EN
TR
506 sayılı Sosyal Sigortalar Kanununun 1186 sayılı Kanunla değişik 36 ncı maddesi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.
Malul ve yaşlılara, bunların, eş, çocuk, ana ve babalarına, dul ve yetimlere sağlık yardımı yapılması
MADDE 36
Bu kanuna göre sürekli işgöremezlik geliri, malullük veya yaşlılık aylığı almakta alanlarla, bunların geçindirmekle yükümlü oldukları eş ve çocukları, ana ve babaları ile gelir veya aylık almakta olan eş ve çocuklar, bu kanunun 33 üncü maddesinde belirtilen yardımlardan, her hastalık olayı için 34 üncü maddede yazılı süreleri aşmamak üzere yararlanırlar.
Ancak; gelir veya aylık alanların eş ve çocukları, ana ve babaları ile gelir veya aylık alan eş ve çocuklar için ayakta yapılan tedavilerde verilen ilâç bedellerinin % 20 si ilgililerce ödenir.
991 sayılı Kanuna göre Kuruma devredilen Devlet Demiryolları ve Limanları İşletme Genel Müdürlüğü İşçileri Emekli Sandığı ile Askeri Fabrikalar Tekaüt ve Muavenet Sandığı Kanunlarına istinaden aylık almakta olanlarla bunların geçindirmekle yükümlü oldukları eş ve çocukları, ana ve babaları ile gelir veya aylık almakta olan eş ve çocukları hakkında da yukarıdaki hükümler uygulanır.
506 sayılı Sosyal Sigortalar Kanununun 40 ncı maddesi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.
Sigortalılık niteliğinin yitirilmesi
MADDE 40
2 nci maddede belirtilen sigortalılık niteliğini yitirenlerden, bu tarihten önceki bir yıl içinde en az 120 gün hastalık sigortası primi ödemiş olan sigortalı ile karısı ve geçindirmekle yükümlü olduğu kocası, çocukları, ana ve babalarının, bu niteliğin yitirilişinden başlamak üzere altı ay içinde meydana gelecek hastalıkları halinde, 32 nci maddenin (A) ve (D) fıkralarında yazılı yardımlardan yararlanırlar.
Ancak; bunlardan eş, çocuklar, ana ve babaların ayakta yapılan tedavilerinde verilen ilâç bedellerinin % 20’si ilgililerce ödenir.
506 sayılı Sosyal Sigortalar Kanununun 42 nci maddesi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.
Ana ve babaya sağlık yardımı yapılması
MADDE 42
Sigortalının geçindirmekle yükümlü bulunduğu ana ve babası, hastalıkları halinde, bu kanunun 33 ncü maddesinde belirtilen sağlık yardımlarından her hastalık olayı için 34 ncü maddede yazılı süreleri aşmamak üzere yararlanırlar.
Ancak; bunların ayakta yapılan tedavilerinde verilen ilâç bedellerinin % 20’si ilgililerce ödenir.
Sigortalının geçindirmekle yükümlü olduğu ana ve babasının yukarıda belirtilen sağlık yardımlarından yararlanabilmeleri için sigortalının, hastalığın anlaşıldığı tarihten önceki bir yıl içinde en az 120 gün hastalık sigortası primi ödemiş olması şarttır.
506 sayılı Sosyal Sigortalar Kanununun değişik 73 ncü maddesinin (B) ve (D) bendleri aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir:
B) Hastalık Sigortası primi sigortalının kazancının % 11'idir. Bunun % 5’i sigortalı hissesi, % 6’sı da işveren hissesidir.
3 ncü maddenin II nci bendinin (B) fıkrasında belirtilen çıraklar için ise, kazancının % 4'üdür.
Bunun % 2’si sigortalı hissesi, % 2’si de işveren hissesidir.
D) Malullük, Yaşlılık ve Ölüm Sigortaları primi, sigortalının kazancının % 15'idir. Bunun 7’si sigortalı hissesi, % 8’i de işveren hissesidir.
Ancak, maden işyerlerinin yeraltı işlerinde çalışanlar için Malullük, Yaşlılık ve Ölüm Sigortaları primi, sigortalının kazancının % 18’idir. Bunun % 8’i sigortalı hissesi, % 10’u da işveren hissesidir.
506 sayılı Sosyal Sigortalar Kanununun 1186 ve 1474 sayılı kanunlarla değişik 78 nci maddesi ile aynı kanunun 90 ncı maddesi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.
Günlük kazanç sınırları
MADDE 78
Bu kanun gereğince alınacak prim ve verilecek ödeneklerin hesabına esas tutulan günlük kazançların üst sınırı 200 lira, alt sınırı da İş Kanunu gereğince tespit edilen en düşük asgari ücrettir. Üst sınır, sigortalıların genel ücret seviyesi ve ülkenin genel ekonomik durumu gözönünde tutularak Sosyal Güvenlik Bakanlığının önerisi üzerine Bakanlar Kurulunca gerekirse, iki yılda bir arttırılabilir.
Günlük kazançları, asgari ücretten daha az olanlarla ücretsiz çalışan sigortalıların günlük kazançları asgarî ücret üzerinden, günlük kazançları üst sınırdan fazla olanların kazançları da üst sınır üzerinden hesaplanır. Sigortalının kazancı alt sınırın altında ise bu kazanç ile alt sınır arasındaki farka ait sigorta primlerinin tümünü işveren öder. Aynı zamanda birden fazla işverenin işinde çalışan sigortalıların ücretlerinden kesilen primler, bu madde uyarınca tespit edilen üst sınır üzerinden hesaplanacak miktarı aşarsa, fark sigortalının müracaatı üzerine hissesi oranında kendisine geri verilir.
Muayene için verilecek belge
MADDE 90
İşveren, işkazası, meslek hastalığı, hastalık ve analık hallerinde, sigortalının kazancım ve prim ödeme gün sayılarını göstermek üzere, örneği Kurumca hazırlanacak belgeyi düzenliyerek sigortalıya vermekle yükümlüdür.
İşveren, 35 ve 40 ncı maddelerde öngörülen 120 günlük prim şartını yerine getirmiş olan sigortalının karısı ve geçindikmekle yükümlü olduğu çocukları ile sigortalı kadının geçindirmekle yükümlü olduğu kocası ve çocuklarının, hastalıkları halinde, sağlık yardımlarından yararlandırılmalarını sağlamak ve altı ay için geçerli olmak üzere prim ödeme gün sayılarını gösterir örneği Kurumca hazırlanacak belgeyi, talebi halinde, düzenleyerek sigortalıya vermekle yükümlüdür.
Yukarıdaki fıkralarda yazılı belgelerdeki bilginin eksik veya yanlış olması sebebiyle, sözü edilen fıkralarda belirtilen kimseler için Kurumca yersiz olarak yapılan her türlü masraflar işverene ödetilir.
506 sayılı Sosyal Sigortalar Kanununun 1136 sayılı Kanunla değişik 96 ncı maddesinin 1 inci fıkrasıyle 97 nci maddesi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.
Aylıkların sınırı
MADDE 96
Bu kanuna göre Malullük ve Yaşlılık Sigortasından bağlanacak aylıklar ile Ölüm Sigortasından hak sahibi kimselere bağlanacak aylıkların hesabına esas tutulan aylığın yıllık tutarı 12.000 lira dan aşağı olmamak kaydı ile, 78 inci madde uyarınca saptanacak günlük kazanç alt sınırının 360 katının yüzde yetmişinden az, günlük kazanç üst sınırının bir yıllık tutarı üzerinden hesaplanacak aylığın yıllık tutarından fazla olamaz.
Gelir ve ödeneklerin, günlük kazancın alt sınırına göre artırılması
MADDE 97
Sigorta prim ve ödeneklerinin hesabında esas tutulacak ve 78 inci madde gereğince saptanacak günlük kazancın alt sınırında meydana gelecek yükselmelerde, işkazaları ile meslek hastalıkları, Hastalık ve Analık Sigortalarından yeniden saptanan alt sınırın altında bir günlük kazanç üzerinden ödenek almakta olanların veya almaya hak kazanmış bulunanların bu ödenekleri günlük kazancın alt sınırının yükseltildiği tarihten, gelir almakta olanların veya almaya hak kazanmış bulunanların bu ödenekleri günlük kazancı alt sınırının yükseltildiği tarihten, gelir almakta olanların veya almaya hak kazanmış bulunanların gelirleri de günlük kazancın alt sınırının yükseltildiği tarihten sonraki dönem başından başlayarak yükseltilmiş günlük kazanç alt sınırına göre arttırılır.
506 sayılı Sosyal Sigortalar Kanununa aşağıdaki 4 ek ve 7 geçici madde eklenmiştir:
EK MADDE 1
Malullük, Yaşlılık ve Ölüm Sigortalarından bağlanan aylıklarla İşkazalarıyle Meslek Hastalıkları Sigortasından bağlanan gelirler, aşağıdaki usul ve esaslara göre ayarlanır.
A) Aylık ve gelirler; asgarî ücret, geçim indekslerinde, sigortalıların genel ücret seviyelerinde meydana gelen değişikliklerle Kurumun mali durumu gözönüne alınarak Devlet Memurları emekli aylıklarına uygulanan yükseltme sınırları içinde kalmak kaydıyle Bakanlar Kurulu kararıyla en geç iki yılda bir tespit edilir.
B) Aylık ve gelir ayarlamaları; Sosyal Güvenlik Bakanlığınca hazırlanan, Malullük, Yaşlılık ve Ölüm Sigortası ile İşkazaları ve Meslek Hastalıkları Sigortasının mali durumu ve üç yıllık gelir ve gider tahminlerini kapsayan gerekçeli rapor esas alınarak Bakanlar Kurulunca tespit edilir.
C) Ayarlanan aylık ve gelirlerin ödenmesine, Bakanlar Kurulu Kararının yayınlandığı tarihi izleyen üç aylık dönem başından itibaren başlanır.
EK MADDE 2
506 sayılı Kanun gereğince yapılacak sağlık yardımlarından yararlanacak olanlardan; sigortalı işçinin ana ve babası ile emekli işçilerin eş ve çocukları, ana ve babaları, gelir ve aylık almakta olan eş ve çocuklardan yapılacak her bir poliklinik muayenesi için (5) lira muayene ücreti alınır.
Şu kadar ki; hekimin göstereceği lüzum üzerine yapılacak müteakip poliklinik muayenelerinden ücret alınmaz.
EK MADDE 3
1/8/1968 tarihinden önce Demiryolları Emekli Sandığı ile Askeri Fabrikalar Tekaüt ve Muavenat Sandığınca aylık bağlanmış olan emeklilerle, 991 sayılı Kanunun geçici 1 inci maddesinin birinci fıkrası gereğince aylık bağlanan ve mülga 2904 sayılı Kanunun 5 inci, 3575 sayılı Kanunun 17 nci maddelerinde belirtilen hallere müsteniden aylıkları kesilen emeklilerin, aylıklarının ödenmesine 506 sayılı Kanundaki esaslar dairesinde devam olunur.
1/8/1968 tarihinden önce durumları birinci fıkra kapsamına giren sandık üyelerinden keseneklerini almamış olanların Demiryolu Emekli ve Askeri Fabrikalar Tekaüt Sandıkları Kanunlarına göre geçen fiili hizmetleri Sosyal Sigortalara tabi olarak geçmiş sayılır.
EK MADDE 4
4792 sayılı Sosyal Sigortalar Kurumu Kanununun 6 ncı maddesinin 1 inci fıkrası ve değişik 11 inci maddesinin (G) bendi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir :
MADDE 6
Kurumun, 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 1897 sayılı Kanunla değişik 43 üncü maddesinde yer alan cetvelin 4 üncü derecesine kadar olan memurları Genel Müdürün teklifi üzerine Yönetim Kurulunca, bunların dışındaki Kurum Personeli ise Genel Müdür tarafından atanır.
MADDE 11
G) Kurumca (500.000) liradan fazla olmak üzere akdedilecek sözleşmeler veya yapılacak işler hususunda karar vermek.
GEÇİCİ MADDE 1
31/12/1974 ve daha önceki yıllarda İşkazaları ve Meslek Hastalıkları Sigortasından gelir almakta olanlarla, bu gelirlere hak kazanmış olup henüz işlemi tamamlanmamış bulunanların aylık gelirlerine, gelir bağlamaya esas olan hisse ve oranlan nazarı itibara alınmak şartıyle aşağıda gösterilen miktarlarda zam yapılmıştır.
| Üç aylık gelir grubu | Aylık zam miktarı |
| 0 - 3 600 | 450 (Lira) |
| 3 601 - 6 000 | 400 (Lira) |
| 6 001 - Daha yukarı | 350 (Lira) |
Ancak; İşkazaları, Meslek Hastalıkları Sigortasından bağlanacak gelirlerin hesabına esas tutulan gelirlerin tutarı, 506 sayılı Kanunun, bu kanunla değiştirilen 97 nci maddesine göre hesaplanan asgari gelirlerin tutarından aşağı olduğu takdirde, artırma, gelirin asgarî hadde yükseltilmesinden önceki tutarlarına uygulanır.
Şu kadar ki, artırılan gelir tutarları İş Kanunu gereğince tespit edilen en düşük asgarî ücrete göre hesaplanacak gelir tutarından az olamaz.
Yukarıdaki fıkralar; esas hak doğurucu olayın vukubulduğu tarih, 1974 ve daha önceki yıllara ait olmak kaydı ile, 506 sayılı Kanunun 19, değişik 23, değişik 24 ve 25 inci maddeleri uyarınca sonradan gelire hak kazanacak olanlar hakkında da uygulanır.
GEÇİCİ MADDE 2
31/12/1974 ve daha önceki yıllarda Malullük, Yaşlılık ve Ölüm Sigortalarından aylık talebinde bulunarak halen aylık almakta olanlarla, bu aylıklara hak kazanmış olup henüz işlemi tamamlanmamış bulunanların malullük ve yaşlılık aylıkları ile, ölen kimsenin hak sahiplerinin aylıklarına da hisseleri oranında olmak şartıyle aşağıda gösterilen miktarlarda zam yapılmıştır.
| Üç aylık, aylık grubu | Aylık zam miktarı |
| 0 - 3 600 | 450 (Lira) |
| 3 601 - 6 000 | 400 (Lira) |
| 6 001 - Daha yukarı | 350 (Lira) |
Ancak; malullük, yaşlılık aylıkları ile ölenlerin hak sahiplerine bağlanacak aylıkların hesabına esas tutulan aylığın tutarı, 506 sayılı Kanunun, bu Kanunla değiştirilen 96 ncı maddesine göre hesaplanan asgarî aylıkların tutarından aşağı olduğu takdirde, artırma, aylığın asgarî hadde yükseltilmesinden önceki tutarlarına uygulanır.
Şu kadar ki; artırılan aylık tutarları 506 sayılı Kanunun 1474 sayılı Kanunla değişik 78 inci maddesinde öngörülen üst sınıra göre hesaplanacak aylık tutarından fazla olamaz.
Yukarıdaki fıkralar; esas hak doğurucu olayın vukubulduğu tarih, 1974 ve daha önceki yıllara ait olmak kaydı ile 506 sayılı Kanunun 57, 58, 63, değişik 68 ve 69 uncu maddeleri uyarınca sonradan aylık bağlanmasına hak kazanacak olanlar hakkında da uygulanır.
GEÇİCİ MADDE 3
991 sayılı Kanunla Sosyal Sigortalar Kurumuna devredilen sandıklar mevzuatına göre çeşitli aylık almakta olanlarla bu aylıklara hak kazanmış olup henüz işlemleri tamamlanmamış bulunanların aylıkları için de bu Kanunun geçici 1 ve 2 nci maddeleri uygulanır.
GEÇİCİ MADDE 4
Bu Kanun gereğince yapılacak aylık ve gelir artırmaları, Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten itibaren en geç 6 ay içinde tamamlanır.
Sosyal Sigortalar Kurumunun bu işler için görevlendirilecek personeline yukarıda yazılı süre içinde ayda 80 saati geçmemek üzere fazla çalışma yaptırılabilir. Ödenecek fazla çalışma ücreti, Kurumun Müdürler Kurulunca tespit edilir.
Borçlanma
GEÇİCİ MADDE 5
Bu Kanunun yayımı tarihinden önce;
A) a - 506 sayılı Kanuna göre malullük, yaşlılık ve ölüm sigortalarına tescil edilmiş bulunan,
b - Borçlanma isteğinin yapıldığı tarihte 506 sayılı Kanuna tabi işte çalışmakta olan,
Sigortalıların hizmet akdine dayanarak çalıştıkları süredeki en çok on yıllık hizmetleri talepleri halinde borçlandırılır.
Borçlandırılan hizmetler prim veya kesenek ödeyerek geçmiş hizmetlere katılır. Şu kadar ki, 506 sayılı Kanuna göre tespit edilen sigortalılığın başlangıç tarihinden önceki süreler için borçlandırılma halinde, sigortalılığın başlangıç tarihi, borçlandırılan gün sayısı kadar geriye götürülür.
Borçlanılması talep edilen hizmet için evvelce Sosyal Sigortalar Kurumuna prim veya Emekli Sandıklarına kesenek ödenmemiş olması şarttır.
Borçlanma isteği, bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten itibaren örneği Kurumca hazırlanacak belge ile bir yıl içinde Kuruma yapılır Borçlanılan hizmetlere ilişkin primler, 1/4/1950 tarihinden sonraki sürelere ait borçlanmalarda cari asgarî günlük kazanç, 1/4/1950 tarihinden evvelki sürelere ait borçlanmalarda talep tarihindeki son 3 aylık kazanç ortalaması esas alınmak suretiyle hesaplanır ve toptan veya 5 yıl içinde eşit taksitlerle ödenir. Borçlanan sigortalının ölümü halinde hakkının doğumuna yetecek prim miktarı hak sahiplerinden alınır.
B) a - 506 sayılı Kanunun 3 üncü maddesinin birinci bendi uyarınca sigorta kapsamına girmeyen hizmetler,
18 yaşından önce geçmiş hizmetler,
506 sayılı Kanunun geçici 20 nci maddesinde sayılan sandıklarda geçen hizmetler,
Sigorta mevzuatına göre kendilerine toptan ödeme yapılmak suretiyle tasfiye edilmiş hizmetler, borçlanılamaz.
b - 1186 sayılı Kanuna göre borçlanılmış ve bu Kanunla borçlanılacak hizmetler toplamı 10 yılı aşamaz.
ç - Borçlandırılan süreler 506 sayılı Kanunun değişik geçici 8 inci maddesi uygulamasında nazara alınmaz.
GEÇİCİ MADDE 6
Geçici 5 inci maddenin (A) bendinin 4 üncü fıkrasında belirtilen belgeleri, işverenler, sigortalının isteği halinde doğru, eksiksiz ve usulüne uygun olarak düzenleyip onaylamakla yükümlüdürler.
Kurum, belgelerdeki bilgilerin sahte veya gerçeğe aykırılığı konusunda re’sen inceleme yapabilir ve yaptırabilir. Sahteliği ve gerçeğe aykırılığı saptanan borçlanma belgeleri geçerli olmaz.
Borçlanma belgelerinin gerçeğe uymadığı anlaşılırsa bunları düzenleyenler ve ilgili sigortalılar, Kurum’un bu yüzden uğrayacağı zararları müştereken ve müteselsilen tazmin etmekle yükümlüdürler. Genel bükümlere göre ceza kovuşturması da yapılır.
GEÇİCİ MADDE 7
36 ve 42 nci maddeler gereğince, ana ve babalara yanılacak sağlık yardımı uygulaması, bu kanunun yayımı tarihinden itibaren en geç üç yılda bütün illeri uygulama kapsamına alacak şekilde Bakanlar Kurulunca düzenlenir.
Bu Kanunun 96 nci maddesiyle, geçici 1, 2, 3 üncü maddeleri 1/7/1974 tarihinden, diğer maddeleri yayımı tarihini takip eden aybaşından itibaren yürürlüğe girer.
Bu Kanunu Bakanlar Kurulu yürütür.
