EN
TR
Köy enstitüsü mezunu öğretmenlerin tâyin edilecekleri okulların binalariyle öğretmen evleri ve köy sağlık memurlariyle köy ebelerinin hizmet görecekleri bölge merkezlerinde bunlar için yapılacak evler, Milli Eğitim ve Bayındırlık Bakanlıkları tarafından tesbit edilecek veya onanacak tip plânlara göre valiliklerce aşağıdaki kaynaklardan sağlanacak yardımlarla yaptırılır.
a) Her yıl Devlet ve özel idareler bütçelerinden ayrılacak ödeneklerden programa göre yapılması gereken işler gözönünde tutularak her ile düşecek hisse nakit veya ayın;
b) Bu kanunun 5 inci ve 6 ncı maddeleri gereğince köylü yurttaşların çalışma mükellefiyetleri.
Her yıl yaptırılacak köy okullarıyla enstitü mezunu öğretmenlere, köy sağlık memurlarına ve köy ebelerine tahsis edilecek eklerin ve köy enstitülerinin inşaatında kullanılacak tomruklardan orman içinde ve bitişiğinde bulunan ilçelerin ihtiyacı 3116 sayılı Orman Kanununun 19 uncu maddesine ve bunun dışında, kalan il ve ilçelerin ihtiyacı da 4274 sayılı kanunun 24 üncü maddesinin son bendine göre Milli Eğitim ve Tarım Bakanlıklarının kararlaştıracakları esaslar ve fiyatlar dâhilinde Devlet Orman İşletmelerinin nakliyata elverişli istif yerlerinden sağlanır.
Milli Eğitim Bakanlığı köy okullariyle enstitü mezunu öğretmenlere, köy sağlık memurlarına ve köy ebelerine tahsis edilecek eylerin inşaatında kullanılacak malzemeyi 2490 sayılı kanunun hükümleri dâhilinde toptan satın alıp illere dağıtabilir.
İnşa ettirilmiş ve ettirilecek olan köy okulları, işlik ve diğer okul müştemilâtı, öğretmen, sağlık memuru ve ebe evleri köy tüzel kişiliği adına tescil edilir. Bunların daimî bakımı ve onarımı köye aittir.
Okul binası veya öğretmen, sağlık memuru ve ebe evi yaptırılacak köyün erkek halkından yaşları 18-50 arasında bulunanlar (Bu yaşlar dâhil) İçişleri ve Çalışma Bakanlıklarının mütalâası, alınarak Milli Eğitim Bakanlığınca hazırlanacak ve Bakanlar Kurulunca onanacak esaslara göre bu inşaatta bizzat ve vasıtalariyle çalıştırılır. Çalışma mükellefiyeti köylünün başlıca istihsal faaliyeti zamanlarının dışında ve yılda (20) günü geçmemek üzere düzenledir. Okula eklenecek dersane, yemekhane, çamaşırlık, işlik ve depo gibi yapılarla bunlarla ilgili yollar ve suyolları yapılması ve bunların onarılması da çalışma mükellefiyetine dâhildir.
Çalışma mükellefiyetine tabi olanlar bunu bizzat çalışarak, yerine rızasiyle ehil birini çalıştırarak veyahut mahalli rayice göre tesbit edilecek bedeli ödeyerek ifa ederler. Bu bedel her gün için bir liradan az ve iki liradan çok olamaz. Nakil vasıtalarıyla çalışanlardan hayvaniyle çalışanların bir günlük işi iki, tekerlekli vasıtalarıyla çalışanların bir günlük işi üç günlük sayılır. Çalışamıyacak derecede mâlül ve aynı zamanda fakir olanlar çalışma mükellefiyetine tabi tutulmaz.
Bu kanunun 5 inci ve 6 ncı maddelerinde yazılı çalışma mükellefiyetine tabi olanlardan:
a) Mazeretsiz olarak işe gelmiyenler veya işten kaçanlar, çalışmadıkları her gün için köy ihtiyar heyetleri karariyle mahallî rayice göre takdir olunacak işçi ücreti verirler. Bu suretle alınacak ücretin tutarı her gün için iki lirayı geçmemek üzere hesaplanır. Kararlar alâkadarlara tebliğ olunur.
b) Kendilerinden amele ücreti alınmasına karar verilenler tebliğ tarihinden itibaren on gün içinde işe gelmemelerinin mazerete dayandığa veya takdir olunan ücretin rayice uygun olmadığı sebeplerine inhisar etmek üzere köyün bağlı bulunduğu idari mercie itirazda bulunabilirler. Bu merciler tarafından verilecek kararlara söz yoktur.
c) 8 inci ve 6 ncı maddelere göre ödenecek bedeni mükellefiyet bedelini vermiyenlerden bu para Tahsili Emval Kanununa göre alınarak köy sandıklarına yatırılır.
d) Çalışma mükellefiyetine tabi olanların çalıştırılmasında kayıtsızlığı veya işi aksatacak fena halleri görülen muhtar ve ihtiyar heyeti üyeleri hakkında 4274 sayılı kanunun 20 nci maddesi tatbik olunur.
Milli Eğitim müdürlüklerinde okul binalarının, öğretmen, sağlık memuru ve ebe evlerinin inşaatına ait teknik işlerle uğraşmak üzere geçici olarak yapı ustası ve kalfası, fen memuru, mühendis ve mimar, bekçi ve işçi kullanılabilir.
Bu elemanların teknik faaliyeti ve okulların inşaatı Bayındırlık müdürlüklerince denetlenir.
Köy okullariyle öğretmen, sağlık memuru ve ebe evlerinin ve köy enstitülerinin inşaatında kullanılacak bütün malzemenin Devlet Demir ve Denizyolları vasıtalariyle taşınmasında nakliye bedelleri Milli Eğitim ve Ulaştırma Bakanlıkları arasında kararlaştırılacak esaslar dâhilinde Ulaştırma Bakanlığınca tesbit edilecek tenzilâtlı özel tarife üzerinden ödenir.
4274 sayılı kanunun 20 nci maddesi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir:
Madde 20
Köy okullarının sıra, masa, yazıtahtası, harita, tebeşir, soba, odun, kömür, lâmba, petrol, süpürge gibi daimî ihtiyaçlarını temin etmek üzere köy bütçelerine köyün gelir kaynaklariyle uygun olarak tahsisat konur.
Okulun bu ihtiyaçlarını bütçenin tanziminden bir ay evvel köy muhtar ve ihtiyar heyetine eğitmen ve öğretmenler yazı ile bildirirler.
Köyün geliri müsait olduğu halde bu tahsisatı bütçelerine koymıyan muhtar ve ihtiyar heyeti üyeleri hakkında köyün bağlı bulunduğu il veya ilçe idare heyetleri karariyle Köy Kanununun 27 nci maddesinde yazılı ceza tatbik olunur. Hükmolunan para cezasını vermiyenlerden bu para Tahsili Emval Kanununa göre tahsil edilir. İdare heyetlerinin bu husustaki kararları kesin olup bunlar aleyhine hiç bir mercie başvurulamaz.
Bu maddeye göre tahsil olunan paralarla ve ihtiyar heyeti karariyle okulun birinci fıkrada yazılı ihtiyaçtan temin olunur.
4274 sayılı kanunun 21 inci maddesi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir:
Madde 21
19 uncu ve 20 nci maddelerde yazılı işlerin karşılığı olan tahsisatı zamanında bütçelerine koymıyan köyler için bu tahsisat, bütçeleri tasdıka salâhiyetli idare âmirleri tarafından doğrudan doğruya konur.
4274 sayılı kanunun 39 uncu maddesi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir:
Madde 39
Köy enstitüsü idareleri, enstitünün kesimine giren bütün köyleri tesbit ve tetkik ederek bu köylerin her biri hakkında gereken bilgileri toplarlar. Köylerin durumlarına ve ihtiyaçlarına göre enstitüden mezun olacak eğitmen ve öğretmenlerin gönderilecekleri köylerle bu köylerden 2 nci maddeye göre teşkil edilecek bölgeler hakkındaki tekliflerini millî eğitim müdürlüklerine bildirirler. Bu teklifler valiliğin mütalâasiyle beraber tasdik edilmek üzere Millî Eğitim Bakanlığına gönderilir.
4274 sayılı kanunun 59 uncu maddesi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir:
Madde 59
Bu kanunun 13, 14, 19, 20 ve 24 üncü maddeleriyle 8803 sayılı kanunun 14 üncü maddesinde yazılı hizmetler; 422 sayılı Köy Kanununun 12 nci maddesiyle mecburi sayılan işlerdendir.
Köyün mecburi işleriyle bu kanunda yazılı diğer işlerin vaktinde gereken şekilde yapılıp yapılmadıklarını vali, kaymakam ve bucak müdürleri takip ve murakabe ederler.
4459 sayılı kanunun, 2 nci maddesi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir:
Madde 2
Birinci sınıf köy ebeleri ve köy sağlık memurları, 5129 sayılı kanunun 1 inci maddesi gereğince, köy öğretmenleri gibi aylık alırlar. Ancak bunların aylıklarının artırılması için, öğretmenlerde olduğu gibi ders yılı hizmet yılı olarak sayılır.
Köy enstitülerinden mezun olan köy sağlık memurları, askerlikleri halinde, köy enstitülerinden mezun öğretmenler gibi 3803 sayılı kanunun 9 uncu maddesi hükmüne tabidirler.
Birinci sınıf köy ebeleri ve köy sağlık memurları 3803 ve 4274 sayılı kanunlarla köy öğretmenlerine temin edilen her türlü haklardan da faydalanırlar.
İkinci sınıf köy ebeleri, birinci sınıf köy ebeleriyle sağlık memurlarının bu haklarından faydalanamazlar.
3803 sayılı kanunun 16 ncı maddesiyle 4274 sayılı kanunun 22, 23, 25, 26, 38, 41, 42 nci maddeleri ve 5012 ve 5082 sayılı kanunlar kaldırılmıştır.
1948 yılı Bütçe Kanununa bağlı (A) İşaretli cetvelin Millî Eğitim Bakanlığı kısmındaki 560 ncı (Geçici hizmetliler ücreti) bölümüne (100 000) lira ve 606 ncı (İllere) bölümünün 3 üncü (İlkokul yapıları için yapılacak para ve ayın yardımı için) maddesine (6 000 000) lira ek ödenek verilmiştir.
1948 yılı Bütçe Kanununa bağlı (R) işaretli cetvelin Millî Eğitim Bakanlığı kısmına, ilişik formül eklenmiştir.
Bu kanun yayımı tarihinde yürürlüğe girer.
Bu kanunu Bakanlar Kurulu yürütür.
