EN
TR
Amaçlar
Yetiştirici ve tamamlayıcı sınıflar ve kurslar aşağıdaki amaçları gerçekleştirmek için açılır :
a) Mecburi öğrenim çağında bulundukları halde, öğrenimlerini yaşıtları ile birlikte zamanında yapamamış olan çocuklara kısa yoldan ilköğrenim vermek,
b) Durumları ve yaşama şartları yönünden yetişmelerine lüzum görülen çocukları ilkokula hazırlamak,
c) İlkokulu bitirmiş olup da henüz mecburi öğrenim çağında bulunan ve üst dereceli öğrenim kurumlarına gidemiyecek olanların genel bilgilerini artırmak ve kendilerine iş ve üretim hayatında faydalı olacak bilgi ve becerileri kazandırmak,
d) İlköğrenim çağı dışına çıkmış olup da üst dereceli öğrenim kurumlarına gidememiş olan yurtdaşların genel bilgilerini artırmak ve kendilerinin daha iyi bir iş ve üretim unsuru olarak yetişmelerine yardım etmek.
Örgüt
Birinci maddedeki amaçları gerçekleştirmek için; gerçek ve tüzel kişilerle, belediyeler, özel idareler ve Devlet tarafından açılacak sınıflar ve kurslar :
a) Mecburi olan yetiştirici ve tamamlayıcı sınıflar ve kurslar,
b) İsteğe bağlı tamamlayıcı ve yetiştirici sınıflar ve kurslar, olmak üzere ikiye ayrılır.
Mecburi olan yetiştirici ve tamamlayıcı sınıflar ve kurslar şunlardır : Kısa yoldan
a) İlköğrenimi verme kursları,
b) Tamamlayıcı genel bilgi kursları,
c) İşe ve mesleğe hazırlama kursları,
Kısa yoldan İlköğrenimi verme kursları :
Mecburi İlköğrenim çağında bulundukları halde ilköğrenimlerini yaşıtlariyle birlikte zamanında yapamamış olan çocuklara kısa yoldan ilköğrenim vermek yahut böylelerini ilköğrenimin verilerinden yararlandırmak için açılan «A» ve «B» kurslarıdır.
«A» kursları ile okuma - yazma öğretilir ve gerekli temel bilgiler verilir, ilkokulun birinci devresinde öğretilen önemli konular hakkında birinci devreye yaklaşık bilgiler kazandırılır.
«B» kurslarına «A» kursunu bitirmiş olanlarla, yetişme durumları bu seviyede bulunanlar alınır ve ilkokulun ikinci devre öğretim programının hayati önemi bulunan konuları işlenir.
Bu kurslar, haftada sekiz saatten aşağı olmamak üzere eylemli öğretim yılı süresince devam eder.
Bu kursları bitirmiş olanlardan yaşları müsait ve yetişme durumları bir sınavla tesbit edilenler, yetişmiş oldukları seviyedeki ilkokul sınıflarına alınırlar.
Bu maddenin uygulanmasında İlkokullar Yönetmeliğinin 4 üncü maddesinin «c» fıkrası hükümleri gözönünde bulundurulur.
İlkokulu bitirmiş olup da henüz mecburi öğrenim çağında bulunan ve üst dereceli öğrenim kurumlarına gidemiyecek olanların genel bilgilerini artırmak ve kendilerine iş ve üretim hayatında faydalı olacak bilgi ve becerileri kazandırmak için aşağıdaki kurslar açılır :
a) Tamamlayıcı genel bilgi kursları :
İlkokullarda program ve çocukların durumu icabı olarak verilememiş olan yurtdaşlık bilgilerini artırmak ve geliştirmek, çevrenin sağlık şartlarını düzenliyecek, sağlıklı yaşamıya götürecek nitelikte sağlık ve beslenme bilgileri vermek, dil bilgisini geliştirmek ve daha geniş bir hayat görüşü kazandırmak amacıyla açılır.
b) İşe ve mesleğe hazırlama kursları :
Çevrenin yaşama ve geçim şartları gözönünde bulundurularak konunun özelliğine göre uygun zaman ve sürelerde aşağıdaki konular ve benzeri alanlarda çeşitli kurslar açılır :
1. Marangozluk,
2. Dülgerlik,
3. Yapıcılık,
4. Tuğlacılık,
5. Kiremitçilik,
6. Denizcilik- Tenekecilik,
7. Biçki - Dikiş,
8. Erkek temizliği,
9. Ana ve çocuk sağlığı (Ana sağlığı, çocuk bakımı ve korunması, beslenmesi ve eğitimi),
10. Ev idaresi ve beslenme (Yiyeceklerin besin değerini kaybetmeden pişirilmesi, doğru beslenme kuralları, sofra düzeni, ütücülük, onarım, ev ve giyim eşyasının bakım ve temizlenmesi v.b.),
11. Trikotaj ve her çeşit örme işleri,
12. Tarla tarımı,
13. Bağcılık, meyvecilik ve ağaç yetiştiriciliği,
14. Çeşitli tarım sanatları ve besinlerin saklanması (Reçel, marmelât, turşu, sirke, salça, peynir, tarhana, şehriye, erişte yapımı v. b.),
15. Teknik sabunculuk.
16. Hayvancılık,
17. Arıcılık,
18. İpek böcekçiliği,
19. Kümes hayvancılığı,
20. Bitki sapları, orman artıkları, deniz ürünleri kabuklanılın değerlendirilmesi ve balıkçılık,
21. Halıcılık ve her çeşit dokumacılık,
22. Kooperatifçilik,
23. Toplum sağlığı (Çamaşırlık, köy hamamı, sıhhi helâ, fenni gübrelik yapımı, içme suyu getirilmesi, bataklıkların kurutulması, çevre sağlığı ve belli başlı bulaşıcı ve salgın hastalıklarla savaş v. b.),
24. İnsan ve aile münasebetleri,
25. Sepetçilik, arabacılık, ambalâjcılık, bakırçılık, sıhhi tesisatçılık v. b.).
Yukarda açıklanan kurslar, imkânların sınırlı olduğu yerlerde münferit ve kısa süreli ve aralıklı olarak açılabileceği gibi; imkânları elverişli olan yerlerde (Okulu çok ilce ve il merkezleriyle, bölge okulları v. s.) A, B, C kursları halinde ve her kurs bir bütün olmak üzere, programlı ve birbirini tamamlayıcı ve devam edenlere bir iş alanında maharet, bilgi ve yeterlik kazandırabilecek şeklide de düzenlenir.
Bu gibi kursların program ve yönetmelikleri İlköğretim Genel Müdürlüğü, Meslekî ve Teknik Öğretim Müsteşarlığının İlgili daireleri Tarım, Sanayi, Sağlık ve Sosyal Yardım Bakanlıklariyle İşbirliği halinde hazırlanır ve yürütülür.
Bu kursları başarı ile bitirenlere, valiliklerce birer (Kurs bitirme belgesi) verilir.
Çevrenin şartlarına ve eldeki imkânlara göre 5. maddede belirtilen kurslardan biri, yahut birden fazlası bir arada açılabileceği gibi, tamamlayıcı genel bilgi kurslarıyla birlikte de açılıp yürütülebilir.
İlkokula hazırlayıcı, yetiştirici sınıflar ve kurslar, Türkçeyi ilkokul öğrenimini gereği kadar takip edebilecek şekilde bilmeyenler için lüzumlu görülen yerlerde açılır.
Mecburi İlköğrenim çağı dışına çıkmış olanlar için gerek ilkokul öğrenimini vermek maksadiyle tertiplenen ve gerekse iş ve mesleğe hazırlayıcı kurslar Halk Eğitimi Genel Müdürlüğünce ve İlgili diğer örgüt ve kurumlarca düzenlenir ve yürütülür.
Kursların yeri, süresi ve zamanı
Kursların açılacağı yer ve süresi, açılma zamanları ve haftalık çalışma saatleri, ele alınacak konuların bünyesine ve çevrenin ihtiyacına göre ve Millî Eğitim Müdürlüklerinin sorumlulukları altında, igili örgüt ve kurumlarca tesbit edilir.
Sözü geçen kursların açılamadığı yerlerde, varsa mesleki ve teknik alandaki kurslardan da faydalanılır.
Yönetim
Yetiştirici ve tamamlayıcı sınıflar ve kursların her çeşit yazışma ve yönetim işleriyle kayıt, kabul ve devam işleri, kursun açıldığı yerin ilkokul müdürü veya gezici öğretmeni tarafından yürütülür.
İlköğrenim çağında bulunup da herhangi bir öğrenim kurumuna devam etmeyen kız ve erkek çocuklar, 14 yaşını tamamladıkları öğretim yılı sonuna kadar, bu Yönetmeliğe göre açılan sınıflara ve kurslara devama mecburdurlar. Devam etmeyenler hakkında, ilkokula devam etmeyenler gibi işlem yapılır.
Bir yerde birden çok kurs açılması halinde, öğrencilerin bunlardan hangisine gidebilecekleri, kendilerinin de isteklerine uyularak okul müdürleri ve kurs öğretmenlerince düzenlenir. Ancak, kursların öğrenci sayısı 10 dan az olamaz.
Yetiştirici ve tamamlayıcı sınıflar ve kurslarda faydalanılacak personel
Yukarıda belirtilen ve benzeri yetiştirici ve tamamlayıcı kurslar ve sınıflarda, konunun niteliğine göre ilgili müesseselerce ehliyeti tesbit edilen aşağıdaki personelden faydalanılır :
1. Her derece okul ve kursların öğretmen ve usta öğreticileri, veya bu görevlere tâyin şartlarını haiz olanlar.
2. Tarım Bakanlığı örgütünde görevli tarım teknisiyeni, mühendisi, yüksek mühendisi, uzmanları, yöneticileri,
3. Sağlık Bakanlığı ile öteki resmi kurumlarda görevli doktor, sağlık memuru, hemşire ve ebeler,
4. Sanayi Bakanlığı küçük sanatlar kurslarında görevli öğretmen ve usta öğreticiler,
5. Halk eğitimi örgütünde görevli elemanlar.
Yetiştirici ve tamalayıcı sınıf ve kursların giderleri
Tamamlayıcı ve yetiştirici sınıfları ve kursların yönetim ve öğretim ücretleri Millî Eğitim Bakanlığınca tesbit edilecek esaslara ve miktara göre genel bütçeden karşılanır.
Tamamlayıcı ve yetiştirici sınıf ve kursların yönetim ve öğretim ücretleri dışındaki bütün giderleri 222 sayılı İlköğretim ve Eğitim Kanununun 78 inci maddesinin «b» fıkrasındaki hizmetler için illerin özel idare bütçelerinden ayıracakları sosyal hizmetler ödeneklerinden, köy bütçelerine aynı kanun hükümlerine göre konulan % 10 lardan ve okula ait arazi ve uygulama bahçesi gelirlerinden karşılanır.
Bu Yönetmelik 23 Haziran 1962 tarihinden itibaren yürürlüğe girer.
