14/7/1965 tarihli ve 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 1327 sayılı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerle değişik 1, 41, 45, 61, 65, 66, 71, 73, 74, 76, 89, 92, 99, 105, 129, 132, 141, 147, 158, 159, 164, 175, 178, 180, 196, 197, 224, 225, 226, 227, 231, (1327 - 74 Ek - 2) maddeler aynen, 4, 28, 33, 36, 43, 59, 68, 77, 83, 86, 87, 93, 146, (1327 - 71 Ek Madde) maddeler aşağıdaki şekilde değiştirilerek kabul edilmiştir.
Kapsam:
Bu Kanun, Genel ve Katma Bütçeli Kurumlar, İl Özel İdareleri, Belediyeler, İl Özel İdareleri ve Belediyelerin kurdukları birlikler ile bunlara bağlı döner sermayeli kuruluşlarda, kanunlarla kurulan fonlarda, kefalet sandıklarında veya Beden Terbiyesi Bölge Müdürlüklerinde çalışan memurlar hakkında uygulanır.
Sözleşmeli ve geçici personel hakkında bu Kanunda belirtilen özel hükümler uygulanır.
Anayasa Mahkemesi üye ve yedek üyeleri ile raportörleri; hâkimlik ve savcılık mesleklerinde veya bu mesleklerden sayılan görevlerde bulunanlar, Danıştay ve Sayıştay meslek mensupları ve Sayıştay Savcı ve yardımcıları; üniversitelerin, İktisadî ve Ticarî İlimler akademilerinin, Devlet Mühendislik ve Mimarlık Akademilerinin, Devlet Güzel Sanatlar Akademilerinin, Türkiye ve Orta - Doğu Amme İdaresi Enstitüsünün öğretim üye ve yardımcıları; Cumhurbaşkanlığı Senfoni Orkestrası üyeleri, Genelkurmay Mehteran Bölüğü sanatkârları, Devlet Tiyatrosu ile Devlet Opera ve Balesi ve Belediye Opera ve tiyatroları ile şehir ve belediye konservatuvar ve orkestralarının sanatkâr memurları, uzman memurları, uygulatıcı uzman memurları ve stajyerleri; Spor - Toto Teşkilâtında çalışan personel subay, astsubay, uzman çavuş ve uzman jandarmalar özel kanunları hükümlerine tabidir.
İstihdam şekilleri:
Kamu hizmetleri; memurlar, sözleşmeli personel, geçici personel ve işçiler eliyle gördürülür.
A) Memur:
Mevcut kuruluş biçimine bakılmaksızın, Devlet ve diğer kamu tüzel kişiliklerince genel idare esaslarına göre yürütülen asli ve sürekli kamu hizmetlerini ifa ile görevlendirilenler, bu Kanunun uygulanmasında memur sayılır.
Yukarıdaki tanımlananlar dışındaki kurumlarda genel politika tespiti, araştırma, planlama, programlama, yönetim ve denetim gibi işlerde görevli ve yetkili olanlar da memur sayılır.
B) Sözleşmeli personel:
Kalkınma planı, yıllık program ve iş programlarında yer alan önemli projelerin hazırlanması, gerçekleştirilmesi, işletilmesi ve işlerliği İçin şart olan, zarurî ve istisnaî hallere münhasır olmak üzere özel bir meslek bilgisine ve ihtisasına ihtiyaç gösteren geçici işlerde, kurumun teklifi üzerine Devlet Personel Dairesi ve Maliye Bakanlığının görüşleri alınarak Bakanlar Kurulunca geçici olarak sözleşme ile çalıştırılmasına karar verilen ve işçi sayılmayan kamu hizmeti görevlileridir, (36 ncı maddenin II - Teknik hizmetler sınıfında belirtilen görevlerde yukarıdaki fıkra uyarınca çalıştırılanlar için, işin geçici şartı aranmaz.)
Bunlara ödenebilecek ücretlerin üst sınırlan Bakanlar Kurulunca kararlaştırılır.
Ancak, yabancı uyrukluların; tarihî belge ve eski harflerle yazılmış arşiv kayıtlarını değerlendirenlerin mütercimlerin; tercümanların; dava adedinin azlığı nedeni ile kadrolu avukat istihdamının gerekli olmadığı yerlerde avukatların, bu Kanunun 196 ncı maddesi uyarınca tespit edilen mahrumiyet yerlerinde, kadrolu istihdamın mümkün olamadığı hallerde, Bakanlar Kurulunca tespit edilecek esas ve şartlarla tabip veya uzman tabiplerin; Adlî Tıp Müessesesi uzmanlarının; Devlet Konservatuvarları sanatçı öğretim üyelerinin; İstanbul Belediyesi Konservatuvarı sanatçılarının; Milli Savunma Bakanlığı ile Jandarma Genel Komutanlığı ve dış kuruluşlarda belirli bazı hizmetlerde çalıştırılacak personelin de zorunlu hallerde sözleşme ile istihdamları caizdir.
C)Geçici personel:
Bir yıldan az süreli veya mevsimlik hizmet olduğuna Devlet Personel Dairesinin ve Maliye Bakanlığının görüşlerine dayanılarak Bakanlar Kurulunca karar verilen görevlerde ve belirtilen ücret ve adet sınırları içinde sözleşme ile çalıştırılan ve işçi sayılmayan kimselerdir.
D) İşçiler:
(A), (B) ve (C) fıkralarında belirtilenler dışında kalan kişilerdir. Bunlar hakkında bu Kanun hükümleri uygulanmaz.
Ticaret ve diğer kazanç getirici faaliyetlerde bulunma yasağı:
Memurlar Türk Ticaret Kanununa göre (Tacir) veya (Esnaf) sayılmalarım gerektirecek bir faaliyette bulunamaz, ticaret ve sanayi müesseselerinde görev alamaz, ticari mümessil veya ticarî vekil veya kollektif şirketlerde ortak veya komandit şirkette komandite ortak olamazlar. (Görevli oldukları kuramların iştiraklerinde kurumlanın temsilen alacakları görevler hariç).
Memurların üyesi oldukları yapı, kalkınma ve tüketim kooperatifleri ile kanunla kurulmuş yardım sandıklarının yönetim ve denetim kurulları üyelikleri görevleri ve özel kanunlarda belirtilen görevler bu yasaklamanın dışındadır.
Eşleri, reşit olmayan veya mahcur olan çocukları, yasaklanan faaliyetlerde bulunan memurlar bu durumu 15 gün içinde bağlı oldukları kuruma bildirmekle yükümlüdürler.
Kadroların tespiti:
Kadrosuz memur çalıştırılamaz.
Genel ve Katma Bütçeli kuruluşlarla bunlara bağlı döner sermayeli kuruluşlar; kanunlarla kurulan fonlar, kefalet sandıkları ve Beden Terbiyesi Bölge Müdürlüklerinde memur deyimine giren kişilere gördürülen hizmetlerin gerektirdiği görevler için tespit olunan kadrolar Genel Kadro Kanununda gösterilir. Millî Güvenliğe ilişkin kadrolardan gizli kalması gerekenler hakkında bu hüküm uygulanmaz.
İl özel idareleri ve belediyeler ile bunların kurdukları birliklerin kadroları yetkili organlarınca hazırlanarak içişleri Bakanlığının onayı ile tamamlanır.
Yukarıdaki fıkrada sözü edilen kadroların kaldırılması veya bu kadrolarda yapılacak değişiklikler de aynı usule tabidir.
Tesis edilen sınıflar:
Bu Kanuna tabi kurumlarda çalıştırılan memurların sınıfları aşağıda gösterilmiştir.
I. GENEL İDARE HİZMETLERİ SINIFI:
Bu Kanunun kapsamına dahil kurumlarda yönetim, icra, büro ve benzeri hizmetleri gören ve bu Kanunla tespit edilen diğer sınıflara girmeyen memurlar Genel İdare Hizmetleri sınıfını teşkil eder.
II. TEKNİK HİZMETLER SINIFI:
Bu Kanunun kapsamına giren kurumlarda meslekleriyle ilgili görevleri fiilen ifa eden ve meri hükümlere göre yüksek mühendis, mühendis, yüksek mimar, mimar, jeolog, hidrojeolog, hidrolog, jeofizikçi, fizikçi, kimyager, matematikçi, istatistikçi, yöneylemci (Hareket araştırmacısı), matematiksel iktisatçı, ekonomici ve benzeri ile teknik öğretmen okullarından mezun olup da, öğretmenlik mesleği dışında teknik hizmetlerde çalışanlar, 3437 ve 9/5/1969 tarih 1177 sayılı Kanunlara göre tütün eksperi yetiştirilenler ile müskirat ve çay eksperleri, fen memuru, yüksek tekniker, tekniker teknisyen ve emsali teknik unvanlara sahip olup, en az' orta derecede mesleki tahsil görmüş bulunanlar, Teknik Hizmetler sınıfını teşkil eder.
III. SAĞLIK HİZMETLERİ VE YARDIMCI SAĞLIK HİZMETLERİ SINIFI:
Bu sınıf, sağlık hizmetlerinde (Hayvan sağlığı dahil) mesleki eğitim görerek yetişmiş olan tabip, dış tabibi, eczacı, veteriner hekim gibi memurlar ile bu hizmet sahasında çalışan yüksek öğrenim görmüş fizikoterapist, tıp teknoloğu, ebe, hemşire, sağlık memuru, sosyal hizmetler mütehassısı, biyolog, pisikolog, diyetçi, sağlık mühendisi, sağlık fizikçisi, sağlık idarecisi ile ebe ve hemşire, hemşire yardımcısı, (Fizik tedavi, laboratuvar, eczacı, diş anestezi, röntgen teknisyenleri ve yardımcıları, çevre sağlığı ve toplum sağlığı teknisyeni dahil) sağlık savaş memuru, hayvan sağlık memuru ve benzeri sağlık personelini kapsar.
IV. EĞİTİM VE ÖĞRETİM HİZMETLERİ SINIFI:
Bu sınıf, bu Kanun kapsamına giren kurumlarda eğitim ve öğretim vazifesiyle görevlendirilen öğretmenleri kapsar.
V. AVUKATLIK HİZMETLERİ SINIFI :
Avukatlık hizmetleri sınıfı, özel kanunlarına göre avukatlık ruhsatına sahip, baroya kayıtlı ve kurumlarını yargı mercilerinde temsil yetkisini haiz olan memurları kapsar.
VI. DİN HİZMETLERİ SINIFI:
Din hizmetleri sınıfı, özel kanunlarına göre çeşitli derecelerde dini eğitim görmüş olan ve dinî görev yapan memurları kapsar.
VII. EMNİYET HİZMETLERİ SINIFI:
Bu sınıf, özel kanunlarına göre polis, komiser muavini, komiser, başkomiser, emniyet müfettişi, polis müfettişi, emniyet amiri ve emniyet müdürü ve emniyet müdürü sıfatını kazanmış emniyet mensubu memurları kapsar.
VIII. YARDIMCI HİZMETLER SINIFI :
Yardımcı hizmetler sınıfı, kurumlarda her türlü yazı ve dosya dağıtmak ve toplamak, müracaat sahiplerini karşılamak ve yol göstermek; hizmet yerlerini temizleme, aydınlatma ve ısıtma işlerinde çalışmak veya basit iklim rasatlarını yapmak; ilaçlama yapmak veya yaptırmak veya tedavi kuramlarında hastaların ve hastanelerin temizliği ve basit bakımı ile ilgili hizmetleri yapmak veya kurumlarda, çarşı ve mahalelerde koruma ve muhafaza hizmetleri gibi anahizmetlere yardımcı mahiyetteki görevlerde her kurumun özel bünyesine göre ve yine bu mahiyette olmak üzere ihdasına lüzum gördüğü yardımcı hizmetleri ifa ile görevli bulunanlardan 4 üncü maddenin (D) bendinde tanımlananların dışında kalanları kapsar.
IX. MÜLKÎ İDARE AMİRLİĞİ HİZMETLERİ SINIFI:
Bu sınıf, valiler ve kaymakamlar ile bu sıfatları kazanmış olup İçişleri Bakanlığı merkez ve iller kuruluşunda çalışanları ve maiyet memurlarını kapsar.
X. MİLLÎ İSTİHBARAT HİZMETLERİ SINIFI:
Bu sınıf Milli İstihbarat Teşkilâtı kadrolarında veya bu teşkilât emrinde çalıştırılanlardan özel kanunlarında gösterilen veya Başbakanlıkça tespit edilen görevleri ifa edenleri kapsar.
ORTAK HÜKÜMLER
A) Sınıfların öğrenim durumlarına göre giriş ve yükselinebilecek derece ve kademeleri aşağıda gösterilmiştir.
| Giriş Yükselinebilecek | ||||
| Öğrenim durumu | Derece | Kademe | Derece Kademe | |
| İlkokulu bitirenler | 15 | 1 | 7 | Son |
| Ortaokulu bitirenler | 14 | 2 | 5 | Son |
| Ortaokul dengi meslekî veya teknik öğrenimi bitirenler | 14 | 3 | 5 | Son |
| Ortaokul üstü ı yıl mesleki veya tek-nik öğrenimi bitirenler | 13 | 1 | 4 | Son |
| Ortaokul üstü 2 yıl meslekî veya tek-nik öğrenimi bitirenler | 13 | 2 | 4 | Son |
| Liseyi bitirenler | 13 | 3 | 3 | Son |
| Lise dengi mesleki veya teknik öğre-nimi bitirenler | 12 | 2 | 3 | Son |
| Lise veya dengi okullar üstü 1 yıllık mesleki veya teknik Öğrenimi biti-renler | 11 | 1 | 2 | Son |
| Lise veya dengi okullar üstü 2 yıl veya ortaokul üstü en az 5 yıllık mesleki veya teknik öğrenimi bitirenler | 10 | 1 | 2 | Son |
| Lise veya dengi okullar üstü 3 yıl teknik veya mesleki öğrenimi biti-renler | 10 | 2 | 2 | Son |
| 2 yıl süreli yüksek öğrenimi bitirenler | 10 | 2 | 1 | Son |
| 3 yıl süreli yüksek öğrenimi bitirenler | 10 | 3 | 1 | Son |
| 4 yıl süreli yüksek öğrenimi bitirenler | 9 | 1 | 1 | Son |
| 5 yıl süreli yüksek öğrenimi bitirenler | 9 | 2 | 1 | Son |
| 6 yıl süreli yüksek öğrenimi bitirenler | 9 | 3 | 1 | Son |
1. Avukatlık stajını açıkta iken yapanlara iki, memuriyette iken yapanlara bir kademe ilerlemesi uygulanır.
2. Dört yıl süreli yüksek öğrenimi bitirenlerden yüksek mühendis, mühendis, yüksek mimar, mimar sıfatını almış olanlar ile bunlardan öğretmenlik hizmetinde çalışanlar, Erkek Teknik Yüksek Öğretmen Okulu, Erkek Teknik Öğretmen Okulu ve Devlet Tatbiki Güzel Sanatlar Yüksek Okulu mezunları, öğrenimlerine göre tespit edilen giriş derece ve kademelerine bir derece,
3.Beş yıl ve daha fazla süreli yüksek öğrenimi bitirenlerden yüksek mühendis, mühendis, yüksek mimar, mimar sıfatını almış olanlar ile bunlardan eğitim ve öğretim hizmetinde çalışanlar öğrenimlerine göre tespit edilen giriş derece ve kademelerine bir derece,
4. Teknik hizmetler sınıfında görev almak şartiyle jeolog, jeofizikçi, hidrojeolog, hidrolog, jeomorfolog, kimyager, fizikçi, matematikçi, istatistikçi, yöneylemci (hareket araştırmacısı), matematiksel iktisatçı (Ekonometrici), Erkek Teknik Öğretmen Okulu mezunları, fen memurları, teknikerler ve yüksek teknikerler, tütün ve müskirat eksperleri, tarım alet ve makineleri Uzmanlık Yüksek Okulu mezunları ile benzeri fen bilimleri ve teknik bilimler lisansiyerleri, öğrenimlerine göre tespit edilen giriş derece ve kademelerine bir derece,
5. Dört yıl ve daha fazla süreli yüksek öğrenim görenlerden tabip, diş tabibi, veteriner hekim, eczacı ile benzeri sağlık bilimleri lisansiyerleri (Hayvan sağlığı dahil) giriş derece ve kademelerine bir derece eklenmek suretiyle bulunacak derece ve kademelerden hizmete alınırlar.
6. a) Lise ve dengi okul mezunu olup, özel kanunları gereğince sınava tabi tutularak orta dereceli okul Öğretmenliği ehliyetini alanlar ve ilköğretim müfettişliği unvanını kazananlar, mesleki ve leknik öğretim okulları meslek, atelye veya kurs öğretmenliğinde görevlendirilenler ile özel kanunlarına ya da özel kanunların verdiği izne dayanılarak orta dereceli okul öğretmenliğine atananlar 11 inci derecenin birinci kademesinden hizmete alınırlar.
b) Ortaokul ve dengi, lise ve dengi okulların, normal öğrenim süresinden fazla olması halinde, başarılı her öğrenim yılı için bir kademe ilerlemesi uygulanır. Bunlardan teknik öğretim okulları mezunlarına, meslekleri ile ilgili görevlerde çalışmaları halinde ayrıca bir kademe ilerlemesi daha verilir.
7. a) Kurumlarınca açılan ve bir kısım görevlere atanmada kanuni nitelik olarak şart koşulan kursları, memurluğa girmeden önce başarı ile bitirenler hakkında bu meslekleri ile ilgili görevlerde çalışmış olmak ve 3 kademeyi geçmemek şartiyle, bu kuralarda geçirdikleri başarılı sürelerin her yüı için bir kademe ilerlemesi uygulanır,
b) Diyanet İşleri Başkanlığı kuruluşunda halen görevli bulunanlarla yeniden göreve atanacaklardan hafız oldukları Diyanet İşleri Başkanlığınca tespit edilecek bir yönetmelik uyarınca belirlenenlere bir derece yükselmesi verilir. (Lisans üstü eğitim sebebiyle verilen derece ve kademe ilerlemesi bu fıkra gereğince verilen derece ilerlemesiyle birlikte uygulanamaz.)
8. a) Emniyet hizmetleri sınıfına girenlerden:
İlkokul, ortaokul ve dengi okulları bitirenler, ilkokul ve ortaokulu bitirenlerin giriş derecelerine iki derece,
Lise ve dengi okulları bitirenler, liseyi bitirenler için tespit edilen giriş derece ve kademesine bir derece bir kademe,
Yüksek öğrenimi bitirenler aynı yüksek öğrenimi bitirenler için tespit edilen giriş derece ve kademesine bir derece,
b) Genel İdare Hizmetleri sınıfına girenlerden Orman Muhafaza Memuru ve Başmemuru ile Gümrük muhafaza memur ve amirlerine ilkokul ve ortaokul ve lise öğrenimleri için bu kanunda tespit edilen giriş derece ve kademelerine bir derece,
c) Meslekî öğrenim veya kurs görmek ve özel yarışma sınavını başarmak suretiyle atanacak Cumhuriyet Senatosu ve Millet Meclisi Tutanak Müdürlüğü stenograflarına öğrenim giriş derece ve kademelerine bir derece,
İlâve edilmek suretiyle bulunacak derece ve kademelerden hizmete alınırlar.
9. Memurluğa girmeden önce veya memuriyetleri sırasında yükseköğrenim üstü master derecesi almış olanlarla yükseköğrenim kurumlarında en as bir yıl ilâve öğrenim yaparak lisansüstü ihtisas sertifikası alanlara bir kademe ilerlemesi, tıpta uzmanlık belgesi alanlara, meslekleri ile ilgili öğrenim dallarında doktora yapanlara bir derece yükselmesi uygulanır.
«Master derecesini alıp bir kademe ilerlemesinden yararlanan memura, mesleği ile ilgili öğrenim dalında doktora yaptığı takdirde iki kademe ilerlemesi uygulanır.»
10. Doktora üstü üniversite doçentliği unvanını üniversitede görevli iken kazananlara bir derece, diğer memuriyetlerde iken, bu unvanı kazananlara iki kademe ilerlemesi uygulanır,
11. Mesleğe özel yarışma sınavına tabi tutulmak suretiyle alınan; bakanlık ve bağımsız genel müdürlükler müfettiş yardımcıları ile bağlı müfettiş yardımcıları ve Diyanet İşleri Başkanlığı müfettiş yardımcıları, Maliye Bakanlığı merkez kuruluşu stajyer kontrolörleri; Başbakanlık Yüksek Denetleme Kurulu uzman yardımcıları; Devlet Planlama Teşkilâtı uzman yardımcıları; Maiyet memurları; Dışişleri meslek memurları; Maliye Bakanlığı hesap uzman yardımcıları ve bankalar yeminli murakıplarının özel yeterlik sınavı yönetmeliklerine göre yapılacak yeterlik sınavlarında başarı göstererek müfettiş, kaymakam, hesap uzmanı, yeminli murakıp, kontrolör ve uzmanlığa, Dışişleri meslek memurluğunda ise Dışişleri Bakanlığınca sınavla geçirilmesi şart koşulan bir dereceye atanmaları sırasında ve bir defaya mahsus olmak üzere haklarında ayrıca bir derece yükselmesi uygulanır.
12. a) Memuriyete girmeden önce veya memurlukları sırasında ortaokul ve dengi veya lise ve dengi öğrenim üzerine hizmet içi eğitim sayılmayan ve öğrenim süreleri en az aralıksız 1 veya 2 öğrenim yılı olan ve kurumlarınca açılan meslekî kursları bitirenler hakkında; 1 yıllık öğrenim için 1 kademe, 2 yıldan az olmayan öğrenim için 1 derece yükselmesi uygulanır.
b) Lise ve dengi okulları bitirdikten sonra memurlukları sırasında Milli Eğitim Bakanlığınca belli edilen ve kurumlarınca düzenlenen bir yıl süreli mesleki hizmet içi eğitim kurslarını tamamlayanların bulundukları derece ve kademelere bir kademe ilâve edilir.
c) Memuriyetleri sırasında Türkiye ve Ortadoğu Amme İdaresi Enstitüsünü bitirenlere her başarılı öğrenim yılı için öğrenim süreleri kadar (2 yılı geçmemek şartiyle) her yıl için bir kademe ilerlemesi uygulanır.
d) Memuriyette iken veya memuriyetten ayrılarak (87 nci maddeye tabi kurumlarda çalışanlar dahil) üst öğrenimi bitirenler, aynı üst öğrenimi tahsile ara vermeden başlayan ve normal süresi içinde bitiren emsallerinin ulaştıkları derece ve kademeyi aşmamak kaydıyle, bitirdikleri üst öğrenimin giriş derece ve kademesine memuriyette geçirdikleri başarılı hizmet sürelerinin tamamı her yıl bir kademe, her üç yıl bir derece hesabiyle ilâve edilmek suretiyle bulunacak derece ve kademece yükseltilirler.
B) Öğrenim durumları itibariyle (A) bendinde gösterilen yükselinebilecek derece ve kademelerden farklı olanlar aşağıda gösterilmiştir.
1. Lise ve lise dengi meslekî veya teknik öğretim görenlerden, öğrenim eksikliğini giderecek hizmet içi eğitimden geçerek, Devlet Personel Dairesi tarafından hazırlanacak yönetmelikte belirlenecek esaslara göre yapılacak özel yükselme sınavlarında başarı gösterenler 1 inci derecenin son kademesine kadar yükselebilirler.
2. (A) bendinin 12 nci fıkrasının (a) şıkkında gösterilenler 3 üncü derecenin son kademesine kadar yükselebilirler.
3. Emniyet Hizmetleri Sınıfı Mensuplarından:
a) Polis memuru, mali polis eksperi, sivil memur (dedektif), malî polis mütehassısları 5 inci derecenin son kademesine,
b) Komiser muavini, komiser, emniyet müfettişi muavini, emniyet müfettişi, 4 üncü derecenin son kademesine,
c) Başkomiser, sivil başmemur (Başdedektif) 3 üncü derecenin son kademesinde,
d) Emniyet amiri 2 nci derecenin son kademesine,
e) Emniyet müdürleri ve bu sıfatı taşımakta olan emniyet teşkilâtı mensupları, 1 inci derecenin son kademesine,
Kadar yükselebilirler,
C) 1. Teknik hizmetler sınıfına girenlerden memurluğa girmeden önce yurt içinde veya yurt dışında mesleklerini serbest olarak veya resmî veya özel müesseselerde ifa edenlerle memuriyetten ayrıldıktan sonra bu işlerde çalışarak yeniden memuriyete girmek isteyenlerin teknik hizmetlerde geçen süresinden bu kanun ve bu kanunun 87 nci maddesinde sözü edilen kurumlarda geçen sürenin tamamı ve geri kalan sürenin 3/4 ü toplamı memuriyette geçmiş sayılarak bu süreler her yılı bir kademe ilerlemesi ve her üç yıl için bir derece yükselmesi verilmek suretiyle değerlendirilir.
2. Sağlık hizmetleri ve yardımcı sağlık hizmetleri sınıfına girenlerden memurluğa girmeden önce yurt içinde veya yurt dışında mesleklerini serbest olarak veya resmî veya özel kurumlarda yapanlarla memurluktan ayrıldıktan sonra bu işlerde çalışarak yeniden memurluğa girmek isteyenlerin sağlık hizmetlerinde geçen süresinden, bu kanun ve bu kanunun 87 nci maddesinde sözü edilen kurumlarda geçen süreleri ile 196 nci maddede belirtilen şekilde tespit edilecek mahrumiyet bölgelerinde en az 3 yıl çalışanların veya çalışacak olanların sürelerinin tamamı ve geri kalan sürelerinin 3/4 ü toplamı memurlukta geçmiş sayılarak bu sürelerin her yılı için bir kademe ilerlemesi ve her üç yılı için bir derece yükselmesi verilmek suretiyle değerlendirilir.
3. Avukatlık hizmetleri sınıfına girenlerin memuriyete girmeden önce veya memurluktan ayrılarak serbest avukatlıkla geçirdikleri sürelerin 3/4 ü memuriyette geçmiş sayılarak, bu sürelerin her yılı bir kademe ilerlemesine ve her üç yılı bir derece yükselmesine esas olacak şekilde değerlendirilir.
4. Basın Kartları Yönetmeliğine göre, basın kartına sahip olmak suretiyle gazetecilik yaparak memurluğa girenlerin; meslekleriyle ilgili görevlerde istihdam edilmeleri şartiyle, fiilen gazetecilik yaparak geçirdikleri sürenin 3/4 ü fiilen memuriyette geçmiş sayılarak; bu sürenin her yılı bir kademe ilerlemesi ve her üç yılı bir derece yükselmesi verilmek suretiyle değerlendirilir.
5. Özel okullarda öğretmenlik veya yöneticilik yaptıktan sonra Milli Eğitim Bakanlığı emrinde memuriyet kabul edenlerin özel okullarda geçen hizmet sürelerinin 2/3 ünün her yılı bir kademe ilerlemesine ve her üç yılı bir derece yükselmesine esas olacak şekilde değerlendirilir.
Yukarıdaki fıkralara göre, değerlendirilecek hizmet süresinden sadece özel sektörde geçen süre 12 yılı geçemez.
Ancak, T. C. Emekli Sandığı ve Sosyal Sigortalar kanunlarına tabi görevlerde bulunmuş olanların kazanılmış hakları saklıdır.
Yapılacak intibak neticesinde ilgililerin girecekleri dereceler öğrenim durumlarına göre yükselebilecekleri derecenin son kademe aylığını geçemez.
6. Bu kanunun 4 üncü ve 237 nci maddesinin (e) fıkrasına göre sözleşme ile istihdam edilenlerin, memuriyete geçirilmeleri halinde, sözleşmeli olarak geçirdikleri hizmet süreleri, her yıl için bir kademe ilerlemesi ve her üç yıl için bir derece yükselmesi verilmek Suretiyle değerlendirilir.
7. 2834 ve 3836 sayılı kanunlara göre kurulmuş olan Tarım Kredi ve Tarım Satış Kooperatiflerinde çalışanlardan sonradan memuriyete girenlerin bu kooperatiflerde geçen hizmetlerinin 12 yılı geçmemek üzere her yılı için bir kademe ilerlemesi ve her üç yılı için bir derece yükselmesi verilmek suretiyle değerlendirilir.
D) Memur iken, girişteki öğrenim derecelerinden bir üst derecedeki öğrenimi tamamlayanlar, bu üst öğrenim derecesi için 36 ncı maddede yazılı memuriyete giriş derecelerinde boş kadro bulunduğu takdirde bu kanunun 68 inci maddesinde yazılı derece yükselmesinde süre kaydı aranmaksızın bu derecedeki görevlere atanabilirler. 68 inci maddenin (A) bendinin (b) ve (c) fıkralarındaki hükümler saklıdır.
E) Sınıfların giriş derecelerinin ileri kademelerinden işe başlayanlarla yukarıdaki fıkralar uyarınca kendilerine kademe ilerlemesi uygulananların, kademe ilerlemesine tekabül eden süreleri 68 inci maddede derece yükselmesi için gerekli olduğu öngörülen sürelerin hesabında ayrıca değerlendirilir. Artan süreler üst derece ve kademedeki kanunî bekleme süresinde geçmiş sayılır.
F) Bu kanunla tespit edilen çeşitli hizmet sınıfları mensuplarından Cumhurbaşkanlığı Dairesinde ve Yasama Meclislerinde aslî ve sürekli görevlerde bulunanların kadro, unvan, derece, intibak ve diğer bilûmum özlük haklarının kullanılması ile ilgili yetkiler, Cumhurbaşkanlığı Genel Sekreterliği, Cumhuriyet Senatosu ve Millet Meclisi Başkanlık divanlarına aittir.
Bu kanunla tespit edilen çeşitli hizmet sınıflarına dahil olup da MİT Müsteşarlığı emrinde çalışan MİT mensuplarının atama, derece yükselmesi ve kademe ilerlemesi ve disiplin hükümleri ile ilgili yetkilerin kullanılmasının düzenlenmesi Başbakana aittir.
Millî İstihbarat hizmetleri sınıfına yapılan atamalarda bu maddenin (A) bendinin (8/a-b) fıkralarındaki derece ve kademe ilerlemesi ile ilgili hükümleri uygulanır.
G) Bu maddede sayılan sınıfların ve fıkraların kapsamının tayininde, benzeri veya eşdeğer öğrenim veya hizmetler; ilgili Bakanlık veya kuruluşun teklifi üzerine alâkalı öğretim kurumu ile Millî Eğitim Bakanlığının muadelet tevsiki ve Maliye Bakanlığı ile Devlet Personel Dairesinin mütalâası alınarak Bakanlar Kurulunca tespit olunur.
Sınıflandırmada öğrenim unsuru :
Genel olarak ortaokulu bitirenler memur olabilirler. Ortaokul mezunlarından istekli bulunmadığı takdirde ilkokulu bitirenlerin de alınması caizdir. Bir sınıfta belli görevlere atanabilmek veya bu görevlerde belli derecelere yükselebilmek için, kuruluş kanunları veya bu kanun ve kuruluş kanunlarına dayanılarak çıkarılacak yönetmelikler ile işin gereğine göre daha yüksek öğrenim dereceleri veya muayyen fakülte, okul veya öğrenim dallarını veya meslek içi veya meslekle ilgili eğitim programlarını bitirmiş olmak veya yabancı dil bilmek gibi şartlar konulabilir.
Göstergeler :
Bu Kanuna tabi kurumların kadrolarında aylıklar hizmetin devlet için taşıdığı değere göre tespit edilir.
En düşük gösterge 160 en yüksek gösterge 1000 dir.
Bütün sınıflar itibariyle her derece ve kademenin aylıklarına esas teşkil edecek gösterge tablosu bu maddeye ekli aşağıdaki I No. lu cetvelde gösterilmiştir.
I. No. LU CETVEL
GÖSTERGE TABLOSU
| I. No. LU CETVEL | |||||||||
| GÖSTERGE TABLOSU | |||||||||
| Derece | |||||||||
| 1 | 925 | 950 | 975 | 1000 | |||||
| 2 | 760 | 795 | 830 | 865 | 900 | 935 | - | - | - |
| 3 | 660 | 680 | 700 | 720 | 740 | 760 | 780 | 800 | |
| 4 | 580 | 600 | 620 | 640 | 660 | 680 | 700 | 720 | 740 |
| 5 | 510 | 525 | 540 | 555 | 570 | 585 | 600 | 615 | 630 |
| 6 | 440 | 455 | 470 | 485 | 500 | 515 | 530 | 545 | 560 |
| 7 | 390 | 400 | 410 | 420 | 430 | 440 | 450 | 460 | 470 |
| 8 | 345 | 355 | 365 | 375 | 385 | 395 | 405 | 415 | 425 |
| 9 | 300 | 310 | 320 | 330 | 340 | 350 | 360 | 370 | 380 |
| 10 | 275 | 280 | 285 | 290 | 295 | 300 | 305 | 310 | 315 |
| 11 | 250 | 255 | 260 | 265 | 270 | 275 | 280 | 285 | 290 |
| 12 | 230 | 235 | 240 | 245 | 250 | 255 | 260 | 265 | 270 |
| 13 | 210 | 215 | 220 | 225 | 230 | 235 | 240 | 245 | 250 |
| 14 | 185 | 190 | 195 | 200 | 205 | 210 | 215 | 220 | 225 |
| 15 | 160 | 165 | 170 | 175 | 180 | 185 | 190 | 195 | 200 |
şu kadar ki;
a) 36 ncı maddede yazılı Genel İdare Hizmetleri ve Milli İstihbarat hizmetleri sınıflarının l, 2, 3 ve 4 üncü derecelerine dahil bazı görevler için ilgili memuriyetlerin yönetim sorumluluğu ve Devlet için taşıdıkları önem gözönünde bulundurulmak suretiyle derecelerde işgal edilen kademelerin gösterge rakamlarının 50, 100, 150 veya 200 rakamlarının eklenmesi suretiyle bulunacak gösterge rakamları üzerinden ödeme yapılabilir.
Hangi memuriyetlerin bu göstergeler üzerinden aylık alacağı Maliye Bakanlığı ve Devlet Personel Dairesinin görüşü alınarak Bakanlar Kurulunca tespit edilir. Ve her yıl bütçe kanunları ile gösterilir.
Bu şekilde tespit edilen göstergeler üzerinden aylık alanlar asıl kadro ve derecelerini muhafaza ederler.
Gösterge rakamlarına 50, 100, 150 veya 200 rakamı eklenmek suretiyle yapılacak ödemeler memurlar için terfi bakımından müktesep hak sayılmaz.
b) 36 ncı maddede yazılı mülkî idare amirliği hizmetleri smıfında, 9, 8 ve 7 nci derecelerin kademelerinde bulunanlara o kademelerin gösterge rakamına 100; 6, 5 ve 4 üncü derecelerin kademelerinde bulunanların o kademenin gösterge rakamına 150; 3, 2 ve 1 inci derecelerin kademelerinde bulunanlara o kademenin gösterge rakamına 200 rakamlarının eklenmesi suretiyle bulunacak gösterge rakamları üzerinden ödeme yapılır.
Bu sınıftan 36 ncı maddede yazılı diğer sınıflara geçenler hakkında yukarıdaki (a) bendi hükümleri uygulanır.
c) Bölgesel ekonomik şartlar ve hizmetin mahiyet ve icaplarının gerektirdiği hallerde Bakanlar Kurulu karan ile 100 ile 160 arasında gösterge tespit edilebilir. Ve bu şekilde ihdas edilen dereceler üzerinden bu Kanunun 33 - 36 ncı maddelerindeki hükümler çerçevesinde kadro alınabilir.
Memurun başka sınıfta ve derecesinin altında bir görevde çalıştırılamıyacağı:
Hiç bir memur sınıfının dışında ve sınıfının içindeki derecesinin altında bir derecenin görevinde çalıştırılamaz.
6 ncı ve daha aşağı derecelerdeki kadrolara, derece yükselmesi için gerekli nitelikleri haiz memur bulunmaması hallerinde 36 ncı maddede öğrenim durumları itibariyle tespit olunan yükselinebilecek dereceyi aşmamak kaydiyle bu dereceler karşılık gösterilerek, kendi derecesi ile aynı sınıftan memur atanması caizdir.
Bu gibiler, işgal ettikleri kadroda kazanılmış derece ve kademelerinin aylığını almaya devam ederler ve kazanılmış aylıklarındaki kademe ilerlemesi ve derece yükselmesi genel esaslara göre yapılır. Karşılık gösterilen kadrolar, ilgililer için kazanılmış hak teşkil etmez.
İstisnaî memurluklar:
Cumhurbaşkanlığı Dairesi ile Cumhuriyet Senatosu ve Millet Meclisinin memurluklarına, Başbakanlık ve Bakanlık Müşavirliklerine, Başbakanlık ve Bakanlıklar Özel Kalem Müdürlüklerine, Bakanlıklar Basın ve Halkla İlişkiler Müşavirliklerine, valiliklere, büyükelçiliklere, elçiliklere, daimî temsilciliklere, dış kuruluşlarda çalışma, müşavirlikleri nezdinde görevlendirilecek sendika uzmanlıklarına, Din İşleri Yüksek Kurulu üyeliklerine, Milli İstihbarat Teşkilâtı memurluklarına, Millî Güvenlik Kurulu Genel Sekreterliği müşavirliklerine, Hukuk Müşavirliğine ve Genel Sekreter Sekreterliğine bu kanunun atanma, sınavlar, kademe ilerlemesi ve derece yükselmesine ilişkin hükümleriyle bağlı olmaksızın, tahsis edilmiş derece aylığı ile memur atanabilir. Dışişleri Bakanlığı Hukuk Müşavirlikleri ile Devlet Konservatuvarında görevlendirilecek Uluslararası ün yapmış üstün yeteneklere sahip Devlet sanatçılarının, atanma ve ilerlemelerinde de bu hükümler uygulanır.
Birinci fıkrada sayılan memurların bulundukları bu kadrolar emeklilik aylığının hesabında ve diğer memurluklara naklen atanmalarında herhangi bir sınıf için kazanılmış hak sayılmaz. Bu görevlerde bulunan memurların emeklilik kıdemleri yürümekte devam eder.
İstisnaî memurluklara atananlara bu Kanunun uygulanacak hükümleri :
60 ıncı madde gereğince istisnaî memurluklara atananlar hakkında bu kanunun atanma, sınavlar, kademe ilerlemesi ve derece yükselmesi dışında kalan bütün hükümleri uygulanır.
Ancak istisnaî bir memuriyet kadrosuna atananlar, atandıkları kadronun derece aylığının ilk kademesini kazanılmış hak olarak elde ettikleri tarihten itibaren, haklarında bu kanunun kademe ilerlemesi ve derece yükselmesine dair hükümleri uygulanır.
Şu kadar ki, Başbakanlık ve Bakanlıklar özel kalem müdürlüklerine, -valiliklere, büyükelçiliklere, elçiliklere, daimî temsilciliklere atananların, atandıkları derecelerde geçirdikleri süreler, kazanılmış bak sayılmamak şartiyle, kademe ilerlemesinde (üst dereceye atanmaları halinde 161 inci maddenin A bendi uyarınca) değerlendirilir.
Kademe ilerlemelerinin toplu onayla yapılması:
Kurumlar 64 üncü maddede belirtilen şartlan haiz olan her sınıf ve derecedeki memurların kademe ilerlemesini, hak kazandıkları tarihten geçerli olmak üzere ayda bir defa alınacak toplu onayla yaparlar.
Derece yükselmesi ve kademe ilerlemesinde onay mercii:
Derece yükselmelerinde onay mercii atamaya yetkili amirdir.
Bakanlar Kurulu Kararı veya ortak kararla atananlarda, görev değişikliği niteliğinde olmayan derece yükselmeleri ve kademe ilerlemeleri ilgili bakanın onayı ile yapılır.
Onay mercileri kademe ilerlemelerindeki onay, yetkilerini devredebilirler.
Üst derece kadroya atanmış olup da kazanılmış hak ve emeklilik keseneğine esas aylık dereceleri daha aşağıda bulunanların (45 inci maddeye göre kadro karşılık gösterilmek suretiyle yapılan atamalar hariç) kazanılmış hak ve emeklilik keseneğine esas aylık derecelerinin yükseltilmeleri ve kademe ilerlemeleri için bu durumun devam ettiği sürece yukarıdaki fıkralarda belirtilen onaya gerek yoktur.
Derece yükselmesinin şartları ve usulü :
A) Derece yükselmesi yapabilmesi için bir üst dereceden boş kadronun bulunması gereklidir.
Bundan başka derece yükselmesi yapılacak memurun:
a) Derecesi içinde en az 3 yıl bulunmuş ve bu derecenin 3 üncü kademe aylığını fiilen 1 yıl almış,
b) Kadronun tahsis edildiği görev için kuruluş kanunlarında belirtilen nitelikleri elde etmiş,
c) Sicil bakımından bir üst dereceye yükselebilecek nitelikte bulunduğunun kurumun değerlendirme kurulları tarafından saptanmış,
d) «Yeterlik veya yarışma seçmesini» veya «Yeterlik veya yarışma sınavı» nı kazanmış,
Olması şarttır.
«Yeterlik veya yarışma seçmesi» ile «Yeterlik veya yarışma sınavı» nın genel esasları Devlet Personel Dairesi tarafından hazırlanacak bir genel yönetmelikle belirtilir. Kurumlar, bu genel yönetmelik esasları çerçevesinde özel yönetmelikler yapabilirler.
B) Eğitim ve öğretim hizmetleri sınıfı hariç, sınıfların 1, 2, 3 ve 4 üncü derecelerindeki kadrolarına, derece yükselmesindeki süre kaydı aranmaksızın, atanmasındaki usule göre daha aşağı derecelerden memur atanabilir.
Ancak, bu şekilde bir atamanın yapılabilmesi için memurun yüksek öğrenim görmüş olması, 3 ve 4 üncü derecedeki görevlere atanabilmek için en az 7 yıl, 1 ve 2 nci derecedeki görevlere atanabilmek için ise en az 10 yıl, 13/12/1960 tarihli ve 160 sayılı Kanunun 4 üncü maddesine tabi kurumlarda fiilen çalışmış olması ve atanacakları görevin gerektirdiği nitelikleri kazanmış bulunması şarttır. (Yasama organı üyeliğinde, kanunla kurulan fonlarda ve muvazzaf askerlikte, yedek subaylıkta okul devresi dahil geçen süreler 7 ve 10 yıllık sürenin hesabında dikkate alınır.)
Yukarıdaki fıkraya göre üst dereceye atananların, bu kadrolarda geçirdikleri her yıl bir kademe ilerlemesi ve her üç yıl bir derece yükselmesi sayılmak suretiyle kazanılmış hak ve emeklilik keseneğine esas aylık derecelerinin yükseltilmesinde gözönüne alınır. Ancak, atandıkları kadro aylıkları, başka görevlere atanma halinde kazanılmış hak sayılmaz.
Bir sınıftan başka bir sınıfa seçme:
Memurların eşit dereceler arasında veya derece yükselmesi suretiyle sınıf değiştirmeleri caizdir. Bu şekilde sınıf değiştireceklerin geçecekleri sınıf ve görev için bu kanunda veya kuruluş kanunlarında belirtilen niteliklere sahip olmaları ve girebilecekleri dereceler için açılacak sınav veya seçmeyi kazanmış bulunmaları şarttır. Bu durumda sınıfları değişenlerin eski sınıflarının derecesinde elde ettikleri kademeler ve bu kademelerde geçirdikleri süreler yeni sınıflarındaki derecelerinde dikkate alınır.
Kuramlar, memurlarını meslekleri ile ilgili sınıftan genel idare hizmetleri sınıfına veya genel idare hizmetleri sınıfından meslekleri ile ilgili sınıfa, görev ve unvan eşitliği gözetmeden kazanılmış hak aylık dereceleriyle atayabilirler.
Eski sınıflarında, görev alacakları yeni sınıfa göre memurluğa daha yüksek bir derece ve kademeden başlamış olup da sınıf değiştirenlerin yeni görevlerindeki ilk ilerleme süreleri eski sınıflarında kazandıkları derece ve kademelere tekabül eden süre kadar uzatılır ve bu süre tamamlanıncaya kadar kendilerine sınıf değiştirmeleri sırasında bulundukları derecede kademe ilerlemesi verilmez.
Karşılıklı olarak yer değiştirme :
Aynı Kurumun başka başka yerlerde bulunan aynı sınıftaki memurları, karşılıklı olarak yer değiştirme suretiyle atanmalarını isteyebilirler. Bu isteğin yerine getirilmesi atamaya yetkili amirlerince uygun bulunmasına bağlıdır.
Memurların bir kurumdan diğerine nakilleri:
Memurların bu Kanuna tabi kurumlar arasında, kurumların muvafakati ile kazanılmış hak dereceleri üzerinden veya 68 inci maddedeki esaslar çerçevesinde derece yükselmesi suretiyle, bulundukları sınıftan veya öğrenim durumları itibariyle girebilecekleri sınıftan, bir kadroya nakilleri mümkündür. Kazanılmış hak derecelerinin altındaki derecelere atanabilmeleri için ise atanacakları kadro derecesi ile kazanılmış hak dereceleri arasındaki farkın 3 dereceden çok olmaması ve memurların isteği de şarttır.
Aşağı dereceye atananların 68 inci maddede yazılı süre kaydı aranmaksızın eski derecelerine tekrar atanmaları caizdir.
Kazanılmış hak derecelerinden aşağı derecelere atananların aylık derece ve kademeleri genel hükümlere göre tespit edilmekle beraber, atandıkları bu derecelerde geçirdikleri süreler (kesenek ve karşılık farklarının kendileri tarafından her ay T. C. Emekli Sandığına gönderilmesini kabul etmeleri şartiyle) emeklilik yönünden eski derecelerinde değerlendirilir.
13/12/1960 tarihli ve 160 sayılı Kanunun 4 üncü maddesi kapsamına giren kuramlarla bu kanuna tabi kurumlar arasındaki nakillerde de yukarıdaki hükümler uygulanır. Aynı kanunun 4 üncü maddesi kapsamına giren kurumlarda çalışıp 657 sayılı Kanuna tabi olmayan personel den, hizmete giriş dereceleri 36 nci madde ile tespit edilen giriş derecelerinin üzerinde olanların ilk ilerleme ve yükselmeleri için kanunî bekleme sürelerine yukarıda yazılı dereceler arasındaki sürelere tekabül eden süre kadar ilâve edilir.
Memurların kurumlarınca görevlerinin ve yerlerinin değiştirilmesi:
Kurumlar, görev ve unvan eşitliği gözetmeden kazanılmış hak aylık dereceleriyle memurları bulundukları kadro derecelerine eşit veya 68 inci maddedeki esaslar çerçevesinde daha üst, kurum içinde aynı veya başka yerlerdeki diğer kadrolara naklen atayabilirler.
Memurlar istekleri ile, kurumlarında kazanılmış hak derecelerinin en çok üç derece altında aynı veya başka yerlerdeki kadrolara atanabilirler.
Aşağı dereceye atananların 68 inci maddede yazılı süre kaydı aranmaksızın eski derecelerine tekrar atanmaları mümkündür.
Kazanılmış hak derecelerinden aşağı derecelere atananların aylık derece ve kademeleri genel hükümlere göre tespit edilmekle beraber, atandıkları bu derecelerde geçirdikleri süreler (kesenek ve karşılık farklarının kendileri tarafından her ay T. C. Emekli Sandığına gönderilmesini kabul etmeleri şartiyle) emeklilik yönünden eski derecelerinde değerlendirilir.
Yabancı bir memleket veya uluslararası kuruluşta hizmet alma:
Yabancı memleketlerde veya uluslararası kuruluşlarda, kuramlarının muvafakati ile görev alacak memurlara ilgili Bakanlığın teklifi üzerine Bakanlar Kurulu Kararı ile 3 yıla kadar maaşsız izin verilebilir. Bu süre gerektiğinde Bakanlar Kurulu kararı ile en çok 3 yıl daha uzatılabilir.
Yukarıdaki fıkraya göre izin alan memurların kadro ile ilişkileri devam eder ve yabancı memleketlerde veya uluslararası kuruluşlarda görevde geçen süreler için emeklilik haklan 5434 sayılı Kanunun 31 inci maddesi hükümlerine uyulmak kaydı ile saklı kalır.
Bu kimselerin görevlerine dönmek istemeleri halinde; bu kanunun sınav veya seçme ile ilgili hükümleri dikkate alınmak suretiyle, yabancı memleketlerde veya uluslararası kuruluşlarda geçirdikleri hizmet sürelerinin her yılı bir kademe ilerlemesine ve her 3 yılı bir derece yükselmesine esas olacak şekilde ve boş kadro bulunduğu takdirde değerlendirilir.
Muvazzaf askerliğe ayrılan memurların terhislerinde kademe ve derece intibakları:
Memur iken muvazzaf askerlik hizmetini yapmak üzere silâh altına alınanlardan terhislerini müteakip tekrar memuriyete girmek isteyenler;
A) Muvazzaf askerliğe ayrıldıkları sırada iktisabetmiş oldukları derecedeki bir kadroya öncelikle atanırlar ve bunların muvazzaf askerlikte gecen süreleri atandıkları kadroda kademe ilerlemesi yapılmak suretiyle değerlendirilir. Bu gibilerin muvazzaf askerliğe ayrılmadan önce işgal ettikleri kadroda kazandıkları kademe ilerlemeleri ayrıca gözönünde bulundurulur.
B) Askerlik öncesi kademe ilerlemeleri ile askerlikte geçen süre toplamının 3 yılı aşan kısmı usulü dairesinde üst dereceye terfi ettikleri zaman, bu derecede kademe ilerlemesi yapılmak suretiyle değerlendirilir.
Vekâlet görevi ve aylık verilmesinin şartları:
Memurların kanuni izin, geçici görev, disiplin cezası uygulaması veya görevden uzaklaştırma nedenleriyle işlerinden geçici olarak ayrılmaları halinde yerlerine kurum İçinden veya diğer kurumlardan veya açıktan vekil atanabilir.
Bir görevin memurlar eliyle vekâleten yürütülmesi halinde aylıksız vekâlet asildir.
Ancak, ilkokul öğretmenliği (Yaz tatili hariç), tabiplik, diş tabipliği, eczacılık, mühendis ve mimarlık, veterinerlik, köy ve kasaba imamlığına ait boş kadrolara açıktan vekil atanabilir.
Aynı kurumdan birinci fıkrada sayılan ayrılmalar dolayısiyle atanan vekil memurlara vekâlet görevinin 3 aydan fazla devam eden süresi için, kurum dışından veya açıktan atananlarla kurum içinden ilkokul öğretmenliğine atanan öğretmenler ile veznedarlık görevine atananlara göreve başladıkları tarihten itibaren vekâlet aylığı ödenir.
Bu kanuna tabi kurumlarda çalışan veteriner hekim veya hayvan sağlık memurları, veteriner hekim veya hayvan sağlık memuru bulunmayan belediyelerin veterinerlik veya hayvan sağlık memurluğu hizmetlerini ifa etmek üzere bu hizmetlerle ilgili kadrolara vekâlet aylığı verilmek suretiyle atanabilirler.
Yukarıda savılan haller dışında, boş kadrolara ait görevler lüzum görüldüğü takdirde memurlara ücretsiz olarak vekâleten gördürülebilir.
Bu kanuna tabi kurumlarda, mali, nakdî ve aynî sorumluluğu bulunan saymanlık kadrolarının boşalması halinde bu kadrolara işe başladıkları tarihten itibaren vekâlet aylığı verilmek suretiyle memurlar arasından atama yapılabilir.
İkinci görev yasağı:
Memurlara;
a) Bu kanuna tabi kurumlarda,
b) Sermayesinin tamamı Devlet tarafından verilmek suretiyle kurulan iktisadi kurumlar ile sermayesinin yansından fazlası Devlete ait bankalarda,
c) Özel kanunlarla veya özel kanunların verdiği yetkiye dayanılarak kurulan banka ve kuruluşlarda,
ç) Yukarıdaki bentlerde yazılı idare, kuruluş ve bankalar tarafından sermayelerinin yarısından fazlasına katılmak suretiyle kurulan kuruluşlarla bunların aynı oranda katılmaları ile vücut bulan kurumlarda,
İkinci görev verilemez: bu kurumlardan her ne ad ile olursa olsun para ödenemez ve yarar sağlanamaz.
Ancak, bu kanunun memurlara ikinci görev verilmesini öngören hükümleri ile hakem, tasfiye memuru ve bilirkişilere takdir olunan İl Genel Meclisi ve İl Daimi Encümeni başkanları, özel kanunlarla kurulan ve aslî görevlerinin devamı niteliğinde olmayan çeşitli kurul, komisyon, heyet ve jüri çalışmalarına, Üniversiteler, Akademiler, Türkiye ve Orta - Doğu Amme İdaresi Enstitüsü ve Özel Kanunlarla kurulan araştırma kurumlan kurumlan tarafından idareyle ilgili olarak yapılan inceleme ve araştırma çalışmalarına katılanlar için özel kanunlarınca gösterilen veya bu kanunlara dayanılacak tespit edilen ücretlerin ödenmesine ilişkin hükümler saklıdır.
Ders görevi:
Her derecedeki eğitim ve öğretim kurumlan İle Üniversite ve Akademi (Askerî Akademiler dahil), okul, kurs veya yaygın eğitim yapan kurumlarda ve benzeri kuruluşlarda öğretmen veya öğretim üyesi bulunmaması halinde öğretmenlere, öğretim üyelerine veya diğer memurlara veyahut açıktan atanacaklara ücret ile ek ders görevi verilebilir.
Ücretle okutulacak ders saatlerinin sayısı, ders görevi alacakların nitelikleri ve diğer hususlar ilgili Bakanlığın teklifi ve Bakanlar Kurulunun karan ile tespit olunur.
Memurluktan çekilenlerin yeniden atanmaları:
Memurluktan kendi istekleriyle çekilenlerden tekrar memurluğa dönmek isteyenler, ayrıldıkları sınıfta boş kadro bulunmak ve bu sınıfın niteliklerini taşımak şartiyle ayrıldıkları tarihte almakta oldukları aylık derecesine eşit bir derecenin aynı kademesine atanabilirler, Bu gibiler 71 inci madde hükümlerine uyulmak suretiyle diğer bir sınıfta eşit derecedeki kadrolara da atanabilirler.
Memur veya emekli veya müstafi iken yasama organı üyeliğine seçilenlerden veya yasama organı üyesi iken emekli olanlardan tekrar seçilemeyenler veya Seçim Kanunu gereği istifa edip yasama organı üyeliğine seçilemeyenler, yasama görevi sona erenler ile dışardan atanmış bakanlardan tekrar memurluğa dönmek isteyenler, bu maddenin altıncı fıkrası hükmüne göre iktisabettikleri memuriyet derecesindeki açık kadrolara atanırlar. Bu gibilerin iktisabettikleri derecede açık bir kadro bulunmaması halinde rızalariyle daha aşağı derecelerdeki kadrolara atanmaları mümkündür. Ancak, müktesep haklarına eşit dereceden bir kadronun boşalması halinde bu yerlere atanma hakları saklıdır.
Yukarıdaki fıkrada yazılı şartlara göre atamaları yapılamayanlara açık maaşları tam olarak ödenmeye devam olunur. Bunların açık aylığı almak suretiyle geçen süreleri terfi ve emekliliklerine tam olarak sayılır.
Birinci fıkraya göre yeniden hizmete alınacaklar girecekleri derece için bu kanunda öngörülen sınav veya seçmeye tabidirler.
657 sayılı Kanuna tabi olmayan personelden kendi istekleri ile görevinden çekilmiş olanlar, boş kadro bulunmak ve gireceği sınıfın niteliklerini tanımak kaydı ile, bu kanuna tabi kurumlardaki memuriyetlere atanabilirler.
Yasama görevinde veya bakan olarak geçirilen her yıl bir kademe ilerlemesi ve her iki yıl bir derece yükselmesine esas olacak şekilde değerlendirilir.
13/6/1968 tarihli ve 1046 sayılı Kanunun diğer hükümleri saklıdır.
Emeklilerin yeniden hizmete alınması:
T. C. Emekli Sandığı Kanunu hükümlerine göre emekli olanlardan (5434 sayılı Kanunun 104 üncü maddesine göre emeklilikle ilgili görevlere yeniden atanamayacaklar harici sınıfında yazılı nitelikleri taşımakta bulunanlar kanunun 92 nci maddesi hükümlerine göre kurumlarda boş kadro bulunmak şartiyle yeniden memurluğa alınabilirler.
Emekli iken yasama organı üyeliğine seçilenler ile yasama organı üyesi iken emekli olanlardan isteyenler emekliliklerinden vazgeçmek şartı ile bu kanun hükümlerine göre tekrar memurluğa girenlere tanınan haklara sahip olurlar.
Çalışma saatleri:
Memurların haftalık çalışma süresi genel olarak 40 saattir.
Bu süre Cumartesi ve Pazar günleri tatil olmak üzere düzenlenir.
Ancak özel kanunlarla yahut bu kanuna veya özel kanunlara dayanılarak çıkarılacak tüzük ve yönetmeliklerle, kurumların ve hizmetlerin özellikleri dikkate alınmak suretiyle farklı çalışma süreleri tespit olunabilir.
Bakanlar Kurulu, yurt dışı kuruluşlarda hizmetin gerektirdiği hallerde. hafta tatilini Cumartesi ve Pazardan başka günler olarak tespit edebilir.
Hastalık izni:
Memurlara hastalıkları halinde, verilecek raporlarda gösterilecek lüzum üzerine, aylık ve özlük haklarına dokunulmaksızın aşağıdaki esaslar dairesinde izin verilir:
A) Beş yıla kadar (Beş yıl dahil) hizmeti olanlara üç aya kadar,
B) Beş yıldan on yıla kadar (10 yıl dahil) hizmeti olanlara altı aya kadar,
C) On yıldan daha çok hizmeti olanlara oniki aya kadar,
Ç) Kanser, verem ve akıl hastalıkları gibi uzun süreli bir tedaviye ihtiyaç gösteren hastalığa yakalananlara onsekiz aya kadar,
İzin süresinin sonunda hastalıklarının devam ettiği resmî sağlık kurullarının raporu ile tespit edilenlerin izinleri bir katına kadar uzatılır. Bu sürelerin sonunda da iyileşmeyen memurlar hakkında emeklilik hükümleri uygulanır. Bunlardan gerekli sağlık şartlarını yeniden kazandıkları resmî sağlık kurullarınca tespit edilenler tekrar görev almak istedikleri takdirde, eski sınıf ve derecelerine öncelikle atanırlar.
Görevleri sırasında ve görevlerinden dolayı bir kazaya uğrayan veya bir meslek hastalığına tutulan memurlar, hizmet süreleri ne olursa olsun, iyileşinceye kadar izinli sayılırlar.
Sıhhî izin sürelerine esas hizmetin hesabında 87 nci maddede sayılan kuramlarda emekli keseneği veya sigorta primi ödenmek suretiyle geçen süreler ile askerlikte geçen süre dikkate alınır.
Yüksek disiplin kurulunun karar usulü, memurun hakkı:
Memurluktan çıkarma cezası vermeye yetkili ve memurun bağlı bulunduğu yüksek disiplin kurulu, bu ceza hakkında bir karar vermek üzere, gerekli gördüğü takdirde, ilgilinin sicil dosyasını ve her nev'i evrakı incelemeye, ilgili kuramlardan bilgi almaya, yeminli tanık ve bilirkişi dinlemeye veya niyabeten dinletmeye, mahallen keşif yapmaya veya yaptırmaya yetkilidir.
Hakkında memurluktan çıkarma cezası istenen memur, sicil dosyasını ve soruşturma evrakını inceleme, tanık dinletme, sözlü veya yazılı olarak kendisi veya vekili vasıtasiyle savunma yapma hakkına sahiptir.
Uygulama:
Disiplin cezaları kesinleşme tarihinden itibaren hüküm ifade eder ve uygulanır.
Görevden uzaklaştırılan veya görevinden uzak kalan memurların hak ve yükümlülüğü:
Görevden uzaklaştırılan ve görevi ile ilgili olsun veya olmasın herhangi bir suçtan tutuklanan veya gözaltına alınan memurlara bu süre içinde aylıklarının üçte ikisi ödenir. Bu gibiler bu Kanunun öngördüğü sosyal hak ve yardımlardan faydalanmaya devam ederler.
143 üncü maddede sayılan durumların gerçekleşmesi halinde, bunların aylıklarının kesilmiş olan üçte biri kendilerine ödenir ve görevden uzakta geçirdikleri süre, derecelerindeki kademe ilerlemesinde ve bu sürenin derece yükselmesi için gerekli en az bekleme süresini aşan kısmı, üst dereceye yükselmeleri halinde, bu derecede kademe ilerlemesi yapılmak suretiyle değerlendirilir.
Kapsam:
Bu Kanunun birinci maddesinin birinci fıkrası kapsamına giren memurlar aylık, ücret, ödenek, hizmetle ilgili her çeşit ödeme ve bunların şekil ve şartları bakımından bu kanundaki hükümlere, aynı maddenin ikinci fıkrası kapsamına giren memurlar özel kanunlarındaki hükümlere tabidir.
Memurlara kanun, tüzük ve yönetmeliklerin ve amirlerin tayin ettiği görevler karşılığında bu Kanunla sağlanan haklar dışında ücret Ödenemez, hiçbir yarar sağlanamaz, (Gençlik ve Spor hizmetleri uygulamasında fiilen görevlendirilecekler hariç.)
Ancak, 2/1/1961 tarih ve 196 sayılı Kanunun 2 nci maddesi, 30/1/1957 tarih ve 6893 sayılı Kanunun ek 5 inci maddesinin birinci ve ikinci paragrafları 19/7/1972 tarihli 1615 sayılı Gümrük Kanununun 161 inci maddesi, 4358 sayılı Ceza ve Tevkif Evleri Umum Müdürlüğü Teşkilât ve Vazifeleri Hakkındaki Kanunun 7/1/1955 tarihli ve 6448 sayılı Kanunla değişik 14 üncü maddesi ve 10/2/1929 tarihli ve 1389 sayılı Devlet Davalarını intaç eden avukat ve saireye verilecek ücreti vekâlet hakkındaki Kanun ile Katma Bütçeli Kuramların, İl Özel İdaresi ve Belediyeler ile bunlara bağlı birliklerin davalarını sonuçlandıran avukat ve saireye verilecek vekâlet ücretine ilişkin sair kanunlar hükümleri saklıdır. Şu kadar ki, ödenecek vekâlet ücretinin yıllık tutarı, birinci derecenin ilk kademe aylığının yıllık tutarının % 30 unu geçemez.
Bu Kanun gereğince ödenecek asgarî aylık tutarı, bulunulan yerde İş Kanunu gereğince işçiler için tespit olunan asgarî ücretin aylık tutarından aşağı olamaz. Ödenecek aylık tutarının asgari ücret aylık tutarından az olması halinde aradaki fark memurun özlük hakları ile ilgilendirilmeksizin, tazminat olarak ödenir.
Deyimler:
Bu Kanunda geçen;
A) Aylık: Bu Kanuna tabi kuramlarda görevlendirilen memurlara hizmetlerinin karşılığında, kadroya dayanılarak ay itibariyle ödenen parayı,
B) Sözleşmeli ücreti: 4 üncü maddenin (B) bendi gereğince çalıştırılan personele ödenen parayı,
C) Gündelik : 4 üncü maddenin (C) ve (D) bentleri gereğince çalıştırılan personele ödenen parayı,
Ç) Ödül: Kanunun 123 üncü maddesinde yazılı hallerde memurlara ödenen parayı,
D) Temsil giderleri: Belirli yetki ve sorumluluk makamlarını işgal eden memurlara temsilî mahiyette ve görevleri icabı olarak yaptıkları gerçek giderleri karşılamak üzere ilgili kuramların bütçelerine bu maksat için konulan ödenekten özei yönetmeliği hükümleri gereğince ödenen parayı,
E)Ders görevi ücreti: Bu Kanuna tabi kurumlara ait her derecedeki eğitim ve Öğretim kurumlan ile okul, kurs veya yaygın eğitim yapan kurumlarda ve benzeri kuruluşlarda öğretmenlik veya öğretim üyeliği yapan öğretmen, öğretim üyesi ve diğer memurlara ders saati itibariyle ödenen parayı,
F) Fazla çalışma ücreti: Kuramların, bu Kanunun 178 inci maddesinde yazılı esaslar çerçevesinde normal çalışma saatleri dışında çalıştırdıkları memurlara, fazla çalışma saati itibariyle ödenen parayı,
G) a) İş güçlüğü zammı: Niteliği ve çalışma şartları bakımından güç olan işlerde çalışanlara ödenen parayı,
b) İş riski zammı: Hayat ve sağlık için tehlike arz eden hizmetlerde çalışanlara ödenen parayı
c) Eleman teminindeki güçlük zammı: Temininde, görevde tutulmasında veya belli yerlerde istihdam edilmesinde güçlük bulunan elemanlar için ödenen parayı,
d) Mali sorumluluk tazminatı: Sayıştay’a hesap vermekle yükümlü olan saymanlarla vezne açığından sorumlu veznedarlara ödenen parayı,
İfade eder.
Adayların aylıkları:
Herhangi bir sınıfta aday olarak göreve başlayanlar bu Kanunun 54 üncü maddesindeki esaslara göre, girecekleri derecenin hak edecekleri kademe aylığını alırlar.
Aday memurlara, asaletleri tasdik edilinceye kadar kademe ilerlemesi uygulanmaz.
Asaleti onaylanan memurların kademe ilerlemeleri:
Adaylık süresi sonunda bu Kanun hükümlerine göre asıl memurluğa atananların adaylıkta geçirdikleri süreler, kademe ilerlemelerinde ve derece yükselmelerinde değerlendirilir.
Aylığın ödeme zamanı:
Memurlara aylıkları her ayın başında peşin ödenir. Emekliye ayrılma ve ölüm hallerinde o aya ait peşin ödenen aylık, geri alınmaz.
Sözleşmeli personelin ücretleri sözleşme şartlarına göre; geçici personelin gündelikleri gün hesabıyle hafta veya ay sonlarında ödenir
Vekâlet, ikinci görev aylık ve ücretleri ile diğer ödemeler:
Bir göreve vekâleten atanan memurlara vekâlet edilen görevin kadro derecesinin birinci kademesinin üçte biri, açıktan atananlara ise (Köy ve kasaba imamlığı kadrolarına atananlara 146 ncı maddede yazılı asgari ücret aylık tutarından aşağı olmamak üzere) üçte ikisi verilir. Bulundukları yerden başka bir yerdeki bir göreve vekâlet suretiyle atananlara, Harcırah Kanununun geçici görevle başka yere gönderilenlere ilişkin hükümleri uygulanır.
88 inci maddeye göre ikinci görev verilen memurlara bu görevlerinin karşılığı olarak ödenecek aylık veya ücret tutarı, ikinci göreve ait kadro derecesinin ilk kademe aylığını ve her halükârda birinci derecenin ilk kademe aylığının tamamını geçemez,
Açıktan vekil olarak atananlar, bu Kanunla memurlara tanınan sosyal haklardan yararlanırlar.
Fazla çalışma ücreti :
99 ve 100 üncü maddeler hükümleri uyarınca tespit olunan günlük çalışma saatleri dışında fazla çalışılması ve aşağıdaki şartların gerçekleşmesi halinde fazla çalışma, ücretle karşılanır;
a) Görevin kanun ile belirli bir süre içinde bitirilmesinin zorunlu bulunması,
b) İnsan, hayvan ve bitkilerle ilgili salgın hastalıklar, arızalar ile tabiî afetler gibi olağanüstü hallerin oluşu (Bu hallerin devamı süresince),
c) İş Kanununa tabi olarak işçi çalıştıran kurumlarca hizmetin gereği olarak işçi ile birlikte çalışma saatleri ve günü dışında çalışmanın zorunlu bulunması,
d) Görevin gereği olarak çalışma saatlerini aşması zorunlu işlerde çalışılması
Fazla çalışmanın uygulama esasları Devlet Personel Dairesi ve Maliye Bakanlığı tarafından hazırlanacak bir yönetmelikle düzenlenir.
Her kurum için yıllık fazla çalışma saati toplamı ile saat başına ödenecek ücretler kurumlar itibariyle Bakanlar Kurulunca kararlaştırılır.
1, 2 ve 3 üncü derece yönetici kadrolarında bulunanlara fazla çalışma ücreti ödenemez.
Millî İstihbarat Teşkilâtı mensuplarına ödenecek fazla çalışma ücretleri vs diğer hususlar Başbakan tarafından onaylanacak bir talimatla tespit edilir.
Sürekli görevle yurt dışında bulunan memurların aylıkları:
Sürekli görevle, yurt dışına atanan memurların aylıkları görevlerine başladıkları tarihten itibaren; sürekli görevle yurt dışına gönderilen veya tanımların yurt dışı kuruluşlarına dahil kadrolarında görev alan memurlardan görevlerine başladıktan sonra yurt içinde veya yurt dışında başka bir göreve atananların aylıkları ise atanma emrinin tebliği tarihini izleyen onbeşinci gün sonuna kadar 156 ncı maddedeki esaslara göre ödenir.
Yurt dışında bulunanlardan yerlerine atananların gelişine kadar bekleme emri alanların aylıkları, atama emirlerinin tebliğ tarihinden itibaren, iki ayı geçmemek üzere aynı maddeye göre ödenir.
Ödeme usulü ve mahrumiyeti yeri derecesi :
Mahrumiyet yerlerinde çalışanlara ne zaman, hangi hallerde ve görevlerde ödenek verileceği, ne zaman ve hangi şartlarda bu ödenek hakkının kaybolacağı hususları ile ödeme usulü, şekil ve şartlan, mahrumiyet yerlerinin kaç derece olacağı, tespit edilen bu derecelere girecek yerler Devlet Personel Dairesinin teklifi üzerine Bakanlar Kurulunca tespit olunur.
Miktarı:
Mahrumiyet yeri ödeneği, 196 ncı madde uyarınca tespit olunan derecelere göre Maliye Bakanlığı ve Devlet Personel Dairesinin ortak teklifine dayanılarak Bakanlar Kurulunca tespit edilir.
Zam ve Tazminatlar:
Niteliği ve çalışma şartları bakımından güç olan işlerde çalışanlara iş güçlüğü zammı.
Hayat ve sağlık için tehlike arz eden hizmetlerde çalışanlara iş riski zammı,
Sayıştay’a hesap vermekle yükümlü olan saymanlarla, vezne açığından malen sorumlu olan veznedar ve diğer görevlilere malî sorumluluk tazminatı,
Temininde, görevde tutulmasında veya belli yerlerde istihdam edilmesinde güçlük bulunan elemanlar için temininde güçlük zammı, ödenir.
Bu tazminat ve zamların hangi işi yapanlara ve hangi görevlerde bulunanlara ödeneceği, miktarları, ödeme usul ve esasları, ilgili kuramların yazılı isteği üzerine Devlet Personel Dairesi ve Maliye Bakanlığınca bütün kurumlan kapsayacak şekilde ve yılda bir defa olmak üzere hazırlanır ve Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulur.
Mecburi hizmet:
İlgili Bakanlığın isteği, Devlet Personel Dairesinin görüşü ve Maliye Bakanlığının teklifi ile Bakanlar Kurulunca belirtilen her derecedeki öğretim kurumlan ve öğretim dalları dışında kalan kurum ve dallarda Devlet tarafından okutulanlardan,
a) Yurtiçinde Devlet hesabına okutulan öğrenciler (Tatiller dahil) öğrenim süreleri kadar,
b) Yurtdışındaki öğretim kuramlarında Devlet hesabına öğrenimlerini bitiren öğrenciler (Tatiller dahil) öğrenim sürelerinin iki katı kadar,
Mecburî hizmetle yükümlüdürler.
Yetiştirilmek, eğitilmek ve bilgilerini artırmak veya staj yapmak üzere dış memleketlere gönderilen memurlara da yurt dışında kaldıkları sürenin iki katı kadar, mecburî hizmet yüklenir.
Mecburî hizmet yükümlülüğünün 13/12/1960 tarihli ve 160 sayılı Kanunun 4 üncü maddesinin a, b, d fıkraları kapsamına giren kurumlar arasında devri mümkündür. Mecburî hizmetle yükümlü bulunanlar, yarışma sınavına tabi tutulmaksızın atanırlar.
Mecburî hizmetle ilgili yükümlülükler:
Mecburi hizmetle yükümlü bulunanlar yetiştirme, eğitim veya staj sürelerinin bitiminden itibaren en çok iki ay içinde kurumlarına başvurmak zorundadırlar.
Bunlardan;
a) Başvurma tarihinden itibaren en geç 3 ay içinde bir göreve atanmayanların mecburî hizmet yükümlülükleri kalkar. Mecburî hizmetin (d) fıkrasına göre krediye dönüştürülmesi istendiği takdirde bu süre istemin karara bağlandığı tarihten başlar. Bu durumun oluşuna kendi kusuru ile sebep olan memurlar bundan doğan zararı tazminle yükümlüdürler.
b) Başvurmayanlar veya atanma için gerekli belgelerini tamamlamayanlar yol giderleri de dahil olmak üzere, kendilerine kurumlarınca yapılmış bulunan bütün giderleri yüzde elli fazlasiyle ödemek zorundadırlar.
c) Atanıp da yükümlü bulundukları mecburî hizmeti bitmeden ayrılmış veya bir ceza sebebiyle memurluktan çıkarılmış olanlar mecburi hizmetlerinin eksik kalan kısmı ile orantılı tutarı yüzde elli fazlasiyle ödemek zorundadırlar.
d) Hikmetlerine lüzum olmadığına ilgili kurumun teklifi ve Maliye Bakanlığının uygun görüşüne dayanılarak Bakanlar Kurulunca karar verilenlerin mecburî hizmet yükümlülükleri krediye dönüştürülebilir.
e) İlk ve orta dereceli okullar ile, kurslarda Milli Eğitim Bakanlığı tarafından okutulan parasız yatılı öğrencilerin mecburî hizmetlerine, bu kanuna tabi kurum ve kuruluşlarda ihtiyaç olmaması halinde Millî Eğitim Bakanlığı bunların mecburî hizmet yükümlülüğünü kaldırmaya yetkilidir. Bu fıkraya göre kuramların, ihtiyacı olup olmadığı bir aylık süre verilmek ve Resmî Gazete’de ilân edilmek suretiyle tespit olunur.
Askerlikte geçen süre mecburî hizmetten sayılmaz.
Mecburi hizmetini yapmakta iken Yasama Organına seçilenlerin yükümlülükleri seçildikleri sürece ertelenir.
Danışma Kurulları:
Kamu personelinin yönetimi ile ilgili konularda görüşünden yararlanılmak üzere Danışma Kurulları kurulur.
Bu kurullar;
A)Yüksek Danışma Kurulu,
B)Kurum Danışma Kurulu,
Olmak üzere iki tiptir.
Yüksek Danışma Kurulu, kamu personeli yönetimi ile ilgili genel konularda istişari mütalâa vermek üzere merkezî bir teşekkül olarak kurulur.
Kurum danışma kurulu, kurum personeli yönetimi ile ilgili konularda, istişari mütalâa vermek üzere her kurumda kurulur.
Bu kurullar eşit sayıda idare temsilcileri ile personel temsilcilerinden meydana gelir.
Yüksek Danışma Kurulu :
Kamu personeli yönetimi ile ilgili konularda istişari mütalâa vermek üzere kurulacak Yüksek Danışma Kurulunun idare temsilcileri şunlardır.
a) Bakanlar Kurulunca görevlendirilecek üç Bakanlık Müsteşarı, Devlet Planlama Teşkilâtı Müsteşarı, iki Katma Bütçeli Kuram Genel Müdürü, iki Kamu İktisadî Teşebbüsü Genel Müdürü, Maliye Bakanlığı Bütçe ve Malî Kontrol Genel Müdürü, İçişleri Bakanlığı Mahallî İdareler Genel Müdürü, Türkiye ve Orta-Doğu Amme İdaresi Enstitüsü Genel Müdürü, T. C. Emekli Sandığı Genel Müdürü,
b) Devlet Personel Dairesi Başkam ve Heyet Üyeleri,
c)Yüksek Öğretim Kurulu Başkanlığınca görevlendirilecek iki öğretim üyesi (Profesör veya Doçent),
d) Yargıtay, Danıştay, Sayıştay ve Yüksek Denetleme Kurulu Başkanlıklarınca kendi kuruluşları içinden görevlendirilecek birer temsilci,
Bu kurulun personel temsilcilerinin seçimi, meslek kuruluşlarının üye adetleri oranında, bu kuruluşların yetkili organlarınca ve 231 inci maddede yazılı yönetmelikte belirtilecek usul ve şekiller dairesinde seçilir.
Bu kurul, Devlet Personel Dairesinin bağlı bulunduğu Bakanın, yokluğunda Devlet Personel Dairesi Başkanının başkanlığında ve Bakanın uygun göreceği zamanlarda toplamı.
Danışma Kurulları ile ilgili yönetmelik :
Yüksek Danışma Kurulunun personel temsilcilerinin nasıl seçileceği, bu kurulun çalışma usul ve esasları Devlet Personel Dairesi tarafından hazırlanacak bir yönetmelikle tespit edilir.
Kurum Danışma Kurullarının kuruluşu, idare temsilcisi üyelerinin kimler olacağı, personel temsilcilerinin nasıl seçileceği, bunların çalışma usul ve esasları ilgili kurumun en üst amirince düzenlenir.
Geçici süreli görevlendirme şartları:
Geçici süreli görevlendirme yoluyle başka bir görevde çalışan memurlar hakkında aşağıdaki esaslar uygulanır.
a) Ek madde l’ e göre görevlendirilen memur, hem kendi sınıf ve mesleğinin hem de geçici süreli olarak görevlendirildiği işin mevzuatına uymakla yükümlüdür.
b) Geçici süreli olarak görevlendirilen memurlar aylıklarını görevlendirildikleri kadrodan alırlar ve bu kadronun diğer haklarından yararlanırlar.
c) Geçici görevlendirilme memurun muvafakati ile olur ve iki yılı geçmez.
d) Geçici süreli görevlendirme yalnız 7 nci ve daha yukarı derecelere tahsis edilmiş görevler hakkında uygulanır. Geçici süreli görevlendirmenin memurun mesleği ile ilgili olması şarttır.
e) Geçici süreli görevlendirme, Devlet Personel Dairesinin, uygun görüşü üzerine ilgili Bakanlıkların müşterek kararıyle yapılır. Geçici süreli görevlendirmenin uygulanabileceği haller, şartlar, süresi, sicil ve sair hususlar yönetmelikle belirtilir.
657 sayılı Kanuna 1327 sayılı Kanım ve 1589 sayılı Kanıma dayanılarak çıkarılan Kanım Hükmünde Kararnameler ile eklenen Ek Geçici Maddelerden 27, 29, 36, 39, 45, 53 üncü maddelerin yürürlükten kaldırılması ile 6, 8, 9, 17, 20, 30, 50 nci maddeler aynen, Ek Geçici 2, 3, 4, 10, 15, 18, 21, 28, 41, 49 uncu maddeler aşağıdaki şekilde değiştirilerek kabul edilmiş ve Ek Geçici 5 inci madde kanun metninden çıkarılmıştır.
Öğrenim durumu değişmeyenlerin derece ve kademelere intibakı:
1/3/1970 tarihi ile 30/11/1970 tarihi arasında görevde bulunmaları nedeniyle intibakı yapılmış olanlar ile 30/11/1970'den 1/3/1975 tarihine kadar olan sürede göreve alınanlardan bu madde gereğince değerlendirmeye esas alman, hizmetlerde öğrenim durumları değişmemiş olanların derece ve kademelere intibakı aşağıdaki esaslara göre yapılır.
A) Başlangıç derece ve kademesi olarak 1/3/1975 tarihindeki öğrenim durumuna göre 36 ncı maddede tespit olunan hizmete giriş derece ve kademesi esas alınır.
B) 18 yaşın bitirilmesinden sonra, 87 nci maddede belirtilen kurumlarda geçen başarılı hizmet süreleri değerlendirilir.
C) Aşağıda gösterilen görevlerde başarılı olarak geçen süreler (B) fıkrasındaki sürelere eklenir.
a) Türkiye Büyük Millet Meclisi üyeliğinde, Belediye Başkanlığında, illerin daimi komisyon üyeliğinde,
b) Subay, askeri memur, gedikli subay, astsubay, uzman jandarma çavuş (Jandarma uzatmalı er, onbaşı, çavuş), ordu uzman çavuş olarak orduda,
c) Hazırlık kıtası ile okul dönemi dahil yedek subaylıkta (Muvazzaflık dışında geçen süre dahil), yedek subay öğretmenlikte, muvazzaf ve ihtiyat erlikte, (84 üncü madde hükümleri saklıdır.)
d) Özel kanunlarındaki ve 657 sayılı Kanundaki hükme dayanılarak kazai rüşt karan alınmak suretiyle veya mecburî hizmetin ifası nedeniyle öğrenimleri ile ilgili görevlere atananların, 18 yaşın bitirilmesinden önce bu görevlerde,
e) Teknik hizmetler sınıfı, sağlık hizmetleri ve yardımcı sağlık hizmetleri sınıfında bulunanlar ile bu sınıflara girecek nitelikte olanların yurt içinde veya yurt dışında 87 nci madde kapsamına girmeyen yerlerde, (12 yıla geçmemek üzere, meslekleri ile ilgili hizmetlerin 3/4’ü),
f)Özel okullarda yöneticilik ve öğretmenlik yapanlardan Millî Eğitim Bakanlığı emrinde görev kabul etmiş olanların, özel öğretim kuramlarında (12 yılı geçmemek üzere bu hizmetlerin 2/3'ü),
g) Serbest avukatlıkta, (12 yılı geçmemek üzere bu sürenin 3/4’ü),
h) Basın kartları yönetmeliğine göre, basın kartına sahip olmak suretiyle gazetecilik yaparak memurluğa girenlerin; meslekleriyle ilgili görevlerde istihdam edilmeleri şartiyle; fiilen gazetecilik yaparak geçirdikleri sürenin 2/3'ü,
i) Vekil imam olup da sonradan din hizmetleri sınıfında aslî kadrolara geçmiş olanların vekillikte geçen hizmetlerinin tamamı,
k) Yabancı memleketlerde öğretmen olarak Türk kültürüne hizmet edenlerden Türk vatandaşlığına geçmiş ve Devlet memuru olmuş olanların, yurt dışında öğretmenlikte geçen hizmetlerinin, (12 yılı geçmemek üzere 2/3'ü),
A) 1/3/1970 tarihinden önce çeşitli kanunlara dayanılarak kazanılmış bulunan kıdemler ile aşağıda gösterilen kıdemler (B) fıkrasındaki sürelere ayrıca eklenir.
a) Devlet lisan imtihanını vermek,
b) Fevkalâde başarıdan dolayı verilen takdirnamelere dayanılarak barem kanunlarıyle tespit edilen normal süreden erken terfi etmek,
c) 7163, 1323, 1134, 4273, 4454, 4489, 5442, 2556 ve 5931 sayılı Kanunlardan veya benzer nitelikteki hükümleri taşıyan kanunlardan yararlanmak suretiyle kazanılan kıdemler,
d) 1/3/1970 tarihinden önce barem veya emeklilikte kazanılmış hak aylığının tespitinde sayıldığı halde bu maddede gösterilmeyen süreler,
E) 36 nci maddenin (A) bendinin çeşitli fıkralarında kademe veya derece verilmesi öngörülen durumları bu fıkralardaki esaslar dairesinde 1/3/1975 tarihinden önce ihraz etmiş bulunanlara sözü edilen hükümler uyarınca durumlarına göre verilmesi gereken derece ve kademeler, bu maddenin (B) fıkrasındaki süreler ayrıca eklenir.
F) Aşağıdaki süreler bu maddeye göre yapılacak değerlendirmede nazara alınmaz.
a) Saat ücreti karşılığında veya sözleşmeli olarak, normal çalışma saatleri ile kayıtlı olmaksızın ve normal çalışma saatlerinden daha az süre çalışılmak suretiyle yapılan işlerde geçen,
b) Emekli aylığı almak suretiyle geçen.
Hizmet süreleri,
G) Emekliliğe tabi olmaksızın doktora öğrenimi yapanların yurt içinde veya yurt dışında geçirdikleri normal doktora öğrenim sürelerinin 3 yılı,
H) Aynı süre ve aynı neden hiçbir şekilde mükerreren değerlendirilemez.
İ) (A) bendi uyarınca başlangıç olarak alınacak derece ve kademe üzerine, yukarıdaki bentler esas alınmak suretiyle değerlendirilmesi gerektiği tespit olunacak sürelerin her yılı için bir kademe ve her üç yılı için bir derece verilmek suretiyle bulunacak derecenin ilgili kademesine intibak ettirilir. Bu kanunun 92 nci maddesinin 6 nci fıkrası hükmü mahfuzdur.
1327 sayılı Kanun ve ondan sonra çıkarılmış bulunan Kanun Hükmündeki Kararnamelerle yapılmış ve bu Kanun hükümlerine göre yapılacak. intibaklar ve bu intibaklar sonucu varılacak yükselme dereceleri ilgili memurlar için kazanılmış haktır.
1. 30/11/1970 tarihinden (bu tarih dahil) önce;
a) Çeşitli barem ve teadül kanunlarına göre kazanılmış hak aylıkları,
b) T. C. Emekli Sandığı Kanunu hükümlerine göre emeklilik keseneğine esas aylıkları, (87 nci maddeye tabi kurumlar dışında sigorta pirimi Ödenmek suretiyle geçen süreler nedeniyle emeklilik keseneğine esas aylıkta yapılan yükselmeler hariç),
Öğrenim durumlarına göre 36 nci maddenin (A) bendindeki tabloda gösterilen hizmette yükselebilme derecesinden daha yukarı derecelerde olanların intibakı, daha yukarıda olan bu aylık derecelerine yapılır.
Ayrıca, intibak ettikleri derecenin aylığını kazanılmış hak olarak aldıkları veya emeklilik keseneği ödedikleri sürenin her yılı için bir kademe ilerlemesi uygulanır.
Bunların 30/11/1970 tarihinden sonra geçirdikleri ve geçirecekleri her başarılı hizmet yıllan için, intibak ettirildikleri derecenin son kademesi aylığım geçmemek üzere, bir kademe ilerlemesi uygulanır.
2. Durumları 2 nci fıkra kapsamına girenlerden 1 inci fıkraya göre yapılacak intibakları lehlerine olanların intibakı 1 inci fıkra hükümlerine göre yapılır.
Öğrenim durumları değişenlerin intibakı:
1/3/1970 - 30/11/1970 tarihleri arasında görevde bulunmaları nedeniyle intibakı yapılmış olanlarla, 30/11/1970 tarihinden 1/3/1975 tarihine kadar olan sürede göreve almalılardan, değerlendirmeye esas alınan hizmetlerden ilkinde (Askerlik dahil) göreve başladıktan sonra öğrenim durumları 36 nci maddeye göre daha ileri kademe veya yüksek derecede hizmete alınma hakkı verecek şekilde değişenlerin derece ve kademelere intibakı 36 ncı maddenin (A) bendinin 12/d fıkrası uyarınca ve ek geçici 2 nci madde esaslarına göre yapılır. Öğrenim durumları bir defadan fazla değişenlerin intibakı aynı esaslara göre yeniden tespit olunur.
İntibakta esas alınacak derece ve kademeleri ayrıca tespit olunanlar:
(Öğrenim ve hizmet durumlarına göre bu Kanunun 36 ncı maddesine göre daha yüksek derece ve kademeden hizmete alınma hakkı olanlar hariç) intibakta başlangıç derece ve kademesi olarak:
a) Mülga Maden Teknisyen Okulu mezunları için 11 inci derecenin 2 nci kademesi, Yıldız Teknik Okulunun mülga Fen Memurluğu kısmından mezun olanlar ile mülga Orta Orman Okulu ve Orman Tatbikat Okulu mezunları için 10 uncu derecenin 2 nci kademesi,
b) Bunlardan ve Nafıa Fen Mektebini bitiren fen memurlarından özel statüsüne göre mühendis unvanım almış bulunanlar için 9 uncu derecenin birinci kademesi,
c) 30/11/1970 tarihinden önce göreve başlamış olanlardan 36 ncı maddedeki hizmete giriş dereceleri, 3656 sayılı Kanunun 3 üncü maddesi ile tespit olunan giriş derecesinin altında olanlar için 3656 sayılı Kanunun 3 üncü maddesindeki giriş derecesinin birinci kademesi,
d) 644 sayılı Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten önce Emniyet Genel Müdürlüğü kadrolarında istihdam edilmekle beraber Millî Emniyet Teşkilâtında fiilen emniyet hizmeti gören personelden lise veya dengi okul mezunları için 12 nci derecenin ikinci kademesi,
e) Ordudan ayrılmış subay, astsubay ve askeri memurlar için 1323 sayılı Kanunun öngördüğü giriş derecesinin birinci kademesi,
f) 633 sayılı Kanunla müktesep haklan saklı Müftü, Müftü Yardımcısı ve vaizler için 12 nci derecenin 1 inci kadecesi, İmam - Hatip ve müezzinler için 14 üncü derecenin 3 üncü kademesi,
g) Mülga 3437 sayılı Kanuna göre yetiştirilen ve 1177 sayılı Kanun hükümlerine göre yüksek öğrenime intibak hakları saklı tutulan Tütün Eksperleri 10 uncu derecenin 2 nci kademesi,
Alınır.
h) Bunlardan, 36 ncı maddenin (A) bendinin 6/a fıkrasında gösterilenlerin intibakında ve ilerlemesinde aynı maddenin (B) bendinin 1.inci fıkrasındaki şartlar, 1/3/1975 tarihinde görevde bulunmaları kaydıyle, yerine getirilmiş sayılır.
30/11/1970 tarihinden önce göreve başlamış olanlardan, ilkokul mezunu olmayanların intibakında, ilkokul mezunu olanlar gibi işlem yapılır.
i) (a) ve (g) fıkrası şumulüne girenler 2 nci derecenin son kademesine, (f) fıkrası şümulüne girenler 3 üncü derecenin son kademesine kadar yükselebilirler.
Sonsuz izinli cami görevlilerinin durumu:
5434 sayılı T. C. Emekli Sandığı Kanununun geçici 86 ncı maddesinde belirtilen şekilde sonsuz izinli sayılan cami görevlilerinin intibakı yapılmaz. Bunlara 31/5/1974 tarihinde işgal ettikleri kadronun tekabül ettiği derecenin ilk kademe aylığının yansı ödenir. Diğer yarısı ise hizmeti fiilen yürüten vekile ödenir.
Anayasa Mahkemesi raportörleri ile hâkimlik ve savcılık mesleğinde, bu meslekten sayılan görevlerde bulunanların ve Danıştay ve Sayıştay meslek mensupları ile Sayıştay savcı ve yardımcılarının aylıkları, fiilen almakta bulundukları aylıkların derecelerinin gösterge tablosunda, tekabül ettiği derecelere intibak ettirilmek suretiyle hesaplanır. 44 sayılı Kanunun 18 inci maddesinin son fıkrasındaki geçici raportörlere ilişkin ödenek hükmü mahfuzdur.
Bunların kademelerin tespiti, intibaklarını esas alan aylıklarında geçirdikleri süre esas alınmak ve bu sürenin her bir yılı için bir kademe verilmek suretiyle yapılır. Artan yıl kesirleri girdikleri kademede geçmiş sayılır.
Anayasa Mahkemesi asıl ve yedek üyeleri, birinci sınıf hâkim ve savcılarla, Danıştay ve Sayıştay kanunlarına göre 1 inci derece kadroda bulunanlar, gösterge tablosunun 1 inci derecesinin son kademesi olan 1000 göstergesine intibak ederler ve aylık ödemeleri bu gösterge rakamına ilâve edilecek 200 rakamından sonra bulunacak sayıların belli kat sayı ile çarpılması sonunda elde edilecek miktar esas alınarak yapılır.
Hâkimlik ve savcılık mesleğinde ve bu meslekten sayılan görevlerde bulunanların, Anayasa Mahkemesi raportörlerinin, Danıştay ve Sayıştay meslek mensupları ile Sayıştay savcı yardımcılarının aylık ödemeleri; 9, 8 ve 7 nci derecelerin kademelerinde bulunanlara o kademenin gösterge rakamına ilâve edilecek 100; 6, 5 ve 4 üncü derecelerin kademelerinde bulunanlara o kademenin gösterge rakamına ilâve edilecek 150; 3. 2 ve 1 inci derecelerin kademelerinde bulunanlara o kademenin gösterge rakamına ilâve edilecek 200 rakamından sonra bulunacak sayının belli katsayı ile çarpılması sonunda elde edilecek miktar esas tutularak yapılır.
3659 ve 2847 sayılı Kanunlar ile bunların ek ve değişikliklerine tabi kurumlar:
3659 sayılı Kanunla ek ve değişiklikleri, 2847 sayılı Kanun ile ek ve değişiklerine tabi olan kurumların (Et ve Balık Kurumu ve Petrol Ofisi dahil) personeli hakkında kendi özel kanunları yürürlüğe girinceye kadar, söz konusu kanunların ilgili hükümleri ile özel kanunlarındaki hükümlerinin uygulanmasına devam olunur.
Ancak, bu kurumlarda çalışan personelin aylıklarının hesabında aşağıdaki esaslar uygulanır.
A) Söz konusu kurumlar bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten itibaren hizmetlerinin gerektirdiği görevler için 657 sayılı Kanunun 36 ncı maddesinde belirtilen sınıflara göre ve 35 inci maddedeki esaslar dairesinde kadrolarını tespit ederler.
B) Bu kurumlar personelinin aylıklarının hesabında bu Kanuna ekli (1) sayılı gösterge tablosu esas alınır.
Bu kurumlar için tespit edilen sınıflara giriş ve hizmette derece yükselmeleri ve kademe ilerlemeleri ve öğrenim derecelerine göre yükselebilecekleri en yüksek dereceler hususunda bu kanunun ilgili hükümleri uygulanır.
Bu kurumlarda 1, 2, 3 ve 4 üncü derecelerden alınabilecek kadrolar ve ek gösterge verilecek görevler genel ve katma bütçeli kuruluşlarda bu derecelere tahsis edilmiş kadroların sayısı ve görev nitelikleri gözönünde bulundurulmak suretiyle her yıl Bakanlar Kurulu taralından tespit edilir.
Bu kurumlarda yönetim kuruluna katılacak işçi üyeler ile kamu kesimi dışından gelecek işveren temsilcisi üyelere diğer yönetim kurulu üyelerine Ödenen tutarda (ek gösterge dahil) ödeme yapılır.
Bu madde kapsamına giren kurumların genel müdürleri ile genel müdür muavinleri hakkında 657 sayılı Kanunun istisnai memurluklarla ilgili hükümleri uygulanır.
Türkiye Radyo ve Televizyon Kurumu devamlı kadrolarında çalışanlar hakkında 359 sayılı Kanunun ve o kanunun atıfta bulunduğu diğer kanun hükümlerinin uygulanmasına devam olunur.
Ancak;
a) Kurumun haber ve program hizmetlerini doğrudan doğruya yapan ve yürütenlerden yüksek Öğrenim yapmış olanlar 8 inci derecenin ilk kademesinden işe başlarlar. 1 inci derecenin son kademesine kadar yükselebilirler. Yüksek öğrenim yapmamış olanlar 10 uncu derecenin ilk kademesinden işe başlarlar, öğrenim durumlarına göre tespit olunan hizmette yükselebilme derecesinden aşağı olmamak üzere 3 üncü derecenin son kademesine kadar yükselebilirler.
b) (a) fıkrası dışında kalan personel hakkında 36 ncı maddede öngörülen esaslar uygulanır.
c) Türkiye Radyo ve Televizyon Kurumunda çalışan personele ödenecek mahrumiyet zammı, bu kanuna tabi memurlar için tespit edilecek miktar ve şartlara uygun olmak şartıyle yönetim kurulu tarafından bir yönetmelikle tespit edilir.
d) Kurumun genel idare sınıfının 1, 2, 3, 4 üncü derecelerine dahil bazı görevler için ilgili memuriyetlerin yönetim sorumluluğu ve taşıdıkları önem gözönünde bulundurulmak suretiyle derecelerde işgal edilen kademelerin gösterge rakamlarına 50, 100, 150 veya 200 rakamlarının eklenmesinde yapılacak tespite kurumun yönetim kurulunun teklifi üzerine Bakanlar Kurulu yetkilidir.
e) Türkiye Radyo ve Televizyon Kurumunun haber ve program hizmetlerinin yürütülmesinde her ne sebeple olursa olsun, başka iş ve hizmet yasağına ilişkin hükümleri uygulanmaz.
f) 2/1/1964 tarihli 359 sayılı Kanunun değişik 47 nci maddesi hükümleri saklıdır.
g) (a) fıkrasına giren görevlerde bulunduktan sonra, öğrenim durumu itibariyle hizmete giriş derece ve kademesi bu fıkrada belirtilen giriş derece ve kademesinden daha aşağı olan sınıflardan birine geçenlerin, ilk ilerleme ve yükselmeleri için kanuni bekleme sürelerine, yukarıdaki dereceler arasındaki süre kadar ilâve edilir.
h) 30/11/1970 tarihi itibariyle (a) fıkrasına göre itibariyle yapılanlarla bu tarihten 1/3/1975 tarihine kadar bu fıkra kapsamına alınanların intibakı bir defa da aşağıdaki esaslara göre yapılır:
Öğrenim durumlarına göre (a) fıkrasındaki giriş dereceleri başlangıç alınmak ve 87 nci madde kapsamına giren kurumlarda 18 yaşın bitirilmesinden sonra geçen hizmetleri, hazırlık kıtası ile okul dönemi dahil yedeksubaylıkta (Muvazzaflık dışında geçen süre dahil), yedek subay öğretmenlikte, muvazzaf ve ihtiyat erlikte, Basın Kanununa göre basın kartına sahip olmak suretiyle fiilen gazetecilik yaptıktan sonra memurluğa girip meslekleri ile ilgili görevlerde istihdam edilenlerin bu hizmetlerinin 3/4’ü (oniki yılı geçmemek üzere) değerlendirilir.
Değerlendirmeye esas alınan hizmetlerden ilkinde göreve başladıktan sonra öğrenim durumları (a) fıkrasına göre daha ileri kademe veya yüksek dereceden hizmete alınma hakkını verecek şekilde değişenlerin, sonradan yaptıkları öğrenimlerin (görev dışında iken geçen süresi hariç) normal sürelerin her yılına bir kademe, her üç yılına bir derece uygulanmak suretiyle ilâve edilir. Ancak; bu şekilde bulunacak derece ve kademe, intibakı yapılan memurun değerlendirilecek olan hizmet süresinden sonradan yaptığı öğrenimin (görev dışında iken geçen süresi hariç) normal süresi kadar noksan hizmeti bulunan emsali memurun intibak edeceği derece ve kademeden ileri olamaz.
Ek geçici 2 veya 3 üncü maddeler uyarınca yapılan intibak ile bu maddeye göre yapılan intibaktan hangisi lehine ise o esas alınır.
Yapılacak bu intibaklarda, yüksek öğrenim görmemiş olanlar hiçbir surette 3 üncü dereceyi geçemez.
Tiyatro, opera, bale sanatkârları ile orkestra teknik personelinin intibakı :
Ek geçici 12 ve 13 üncü maddelerde yazılı personelin emeklilik, ek geçici 13 üncü maddenin son fıkrasında ve ek geçici 14 ve 17 ncı maddede yazılı personelin aylık bakımından intibakında bu maddelerin başlangıç dereceleri esas alınmak suretiyle ve söz konusu maddelerde yazılı görevler ile 87 nci maddede sayılan kurumlarda; ek geçici 12, 13 ve 14 üncü maddelerde yazılan sanatkâr, sanatkâr öğretmen, stajyer sanatkâr ve sanatkâr niteliğindeki hizmetlerde ve hazırlık kıtası ile okul dönemi dahil yedek subaylıkta (muvazzaflık dışında geçen süre dahil), yedek subay öğretmenlikte ve muvazzaf ve ihtiyat erlikte geçen süreler her yıl için bir kademe ilerlemesi ve her üç yıl için bir derece yükselmesi verilmek suretiyle değerlendirilir.
Ancak, ek geçici 12 nci maddenin (B) bendinin 3 üncü fıkrasında belirlenen sanat uygulatıcılarından yüksek öğrenim görmüş olanlarla, 4 üncü fıkrasında belirlenen sahne uygulatıcılarından lise, lise dengi veya yüksek öğrenim görmüş olanların emekli keseneğine esas başlangıç dereceleriyle yükselebilecekleri derecelerin tespitinde 36 ncı madde hükümleri uygulanır.
1309 ve 1310 sayılı kanunlarda yazılı orkestra yönetim kurulu, teknik kurul ve sanat ve yönetim kurulu tarafından tespit edilen ücretler, ek geçici 12 ve 13 üncü maddelerde yazılı personelin halen almakta oldukları brüt aylık tutarlarından az olduğu takdirde, ilgililerin ücretleri bu aylık seviyesine yükselinceye kadar aradaki fark ödenmeye devam olunur. Bunların, ücretlerinin azaltılmış olması, emeklilik keseneğine esas aylık derece ve kademeleri yönünden kazanılmış haklarım ihlâl etmez.
Ek geçici 12 nci maddenin (B) bendinin 2 nci fıkrasında belirtilen sanatkârlardan 4 yıllık yüksek öğrenim üstü öğrenim yapan sanatkârlar ve daha ileri uzmanlık öğrenimi yapan sanatkârlarla, 3 üncü fıkrada belirlenen sanat uygulatıcılarından yüksek öğrenim görmüş olanlarla 4.üncü fıkrasında belirlenen sahne uygulatıcılarından lise, lise dengi veya yüksek öğrenim görmüş olanların emekli keseneğine esas başlangıç dereceleriyle yükselebilecekleri derecenin tespitinde 36 ncı madde hükümleri uygulanır.
Bu madde kapsamına giren personelin intibakları bir defa da ek geçici 2, 3 ve 4 üncü maddeler hükümlerine göre yapılır ve bu iki intibaktan personelin lehine olan esas alınır.
Genelkurmay Başkanlığı Mehteran Bölüğü Sanatkârları:
Genelkurmay Başkanlığı Mehteran Bölüğü sanatkârları hakkında kendi özel 'kanunları yürürlüğe girinceye kadar aşağıdaki hükümler uygulanır.
A) Sözü edilen sanatkârların aylıklarının hesabında bu ekli gösterge tablosu esas alınır.
B) Bu kanunun derece yükselmesi ve kademe ilerlemesine ilişkin hükümleri gözönünde bulundurulmak suretiyle;
1. Stajyerler 10 uncu derecenin ilk kademesinden işe başlarlar ve bu derecenin son kademesine,
2. Sanatkârlar 9 uncu derecenin ilk kademesinden işe başlar, birinci derecenin son kademesine,
Kadar yükselebilirler.
Bunların intibakları ek geçici 15 inci maddedeki hükümler dairesinde yapılır.
Bu Kanuna tabi kurumlarda işçi statüsünde çalışanlar ile sözleşmeli personel hakkında uygulanacak hükümler:
Bu Kanuna tabi kurumlarda işçi statüsünde çalışmakta olup da fiilen yaptıkları iş dolayısıyle memur tanımına girenlerden memur statüsüne geçirilenler ile 30/11/1970 tarihinde özel kanunlarına göre veya dış teknik yardım fonlarından ücret alarak, bu kanunun 4 üncü maddesine göre sözleşmeli çalışanlardan intibakı yapılanlar ve sözleşmelerinde yazılı süreler 30/11/1970 tarihinden sonra sona erip de sözleşmelerini yenilemiş bulunan personelden yeni sürenin sonunda memurluğa geçmek isteyenlerin intibakı, ek geçici 2 ve 3 üncü maddeler hükümlerine göre yapılır.
Memur Yardımlaşma Kurumu kesenekleri:
657 sayılı Kanunun değişik 190 inci maddesinde memur aylıklarından kesilmesi öngörülen % 5 Memur Yardımlaşma Kurumu kesenekleri 1/3/1970 tarihi esas alınmak suretiyle ve Maliye Bakanlığınca tespit edilecek usule göre kesilmeye başlanır.
Bu kesenekler özel kanunu çıkıncaya kadar T. C. Merkez Bankasında açılacak bir hesapta toplanır. Saymanlıklar her ayın keseneklerini ertesi ayın 15 inci günü akşamına kadar T. C. Merkez Bankasına yatırmak veya göndermek zorundadırlar.
Birinci fıkrada sözkonusu edilen özel kanun yürürlüğe girinceye kadar haklarında emeklilik hükümleri uygulananlar ile ölenlerin birikmiş olan kesenekleri aynen geri verilir.
Bu şekilde keseneklerini geri almış olanlar çıkacak özel kanuna göre herhangi bir hak talep edemezler.
Ek geçici 7, 9, 12, 13 ve 14 üncü maddeler kapsamına giren personele, bu kanuna tabi memurlara, ödenenler dışında ödeme yapılamayacağı ve bunlara uygulanacak diğer hükümler:
Ek geçici 7 ve 9 uncu maddeler kapsamına giren personel ile ek geçici 12, 13 ve 14 üncü maddeler kapsamına giren personele bu kanuna tabi memurlara ödenenler dışında herhangi bir ödeme yapılamaz. Ancak, 440 sayılı Kanunun 30 ve geçici 7 nci maddesindeki haklar saklıdır.
178 nci maddenin, (l, 2, 3 üncü derece yönetici kadrolarında bulunanlara fazla mesai ödenmez) hükmü, TRT’nin haber ve program hizmetlerinde çalışan elemanlarla Cumhuriyet Senatosu ve Millet Meclisi personeline uygulanmaz.
Bu kanunun: İkinci görev yasağı, ikinci görev verilecek memurlar ve görevler ders görevi ve konferans ücreti, iş güçlüğü zammı, iş riski zammı, mali sorumluluk tazminatı (Kasa açığından sorumlu olan veznedarlar, nakit ve kıymet muhafızları ve diğer görevlilere verilen kasa tazminatları) eleman temininde güçlük zammı, avukatlık ücreti, fazla çalışma ücreti ile diğer özlük ve sosyal haklarla ve istihdam şekilleriyle ilgili hükümleri birinci fıkrada yazılı personel hakkında da uygulanır.
Ek geçici 12 nci ve 13 üncü maddeler kapsamına giren personel hakkında 5441, 1309, 1310, 37 ve 6940 sayılı kanunların bütün hükümleri aynen uygulanır. Devlet Tiyatroları, Devlet Opera ve Balesi, Senfoni Orkestraları ve Devlet Konservatuvarlarında görevli sanatkâr ve sanatkâr yöneticiler ile, belediyelere bağlı tiyatro, opera ve orkestralarda görevli sanatkârların sahne ve sanatla ilgili çalışmalarında, bütün hizmetlerin yürütülmesinde başka iş ve hizmet yasağına ilişkin hükümler uygulanmaz.
36 ncı maddenin (A) bendinin 11 nci fıkrasında sayılan memurlukları özel kanun, tüzük ve yönetmelik hükümlerine dayanarak almış bulunanların durumları:
36 ncı maddenin (A) bendinin 11 inci fıkrasında sayılan unvanları ve belediyelerdeki teftiş heyetlerine dahil müfettiş unvanlarını söz konusu fıkrada belirtilen şartlarla kazanmamış olmakla beraber, kanun, tüzük ve yönetmelik hükümlerine dayanarak almış bulunanların intibakları yapılırken, bunların söz konusu fıkrada belirtilen unvanları bu fıkrada gösterilen şekilde almış oldukları kabul edilmek suretiyle bir defaya mahsus olmak üzere işlem yapılır.
Bu Kanunun ek geçici 9 uncu maddesinde yazılı kuramlardan özel kanunlarla kurulmuş ve sermayesinin % 60’ından fazlası Hâzineye aid olanların, mesleğe özel yarışma sınavına tabi tutulmak suretiyle alman genel müdürlük müfettiş yardımcıları, kendi özel kanunları çıkıncaya kadar, Devlet Personel Dairesince düzenlenecek özel yeterlik sınavı yönetmeliklerine göre yapılacak sınavda başarı göstererek müfettişliğe atanmaları sırasında, 36 ncı maddenin (A) bendinin 11 inci fıkrası ile Bakanlık müfettişlerine tanınan haklardan yararlanırlar.
Söz konusu kurumlar müfettişlerinden bu unvanı ek geçici 28 inci maddede belirtilen şartlarla almış olanlar hakkında ek geçici 28 inci madde hükümleri uygulanır.
İntibaklar sırasında görevde olmayanlar hakkında uygulanacak işlem:
Personelinin intibakı bu kanun hükümlerine göre yapılan kurumlarda 1/3/1970 veya 1/3/1975 tarihlerinde yahut bu iki tarih arasında görevde bulunmamış olanların intibakı yapılmaz.
Bu durumda olanlardan sonradan göreve girmek isteyenler hakkında aşağıdaki şekilde işlem yapılır.
A) 1/3/1975 tarihinde;
a) Askerlik görevini yapmakta olanlar,
b) Özel okullarda yöneticilik ve öğretmenlik görevlerinde bulunanlar (Sadece Millî Eğitim Bakanlığı emrinde görev kabul etmiş olmaları şartiyle),
c)1416 sayılı Kanuna göre yurt dışında öğrenim yapmakta olanlar,
d)4489 sayılı Kanun ile bu Kanunun 77 nci maddesine dayanılarak yabancı bir memleket veya uluslararası bir kuruluşta görevli bulunanlar,
e) Türkiye Büyük Millet Meclisi üyeliğinde, belediye başkanlığında, illerin daimi komisyon üyeliğinde bulunanlar,
Bu Kanunun ek geçici maddeleri ile getirilmiş bulunan intibak hükümleri dairesinde intibak ettirilecekleri derece ve kademe ile göreve alınabilirler.
B) Görevde bulunmamaları (A) bendinde belirtilen nedenlere dayanmayanlardan, çeşitli barem ve personel kanunlarına veya T. C. Emekli Sandığı Kanununa göre kazanılmış hakkı olanlar evvelce kazandıkları barem veya emeklilik dereceleri (Bu derece sınıf ve öğrenim durumlarına göre 36 nci madde ile tespit edilen yükselebilme derecesini geçmişse, 36 nci maddede tespit edilen yükselebilme derecesi) ve bu derecede geçirilen süre gözönüne alınmak suretiyle tespit edilecek kademe ile göreve alınabilirler.
Ek geçici 8 nci madde kapsamına girenlerin intibakı:
Ek geçici 8 inci madde kapsamına girenlerden 30/11/1970 tarihinden önce yüksek öğrenimlerini tamamlamış ve hizmete başlamış olanların 10 ve 11 inci derecelerdeki kanunî yükselme süreleri ile master ve doktora yapanların girdikleri ilk ve bunu takibeden derecelerde geçirdikleri süreleri, 30/11/1970 tarihindeki hukukî durumları esas alınarak, kademe ilerlemesi ve derece yükselmesi, kanunî yükselme sürelerinden artan kısmı ise üst derecede intibak ettirildikleri kademede sayılmak suretiyle değerlendirilir.
Bu suretle değerlendirilecek süreler; hizmete girmeden önce yüksek öğrenimlerini tamamlayanlar ile hizmet sırasında dört yıllık yüksek öğrenimlerini tamamlıyanlarda dört yılı ve hizmet sırasında dört yıldan az süreli yüksek öğrenimi tamamlayanlarda üç yılı geçemez.
Yüksek öğrenimlerini tamamladıktan sonra memuriyete girenlerin 3656 sayılı Kanunun 3 üncü maddesine göre 12 nci derecede geçirdikleri sürelerinden en çok altı ayı, değerlendirmede, ayrıca nazara alınır.
Mesleğe ilk defa avukatlıktan geçenlerden avukatlık stajının tamamım memuriyet dışında yapanlara iki yılın, memuriyet sırasında yapanlara bir yılın 2/3 'ü kadar kıdem verilir.
30/11/1970 tarihi ile 1/3/1975 tarihi arasında geçen başarılı hizmet süreleri, ilgililerin 30/11/1970 tarihi itibariyle intibak ettirilecekleri derece ve kademeler üzerine eklenerek derece ve kademe verilmek suretiyle değerlendirilir.
Bu değerlendirmeden sonra kanunî bekleme sürelerinden artan süreler, üst derecede dikkate alınır.
Mesleğe 30/11/1970 tarih ile 1/3/1975 tarihleri arasında girenlerin, bu tarihler arasındaki başarılı hizmet süreleri 36 ncı maddenin (A) bendi ile öğrenim durumlarına göre tespit olunacak derece ve kademeleri dikkate alınarak intibaklar yapılır.
Bunlardan mesleğe ilk defa avukatlıktan geçenler hakkında avukatlık stajı ile ilgili yukarıdaki hükümler uygulanır.
Ek geçici 40 ncı madde kapsamına girenlerin intibakı:
Dışişleri Bakanlığı dış kuruluşlarında çalışanlardan ek geçici 40 ıncı madde kapsamına girenlerin intibakı, sözü edilen maddenin değerlendirilecek hizmet ile değerlendirme esasları da gözönünde bulundurulmak suretiyle ek geçici 2 ve 3 üncü maddeler esasları dairesinde yapılır.
Emeklilik keseneği ve karşılıklarına ait borçları yeni intibaklarına göre hesap edilerek, tespit edilmiş bulunan borç buna göre düzeltilir ve söz konusu maddedeki esaslar dairesinde ilgililerce ödenir.
Bu Kanunun uygulanması ile ilgili konularda kurumlar, bağlı veya ilgili oldukları Bakanlık eliyle Devlet Personel Dairesine bu dairenin bağlı bulunduğu Devlet Bakanlığı kanaliyle başvururlar. Bu başvurmalarla ilgili işlemlerin yürütülme usul ve esasları Bakanlar Kurulunca tespit edilir.
Bu kanunda geçen «Devlet Memuru» deyimi, belediyeler ve il özel idareleri ile bunların kurdukları birlikler memurlarını da kapsar.
Hangi kuramların Devlete verilmiş aslî ve sürekli bir kamu hizmetini genel idare esaslarına göre yürütmekle yükümlü oldukları, hangilerinin bu nitelikte bulunmadıkları, bu kanunun yayımı tarihinden itibaren 6 ay içinde Çalışma ve Maliye bakanlıkları ile Devlet Planlama Teşkilâtı temsilcilerinden oluşan komisyonun önerisi üzerine Bakanlar Kurulu Kararı ile saptanır.
Her bir kurumda, hangi görevlerde çalışanların. 4 üncü maddede belirlenen esaslara göre, memur veya işçi olduğuna, Bakanlar Kurulu Kararının yayınlanması tarihinden itibaren 12 ay içinde, Çalışma ve Maliye Bakanlıkları ile Devlet Personel Dairesinin sürekli olarak görev yapmak üzere atayacakları uzman temsilcilerden oluşan komisyonca kesin olarak karar verilir.
Kadro unvanları incelenen kurumun bağlı olduğu bakanlık temsilcisi de bu komisyona katılır.
Komisyonun vereceği kararlara karşı ilgililer Danıştay’a başvurabilirler.
Bu kanundan önce çıkarılan kanun hükmünde kararnamelerin uygulanması sonunda bulunan yeni derece ve kademelere göre 5 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin geçici 3 ve 4; 8 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin geçici 1 inci maddeleri uyarınca intibak çizelgelerine müsteniden yapılan aylık Ödemelerine ilgili kararname hükümlerine göre devam olunur. 1/3/1975 tarihine kadar yapılacak kademe ilerlemesi ve derece yükselmesi işlemleri söz konusu Kararname hükümlerine göre yapılır.
Bu kanun gereğince yapılacak ödemelere 1/3/1975 tarihinden itibar ren başlanır.
Kurumların yurt dışı kuruluşlarının daimî kadrolarında çalışanlar hakkında Bütçe kanunlarındaki hükümlere göre işlem yapılır.
Bu Kanuna göre yapılacak intibak esasları:
Evvelce 1/3/1970 tarihi itibari ile intibak yapılmış olanlar ile bu tarihten sonra göreve alınanların intibakı 1/3/1975 tarihinden geçerli olmak üzere bu kanun hükümlerine göre düzenlenir.
Bu Kanun ile yapılan intibaklar sonunda bulunacak derece ve kademe üzerinden yapılacak ödemelere 1/3/1975 tarihinden itibaren başlanacağı:
Bu kanunun yürürlüğe girdiği tarihten önceki kazanılmış hak aylıklarının ödenmesine devam olunur.
Bu kanun ile getirilen intibak hükümlerinin uygulanması sonunda memur (her ne suretle olursa olsun görevlerinden ayrılmış bulunanlar dahil) lehine doğan durumlar dolayısiyle, 1/3/1970 tarihinden 1/3/1975 tarihine kadar geçen süre için bir fark Ödemesi yapılmaz. Aynı süre içinde haklarında emeklilik hükümleri uygulanmış olanlara da aylık veya ikramiye farkı ödenmez.
Ancak, 1/3/1970-30/11/1970 tarihleri arasına ait aylık farkları 1327 sayılı Kanun hükümlerine göre hesaplanarak ödenir.
Ayrıca, 12 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin yürürlüğe girdiği tarihle 1/3/1975 tarihi arasında yaş haddi, maluliyet veya ölüm sebebiyle haklarında emeklilik işlemleri uygulananların bu kanunun hükümlerine göre yapılacak intibakları sonunda kazanılmış hak aylıkları yükselmiş bulunduğu takdirde, emekli ikramiyeleri yeni tutarlara göre hesaplanır ve farkları 1/3/1975 tarihinde ödenir.
1623 sayılı Kanunun yürürlüğünden önce, maluliyet veya ölüm sebepleriyle memuriyetleri sona erenlerin askerlikte geçen hizmetlerinin nazara alınmaması sebebi ile aylığa hak kazanma süresini dolduramamış olanların bu kanunun ek geçici 2 nci (C) bendinin (c) fıkrasında gösterilen askerlikle ilgili olarak hesaplanacak sürelerinin eklenmesi suretiyle aylığa hak kazandıkları takdirde ilgililerin müracaatı üzerine bu süreler borçlandırılmak suretiyle, evvelce yapılan işlemler 1623 sayılı Kanunun yürürlük tarihinden itibaren yeni duruma göre düzeltilir.
657 sayılı Devlet Memurları Kanununa 31/7/1970 tarihli ve 1327 sayılı Kanunun 71 inci maddesiyle getirilen ve 8/10/1973 tarihli ve 8 sayılı Kanun Hükmünde Kararname ile değiştirilen Ek madde 1/3/1975 tarihine kadar uygulanmaz. Bu tarihe kadar hangi işi yapanlara ve hangi görevlerde bulunanlara, hangi miktarda iş güçlüğü, iş riski ve teminindeki güçlük zammı verileceği ilgili kurum, Devlet Personel Dairesi ve Maliye Bakanlığının teklifi üzerine Bakanlar Kurulunca 1/7/1974 ten önce çıkarılacak kararname ile kararlaştırılır.
1/3/1975 tarihinde görevde bulunan Emniyet Müfettişi, Emniyet Müfettiş Muavini, sivil başmemur (dedektif), sivil memur (Dedektif), malî polis mütehassısı, malî polis eksperi, polis enstitüsü ve polis okulları dahiliye müdürlerinin intibakları emniyet hizmetleri sınıfına yapılır.
Bu kadrolar boşaldıkça yeniden atanma yapılmayarak kaldırılır.
Bu kadrolarda çalışanlar için tahsil durumlarına göre 36 nci maddenin (A) bendinin 8 (a) ve (b) fıkralarındaki başlangıç dereceleri nazara alınır.
Bu Kanunun değişik 33 üncü maddesine göre Genel Kadro Kanunu çıkıncaya kadar, 1322 sayılı Genel Kadro Kanunu ile kuramlara tahsis edilen kadrolar ile bütçe kanunları hükümlerine göre ihdas edilip kuramlara tahsis edilen kadrolar ve bu kadrolarda yapılan değişiklikler geçerlidir.
GEÇİCİ MADDE 7
36 nci maddenin (B) bendinin 1 inci fıkrasında sözü edilen yönetmelik çıkıncaya kadar ilgili bakanlığın tespit edeceği esaslar dairesinde yapılacak özel yükselme sınavını başaranlar da 1 inci derecenin son kademe aylığına kadar yükselebilirler.
İntibak hatalarından doğan Devlet alacakları 6183 sayılı Amme alacaklarının tahsil usulü hakkında Kanun hükümleri dairesinde tahsil edilir.
197 nci maddeden sonra gelen zam ve tazminatlar başlığı altındaki ek maddenin son fıkrasında yer alan ve yılda bir defa ve bütün kurumlar için toplu olarak tespiti öngörülen tazminat ve zamların 1975 Malî yılına münhasır olmak kaydı ile kurumların müracaatı üzerine yılda 2 defa diğer hükümler saklı kalmak kaydı ile Bakanlar Kurulunca tespit olunabilir.
Halen Türkiye Kızılay’ında özel statüsüne dayanarak ücret karşılığı çalışmakta olanlardan sonradan Devlet memuriyetine girmek isteyenlerin söz konusu kuruluşta geçen hizmet sürelerinin 2/3 nün her yılı için bir kademe ve her üç yılı için bir derece verilmek suretiyle tespit edilecek derece ve kademe üzerinden atanmaları yapılabilir. (Bu şekilde değerlendirilecek süre 12 yılı geçemez.)
Yürürlükten kaldırılan maddeler:
657 sayılı Kanunun değişik 32, 228, 229 ve 230 uncu maddeleri ile 22/8/1973 tarihli ve 7 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin geçici maddesi yürürlükten kaldırılmıştır.
Yürürlük:
Bu kanunun 59, 74, 77 nci maddeleri ve 68 inci maddesinin (B) bendi hükümleri yayımı tarihinde, diğer madde hükümleri ise 1/3/1975 tarihinde yürürlüğe girer.
Yürütme:
Bu kanun hükümlerini Bakanlar Kurulu yürütür.