633 Sayılı Diyanet İşleri Başkanlığı Kuruluş ve Görevleri Hakkındaki Kanunun 2, 5 nci maddenin 1 nci fıkrası, 6, 7, 8, 11, 12, 13, 15, 21, 22, 23 ve 24 ncü maddeleri ile 31 nci maddenin 2 nci fıkrası aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir:
Kuruluş
MADDE 2
Diyanet işleri Başkanlığı bir Başkanın yönetimi altında üç Başkan Yardımcısı ile aşağıdaki birimlerden kurulur.
A) Merkez Kuruluşu:
Din İşleri Yüksek Kurulu Dini
Hizmetler Dairesi
Olgunlaştırma Dairesi
Teftiş Kurulu
Hukuk Müşavirliği
Personel Dairesi
Araştırma ve Planlama Müşavirliği
Donatım Müdürlüğü
B) İller Kuruluşları:
İl Müftülükleri
İlçe Müftülükleri
C) Yurt dışı Din Hizmetleri Müşavirlikleri:
(Yurt dışına atanacak din hizmetleri müşavirliklerinin teşkilât, çalışma usul ve şartları çıkarılacak bir tüzükle tespit edilir.)
MADDE 5
Din İşleri Yüksek Kurulu, Diyanet İşleri Başkanlığının en yüksek karar ve danışma organı olup, bir başkan ile on üyeden teşekkül eder. Üyelerin görev süreleri üç yıldır. Süresi biten üyeler yeniden atanabilirler.
Dinî Hizmetler Dairesi
MADDE 6
Dinî Hizmetler Dairesi bir Başkanın yönetimi altında aşağıdaki müdürlüklerden kurulur:
A) Dini Hizmetler Müdürlüğü
B) Hac İşleri Müdürlüğü
Dinî Hizmetler Dairesine bağlı müdürlüklerin görevleri
MADDE 7
Dinî Hizmetler Dairesine bağlı müdürlüklerin görevleri aşağıda gösterilmiştir.
A) Dinî Hizmetler Müdürlüğünün görevleri:
a) İbadethanelerin içinde ve dışında toplumu din konusunda aydınlatmak için gerekli işleri yapmak ve bu gaye ile teknik araç ve imkânlardan yararlanmak,
b) Müslüman vatandaşların millî ülkülere bağlılıklarını koruyucu inanç ve İnanç aykırıklarının istismarını önleyici tedbirlerin alınmasını sağlamak,
c) Yurt dışındaki vatandaşlarımız ve soydaşlarımızın bulundukları yerlere Diyanet İşleri Başkanlığınca atanacak din görevlilerinin seçimi ve çalışmaları ile ilgili işleri yürütmek,
d) Din konusunda toplumu ve yurt dışındaki yurtdaşlarımızı aydınlatmak amacı ile gerekli çalışmaları yürütmek,
e) Yurt dışından gelen ve Başkanlık görevleri ile ilgili konularda temas ve incelemelerde bulunmak isteyen kişi, heyet ve gruplarla ilgilenmek,
f) Namaz vakitlerinin ve dinî günlerin doğru olarak hesaplanmasını sağlamak,
g) Belediyelerle, cenazeler konusunda işbirliği yapmak, cenaze imamları ve okuyucularının çalışmaları ile ilgili hizmetleri düzenleyip yürütmek,
B) Hac işleri Müdürlüğünün görevleri:
a)Hac ibadetini yapmak isteyen vatandaşlarımızla ilgili (yurt içinde ve dışında) her çeşit işlemleri yürütmek,
b) Hac İşleri Döner Sermayesini maksadına uygun olarak yürütmek,
c) Hac işlerinin yürütülmesinde ilgili Bakanlık ve kuruluşlarla iş birliği yapmak.
Hac işleri Müdürlüğünün çalışma esasları altı ay içinde çıkarılacak bir yönetmelikle tespit edilir.
Diyanet İşleri Başkanlığı bütçesine «Hac İşleri 'Döner Sermayesi» adı ile 3 milyon lira ödenek konur. Bu sermayenin işletilmesinden elde edilecek kârlar, sermaye 20 milyon lirayı buluncaya kadar döner sermayeye eklenir. Sermaye bu miktarı bulduktan sonra artanı bütçeye gelir kaydedilir. Gerektiğinde döner sermayenin artırılmasına Bakanlar Kurulu yetkilidir.
Döner sermayenin bütün harcamaları, 1050 ve 2490 sayılı Kanunlar ile bunlara ek ve değişiklik hükümleri dışındadır.
Döner sermaye işlemleri ve hesap yöntemleri Maliye Bakanlığı ile Başbakanlıkça birlikte hazırlanacak bir yönetmelikle düzenlenir.
Bu sermaye ile yapılan işlerden doğan gelir ve giderler için her yıl sonunda düzenlenecek bilançolar belgeleri ile birlikte Sayıştaya ve ayrıca bilançonun bir nüshası Maliye Bakanlığına verilir.
Bu işlerde çalışacak personelin kadroları, her yıl ihtiyaca göre Devlet Personel Dairesi ve Maliye Bakanlığı ile birlikte tespit edilir.
Döner sermayenin hesap dönemi malî yıldır.
Olgunlaştırma Dairesi
MADDE 8
Olgunlaştırma Dairesi bir başkanın yönetimi altında aşağıdaki Kurul ve Müdürlüklerden kurulur:
A) Eğitim Müdürlüğü
B) Derleme ve Yayın Müdürlüğü
C) Kütüphane ve Arşiv Müdürlüğü
D) Mushafları İnceleme Kurulu
Olgunlaştırma Dairesine bağlı Kurul ve Müdürlüklerin görevleri:
A) Eğitim Müdürlüğünün görevleri:
a) Başkanlığın çeşitli kademelerine bilgili elemanlar temin etmek amacı ile, yurt içindeki ve yurt dışındaki her dereceli okullara burs tahsis etmek ve burslarla ilgili işleri yürütmek,
b) Başkanlık personelinin meslekî bilgi ve görgülerini geliştirmek amacı ile, lüzumlu kurs, seminer ve konferanslar hazırlamak ve bunların çalışmalarını yürütmek,
c) Yurt içinde ve yurt dışında açılan dini ve mesleki kurs, seminer, konferans ve kongrelere kuruluş personelinden lüzumlu görülenlerin devamım sağlamak ve bu konudaki işleri yürütmek,
d) Meslekî öğretim yapan Kur’an kurslarının açılış, eğitim, öğretim ve denetim işlerini Milli Eğitim Bakanlığı ile işbirliği yaparak yürütmek,
e) Başkanlık eğitim merkezleri ile İlgili işleri yürütmek,
f) Din şûrası ile ilgili çalışmaları yürütmek,
B) Derleme ve Yayın Müdürlüğünün görevleri:
a) Başkanlığın her çeşit yayın işlerini yürütmek,
b) Dini yayınlar döner sermayesini maksadına uygun olarak yürütmek,
c) Din ile ilgili yayınları derlemek,
2527 sayılı Basmayazı ve Resimleri Derleme Kanunu hükümlerine giren ve dini mahiyette olan basmayazı ve resimlerden ikişer nüshayı basımevciler Diyanet işleri Başkanlığı Derleme ve Yayın Müdürlüğüne gönderirler. Bu Kanuna uymayanlar hakkında gerekli kovuşturmanın yapılmasını Başkanlık C. Savcılığından ister.
C) Kütüphane ve Arşiv Müdürlüğünün görevleri:
a) Diyanet İşleri Başkanlığı Arşivini kurmak ve kurulanları yönetmek,
b) Merkezde ve iller kuruluşlarında kütüphaneler kurmak, kurulmuş olanları yönetmek.
Arşiv ve Kütüphanelerin kuruluş ve yönetimleri, çıkarılacak bir yönetmelikle belirtilir.
D) Mushafları İnceleme Kurulu ve görevleri:
Mushafları inceleme Kurulu bir Başkan ile 6 üyeden teşekkül eder ve aşağıda gösterilen görevleri yapar:
a) Türkiye’de bastırılacak Mushaf ve cüzlerinin, mealli mushafların, her ne suretle olursa olsun Mushaf metinlerinin doğru olarak basılmasını sağlamak ve kontrol etmek,
b) Yurt dışından ithal olunacak veya yurt dışında bastırılacak Mushaf ve cüzlerinin yurda sokulup sokulmayacağına karar vermek,
c) Başkanlıkça verilecek diğer işleri yapmak.
Mushafları İnceleme Kurulunun kontrolundan geçip bu Kurulun mührünü taşımayan Mushaf ve cüzlerinin satışı yasaktır. Kontroldan geçmeden satışa çıkarılan Mushaf ve cüzleri, mahkeme karan ile toplatılır.
Mushafları İnceleme Kuruluna İnceletmeden veya bu kurulca yapılan düzeltmeleri dikkate almadan Mushaf ve cüz bastıranlar hakkında, basılan Mushaf ve cüzlerinin değerinin dörtte birinden az olmamak üzere ağır para cezasına hükmolunur.
Mushafları inceleme Kurulunun çalışma usul ve esasları altı ay İçinde çıkarıla- cak bir yönetmelikle tespit edilir.
Personel Dairesi
MADDE 11
Personel Dairesi bir Başkanın yönetimi altında aşağıdaki müdürlüklerden kurulur:
A. Atama işleri Müdürlüğü
B. Sicil işleri Müdürlüğü
C. Bütçe ve Muhasebe işleri Müdürlüğü
D. Evrak ve idare İşleri Müdürlüğü
Personel Dairesine bağlı Müdürlüklerin görevleri
MADDE 12
Personel Dairesine bağlı müdürlüklerin görevleri aşağıda gösterilmiştir:
A. Atama işleri Müdürlüğünün görevleri:
a) Başkanlığın Merkez ve İller Kuruluşuna atanacak personelin atanmalarına ilişkin işleri yürütmek,
b) Yeniden alınacak personelin sınavlarını yapmak, bu personelin atanacak yerlerini tespit etmek ve mecburî hizmetlilerin takibi gibi işleri yürütmek,
c)Başkanlığın kadro ve disiplinle ilgili işlerini yürütmek.
B) Sicil işleri Müdürlüğünün görevleri:
a) Başkanlığın Merkez ve iller Kuruluşunda çalışan personelin sicil ve özlük dosyalarının düzenlenmesi, korunması, personelin durumunda meydana gelen değişmelerin dosyasına işlenmesi ile ilgili işleri yürütmek,
b) Personelin terfii, kıdem, intibak, izin, sağlık, rapor, emeklilik gibi özlük haklan ile ilgili işleri yürütmek.
C) Bütçe ve Muhasebe İşleri Müdürlüğünün görevleri:
a) Başkanlığın bütçesini hazırlamak, bütçe kanunlarına göre uygulama ile ilgili işleri yürütmek.
b) Personelin aylık, yolluk gibi mali hakları ile ilgili işleri yapmak.
D) Evrak ve idare işleri Müdürlüğünün görevleri:
Bu Müdürlüğün görevleri Başkanlığın genel evrak İşlerini düzenlemek, ilgililere işlerinin durumu hakkında bilgi vermek ve bütün daire hizmetlerini yönetmek ve yürütmek.
Olgunlaştırma Dairesi ile Personel Dairesi her iki daireyi ilgilendiren konularda koordineli çalışırlar.
Araştırma ve Planlama Müşavirliği
MADDE 13
Bir Başmüşavirin Başkanlığında, Organizasyon ve Metot Müşaviri, Planlama Müşaviri İle yeteri kadar müşavir ve uzmandan kurulur.
A) Başmüşavirin görevleri:
a) Müşavirliğine bağlı müşavirler ile diğer personelin çalışmalarını düzenler ve yönetir.
b) Başkanlıkça verilen diğer işleri görür.
B) Organizasyon ve Metot Müşavirinin görevleri:
a) Başkanlığın çalışmalarında verimi artırmak, sürat, kolaylık ve basitlik sağlamak üzere araştırmalar yapar, tavsiyelerde bulunur,
b) Türkiye çapında Başkanlık teşkilâtının çalışmaları ile ilgili anketler düzenler ve neticeyi Başkanlığa sunar,
c) Başmüşavir tarafından verilen diğer işleri görür.
C) Planlama Müşavirinin görevleri:
a) Başkanlığın, kalkınma planlarında yer alması gereken geleceğe dönük hizmetlerini planlar,
b) Planda yer alan Başkanlıkla ilgili bölümlerin uygulanması hususunda ilgili birimlere görüş bildirir.
B) İller Kuruluşları
İl Kuruluşu
MADDE 15
Diyanet İşleri Başkanlığının iller Kuruluşu; il ve ilçe müftülükleri, müftü yardımcıları, vaiz, murakıp, şef, imam - hatip, Kur’an Kursu öğreticisi, Müezzin - Kayyım, memur, kayyım ve diğer görevlilerden meydana gelir.
Atamalar
MADDE 21
Diyanet İşleri Başkanlığı kuruluşuna dahil görevlere atanma usul ve şartları aşağıda gösterilmiştir:
a) Diyanet işleri Başkanı Başbakanın teklifi üzerine Cumhurbaşkanının imza edeceği Bakanlar Kurulu kararıyle,
b) Din işleri Yüksek Kurulu üyeleri Diyanet İşleri Başkanının teklifi, Başbakanın inhası üzerine Bakanlar Kurulu kararıyle atanırlar.
c) Din İşleri Yüksek Kurulu Başkanı, kurul üyelerinin kendi aralarında gizli oy ve salt çoğunlukla seçmeleri ve Başbakanın onayı ile,
d) Diyanet işleri Başkan yardımcıları, Dinî Hizmetler Dairesi Başkam, Olgunlaştırma Dairesi Başkam, Teftiş Kurulu Başkanı, müfettişler, hukuk müşavirleri. Personel Dairesi Başkam, başmüşavir, donatım müdürü, il müftüleri, yurt dışı din hizmetleri müşavirleri Diyanet işleri Başkanının inhası üzerine ortak kararname ile,
e) Merkez kuruluşu müdürleri, müşavirler, Mushafları inceleme Kurulu Başkanı ve üyeleri, müfettiş yardımcıları ile diğer memurlar, İlçe müftüleri, vaizler, murakıplar, Kur’an kursu öğreticileri ve yurt dışındaki Türk işçilerinin bulunduğu yerlere atanacak görevliler, Personel Dairesi Başkanının inhası üzerine Diyanet İşleri Başkanınca,
f) Kadrolu imam - hatipler, müezzin kayyımlar Personel Dairesi Başkanının inhası üzerine Diyanet İşleri Başkanlığınca (bu görevliler valilik emrine atanırlar, il sınırları içindeki görev yerleri il müftüsünün teklifi ve valinin onayı ile tespit edilir.)
g) Cenaze imamları ve okuyucular Personel Dairesi Başkanının inhası üzerine Diyanet İşleri Başkanlığınca,
h) Kadrosuz köy imam - hatipleri köy derneğinin teklifi, ilgili müftünün inhası üzerine valilik ve kaymakamlıkça,
i) İl ve ilçe kuruluşunun diğer hizmetleri ilgili müftünün inhası üzerine valilik ve kaymakamlıkça, Yukarıdaki bentler dışında kalan memurlar Başkanlıkça atanırlar.
Nitelikler
MADDE 22
Diyanet İşleri Başkanı ile Kuruluşun bütün görevlilerinde (itikadı, ibadeti, tavır ve hareketlerinin İslâm törelerine uygunluğu çevresinde bilinir olduğu) ortak niteliğin bulunması, ayrıca;
a)Diyanet İşleri Başkanı ile Başkan yardımcılarının, Din İşleri Yüksek Kurulu Başkan ve üyelerinin, Dinî Hizmetler Dairesi Başkanının, Olgunlaştırma Dairesi Başkanının ve Başmüşavirin dini yüksek öğrenim görmüş olması, yüksek öğreniminden sonra Diyanet İşleri Başkanlığı kuruluşunun çeşitli kademelerinde, din eğitimi veren müesseselerin meslekî öğretim üyeliği ¡ve öğretmenliğinde (veya orta dereceli okulların din ve ahlâk dersleri öğretmenliğinde) toplam en az 6 yıl çalışmış olması ve arapça bilmesi (Fazla olarak Batı dili bilmek tercih sebebidir.)
b) Teftiş Kurulu Başkan ve üyelerinin Personel Dairesi Başkanının, Merkez Kuruluşu Müdürlerinin, müfettiş yardımcılarının, müftü, müftü yardımcısı ve vaizlerin, yurt dışına atanacak din görevlilerinin dinî yüksek öğrenim yapmış olmaları,
c) Hukuk müşavirlerinin Hukuk Fakültesini bitirmiş olmaları,
d) Mushafları inceleme Kurulu Başkan ve (üyelerinin dinî yüksek öğrenim yapmış ve hafız olmaları,
e) Din işleri Yüksek Kurulu Raportörlerinin dinî yüksek öğrenim yapmış olmaları ve arapça bilmeleri,
f) Kadrolu imam - hatiplerin imam - hatip okulu II ınci devresini bitirmiş olmaları (Bu nitelikte istekli bulunmadığı takdirde imam - hatip okulları I inci devresini bitirenler de atanabilirler.) Müezzin - kayyımların, İlkokul ve Kur'an kursunu bitirmiş olmaları,
g) Kur’an kursu öğretmenliği için ilâhiyat Fakültesi, Islâm Enstitüsü ve İmam-Hatip Lisesi ikinci devre mezunu olanlar (Bu nitelikte istekli bulunmadığı takdirde İmam - Hatip Lisesi birinci devre mezunu olanlar, bunlar da bulunmazsa ilkokul mezunu olanlar atanabilirler. Hafızlık tercih sebebidir.)
h) Cenaze imamlarının imam - hatip okulu II nci devresini bitirmiş olmaları (Bu nitelikte İstekli bulunmadığı takdirde imam-hatip okulu I nci devresini bitirenler de atanabilirler.) okuyucuların İlkokul mezunu ve hafız olmaları, kadrosuz köy imam - hatiplerinin din bilgisine sahip ve en az ilkokulu bitirmiş olmaları (Din bilgisinin belgesi olarak Kur’an, kurslarından alınmış belge ibraz edilmediği takdirde dinî bilgisinin derecesi yeterliği Müftülük Komisyonunda yapılan sınavla tespit edilir.) lâzımdır.
Disiplin Kurulları ve Muhakemat Komisyonu
MADDE 23
Disiplin Kurulları; Yüksek Disiplin Kurulu, Merkez Disiplin Kurulu, il Disiplin Kurulları olmak Üzere aşağıda gösterilen üyelerden teşekkül eder.
A) Yüksek Disiplin Kurulu, Kıdemli Başkan Yardımcısının başkanlığında Din işleri Yüksek Kurulundan bir üye. Teftiş Kurulu Başkam, Birinci Hukuk Müşaviri ve Personel Dairesi Başkanından kurulur.
B) Merkez Disiplin Kurulu, Başkan yardımcılarından birinin başkanlığında, ikinci Hukuk Müşaviri, Baş Müfettiş, Baş Müşavir ve Atama işleri Müdüründen kurulur.
C) İl Disiplin Kurulu, Vali veya görevlendireceği Vali Muavininin Başkanlığında il Müftüsü, Hukuk işleri Müdürü ve iki il vaizinden kurulur, (iki vaiz bulunmadığı takdirde, başkanlığın diğer görevlileri arasından müftünün teklifi ve valinin onayı ile boş üyelikler doldurulur.)
D) Diyanet işleri Başkanlığı teşkilâtında çalışan müftü, vaiz, murakıp, Kur’an kursu öğreticisi ve imam - hatip gibi personelin görevlerinden doğan veya görevlerin yapılması sırasında işledikleri suçlardan dolayı yargılanmaları, Memurin Muhakematı hakkında Kanun hükümlerine göre yapılır.
Merkez teşkilâtında çalışan memurların görev suçları hakkında Yüksek Disiplin Kurulu, Memurin Muhakemat Komisyonu görevini de yapar.
Disiplin Cezaları
MADDE 24
Diyanet işleri Başkanlığı Disiplin kurullarınca işlem yapılabilecek görevliler hakkında Devlet Memurları Kanununun disiplin cezalarına ait hükümlerinden başka, görülen hizmetin özelliğinden doğan diğer disiplin suç ve cezalan altı ay içerisinde çıkarılacak bir yönetmelikte belirtilir.
Genel ve özel ceza kanunları hükümleri saklıdır.
MADDE 31
Bu sermayenin işletilmesinden elde edilecek kârlar, sermaye 50 milyon TL.’nın buluncaya kadar, döner sermayeye eklenir. Sermaye bu miktarı bulduktan sonra artanı Hâzineye yatırılır ve bütçe gelirlerine geçirilir.
Ancak bu kanun yürürlüğe girmeden önce Dinî Yayınlar Döner Sermayesinin limitini aşan kısmının tamamı, bu sermayeye ilâve edilir.
Bağış ve yardımlar ile demirbaş eşya 50 milyon liralık tahdidin dışındadır.
633 sayılı Kanuna aşağıdaki geçici 8, 9, 10 ve 11 inci maddeler eklenmiştir:
GEÇİCİ MADDE 8
Bu Kanun yürürlüğe girdiği tarihte vekil imam - hatip olarak görevli bulunanların:
a) 10 yıl süre ile - disiplin sebepleri dışında bir sebeple - görevlerine son verilemez. Ancak kendi İstekleri veya İdarî zaruretlerle yerleri değiştirilebilir. Bu süre içinde Devlet memurlarına tanınan sosyal haklardan yararlanırlar.
b) Bu gibiler (Diyanet İşleri Başkanlığınca tespit edilecek süre içinde müracaat etmeleri halinde) Diyanet İşleri Başkanlığınca, bu Kanunun yürürlüğe girmesinden itibaren 6 ay içinde Kur’an-ı Kerim, dinî bilgiler ve hitabet konularından bir sınava tabi tutulurlar. Bu sınavda başarı gösterenler öğrenim durumlarına uygun imam - hatip kadrolarına asaleten atanırlar. Kazanamayanlar veya bu sınava katılmayanlar için sınav tarihinden itibaren İki yılda bir olmak üzere dört defa daha sınav açılır.
c) Vekil imam - hatipler bu kanunun yürürlüğe girdiği tarihten itibaren 6 yıl içinde imam - hatip okulu 1 inci devre diploması İbraz ettikleri takdirde asaleten İmam - hatip kadrolarına atanırlar ve bunların vekil imam - hatiplikte geçen hizmet süreleri öğrenim derecelerine göre kademe ilerlemesi ve derece yükselmesi suretiyle değerlendirilir.
GEÇİCİ MADDE 9
Vekil imam - hatip olarak atanıp da, bu kanun yürürlüğe girmeden önce imam - hatip okulu diploması alarak asıl imam - hatipliğe geçirilmiş olanların vekil imam - hatiplikte geçmiş hizmetleri de geçici 8 inci maddenin (c) fıkrası hükümlerine göre değerlendirilir.
GEÇİCİ MADDE 10
Bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihte mülhak vakıflara alt cami ve mescitlerde görev yapan cami görevlileri, Diyanet İşleri Başkanlığı kadrolarına atanırlar. Mülhak vakıflarda geçen hizmetleri öğrenim durumlarına göre kademe ilerlemesi ve derece yükselmesi suretiyle değerlendirilir.
Mülhak cami görevlilerinden bu kanun yürürlüğe girmeden önce Diyanet İşleri Başkanlığı kadrolarına geçenlerin mülhak vakıflarda geçen hizmet süreleri de öğrenim durumlarına göre kademe ilerlemesi ve derece yükselmesi olarak değerlendirilir.
Bu gibilere Vakıflar Genel Müdürlüğünce veya mütevellilerince ödenmesi gereken ücretler Hâzineye irat kaydedilir.
GEÇİCİ MADDE 11
Bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihte belediyeler emrinde ve kadrolarında bulunan cenaze imamları ve okuyucular Diyanet İşleri Başkanlığı kadrolarına geçirilirler. Cenaze imamları ve okuyucuların görev ve çalışma usulleri ile belediyelerle ilişkiler konusu bu kanunun yürürlüğü tarihinden itibaren 6 ay içinde çıkarılacak bir yönetmelikle düzenlenir.
Bu Kanun yayımı tarihinde yürürlüğe girer.
Bu Kanunu Bakanlar Kurulu yürütür.