EN
TR
Kapsam
2659 Sayılı Adlî Tıp Kurumu Kanununun 29 uncu maddesi gereğince kurulacak Adlî Tıp Kurumu döner sermaye işletmelerinde bu yönetmelik hükümleri uygulanır.
Yapılacak iş ve hizmetler
Döner sermaye işletmelerinde aşağıdaki iş ve hizmetler yapılır.
A - Mahkemeler ile hâkimlikler ve savcılıklar tarafından gönderilen Adlî Tıp ile ilgili konularda bilimsel ve teknik görüşlerini bildirme ile ilgili:
a) İhtisas Kurullarınca incelenmeye tâbi tutulacak her türlü iş ve hizmetler,
b) Genel Kurulca incelenmeye tâbi tutulacak her türlü iş ve hizmetler,
c) İhtisas Dairelerince incelenmeye tâbi tutulacak her türlü iş ve hizmetler,
d) İhtisas Şubelerince incelenmeye tâbi tutulacak her türlü iş ve hizmetler,
e) Savcılıklar kanalıyla gönderilen tüzel ve gerçek kişilere ait yapılacak her türlü iş ve hizmetler,
f) Savcılıklar kanalıyla, diğer kamu kuruluşlarınca istenilen her türlü muayene ve laboratuvar tetkiklerine lüzum hissedilmiş iş ve hizmetler.
B - Mahkemeler, hâkimlikler ve savcılıklar tarafından Adlî Tıp Kurumu Grup Başkanlığına gönderilen Adlî Tıpla ilgili konularda bilimsel ve teknik görüşlerini bildirme ile ilgili:
2 nci maddenin (A) bendinin (c-d-e-f) şıklarında gösterilen hertürlü iş ve hizmetler.
C - Mahkemeler ile hâkimlikler ve savcılıklar tarafından Adlî Tıp Şube Müdürlüklerine (Adlî Tabiplere) gönderilen Adlî Tıpla ilgili konularda bilimsel ve teknik görüşlerini bildirme ile ilgili Para ve Kredi Kurulu’ndan:
a) Mahkemeler ile hâkimlikler ve savcılıklar tarafından talep edilen her türlü iş ve hizmetler,
b) Savcılıklar kanalıyla gönderilen tüzel ve gerçek kişilere ait yapılacak her türlü iş ve hizmetler,
c) Savcılıklar kanalıyla diğer kamu kuruluşlarınca istenilen her türlü muayene ve laboratuvar tetkiklerine lüzum hissedilmiş iş ve hizmetler,
D - Eğitim ve öğretimle ilgili hizmetler ve işler:
Her türlü sağlık bilirkişilik hizmetleri ile ilgili yataklı, yataksız, sabit ve geçici kuruluşlar, atölyeler ile ilgili her türlü iş ve hizmetler,
E - Bakım ve onarım:
a) Adlî Tıp Kurumuna ait her çeşit makina, teçhizat, araç, gereç ve benzerlerinin imali, kurulması, tamir ve bakımı ile ilgili her türlü iş ve hizmetler,
b) Adlî Tıp Kurumu atölyelerinden talep edilen her türlü bakım, onarım ve imal ile ilgili hertürlü iş ve hizmetler.
Bu iş ve hizmetlere ilişkin fiat ve ücret listeleri Kurum Başkanlığınca hazırlanıp Adalet Bakanlığınca onaylandıktan sonra yürürlüğe girer.
Sermaye
Döner sermayeli işletmeler için Kuruma on milyon lira döner sermaye tahsis edilmiştir. Bu miktar gerekli görülen hallerde Bakanlar Kurulu Kararı ile iki katına kadar arttırılabilir.
Gelir ve sermaye kaynakları
Döner sermayenin kaynakları aşağıda gösterilmiştir:
a) 2 nci madde gereğince yapılacak iş ve hizmetler karşılığı alınan ücretler,
b) Adalet Bakanlığı bütçesine konulacak ödenekler,
c) Döner sermaye işletmelerinden elde edilen kârlar,
d) Arazi, arsa, bina ve duran değerler dışında Bakanlıkça verilecek mallar,
e) Bağış ve yardımlar.
Döner sermaye için ilgili bütçeye konulmuş ödenekler uyarınca yapılacak ödemeler ve verilecek malların takdir olunacak bedelleri yazılı sermaye tutarına mahsup edilir.
Bağış ve yardımlar sermaye limitine bağlı kalmaksızın mevcut sermayeye eklenir.
Giderler
Döner sermaye işletme gelirleri ile karşılanacak giderler:
a) Döner sermayece yapılacak iş ve hizmetlere ait giderler,
b) Döner sermaye kadrolarında 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu ile ek ve tadillerine göre çalıştırılacak personelin aylıkları ve her türlü kanuni istihkakları,
c) İşçi ücretleri ve toplu sözleşmelerle tanınan özlük hakları ile ilgili giderler,
d) Harcırah Kanunu ile ilgili ödenecek yolluklar,
e) Kurum personeline yapılacak ödemeler : (2659 Sayılı Adlî Tıp Kurumu Kanununun 30 uncu maddesi gereğince.)
Taşıt, araç, gereç ve demirbaş alımları
237 Sayılı Taşıt Kanunu hükümleri çerçevesinde döner sermaye işletmelerine taşıt satın alınabilir. Münhasıran döner sermaye işletmelerinde kullanılmak şartı ile taşıt dışında araç, gereç ve demirbaş satın alınabilir. Satın alınan taşıt, araç, gereç ve demirbaşlar gider yazılmayıp «Demirbaş ve Bağlı Değerler Hesabına» dahil edilir ve bunlar için genel esaslara göre amortisman ayrılır.
Kar ve zararlar
Döner sermaye kârları, 3 üncü madde de belli edilen tutara ulaşıncaya kadar ödenmiş sermayeye eklenir.
Yazılı sermaye tutarının tümü ödenmiş ise kârlar hesap dönemini izleyen yılın 6 ncı ay sonuna kadar genel bütçeye gelir kaydedilmek üzere ilgili saymanlık nezdindeki Mal Sandığı hesabına yatırılır.
Zamanında yatırılmıyan kârlar 6183 Sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkındaki Yasa hükümlerine göre döner sermayeden ve döner sermayenin itâ âmiri ile saymanından müştereken ve mütelsilen tahsil olunur.
Bunlarla ilgili hesaplanacak gecikme zammı ise, doğrudan doğruya döner sermaye işletmesinin itâ âmiri ve saymanından tahsil olunur.
Döner sermayenin zararları özel bir hesapta bekletilir ve ertesi yıllar kârları ile kapatılır.
Hesap dönemi
Döner sermaye işletmesinin hesap dönemi mâli yıldır.
İş programı ve bütçe
Döner sermaye işletmesinin yıllık gelir ve gider bütçesi ile iş programı, her mâli yılın başlangıcından en az üç ay önce döner sermaye işletmesi saymanı tarafından hazırlanarak Başkanlar Kuruluna verilir.
Başkanlar Kurulunca incelenip gerektiğinde değişiklik yapıldıktan sonra onaylanmak üzere Adalet Bakanlığına gönderilir. En geç mâli yılın başlangıcından bir ay önce onaylanır.
Harcamalar, bütçede yer alan ödeneklere dayanılarak gerçekleştirilir. Ödeneksiz yada ödenek üstü harcama yapılamaz.
Bütçede işletme ve yönetim giderleri, ücretler ve yatırımlar ayrı ayrı bölümlerde gösterilir. Maddeler arasındaki aktarma Adlî Tıp Kurumu Başkanı tarafından, bölümden bölüme yapılacak aktarmalar ise Adlî Tıp Kurumu Başkanlar Kurulunun Kararlarına bağlanarak itâ Amirince yapılır.
Hesapların tabî olacağı esaslar
Döner sermaye işletmelerince tutulacak defterler, muhasebe kayıtları ve kullanılacak belgeler için Maliye Bakanlığınca hazırlanan, 15/2/1968 tarih ve 12827 sayılı Resmî Gazete’de yayınlanan «Döner Sermaye Muhasebesi Hesap Yönetmeliği» esasları uygulanır.
Bu yönetmelikte hüküm bulunmayan hallerde «Devlet Harcama Belgeleri Yönetmeliği» uygulanır.
İta amiri
Döner sermaye işletmelerinin itâ Amiri Adlî Tıp Kurumu Başkanıdır.
Kurum Başkanı ise, uhtesinde bulunan itâ Amirliği görevini Adlî Tıp Kurumu Grup Başkanlağınca devredebilir.
Tahakkuk memurları
Döner sermayeden yapılacak giderler ile tahsil edilecek gelirler tahakkuk memurları tarafından tahakkuk ettirilir.
Tahakkuk memurunun görevleri
Tahakkuk memuru gelir ve gider tahakkuk işlerini yapar. Giderlere ilişkin tahakkuk belgeleri üzerinde aşağıda belirtilen hususları aramakla yükümlüdür.
a) Yeteri kadar ödenek bulunması,
b) Giderlerin bütçedeki tertiplere uygun olması,
c) Giderlerin kanun, tüzük, kararname ve yönetmeliklere uygun olması,
d) İtâ emrine bağlanması gereken taahhüt ve tahakkuk belgelerinin tamam olması,
e) İstihdamın kadro dahilinde bulunması,
f) Maddi hata bulunmaması.
Sorumlu sayman ve görevleri
Döner sermaye işletmesinin mali işleri ile muhasebe işlemleri Maliye Bakanlığınca atanacak sorumlu saymanca yürütülür.
Sorumlu Saymanın Görevleri:
a) Mali işler ile muhasebe işlemlerini mevzuatta belirtilen usullere uygun şekilde yapmak ve yaptırmak,
b) Muhasebe defter ve kayıtlarını tutmak ve tutturmak,
c) Usulüne uygun tahakkuk ettirilen istihkakları sahiplerine ödemek ve gelirleri tahsil etmek,
d) Döner sermaye işletmesine ait idare hesabını zamanında Sayıştay'a vermek,
e) Yıl sonunda düzenlenen ve aslı Sayıştay'a gönderilen bilanço ve eklerinin onaylanmış bir örneğini aynı süre içinde Maliye Bakanlığına göndermek,
t)Ambar, ayniyat ve vezne işlemlerinin usulüne uygun bir şekilde yürütülmesini sağlamak,
g) Demirbaş ve ambar kayıtlarının esas deftere uygunluğunu sağlamak,
h) Banka ve kasada bulunan para ve bu mahiyetteki kıymetli evrakın kontrolünü yapmak,
i) Giderlerin kanun, tüzük, kararname ve yönetmeliklere uygun olmasını, tahakkuk belgelerine bağlanması gereken belgelerin tamam olmasını sağlamak,
j) İşletmenin alacak ve borçlarının zamanında tahsil edilmesini veya ödenmesini sağlamak ve gerekli takibatı yapmak,
k) Aylık mizanları, takip eden ayın yirmisine kadar düzenleyerek bir üst makama vermek,
l) Mali yılın bitimini takip eden 3 ay içinde işletmenin envanterini, kat'i mizanını ve bilançosunu düzenleyerek makama sunmak,
m) Gelir ve giderlere ait her türlü belge, defter ve makbuzları saklamak,
n) Vezne ayniyat ve ambar sorumlularım Kefalet Kanunu dahilinde kontrol etmek,
р) Ambara verilecek aylık mizanların muhasebe kayıtlarına uygunluğunu kontrol etmek ve noksanlarını âmirine bildirmek,
r) Mali işler ve muhasebe işlemleri hakkında üst makamına bilgi vermek,
s) Sayman mutemetleri ile itâ âmirleri mutemetlerinin hesaplarını kontrol etmek,
t) Muhasebe ile ilgili sair işleri yapmak.
Sorumlu saymanın ödemeden önce tapacağı inceleme
Sorumlu sayman gider tahakkuk belgelerinde aşağıdaki hususları aramak ve sağlamakla yükümlüdür.
a) Bütçede yeteri kadar ödenek bulunması,
b) Giderlerin bütçedeki tertibine uygun olması,
с) Giderlerin kanun, tüzük, kararname ve yönetmeliklere uygun olması,
ç) Maddi hata bulunmaması,
d) Tahakkuk belgelerine bağlanması gereken belgelerin tamam olması,
e) Hak sahibinin kimliği,
f) Atama ve istihdamın kadro dahilinde bulunması.
Sorumlu sayman yaptığı inceleme sonunda bu maddede belirtilen hususlara uygun görmediği ödemeleri yapmayarak ödemeye ilişkin belgeleri gerekçesi ile birlikte gider tahakkuk memuruna geri gönderir.
Saymanın (a), (ç), (d), (e) ve (f) bendlerinde yazılı hususlara aykırılık nedeniyle geri çevirmelere kesin olup, sayman ödemeye zorlanamaz.
Bu maddenin (b) ve (c) bentlerinde yazılı hususlara aykırılık nedeniyle geri çevirmelerde 1050 sayılı Genel Muhasebe Kanunundaki esaslara aykırı olmamak kaydıyla sorumluluk itâ âmirince yazılı olarak üstlenildiği takdirde sayman ödemeyi yapar.
Saymanın sorumluluğu
a) Muhasebe işlerinin düzenli yürütülmesinden,
b) Alacakların izlenmesinden,
c) Vezne işlerindeki aksaklık ve yolsuzluklardan,
ç) Gelir ve giderlere ilişkin belge ve alındılarının iyi saklanmasından,
d) Sayıştay'a idare hesaplarının zamanında verilmesinden,
e) Giderlerin ödenek dahilinde yapılmasından,
f) Gider tahakkuk belgelerinin tamam olmasından,
g) Giderlerin kanun, tüzük, kararname ve yönetmeliklere uygun olarak yapılmasından,
ğ) Atama ve istihdamın kadro dahilinde bulunmazından,
h) Ödemelerin hak sahiplerine yapılmasından,
ı) Maddi hatalardan,
ilgisine göre tahakkuk memuru, itâ âmiri ve diğer memurlarla birlikte sorumludur.
İtâ amirliği tahakkuk memurluğu ve sorumlu saymanlık görevlerinden ikisi bir arada bir kişi tarafından yapılamaz.
Veznedar
Döner sermaye işletmelerinde para almak ve ödemeye ait işler kefalete tâbi veznedarlar tarafından yapılır.
Veznedarların görev veya izin gibi nedenlerle görev başında bulunmadıkları zaman bu görev işletmenin kefalete tâbi memurlarından birisine verilir.
Veznedarların Görevleri:
a) Tamamlanmış belgelere dayanarak ve usulüne uygun olarak para alma ve ödeme işlerini yapmak,
b) Tahsil edilen ve ödenen paraları günü gününe kasa defterine kaydetmek ve bu kayıtların belgelere ve muhasebe kayıtlarına uygunluğunu sağlamak
c) Döner sermayeye ait para ve kıymetli evrakı işletmenin kasasında saklamak,
d) Tahsilata ait alındıların dip koçanlarıyla, kasa defterini, vesair belgeleri saklamak,
e) Saymanın vereceği sair işleri yapmak.
Veznedarların Sorumluluğu:
Veznedar, vezne mevcudunun defter ve kayıtlara göre noksan olmasından, veznedeki kıymetlerin ziyaa uğramasından ve eksilmesinden doğrudan doğruya sorumludur.
Vezne işlemleri
Döner sermaye işletmelerine ait beş bin lirayı geçmeyen ödemeler kasadan yapılır. Bu miktarı aşan ödemeler çekle bankadan yapılır. Çekler sorumlu sayman ve başkan veya başkanın bulunmadığı zaman tevkil edeceği bir yetkili tarafından imzalanır.
İşletme kasasında onbin liradan fazla para bulundurulmaz. Fazlası T.C. Merkez Bankası ve T.C. Ziraat Bankasına yatırılır.
Kasa mevcudunun kasa defterine uygunluğu her gün sorumlu saymanlıkça kontrol edilerek günlük hesap, veznedar ile birlikte imzalanmak suretiyle kapatılır.
Devlet muhasebesi muamelat yönetmeliğinin uygulanacağı haller
Bu Yönetmelik ile Döner Sermaye Muhasebesi Hesap Yönetmeliği, hüküm bulunmayan hallerde Devlet Muhasebesi Muamelat Yönetmeliği uygulanır.
Ayniyat memuru
Bu Yönetmelikteki ayniyat işlemleri kefalete tabi ve saymana karşı sorumlu ayniyat memuru tarafından yürütülür.
Ayniyat memurunun, izin veya hastalık gibi nedenlerle görevi başında bulunmadığı zaman bu görev işletmenin kefalete tâbi diğer memurları tarafından yerine getirilir.
Ayniyat memurunun görevleri
Ayniyat memurunun görevleri şunlardır.
a) Devlet Ayniyat Yönetmeliği gereğince ayniyat işlerini yürütmek,
b) Ayniyat kayıt defter ve belgelerini saklamak,
c) Sorumlu saymana ayniyat hesabını vermek,
d) Ayniyat memuru yok ise ambar memurluğu görevini yapmak,
e) Mevcut demirbaş ve diğer eşya ve malzeme ile mefruşatın kayıtların tutmak ve muhafaza etmek,
f) Yetkililerce verilecek diğer işleri yapmak.
Ambar sayımı
Döner sermaye işletmelerinin ambarı her mali yılın sonunda bir komisyon tarafından sayılır ve sayım sonuçları cetvellere yazılır. Normal fireler dışında ambar noksanı sorumlularına ödettirilir. Normal fireler kayıttan düşülür Ambar fazlası gelir kaydedilir.
Devir ve teslim
Sayman, veznedar, ayniyat memuru, ambar memuru gibi para ve mal işleri ile görevli memurlar arasındaki devir ve teslim işlerinde «Döner Sermaye Muhasebesi Hesap Yönetmeliği», süre bakımından 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 25 inci maddesine dayanılarak çıkarılan devlet memurlarının çekilmesinde «Devir ve Teslim Süreleri» hakkındaki yönetmelik hükümleri uygulanır.
Sayman mutemetleri
Saymanlıkça tahsilinde güçlük görülen döner sermaye gelirleri, saymanlıkça teklif edilen ve mutemetliği itâ amirince onaylanan kefalete tabi sayman mutemetlerince tahsil edilir.
Döner sermaye gelirlerinden hangilerinin sayman mutemetlerince tahsil edileceği saymanın teklifi üzerine itâ amirinin oluru ile tesbit olunur.
Sayman mutemetlerine saymanca uygun görülecek sayıda alındı fişi verilir. Sayman mutemetlerince tahsil edilen paralar, alındı fişleri tarih ve numarası itibariyle kasa defterine kayıt edilir.
Sayman mutemetlerince alınan paralar haftada bir döner sermaye saymanlığına yatırılır. Tahsilat miktarının onbin liraya ulaşması halinde süre beklenilmeksizin aynı gün veya izleyen gün saymanlığa yatırılır.
Saymanlıkça para alınırken mutemetlikçe tutulan kasa defterine......numaradan...........numaraya kadar alındı ile kasa kayıtları karşılaştırılmış kasa kayıtlarının doğru olduğu görülmüş ve alındıların kapsamı olan................lira tarihli ve sayılı vezne alındışı ile tahsil edilmiştir şeklinde kayıt konulur ve ilgililerce imzalanır.
Ayrıca son tahsilata ilişkin alındının arkasına da................numaradan....................numaraya kadar olan alındı kasa defterine tam ve hatasız kaydedilmiş ve bu alındılarla tahsil edilen toplam......lira.....................tarihli ve..................sayılı vezne alındısı karşılığında saymanlığa yatırılmıştır.
Şeklinde kayıt konulur ve ilgililerce imzalanır.
Sayman her zaman mutemetlerini kontrol edebilir ve üzerlerinde bulunan paranın saymanlığa veya bankaya yatırılmasını isteyebilir.
Avans ve krediler
a) Tahakkuk ve ödeme işlemlerinin tamamlanmasına beklemiyecek kadar ivedi olan giderler için itâ âmirince belirtilecek mutemede her yıl bütçe yasalarına göre Maliye Bakanlığınca saptanacak miktar kadar avans verilebilir.
Bir iş için verilen avans yalnız o iş için harcanır. Mahsup edilen avans miktarı kadar mutemede aynı bölümden veya başka bölümden avans verilebilir.
Mutemed aldığı avansa ilişkin harcama belgelerini avansın alındığı tarihi izleyen bir ay içinde saymanlığa vermek ve üzerinde kalan avans artığını nakten ödemek zorundadır.
Mali yılın son ayında alınan avanslar bir aylık süreye bakılmaksızın en geç mali yılın son günü kapatılır.
Yıl içinde alınarak harcama belgeleri kanıtlanan avans artıktan ile harcandığı halde mali yılın sonuna kadar harcama belgeleri saymanlığı verilmeyen, harcanmış olduğu kanıtlanamayan ve aldığı avansı bir ay içinde mahsup ettirmeyen veya kapatmayan mutemede saymanlıkça yazılı olarak bildirilmek kaydıyle 15 günlük ek süreye rağmen bu süre içindede avansını kapatmayan mutemedin avans artığı borçlular hesabına alınır.
Borçlular hesabına alınan avans artıkları 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Haklımdaki Kanun uyarınca mutemedden tahsil edilir. Ayrıca bu mutemede bir daha avans verilmez.
Mutemedin herhangi bir sebeple bu görevden ayrılması halinde üzerindeki avansın kapatılmasına bakılmaksızın yeni mutemede avans verilebilir.
b) Yukarıdaki (a) bendine göre saptanan avans miktarını aşan masraflar ve akreditifler için itâ Amirinin onayına dayanarak mutemed adına kredi açılabilir. Ancak adına kredi açılan mutemed kendi adına ödeme emri düzenleyerek para alamaz.
Mali denetim
Döner sermaye imletmelerinin mali işlemleri, gelirleri ve harcamaları Maliye Bakanlığınca her zaman denetlenebilir.
Ambar memuru
Ambar memurları kefalete bağlı, saymanlara karşı sorumlu ve aşağıdaki işleri yapmakla yükümlüdürler.
a) Ambarla ilgili işleri Maliye Bakanlığınca hazırlanarak 15 Şubat 1968 tarih ve 22827 sayılı Resmi Gazete’de yayınlanan «Döner Sermaye Muhasebesi Hesap Yönetmeliği» esaslarına göre yürütmek,
b) Ambar mizanlarını çıkarmak ve muhasebe ile uygunluğunu sağlamak,
c) Ambarda bulunan ham madde ve malzeme ile işlenmiş ve yarı işlenmiş maddelerin tasnifini yapmak ve iyi bir şekilde saklamak,
d) Atölyelere verilmek üzere ambardan çıkarılacak hammadde, araç ve gereçlerle, yollanacak işlenmiş maddelerin çıkış ve gönderme belgelerini düzenlemek ve saymana bildirmek,
e) Zimmetinde bulunan eşya ve malzemeyi itâ Amirinin veya görevlendireceği memurun yazılı emirleri karşılığında vermek.
Ambar memurlarının hasta veya izinli olmaları halinde görevleri kurumun kefalete bağlı diğer memurlarına yaptırılır.
Bilanço gelir ve gider belgeleri
Döner sermaye ile yapılan işlerden doğan gelir ve giderler için mali yılı izleyen 3 ay içinde düzenlenecek bilanço ve ekleri gelir ve gider belgeleri ile birlikte mali yılı izleyen 4 ay içinde Sayıştay Başkanlığına, bilanço ve eklerinin onaylı birer örnekleri de aynı süre içinde Maliye Bakanlığına gönderilir.
Kurum personeline yapılacak ödemeler
2859 sayılı Adlî Tıp Kurumu Kanununun 30 uncu maddesine göre döner sermaye gelirlerinden yararlanacak personelin çalışma şartları hizmet nitelikleri, teknik hususiyetleri konularında bağlı bulunduklara yöneticilerin görüşleri her ay alındıktan sonra verilecek miktar Başkanlar Kurulunca tesbit edilir.
Ödemelerin yapılamıyacağı haller
Görevlendirme halleri hariç olmak üzere, hastalık, izin ve başka nedenlerle görevlerinden ayrılmış olanlar, bu süre içinde bu Yönetmelik uyarınca yapılacak olan ödemelerden yararlanamazlar.
Döner sermayenin alım, satım ve kiralama işlemleri ile ilgili organlar ve uygulanacak esaslar
Alım, satım, kiralama, arttırma, eksiltme ve ihale işlerini yürütmekle ilgili organlar aşağıda gösterilmiştir.
a) Satın alma müdürü,
b) Satın alma komisyonu,
c) Muayene kurulu.
Satın alma müdürü
Satın alma müdürü, kurum personeli arasından, itâ âmiri tarafından, bu iş için ayrıca ücret verilmeksizin alım, satım ve ihale işlerini kabul edilen bu esaslar gereğince yürütmek üzere görevlendirilir.
Satın alma komisyonu
Satmalına komisyonu, itâ âmirinin başkanlığında, satın alma müdürü ile döner sermaye saymanından (bulunmadıkları zamanlar tevkil edecekleri birer yetkili temsilciden) oluşur.
Muayene kurulu
Muayene Kurulu, itâ âmirinin seçeceği en az üç kişiden oluşur.
Yetkililer
Müdür ve komisyonların yetkileri şunlardır:
a) Ellibinliraya kadar olan işler satın alma müdürlüğünce doğrudan doğruya yapılır. O işe ait faturalar satın almadan sonra itâ âmirinin onayına sunulur.
b) Ellibin - beşyüzbin lira arasındaki işler satınalma müdürünün teklifi, komisyonun kararı, itâ âmirinin onayı ile yapılır.
c) Beşyüzbinbir - ikimilyon liraya kadar olan işler satın alma komisyonunca yapılır. Komisyonun kararları itâ âmirinin onayına sunulur.
d) İkimilyon lirayı aşan işlerde satın alma müdürünün teklifi komisyonun kararı ve Başkanlar Kurulunun onayı ile yapılır.
Alım, satım ve ihale usulleri
Alım, satım ve ihale yöntemleri şunlardır:
a) Teklif İsteme,
b) Pazarlık,
c) Açık arttırma ve eksiltme,
d) Bedel takdiri.
Teklif isteme usulü
Teklif isteme aşağıdaki şekillerde yapılır.
a) Ellibinbir - beşyüzbin lira arasındaki işlerde satın alma müdürünün teklifi üzerine satın alma komisyonunca alınan karara dayanılacak en az üç firma veya müesseseden teklif mektubu istenir.
b) Beşyüzbinbir - ikimilyon lira arasındaki işlerde, satın alma müdürünün teklifi, satın alma komisyonu kararı, itâ âmirinin onayı ile, ikimilyon lirayı aşan işlerde ise Adlî Tıp Başkanlar Kurulunun onayı ile en az üç firma veya müesseseden idarece işin niteliği ile bilimsel - teknik ve özel şartları ve tahmini bedeli bildirilmek suretiyle kapalı zarfla teklif istenir.
c) Ellibin liranın üzerindeki her çeşit işlerde teklif isteme resmi yazı ile yapılır.
Pazarlık usulü
Aşağıda belirtilen hallerde pazarlık usulü uygulanır:
a) Satın alma komisyonunca arttırma veya eksiltmeye konulmam gerekli görülmeyen işlerde,
b) Gerek açık arttırma ve eksiltme, gerekse teklif isteme usulü ile yapılacak ihale işlerine istekli çıkmaması veya istekliler tarafından kabul edilmiyecek tekliflerin ileri sürülmesi halinde,
c) Yalnız bir firmadan veya tek bir müssseseden sağlama olanağının bulunduğu yetkili mercilerce belgelenmiş olan madde ve malzeme alımlarında yada iş ve hizmetlerin yaptırılmasında,
d) Sözleşmenin feshi üzerine acele yapılması gereken işlerde,
e) Süreklilik göstermeyen, tavam belli ve ivedi mahiyetteki alım, satım, yapım, onarım ve tasıma işlerinde,
Bu maddenin (b) fıkrasındaki haller karşısında yapılacak pazarlıklarda arttırma ve eksiltme şartnamesindeki vasıf ve şartların değiştirilmemesi ve ihalenin tahmin edilen bedele göre hazine nef’ine muvafık surette ve bir ay içinde neticelendirilmesi şarttır. Yeni ihale yapılıncaya kadar geçecek günler içinde ve aynı vasıfları muhafaza etmek üzere (ihale edilecek miktardan aşağı) günlük ihtiyaçlar nisbetinde pazarlıkla mal alınabilir.
Açık arttırma vb eksiltme usulü
Satın alma komisyonunca teklif isteme usulünün uygulanmasında fayda görülmeyen hallerde açık arttırma ve eksiltme usulü uygulanır.
Tekliflerin değerlendirilmesi
Tekliflerin incelenmesi sonunda işin yetkili organlarca ihalesine, gerekçeside yazılmak suretiyle, karar verildiği takdirde itâ âmirinin onayına sunulur.
Yetkili organ gerekli görürse teklifleri ilgili uzmanlara incelettirir. Uzmanların gerekçeli raporuna göre ihaleyi dilediğine yapmaya veya yapmamaya yetkilidir.
Bedel takdiri usulü
Genel, katma ve özel bütçeli kuruluşlar ve müesseselerden, bun,lara bağlı döner sermayelerden. Kamu İktisadi Teşebbüslerinden, sermayesinin yarısından fazlası tek başına yada birlikte devlete, Kamu İktisadi Teşebbüslerine veya yerel yönetimlere ait kuruluşlardan, Türk Silahlı Kuvvetlerini güçlendirmek amacıyla kurulmuş olan vakıflar ile sermayesinin yansından fazlası bu vakıflarca veya bu vakıflarla birlikte kamu kuruluşu niteliğinde olan kuruluş ve müesseselere ait olan kuruluş, şirket ve müesseselerden, özel yasalarla, kurulmuş ve bu özel yasalarla kendilerine kamu görevi verilmiş tüzel kişiliğe sahip kuruluşlardan yapılacak mal ve hizmet alımları kıymet takdiri suretiyle yapılır.
Yukarıda nitelikleri sayılan kuruluşlardan yapılacak mal ve hizmet alıntılarında, alım konusunun bizzat o kuruluş tarafından yapılması, taşınması ve üretilmesi zorunludur. Bu kuruluşlar üzerlerine aldıkları işleri bil fiil kendi kadrolarında bulunan personel ve kendi demirbaşlarında kayıtlı bulunan teçhizatla yerine getirir. Kendileri ile herhangibir bağlantısı olan kuruluşlara işi aktaramazlar. Bu hususlar ödeme sırasında sayman tarafından denetlenir. Aksi durumlarda ödeme yapılmaz.
Bu kuruluşlardan yapılacak alımlar ise komisyon kararma gerek bulunmamakla beraber, amiri itâ onayı alınması zorunludur. Protokol yapıp yapmamak hususu idarenin takdirindedir.
Şartnameler
Yapılacak olan ihalelerde, idari şartnameler ve ihaleye yarayacak diğer belgeler satın alma müdürlüğünce hazırlanır. Özellik taşıyan işlerde bilimsel, teknik ve özel şartnameler uzmanlarca hazırlanır.
Bedel karşılığında verilecek şartnamelerden alınacak ücret, satın alma müdürlüğünce tayin olunur.
Şartnamelerde taahhüdün teallûk ettiği maddelerin veya işlerin mahiyetine göre bilimsel, teknik ve özel şartlardan başka umumi surette aşağıdaki hususlar kaydolunur.
a) Taahhüdün teallük ettiği iş veya maddelerin mahiyeti, miktar ve vasıfları ve gayrimenkullerin kiralama veya kiraya verilmesinde bunların yerleri, hudutları,
b) Satın alınacak eşyanın yerli malı olup olmayacağı ve yaptırılacak hizmetler için yalnız yerli vasıtalar ve maddelerden faydalanıp faydalanılmayacağı,
c) Taahhüdün müddeti, ne zaman bağlıyacağı, taahhüdün vaktinde yapılmaması veya tamamlanmaması halinde alınacak cezalar,
d) Taahhüdün yapılacağı yer, teslim ve tesellüm müddetleri, taahhüt bedelinin ödeme tarzları ve yerleri,
e) Geçici ve kesin teminat miktarları,
f) Taahhüdün bir kısmını veya tamamını yapmıyanların teminatı üzerinde idarenin haiz olduğu haklar,
g) İhale kararının yetkili makam tarafından tastık veya red edildiğinin kaç gün içinde müteahhide bildirileceği ve aksi halde müteahhidin taahhüdünü yapıp yapmamakta muhtar olduğu,
h) İhaleye girebilme şartları ve ihaleye giremiyecek olanlar.
Bedel tahmini
Bedel tahmini, işin özelliğine ve konusuna göre yetkili mercilerden öğrenilecek fiatlarda gözönünde tutularak satın alma müdürü ile uzmanlarca müştereken saptanır.
Bedel tahmini işi için borsa ticaret dairesi, belediye veya fen adamlarında ve ehli hibreden tahkik edilir veya işin icaplarına, göre bu teşekküllerden herhangi birisine tesbit ettirilir ve bu hususta bir zabıt varakası yapılarak asıl evrak arasına saklanır. Ancak inşa, tamir ve imâl işlerine ait olduğu dairelerce bu işler için yapılmış kanun ve nizamnameleri bulunduğu takdirde bunlarla iktifa olunur.
İlan işleri
Açık arttırma ve eksiltme usulü ile sağlanacak işler, satın alma komisyonunca her türlü muamelesi tamamlandıktan sonra ilân edilir.
İlânın yapılacağı ihale tarihinden en az 15 gün önce işin mahiyetine göre satın alma komisyonu başkanlığınca mahalli bir gazete’de ilân olunur.
Satın alma komisyonu veya amiri itâca gerek görüldüğünde uygun görülecek şekil ve yerlerde ayrıca ek ilânlar yapılabilir.
İlanda yer alacak hususlar
İlânda aşağıdaki hususlar belirtilir:
a) İşin mahiyeti ve miktarı, tahmin edilen bedeli,
b) Şartname, sözleşme tasarısı, nümunede diğer evrakın (bedelli veya bedelsiz) nereden alınacağı,
c) İhalenin hangi gün ve saatte nerede yapılacağı,
d) İhalenin hangi usulle yapılacağı,
e) Teminat isteniyorsa miktarı,
f) İstenebilecek lüzumlu belgeler,
g) Kurumun yeterlik belgesi verip vermemekte, ihale yapıp yapmamakta veya dilediğine yapmakta serbest olduğu,
b) İşin özelliğine göre diğer hususlar.
Geçici teminat
İhaleye gireceklerden aşağıdaki nisbetler üzerinden geçici teminat alınır.
a) Tahmin bedeli iki milyon liraya kadar olan işlerden %4,
b) Tahmin bedeli iki milyon liradan fazla olan işlerin iki milyon lirası için %4, bu miktarın fazlası için %2,
c) Teklif isteme usulü ile sağlanacak işlerin ve kamu yararına çalışan derneklerce kurulmuş vakıflarla sermayelerinin tamamı bu vakıflara ait olan kuruluşlardan sağlanacak işlerden tahmini bedeli iki milyon liraya kadar olanlar için, %4, iki milyon liranın üstünde olanlardan ise yüzbin lira geçici teminat alınır.
Tahmini bedeli bildirilmeden teklif istenilmesi halinde, teklif olunacak fiatların %4’ü ölçüsünde geçici teminat yatırılır. Bu hallerde alınan geçici teminat (kararlaştırılmış olan bedel üzerinden 56 ncı maddede yazılı hadlerin iki katı ölçüsünde hesaplanarak) her istihkakın %10’u emanet hesabına alınmak suretiyle kesin teminata yükseltilebilir.
Teminatın yatırılacağı yer ve geri verilmesi
Teminat olarak verilecek nakit, esham, tahviller döner sermaye veznesine makbuz karşılığı yatırılır.
İhaleden sonra saymanlık veznesine makbuz karşılığı yatırılmak kaydıyla satın alma komisyonuna yalnız banka teminat mektupları verilebilir.
Yeniden ilan halleri
İhale tarihinden önce şartname ve eklerinde değişiklik yapılması gerekli ve zorunlu veya çıkan ilanlarda esasa müessir yanlışlık görüldüğünde, son duruma göre aynı şartlarla yeniden ilan yapılır.
Geçici teminat olarak kabul edilecek değerler
Geçici teminat olarak:
a) Tedavüldeki Türk parası,
b) Türkiye'de mevcut bankaların limit içi süresiz teminat mektupları,
c) Alelumum Devlet İç İstikraz Tahvilleri ile özel kanunlarında teminat olarak kabul edileceği açıklanmış olan tahviller,
d) Borsada kote edilmiş esham ve tahvilat (borsa kıymetinin %15 noksanı ile kabul edilir).
İhaleye giremiyecekler
Aşağıda yazılı kimseler gerek doğrudan doğruya ve gerekse bir aracı ile ihaleye giremezler.
a) Kanunlarla ve hükümet kararı ile geçici veya devamlı olarak genel, katma ve özel bütçeler ile idare olunan müesseselerin ve özel kanunlarla kurulmuş bankalar ve İktisadi Devlet Teşekküllerinin ihalelerine girmekten men edilmiş olanlar,
b) Adlî Tıp Kurumunda aylık veya ücret alan bütün mensupları (yevmiye alanlar dahil),
c) Kurumun merkez örgütü yöneticileri ile satın alma komisyonu ve uzmanların usul ve füruğ, karı, koca, kardeş, damat, kayınpeder, kayınvalide, kayınbirader, baldız ve bacanakları ile bunların ortakları.
