2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun Bazı Maddelerinin değiştirilmesi; 2/2/1984 tarihli ve 2977 sayılı Kanunun verdiği yetkiye dayanılarak Bakanlar Kurulu'nca 18/1/1985 tarihinde kararlaştırılmıştır.
2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 8 inci maddesi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.
«Milli Eğitim Gençlik ve Spor, Sağlık ve Sosyal Yardım ve Ulaştırma Bakanlıklarının Görev ve Yetkileri
MADDE 8
Bu Kanun açısından Milli Eğitim Gençlik ve Spor. Sağlık ve Sosyal Yardım ve Ulaştırma bakanlıklarının görev ve yetkileri şunlardır:
a) Milli Eğitim Gençlik ve Spor Bakanlığı
1. Motorlu araç sürücülerinin yetiştirilmesi için 123 üncü madde gereğince sürücü kursları açmak, özel sürücü kursu açılmasına izin vermek, bunları her safhada denetlemek,
2. Resmi kurslarda eğitilenlerin sınavlarını yapmak, özel kurslarda yapılan sınavları gözlemek ve denetlemek, sınavlarda başarılı olanlara sertifika verilmesini sağlamak,
3. 125 inci madde uyarınca ilköğretim ve orta dereceli okullarda trafik eğitimi yaptırmak.
b) Sağlık ve Sosyal Yardım Bakanlığı
Sağlık ve Sosyal Yardım Bakanlığının ilgili birimleri ile karayollarında ilkyardım, acil yardım, yaralıların taşınması ve tedavileri konularında gerekli tedbirleri almak ve bu Kanun ve diğer mevzuatla verilen hizmetleri yerine getirmek.
c) Ulaştırma Bakanlığı
Ulaştırma Bakanlığının, ilgili birimleri bu Kanun ve diğer mevzuatla verilen hizmetleri yapmak, bu Kanun açısından karayolu taşımasına ilişkin gerekli koordinasyonu sağlamak.
2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 9 uncu maddesi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.
«Tarım, Orman ve Köyişleri Bakanlığının Görev ve Yetkileri
MADDE 9
Bu Kanuna göre, Tanın, Orman ve Köyişleri Bakanlığının görev ve yetkileri şunlardır;
a) Orman yollarında;
1. Trafik düzeni ve güvenliği açısından ana orman yollan ile gerekli görülen diğer orman yollarında işaretlemeler yaparak tedbirler almak ve aldırmak,
2. Bu Kanunla ve bu Kanuna göre çıkarılan yönetmeliklerle orman yollan için verilen trafikle ilgili diğer görevleri yapmak.
b) Köy yollarında;
1. Trafik düzeni ve güvenliği açısından gerekli düzenleme ve işaretlemeleri yaparak, tedbir almak ve aldırmak,
2. Yol güvenliğini ilgilendiren konulardaki; kavşak durak yeri, yol dışı park yeri, aydınlatma ve benzeri tesislerin projelerini incelemek ve gerekenleri onaylamak,
3. Yapım ve bakımından sorumlu olduğu karayollarında 17 nci maddede sayılan tesisler için bağlantıyı sağlayacak geçiş yollan yönünden izin vermek,
4. Yetkili birimlerce veya trafik zabıtasınca tesbit edilen trafik kaza analizi sonucu, karayolu yapısı ve işaretlemeye dayalı kaza nedenleri gözönünde bulundurularak gerekli tedbirleri almak,
5. Bu Kanunla ve bu Kanuna göre çıkarılan yönetmeliklerle koy yollan için verilen trafikle ilgili diğer görevleri yapmak.
Köy yolları için sayılan görev ve hizmetlerden zorunlu ve gerekli görülenler orman yolları içinde uygulanabilir.
2618 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 10 uncu maddesi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir,
«Belediye Trafik Birimleri, Görev ve Yetkileri
MADDE 10
Bu Kanunla belediyelere verilen görevler il ve ilçe trafik komisyonları ve mahalli trafik birimleri ile işbirliği yapılarak yürütülür.
a) Kuruluş
Her belediye başkanlığı bünyesinde, hizmet kapasitesi gözönünde tutularak İçişleri Bakanlığınca tespit edilecek ölçülere ve genel hükümlere göre, belediye trafik şube müdürlüğü, şefliği veya memurluğu kurulur.
b) Görev ve yetkiler
1. Yapım ve bakımından sorumlu olduğu yolları trafik düzeni ve güvenliğini sağlayacak durumda bulundurmak.
2. Gerekli görülen kavşaklara ve yerlere trafik ışıklı işaretleri, işaret levhaları koymak ve yer işaretlemeleri yapmak,
3. Karayolu yapısında ve üzerinde yapılacak çalışmalarda gerekli tedbirleri almak, aldırmak ve denetlemek.
4. Karayolunda trafik için tehlike teşkil eden engelleri gece veya gündüze göre kolayca görülebilecek şekilde işaretlemek veya ortadan kaldırmak,
5. Yol yapısı veya işaretleme yetersizliği yüzünden trafik kazalarının vukubulduğu yerlerde, yetkililerce teklif edilen tedbirleri almak,
6. Çocuklar için trafik eğitim tesisleri yapmak veya yapılmasını sağlamak,
7. Bu Kanun ve bu Kanuna göre çıkarılan yönetmeliklerle verilen diğer görevleri yapmak,
2918 sayılı Karayolları Trafik kanununun 12 nci maddesi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.
«İl ve ilçe Trafik Komisyonları
MADDE 12
İl sınırları içinde mahalli ihtiyaç ve şartlara göre trafik düzeni ve güvenliği bakımından yönetmelikte gösterilen konular ve esaslar çerçevesinde, illerde vali veya yardımcısının başkanlığında emniyet, jandarma, belediye ve karayolları kuruluşlarının uzman veya teknik temsilcilerinden oluşan İl Trafik Komisyonu, ilçelerde de, kaymakamın başkanlığında aynı kuruluşların üst düzey yöneticileri veya görevlendirdikleri uzman veya teknik temsilcilerinin katıldığı «İlçe Trafik Komisyonu» kurulur.
Kuruluşu bulunan yerler hariç, İlçe Trafik Komisyonlarına karayolları temsilcilerinin katılması zorunlu değildir.
Bu komisyonlara, görüşleri alınmak üzere oy hakkı olmaksızın diğer kuruluş temsilcileri de çağrılabilir.
İlçe Trafik Komisyonu kararları, İl Trafik Komisyonunca incelenip vali tarafından onaylandıktan sonra yürürlüğe girer.
Komisyonlar birden fazla eksik üye ile toplanamaz. Kararlar oy çokluğu ile alınır. Oy eşitliği halinde Başkanın oyunun bulunduğu taraf çoğunluk sayılır.
İl Trafik Komisyonu kararlan vali'nin onayı ile yürürlüğe girer.
2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 16 ncı maddesinin ikinci fıkrası aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.
Zorunlu hallerde bunların bulunabileceği yer nitelik ve nicelikleri ile hangi şartlarda bulunabileceği, hangilerinin izne bağlı olduğu ve bunlarla ilgili diğer esaslar ve 13 üncü maddede belirtilen karayolu yapısında yapılacak çalışmalar ile ilgili esaslar, İçişleri Bakanlığının görüşü alınarak Bayındırlık ve İskân Bakanlığınca çıkartılacak yönetmelikle düzenlenir.
2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 18 inci maddesi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.
«Belediye Sınırları içinde Bulunan Karayolu Kenarındaki Yapı ve Tesisler
MADDE 18
Belediye sınırları içindeki karayolları kenarında yapılacak veya açılacak 17 nci madde de sayılan yapı ve tesisler için,
a) Belediyelerden izin alınması,
b) Belediyelerin de trafik güvenliği bakımından bu tesisler hakkındaki yönetmelikte belirlenen şartların yerine getirilmesini sağlamaları,
Zorunludur.
İzinsiz yapılan bu gibi tesislerin yapımı ve işletilmesi yetkililerce durdurulacağı gibi, yönetmelikteki şartlar yerine getirilmeden işletme izni verilmez ve bağlantı yolu, her türlü gider sorumlulara ait olmak üzere yolun yapım ve bakımı ile ilgili kuruluşlarca ortadan kaldırılır.
Bu madde hükümlerine aykırı olarak izinsiz tesis yapanlar beşbin liradan onbin liraya kadar hafif para cezası ve onbeş günden iki aya kadar hafif hapis cezası ile cezalandırılır.
Bu madde ve 17 nci maddede belirtilen tesislere ait şartlar, izin ve denetim esasları Bayındırlık ve İskân Bakanlığınca düzenlenen yönetmelikte gösterilir.»
2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 20 nci maddesi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.
«Tescil Süresi ve Bildirme Mecburiyeti, Satış ve Devirler ile Noterlerin Sorumluluğu
MADDE 20
Tescil süreleri, satış ve devirler, noterlerin sorumluluğu ile ilgili esaslar şunlardır:
a) Araç sahipleri,
(1) Tescili zorunlu ve ilk tescili yapılacak olan araçların satın alma veya gümrükten çekme tarihinden itibaren üç ay içinde tescili için; hurdaya çıkarılma halinde çıkarılış tarihinden itibaren bir ay içinde tescilin silinmesi için; yazık olarak ilgili tescil kuruluşuna başvurmak,
(2) Tescilin yapılması veya silinmesi için de yönetmelikte belirtilen bilgi ve belgeleri sağlamak,
Zorundadırlar.
b) Araçların giriş işlemlerini yapan gümrük idareleri bu durumu 15 gün içinde araç sahiplerinin beyan ettikleri tescil kuruluşuna bildirmekle yükümlüdürler.
c) Tescil belgesi, aracın başkasına satış veya devrine, hurdaya çıkarılmasına veya araçta, yönetmelikte belirtilen niteliklerin değişmesine kadar geçerli sayılır,
d) Tescil edilmiş araçların her çeşit satış ve devirleri araç sahibi adına düzenlenmiş tescil belgesi esas alınarak, noter huzurunda veya aracın tescil edildiği tescil kuruluşunda görevlendirilmiş yetkili memur huzurunda yapılır.
Noter huzurunda yapılan satışlarda, bu satış tescil belgesine tarih konularak ve tasdik edilmek suretiyle işlenir. Ayrıca tescil edilmiş araçların satış ve devir işlemleri noterler tarafından sicile işlenmek üzere, işlemin tekemmülünü müteakip en geç 3 iş günü içinde ilgili tescil kuruluşuna bildirilir.
Noterlerce veya tescil kuruluşunda yapılmayan her çeşit satış ve devirler geçersizdir.
e) Tescilli araçları noterde satın veya devir alanlar gerekli bilgi ve belgeleri sağlayarak ilgili tescil kuruluşundan bir ay içinde adlarına tescil belgesi almak zorundadırlar.
Araç satın alıp, bu maddenin «a» bendinin (1) numaralı alt bendi ile «e» bendi hükmüne uymayanlar, beşbin liradan onbin liraya kadar hafif para cezası ve 1 aydan 3 aya kadar hafif hapis cezası, «d» bendi hükmüne uymayan noterler onbin liradan yirmibeşbin liraya kadar hafif para cezası ile cezalandırılırlar.
Ayrıca, satış ve devirlerde, belirlenen sürelerde alıcı adına tescili yapılmadan trafiğe çıkarılan araçlar, tescil yapılıncaya kadar trafik zabıtasınca trafikten men edilir.
Tescil kuruluşlarındaki satış ve devir işlemlerine ilişkin esaslar yönetmelikte gösterilir.»
2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 22 nci maddesi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.
«Belge ve Plâka Vermeye Yetkili Kuruluşlar
MADDE 22
Yönetmelikte gösterilen esaslara göre:
a) Askeri maksatlarla kullanılan Türk Silahlı Kuvvetlerine ait bütün araçlar ile çeşitli anlaşmalara göre askeri amaçla yurdumuzda bulunan kuruluşlara ait araçların tescilleri Türk Silahlı Kuvvetlerince,
b) Raylı sistemle çalışan araçların tescilleri, kullanıldığı yerlere göre ait olduğu kuruluşlarca,
c) İş makinası türünden araçların tescilleri;
(1) Kamu kuruluşlarına ait olanlar ilgili kuruluşlarınca,
(2) Özel veya tüzel kişilere ait olanlardan; tarım kesiminde kullanılanlar Ziraat Odalarınca, tarım kesiminde kullanılanların dışında kalan ve sanayi, bayındırlık ve diğer kesimlerde kullanılanların tescilleri Ticaret Odaları veya Ticaret ve Sanayi Odalarınca,
d) Tarım kesiminde kullanılanlar hariç, İl Trafik Komisyonlarından karar alınmak şartı ile motorsuz taşıtlardan gerekli görülenlerin tescilleri belediyelerce,
e) Yukarıdaki bentlerde sayılanlar dışında kalan bütün motorlu araçların tescilleri trafik tescil kuruluşlarınca.
Yapılır, belge ve plakaları verilir.
2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 24 üncü maddesinin birinci fıkrası aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.
Trafik belgesi verilebilmesi için araca ait tescil belgesi ve mali sorumluluk sigorta belgesinin ibrazı zorunludur.
2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 29 uncu maddesi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.
«Araçların Karayoluna Uygunluğu ve Teknik Esaslar
MADDE 29
Araçların yapım ve kullanma bakımından karayolu yapışma ve trafik güvenliğine uyması zorunludur.
Yapım safhasında araçların imal, tadil ve montaj projelerinin tetkik ve tasdiki ile imalat yeterlik belgesinin teknik yönetmeliğe uygun olarak verilmesine Sanayi ve Ticaret Bakanlığı yetkilidir.
İthal edilecek araçlara ithalden önce Karayolu Uygunluk Belgesi» Sanayi ve Ticaret Bakanlığı veya bu Bakanlığın yetki vereceği kamu veya özel kuruluşlar tarafından verilir.
Araçların imal, tadil ve montajı hakkındaki şartları gösteren yönetmelik, Bayındırlık ve İskân Bakanlığı nın görüşü alınarak Sanayi ve Ticaret Bakanlığınca düzenlenir.
Askeri araçlara ait Karayolu Uygunluk Belgesi Türk Silahlı Kuvvetlerince verilir.»
2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 41 nci maddesinin (a) ve (d) bentleri aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.
«(a) Yaş şartı
(1) A1, A2, F ve H sınıfı sürücü belgesi alacakların onyedi,
(2) B, C ve G sınıfı sürücü belgesi alacakların onsekiz,
(3) D ve E sınıfı sürücü belgesi alacakların yirmi iki, yaşını bitirmiş olmaları,»
«d) Eğitim ve sınav şartı
Sürücü kursuna katılmış ve yapılan sınavları da başararak sertifika almış olmaları,»
2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 42 nci maddesi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.
«Sürücülerin Sınavları ve Sürücü Belgelerinin Verilmesi Esasları
MADDE 42
Sürücü belgesi alacak olanların başvurmaları, sınavları, sağlık muayeneleri, belgelerinin verilmesi hakkında aşağıdaki esas ve şartlar uygulanır:
a) Sürücülerin sınavları
Sürücü belgesi alacakların sınavları, yönetmelikteki esaslara göre, sürücü kurslarında Milli Eğitim, Gençlik ve Spor Bakanlığı gözetiminde sınav sorumluları tarafından yapılır ve başarı gösterenlere sertifikaları verilir.
Bu sertifika 41 inci maddedeki diğer şartlar aranarak, trafik tescil şubelerince sınıfına uyan sürücü belgesi ile değiştirilmedikçe sahiplerine kara yolunda araç kullanma yetkisi vermez.
İçişleri Bakanlığınca gerekli ve zorunlu görülen hallerde sürücü sınavları Emniyet Genel Müdürlüğünün ilgili birimlerinde görevlendirilecek sınav sorumluları tarafından yapılabilir ve belgeleri verilir.
b) Müracaat
Sürücü belgesi almak isteyenler, müracaat formunu yetkili memurun önünde imzalarlar. Bu belgede beyan edilen bilgiler aksi ispatlanıncaya kadar doğru sayılır.
Müracaat formunun yetkili memura verilmesi sırasında, sürücü adayları; nüfus cüzdanının aslı ile tahsil belgesini kamu kuruluşunda çalışanlar için bu kuruluşlar tarafından verilmiş tahsil durumunu belirleyen tasdikli belgeyi yetkili memura göstermek zorundadırlar.
Yanlış bilgi veya sahte belge verenler fiil daha ağır cezayı gerektirmediği takdirde iki aydan altı aya kadar hafif hapis cezası ile cezalandırılırlar.
c) Diğer esaslar
(1) Sürücü belgesi alacakların sağlık muayeneleri ilgili trafik kuruluşunda, mahallin mülki amiri tarafından görevlendirilmiş tek tabip tarafından yapılır.
(2) Sürücü sınavlarının ve sağlık muayenelerinin tek tabip tarafından yapılma esasları, sürücü belgeleri ile bu belgelerin verilmesi, geçerlilik süreleri ve yenilenmelerine, Emniyet Genel Müdürlüğünce sınavlarda görevlendirilecek sınav sorumlularının çalışmasına, görev ve yetkilerine ve diğer hususlara dair şartlar, esas ve usuller yönetmelikte gösterilir.
2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 114 üncü maddesi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.
«Suç ve Ceza Tutanakları
MADDE 114
Bu Kanunda yazılı trafik suçlarını işleyenler hakkında yetki sınırlan içinde Emniyet Genel Müdürlüğü ve Jandarma Genel Komutanlığı personeli ile Karayolları Genel Müdürlüğünün ilgili biriminin il ve ilçe kuruluşlarında görevli ve yetkili kılınmış personelince suç veya para cezasına dair tutanak düzenlenir.
Bir kaç trafik suçunun bir arada işlenmesi halinde her suç için ayrı ceza uygulanır.
Yargı yetkisine giren suçlarla ilgili tutanağın bir sureti ilgili mahkemeye, para cezası tutanağının bir sureti ise ilgili mal sandığına, beş iş günü içinde gönderilir.
Para cezaları Maliye ve Gümrük Bakanlığının sayman mutemetlerine veya mal sandıklarına ödenebileceği gibi, banka veya P.T.T. aracılığı ile de ödenebilir.
Para cezalarını tahsil eden banka, P. T. T. ve sayman mutemetleri Maliye ve Gümrük Bakanlığınca tesbit edilen süre içinde tutanağın düzenlendiği yerin ilgili mal sandığına bilgi vermek zorundadır.
Banka ve P.T.T ile yapılan ödemelerde paranın bankaya yatırıldığı veya postaya verildiği tarih ödeme tarihi sayılır.
Birinci fıkraya göre tutanak düzenleyenler, sayman mutemedi olarak görevlendirilemez ve hiç bir şekilde para cezası tahsil edemez.
Süresinde ödenmeyen para cezaları için 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun hükümleri uygulanır.
Bu maddenin uygulanmasına ait usul ve esaslar yönetmelikle düzenlenir.»
2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 123 üncü maddesi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.
«Sürücü Kursları
MADDE 123
Motorlu taşıt sürücüsü yetiştirmek, yetişmiş olanlara sınav sonucu sertifika vermek, trafik ile ilgili öğretim ve eğitim yaptırmak üzere kamu kurumları ile diğer hakiki ve hükmi şahıslara Milli Eğitim Gençlik ve Spor Bakanlığınca ilgili mevzuatına göre sürücü kursları açma izni verilir.
Sürücü kurslarının sürücü belgesi cinslerine göre sınıflandırılması, hangi sınıf kursun kimler tarafından açılabileceği, öğretim ve eğitim konulan ile metodu, kurs süreleri, kurslar için eğitim ve öğretimde kullanılacak bina, araç, gereç ve teçhizatın nitelik ve niceliği, teminat miktarları, sertifika sınavlarının esas ve usulleri, sertifika aranmayacak sürücü belgesi sınıfları ve bunların sınavları İçişleri Bakanlığı'nın uygun görüşü üzerine Milli Eğitim Gençlik ve Spor Bakanlığınca çıkartılan yönetmelikle belirlenir.
Ancak hakiki ve hükmi şahıslar tarafından kurs açılmayan illerde bu kurslar Devlet tarafından açılır.
Bu madde hükümlerine ve yönetmelikteki şartlara uymayan kurs sahiplerine Milli Eğitim Gençlik ve Spor Bakanlığı tarafından, olayın özelliğine göre belirlenecek süre içinde şartlara uymaları yazılı olarak bildirilir. Bu süre içinde şartların yerine getirilmemesi halinde kurs sahipleri onbin liradan yirmibin liraya kadar hafif para cezası, tekrarında ise yazılı uyarı yapılmaksızın yirmibin liradan otuzbin liraya kadar hafif para cezası ile cezalandırılırlar ve ayrıca kurs on günden az olmamak üzere süreli ve süresiz olarak kapatılabilir.
Belge alınmadan açılan kursların sahipleri otuzbin lira hafif para cezası ile cezalandırılır. Ayrıca, belge alınmadan açılan kurslar zabıtaca kapatılır.
2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun GEÇİCİ 5 inci maddesine aşağıdaki fıkralar eklenmiştir.
Sürücü belgesi alacakların sınavlarının 42 nci maddeye göre sürücü kurslarında yapılmasına ve sürücü adaylarından 41 inci maddenin «c» fıkrası gereğince herhangi bir sürücü kursunu başarı ile bitirdiklerini, belgeleyen sertifika istenmesine 1/1/1987 tarihinde başlanır.
42 nci maddenin «a» bendi hükümlerine göre sürücülerin sınavlarının sürücü kurslarında yapılmasına ve sürücü adaylarından sertifika istenmesine başlanacağı tarihe kadar, 6035 sayılı Kanuna göre şoför ehliyetnamesi ve bu Kanuna göre de, sürücü belgesi alacak olanların sınavları aşağıdaki esaslara göre trafik zabıtası personeli tarafından;
(1) Bu Kanunun ilgili maddelerinin yürürlük tarihine kadar 6085 sayılı Kanuna göre çıkarılmış bulunan yönetmelikteki esas ve usullere göre,
(2) Bu Kanunun ilgili maddelerinin yürürlük tarihinden itibaren ise sürücü sınavları 42 nci maddenin «c» fıkrası hükümleri gereğince çıkarılan yönetmelikte belirtilen esas ve usullere göre,
Yapılır.
«Yürürlükten Kaldırılan Hükümler
2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 11, 117 ve 127 nci maddeleri ile 7 nci maddesinin son fıkrası, 13 üncü maddesinin sondan ikinci fıkrası, 15 inci maddesinin ikinci fıkrası, 35 inci maddesinin ikinci fıkrası ve 39 uncu maddesindeki «Vize edilmemiş sürücü belgesi ile araç kullanmak yasaktır.» hükmü yürürlükten kaldırılmıştır.
Yürürlük
Bu Kanun Hükmünde Kararnamenin;
a) Cezalara ilişkin hükümleri Kanun Hükmünde Kararnamenin kanunlaştığı tarihte,
b) Diğer hükümleri 18/6/1985 tarihinde,
Yürürlüğe girer.
Yürütme
Bu Kanun Hükmünde Kararname hükümlerini Bakanlar Kurulu yürütür.