeri tıbbi ürün ve özel tıbbi amaçlı gıda cinsi türü eşyanın gümrük işlemlerine öncelik verilerek eşyanın gümrük işlemleri 1.6.1. kısımdaki esaslara göre tamamlanır.

• Bu eşyanın kontrollerinin zaman alması durumunda diğer eşya, işlemleri daha sonra tamamlanmak üzere, tutanakla geçici depolama yerine veya gümrük idaresince eşya konulmasına izin verilen diğer alanlara alınabilir.

1.7 İNSANİ YARDIM EŞYASININ GELİŞ GÜMRÜK İDARESİNDEN FARKLI BİR GÜMRÜK İDARESİNE SEVKİNİN TALEP EDİLDİĞİ HALLERDE YAPILACAK İŞLEMLER

• Ülkemize getirilerek, geliş idaresinden farklı bir gümrük idaresine sevki talep edilen uluslararası yardım eşyasının gümrük işlemleri, sevk edilmek istenilen gümrük idaresince yapılmak üzere, hareket gümrük idaresince gerekli önlemler alınmak suretiyle yapılır. Sevk edilecek eşyaya ilişkin transit rejimi hükümleri doğrultusunda işlem yapılabilir. Bunun yanında gümrük idaresince gerek görülmesi halinde eşyaların taşındığı araca memur refakati veya ATS cihazı önlemleri alınabilir.

1.8 ANTREPO VE SERBEST BÖLGELERDE BULUNAN EŞYANIN AFAD VEYA İLGİLİ KURUM/KURULUŞLARA HİBE EDİLMESİNDE YAPILACAK İŞLEMLER

• Antrepoda bulunmakla birlikte, kamu kurumlarına hibe yoluyla bağışlanmak istenilen eşyaların devri, ancak yazılı olarak Gümrük İdaresine başvuru yapılması, söz konusu başvurunun bağış yapılacak kamu kurumunun bilgisi dahilinde olması, anılan başvurunun gerekli araştırmanın yapılmasını teminen Bakanlığa (Gümrükler Genel Müdürlüğü) intikal ettirilmesi ve alınacak cevaba istinaden işlem yapılması kaydıyla mümkündür.

• Antrepoda bulunan eşyaların bağış yoluyla ilgili kamu kurumuna hibe edilmesinin AFAD ve ilgili kurumlar nezdinde yapılacak araştırmalar nihayetinde uygun bulunması halinde, eşyalar alıcısı ilgili kamu kurumu olacak şekilde devre konu edilebilir. Bu hallerde eşyalar mutlak suretle ilgili kamu kurumunun yetkilendirdiği ve önceden Bakanlığa (Gümrükler Genel Müdürlüğü) kimlik bilgileri iletilmiş olan yetkili kamu personeline teslim edilir.

• Antrepoda bulunmakla birlikte, ithali belirli kurumun uygunluk, izin ve testine tabi olan eşyalardan, izin, uygunluk, test gibi başvuruları yapılmış, ancak olumsuz sonuç alınmış eşyalar, hibe yoluyla da olsa kamu kurumlarına devredilemeyecektir. Örneğin, antrepoda bulunan ve ürün güvenliği denetimine tabi tutulmuş olan ancak ürün güvenliği denetiminden geçememiş olan derin dondurucu cinsi eşyanın bağış yoluyla kamu kurumuna devredilerek, kriz bölgesine sevki mümkün bulunmamaktadır.

• Bunun yanında antrepolarda, geçici depolama yerlerinde ve gümrüklü sahalarda bulunan ve henüz bir ürün güvenliği denetimine, teste, uygunluğa veya izin sürecine hiç konu edilmemiş eşyalar ise, gerekli bağış başvurularının yapılması ve Bakanlıkça (Gümrükler Genel Müdürlüğü) gerekli araştırmalar nihayetinde bağış yoluyla kamu kurumuna devrinin uygun bulunması halinde, 2009/15481 sayılı Karar’ın 112’nci maddesi uyarınca bu izin, uygunluk, denetim ve test süreçlerine tabi tutulmaksızın devir işlemine konu edilebilecek, bu eşyalar da mutlak suretle ilgili kamu kurumunun yetkilendirdiği ve önceden Bakanlığa (Gümrükler Genel Müdürlüğü) kimlik bilgileri iletilmiş olan yetkili kamu personeline teslim edilecektir.

• Antrepoda ilgili kamu kurumuna devri yapılan eşyaların kaydı oluşturulurken, eşya cinsi, miktarı, eşyayı teslim alan kurum, eşyaların sevk edileceği depo bilgilerinin yer aldığı istatistiki kayıt bilgileri Bakanlığa (Gümrükler Genel Müdürlüğü) iletilmek üzere kaydedilir.

• Olası afet ve acil durumlarında serbest bölgede mevcut olmayan ve depolanmak üzere, 2009/15481 sayılı Karar’ın 105 inci maddesinde belirtilen kamu kurum ve kuruluşu, dernek, vakıf tarafından getirilecek eşyanın, stok takibinin yapılabilmesini teminen serbest bölgeye girişi için serbest bölge müdürlüğünce ücretsiz olarak adı geçen kurumlar adına düzenlenecek Depo Kullanma Belgesi ile giriş yapması gerekmektedir.

• Depolanmak üzere serbest bölgeye getirilecek eşya ile kriz anında serbest bölgede fiilen mevcut eşyanın, olağan usulde Serbest Bölge İşlem Formu ile bölgeden çıkması ve müteakiben kapanma bilgisi de SEBİS üzerinden iletilmesi gerekmektedir.

• Krizin etkilediği bölgeye yardım amacıyla, kamu kurumları tarafından kriz bölgesine bedelsiz gönderilecek, Gümrük Kanunu’nun 167’nci maddesinin on ikinci fıkrasındaki “Tabiî afetler, (…) gibi kriz hallerinden zarar görenlere gönderilen eşya” kapsamı eşyanın Türkiye’ye çıkışında, Serbest Bölgeler Uygulama Yönetmeliği’nin 41'nci maddesinin birinci fıkrasının 1-(i) ve 3-(i) bentlerinde yer alan binde 9 oranında Özel Hesap ücreti alınmayacaktır.

• Serbest bölgelerde yer alan ve ilgili kurum/kuruluşun uygunluk izni (ürün güvenliği vb.) alınamadığı için serbest dolaşıma girişine izin verilmemiş eşyanın, hibe edilmek üzere kriz bölgesine sevk edilmesi mümkün bulunmamaktadır.

• Bunun yanında serbest bölgelerden çıkarılacak olan serbest dolaşıma giriş işlemleri henüz başlamamış, tamamlanmamış ve henüz bir ürün güvenliği denetimine, teste, uygunluğa veya izin sürecine hiç konu edilmemiş eşya ise, gerekli bağış başvurularının yapılması ve Bakanlıkça (Gümrükler Genel Müdürlüğü) gerekli araştırmalar nihayetinde bağış yoluyla kamu kurumuna devrinin uygun bulunması halinde, 2009/15481 sayılı Karar’ın 112 nci maddesi uyarınca bu tür izin, uygunluk, denetim ve test süreçlerine tabi tutulmaksızın işleme konu edilebilecek, bu eşya da mutlak suretle ilgili kamu kurumunun yetkilendirdiği ve önceden Bakanlığa (Gümrükler Genel Müdürlüğü) kimlik bilgileri iletilmiş olan yetkili kamu personeline teslim edilecektir.

• Antrepolardan kamu kurumlarına devredilen eşya ile Serbest Bölgelerden bağış olarak Türkiye’ye giriş yapacak eşyanın da GK12F muafiyet kodu ile beyana konu edilmesi gerekmektedir.

1.9 ÖNCELİKLİ YARDIM EŞYASI VE KONSOLİDE YARDIM EŞYASI İÇİN YAPILACAK İŞLEMLER

• Acil durum ve afet hallerinde krizden etkilenen vatandaşlarımızın ihtiyaçlarının ivedi karşılanmasını teminen, AFAD tarafından öncelikli eşya listesi duyurulmaktadır.

• Bu eşyalar afet ve acil durumun yaşandığı döneme göre değişmekle birlikte, 6 Şubat Kahramanmaraş felaketinde yaşanılan tecrübeler göz önüne alındığında özellikle çadır, konteyner, yaşam konteyneri, battaniye, ısıtıcı, bebek bezi, bebek maması, konserve gıda ve kullanılmamış bebek, çocuk ve yetişkin kıyafeti olarak öne çıkmaktadır. Bu listelerin AFAD tarafından duyurulmasını müteakip tüm Gümrük Müdürlüklerine de bilgilendirme amacıyla intikali sağlanacaktır.

• Öncelikli eşya listesi gerek ulusal gerekse de Dışişleri Bakanlığı kanalıyla uluslararası olarak paylaşıldığından, Ek-7 kapsamında sunulan eşyanın beyanında bu tür eşyanın bulunması halinde gümrük işlemleri ivedilikle tamamlanacak, ilgili sevkiyatlarda öncelikli eşyaların dışında eşya bulunması durumunda, mümkün olması halinde bu eşyalar elleçleme suretiyle öncelikli eşyadan ayrılarak, bu belgenin önceki bölümlerinde belirtilen kıstaslara uygun biçimde bölgeye sevki sağlanacaktır.

• Şahıslarca yurtdışından gönderilmek istenen düzensiz yardımlar, dış temsilciliklerimizce belirlenen ve kamuya duyurulan merkezlerde toplanmaktadır. Bahse konu yardım malzemelerinin Büyükelçilik/Başkonsolosluk personelinin gözetimi ve koordinasyonunda tasnif edilerek, aşağıda sunulan formatta bir excel tablosunda listelenmesi (Tablo 5) ve günlük olarak ilgili kurumlarla paylaşılmak üzere Büyükelçilik/Başkonsolosluk personelince Dışişleri Bakanlığı Kriz ve Koordinasyon Merkezine iletilerek, istatistiki veri oluşturulmasını ve toplanan yardımların doğru yere yönlendirilmesi sağlanacaktır.

1.10 KULLANILMIŞ EŞYANIN YÜKLENECEĞİ ÜLKEDE KOORDİNELİ AYRIŞTIRILMASI

• Afet ve acil durumlarda yurtdışından ülkemize sevki sağlanacak uluslararası yardım eşyasına ilişkin olarak kullanılmış eşyanın bulunduğu sevkiyatlara ilişkin bilgilerin yardımları sevk ve organize eden kişi ve kurumlarca Dışişleri Bakanlığına bildirilmesi esastır. Bu eşyaların sevkinin sağlandığına ilişkin yurtdışı Büyükelçiliklerimizden veya Konsolosluklarımızdan bilgilendirme yazılarının da sevkiyat öncesinde veya sırasında ilgili Gümrük Müdürlüğüne bildirilmesi gerekmektedir.

• Aksi halde kullanılmış eşyanın yardım eşyası olarak ithaline izin verilmez. Bu yönde bildirim yapılmamış eşyaya ilişkin, gönderilen eşyanın türüne ve niteliğine göre afet bölgelerinde kullanılabilir eşya olduğunun AFAD tarafından ilgili Gümrük Müdürlüğüne yazılı bir bildirim veya mesaj formu iletilmesi halinde, eşyanın alıcısı AFAD olacak şekilde işlemlere devam edilir ve söz konusu eşya AFAD temsilcisine teslim edilerek işlemler sonlandırılır.

2. İLETİŞİM BİLGİLERİ

2.1. TİCARET BAKANLIĞI GÜMRÜKLER GENEL MÜDÜRLÜĞÜ İLETİŞİM BİLGİLERİ

İlgili Birim: Muafiyetler ve E-Ticaret Gümrük İşlemleri Dairesi

Telefon: +90 312 449 32 40

E-posta: ggmmuafiyetler@ticaret.gov.tr

Gümrükler Genel Müdürlüğü Evrak Faks: +90 312 449 31 01

Ticaret Bakanlığı Genel Evrak Faks: +90 312 449 18 18

Adres: Ticaret Bakanlığı Eskişehir Yolu Yerleşkesi A Blok Dumlupınar Bulvarı No: 151 Eskişehir Yolu 9. Km. 06800 Çankaya / ANKARA

2.2. BÖLGE MÜDÜRLÜKLERİ VE GÜMRÜK İDARELERİNİN İLETİŞİM NUMARALARI