Basın İlân Kurumu Teşkiline Dair 195 sayılı Kanun uyarınca yayınlanacak ilân ve reklâmlar ile bunları yayınlayacak mevkuteler hakkındaki 15 Şubat 1977 tarihli ve 67 sayılı Genel Kurul Kararı’nın değişik 2. maddesinin (b) fıkrası aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir:
“Genel ve katma bütçeli daireler, il özel idareleri, belediyeler, köyler, Kamu İktisadi Teşebbüsleri, kamu hukuku tüzel kişiliğini haiz kuruluşlar ile sermayesinin yansından fazlası bu kuruluşlara ait veya bunların %50’den fazla sermaye payı olan iştiraklerinin resmî ilânları”
Aynı Genel Kurul Kararı’nın değişik 16’ıncı maddesinin ikinci fıkrası aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir:
“Her ilde en fazla san basın kartı hamili üyesi bulunan basın kuruluşları tarafından Şeker ve Kurban Bayramları’nda çıkarılan bayram gazeteleri, yukarıdaki hükmün dışındadır.”
Aynı Genel Kurul Kararı’nın değişik 17’inci maddesinin üçüncü fıkrası aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir:
“Yukarıda sözü geçen hazır kalıpların her sayıda değiştirilmesi asildir. Ancak genel konulara ait başlık klişe veya filmleri, gazete hakkındaki bilgiler ve benzerlerinin sürekli olarak kullanılması caizdir. Buna mukabil radyo ve televizyon programları, ekonomik tablolar, nöbetçi eczaneler, eğlence yerleri gibi konulara ilişkin diğer hazır kalıpların mahiyetlerinin gerektirdiği ölçüde aktüel olması şarttır.”
Aynı Genel Kurul Kararı’nın değişik 25’inci maddesinin ikinci fıkrası aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir:
“24. maddenin 4’üncü fıkrasında öngörülen şartlardan herhangi birinin ihlâl edildiği anlaşılırsa, ihlâl edildiği tespit edilen gün sayısı bekleme süresine eklenir.”
Aynı Genel Kurul Kararı’nın değişik 26’ıncı maddesinin birinci fıkrası aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir:
“Rulo kâğıt işleyen rotatif makineleri ile basılan gazetelerin yayınlandığı yerlerde, diğer gazetelerin de aynı şekilde basılması şarttır. Ancak, günlük fiili satış ortalaması 10.000’i aşmayan gazeteler düz ofset makinede; Ticaret ve Meslek gazeteleri ise düz tipo makinelerde de basılabilir.”
Aynı Genel Kurul Kararı'nın değişik 30’uncu maddesinin (b) fıkrası aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.
“b) Baskı Defteri: Gazetenin basıldığı matbaaların kanunen sorumlu yöneticisi ile baskıyı yapan makinistin imzalarını taşıyan ve gazetenin her gün kaç nüsha basıldığını göstermeye yarayan belgelerin kaydedildiği defterdir.”
Aynı Genel Kurul Kararı’nın değişik 33’üncü maddesinin ikinci fıkrası aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.
“En az beş yıl süre ile resmî ilân yayınlamış olan siyasî ve ticarî gazeteler, nev’ilerini değiştirdikleri takdirde, üç aylık bekleme süresine tâbi tutulurlar. Şu kadar ki, değişiklik kontenjan yükseltilmesini gerektirecek ise, gazetenin son altı ay içerisinde ilân ve reklâm yayınlama hakkının düşmemiş olması gerekir. Üç aylık bekleme süresince eski kontenjanı aynen devam eder. Ancak, bu süre içerisinde talip olduğu nev’ine ait vasıfları taşımadığı ve ödevleri yerine getirmediğinin tespit edilmesi halinde, söz konusu şartların eksiksiz olarak yerine getirildiğinin tespit edildiği tarihe kadar resmi ilân yayınlama hakkı düşürülür.”
Aynı Genele Kurul Kararı’nın değişik 48’inci maddesinin ikinci fıkrası iptal edilmiştir.
Aynı Genel Kurul Kararı’nın değişik 49’uncu maddesinin birinci fıkrası aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir:
“Gazetelerde, iktibas suretiyle yayınlanan haber, röportaj ve diğer yazılar, yüzölçümünün yüzde on'undan daha fazla olamaz.”
Aynı Genel Kurul Kararı'nın 52’inci maddesinin üçüncü fıkrası iptal edilmiştir.
Aynı Genel Kurul Kararı’nın değişik 53’üncu maddesinin ikinci fıkrası aşağıdaki şekilde değiştirilmiş, son fıkrası ise iptal edilmiştir:
“Gazeteler, yazı metinlerini on puntodan küçük harflerle dizdirmek, sayfalarını ve satır aralarını metinlerle ilgisi olmayan resim, grafik ve fotoğraflarla şişirmemek zorundadırlar. Mizanpaj tekniği icabı, az miktarda büyük punto kullanılabilir.”
Aynı Genel Kurul Kararı’nın değişik 54’üncü maddesinin üçüncü fıkrası aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.
“Günlük gazetelerin beher nüshasının satış fiyatı, Katma Değer Vergisi dahil, 2.500.-liradan daha az ve bayilere ödenecek komisyon ücreti toplamı da bu meblâğın %40’ından daha fâzla olamaz.”
Aynı Genel Kurul Kararı’nın değişik 56’inci maddesinin ikinci fıkrası aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir:
“İade ve bozuk gazeteler ile bobin artığı ve patlak bobin gibi baskıda kullanılamayan her türlü kâğıdın satışının kime yapıldığı fatura ile belgelendirilir. Satış fiyatının serbest piyasadaki rayiç bedelin altına düşmemesi şarttır.”
Aynı Genel Kurul Kararı'nın değişik 57’inci maddesi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir:
“MADDE 57
İstanbul, Ankara ve İzmir illerinin belediye sınırları içinde yayınlanan gazetelerin bekleme süresi onsekiz ay, öteki şubelerin bulunduğu iller için oniki aydır.
Ancak, resmî ilân yayınlama isteğinde bulunduğu tarihten itibaren geriye doğru en az onsekiz ay süre ile ara vermeden yayınlanmış olan siyasi gazetelerin, bu süre içinde:
a) Bu Genel Kurul Kararı ile tesbit edilmiş olan vasıfları taşıdıklarını,
b) Günlük fiilî satış ortalamalarının her ay için (l0.000)’den ve on sekiz aylık toplam ortalamasının da (30.000)’den az olmadığını,
c) 61. maddenin II/A. ve C bendlerinde belirtilen özellikleri hâiz bulunduklarını belgelendirdikleri takdirde, bekleme süresi bir aydır.”
Aynı Genel Kurul Kararı’nın değişik 5 8'inci maddesinin “C” fıkrasının “b” bendi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir:
“b) Ticaret gazetelerinin yıllık abone bedelleri de, Katma Değer Vergisi dahil 750.000-liradan
daha az olamaz.”
Aynı Genel Kurul Kararı’nın değişik 58’inci maddesinin “E” fıkrasının “b” bendi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir:
“b) Akşam gazetelerinin, tarihini taşıdığı gün saat 17.00’ye kadar abonelere sevk edilmek üzere, abone dağıtım servislerine veya postaya verilmeleri şarttır.”
Aynı Genel Kurul Kararı’nın değişik 61 'inci maddesi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir:
“MADDE 61
Gazetelerin aylık resmî ilân kontenjanı, kendilerine ait ‘gösterge’nin, her ay sonunda hesaplanacak, ‘resmî ilân katsayısı’ ile çarpılması suretiyle bulunur.
Resmî ilân katsayısı, bir mahalde bir ay boyunca yayınlatılan resmî ilânlar tutarının, o mahalde çıkan ve yayınlama hakkına sahip olan gazetelerin gösterge sayılan toplamına bölünerek elde edilir.
I. Resmî ilân kontenjanına esas teşkil eden gösterge sayılan aşağıdadır.
A. Siyasi Gazeteler;
a) Yüzölçümü 1.60 metrekareden ve günlük fiilî satışı İstanbul, Ankara ve İzmir'de 10.000’den, diğer şubelerin bulunduğu yerlerde ise 5,000’den az olmayanlar için : 180,
b) Diğerleri için: 150.
B. Ticaret Gazeteleri:
a) Abone miktarı 3.000’den az olmayanlar için: 150,
b) Diğerleri için: 120.
C. Meslek Gazeteleri ile Yabancı Dilde Yayınlanan Gazeteler için: 30.
II. Gazetelerin esas gösterge sayılarına, aşağıda belirtilen her farklı özellik için kendi nev’ilerine ait göstergenin 1/3’ü oranında ek gösterge uygulanır.
A. Kadrolarındaki 52. maddede nitelikleri belirtilen kişilerin sayısı, kendi nev’ilerine göre 51. maddede öngörülen toplam asgari kadro miktarının üç katından az olmamak.
B. Yayınlandığı yerin dışında en az bir yerde daha basılmak.
C. Yayınlandığı yerin dışında da mevkute dağıtım amacıyla kurulmuş şirket tarafından dağıtılmak ve kendi nev’ine ait günlük asgarî fiilî satışın en az yarısını bu yolla gerçekleştirmek.
D. Yüzölçümü, nev’ine göre tesbit edilmiş asgari yüzölçümünün üç katından az olmamak.
III. Ek gösterge uygulamasında:
A. Yukarıdaki II/A bendi hükmünden yararlanabilmek için, asgarî kadro miktarının üç katı kadar personelin, 21. maddedeki gibi yalnız bir gazetenin kadrosunda bulunması lâzımdır.
B. Yukarıdaki II/C bendi hükmünden yararlanabilmek için, anılan şirkete bağlı en az 40 ilde bayilik teşkilâtı bulunması ve dağıtımın, günü gününe bu şirkete ait araçlarla veya bu şirketle aralarında özel sözleşme yapılmış nakliyeciler aracılığıyla gerçekleştirilmesi lâzımdır.
Bu ciheti, dağıtım ve başbayilik listeleri, fatura ve nakliye sözleşmeleri ile gerekli görülecek sair bakımlardan belgelendirmek ödevi, ilgili gazeteye aittir.
IV. Birden fazla yerde basılan siyasi gazetelerin kontenjan hesabında en çok baskı yaptığı yer dikkate alınır.
Şu kadar ki, bu hükümden yararlanmak isteyen gazetelerin talep tarihinden önceki (6) aylık dönemde günlük fiilî satış ortalamalarının 50 000’den az olmadığını belgelendirmesi gerekir.
Yeni kontenjan uygulaması, belgelendirme işleminin tamamlanmasını takip eden ay başından itibaren yapılır.”
Aynı Genel Kurul Kararı’nın 71’inci maddesi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir:
“MADDE 71
Her gazete, dahil bulunduğu kategoriye göre, yüzölçümünün en az üçte birini, yayın yeri ve çevresindeki ekonomik, sosyal, kültürel faaliyetlere ilişkin haber, inceleme, araştırma, yorum, röportaj, fıkra ve benzeri yazılara ayırmak zorundadır. Gazetede yer alacak ilân, reklâm ve aynı mahiyetteki yazı ve kalıplar, yüzölçümü 1.20 metrekareden az olmayan mevkutelerde yüzölçümünün yarısını, daha az olanlarda da, üçte birini geçmemesi, her sayfanın yeniden dizilip tertiplenmiş olması ve sayfa kenarlarında bırakılan boşlukların 2,5 santimetreyi geçmemesi lâzımdır.
Gazetenin yüzölçümünün diğer bölümü ise, iç ve dış olaylara ilişkin haberlerle makale, çeviri, şiir, hikâye, roman, derlemeler, fıkralar, atasözleri, vecizeler ve benzeri genel konulardaki yazılara ayrılır. İktibaslarla ilgili hususlarda 49. madde hükümleri kıyasen uygulanır.”
Aynı Genel Kurul Kararı’nın 74’üncü maddesi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir:
“MADDE 74
Bu bölümün kapsamına dahil gazetelerin, yayınlandıkları yerlerdeki belli başlı bayilerde, yayın günlerinde satışa çıkarılmaları, fiilen ve teker teker satılmaları, bu cihetin ay sonunda gazeteler tarafından düzenlenecek icmal varakaları ve bayiler tarafından verilecek beyannamelerle Valiliklere bildirmek suretiyle tevsik olunması şarttır.”
Aynı Genel Kurul Kararı’nın değişik 75’inci maddesi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir:
“MADDE 75
Resmi ilânlar, aynı yerin belediye sınırlan içinde yayınlanmakta olan günlük gazeteler arasında aşağıdaki oranlara göre dağıtılır. Büyükşehir belediyeleri bulunan yerlerde bu sınır “Büyükşehir Belediye” sinindir.
a) Yüzölçümü 0.80 metrekareden az olmayan gazeteler arasında eşit olarak, 0.60 metrekareden az olmayan gazetelere yukarıdaki gazetelerin her birine düşen payın yansı ve 0.40 metrekareden az olmayan gazetelere üçte biri.
b) Yüzölçümü 0.80 metrekarelik gazete çıkmayan yerlerde, 0.60 metrekareden az olmayan gazetelere eşit olarak, 0.40 metrekareden az olmayan gazetelere ise 0.60 metrekareliklere düşen payın yansı.
c) Bir yerde yayınlanan gazetelerin hepsi aynı kategoride ise, bunlar arasında eşit olarak.
d) Kadro, yüzölçümü, bekleme süresi ve sair bakımlardan aranan vasıflarda gazete çıkmayan yerlerde, nitelikleri 73. maddede belirtilen en az (l) fikir işçisi bulunan, yüzölçümü 0,40 metrekareden az olmayan ve kendi yüzölçümünün en az yansını mahalli haber ve diğer yazılara ayıran ve bunları mutad dışı boşluk bırakmadan, alışılmış sütun genişliğinin her beş santimetrelik kısmında, 8-10 satır yazı bulunacak şekilde ve her sayfası yeniden dizilip tertiplenmiş olarak yayın yerindeki matbaalarda basılan günlük gazeteler arasında eşit olarak, ancak günlük gazetelerle birlikte günlük olmayan veya sadece aralıklı sürelerle çıkan gazetelerin bulunduğu yerlerde, basın kanunu hükümlerince verdikleri beyannamede tasrih edilen zamanlarda en az üç ay yayınlandığının tespit edilmesi şartıyla, her ayın birinci ile sonuncu günü arasındaki çıkış sayılan gözönüne alınarak belirlenecek oran dahilinde.
Yukarıdaki, bendlerden herhangi birine dahil edilmesi mümkün olmayan gazetelere anılan şartları yerine getirdiği tespit edilinceye kadar resmî ilân verilemez."
Aynı Genel Kurul Kararı’nın değişik 77’inci maddesinin 1. fıkrasının (c) bendi ile 2. fıkrasının (c) bendi iptal edilmiş, 2. fıkrasının (b) bendi ise aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir:
“b) Daha alt kategoriye inen gazeteler, yüzölçümlerini tekrar yükseltmek istedikleri takdirde, bunlar hakkında 1 numaralı bendin (a) fıkrasına göre işlem yapılır."
Aynı Genel Kurul Kararı’nın 82'inci maddesi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.
“MADDE 82
Bu bölümde kullanılan dergi deyimi, haftalık, onbeş günlük ve aylık gibi belli aralıklarla yayınlanan mevkuteler ile 47 ve 70. maddelerdeki sınıflandırma dışında kalan diğer mevkuteleri ifade eder. Resmi ilân talebinde bulunmayan günlük gazeteler de bu statüye tâbidir.”
Aynı Genel Kurul Kararı’nın 88’inci maddesi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir:
“MADDE 88
Bekleme süresi içinde özel sayı çıkaran dergilere, 87. madde hükmüne bağlı kalınmaksızın hususî ilân ve reklâm verilebilir.”
Aynı Genel Kurul Kararı’nın 89’uncu maddesinin birinci fıkrası aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir:
“Yayınlama hakkı doğan, ancak ayda bir veya daha sık ara ile yayınlanan dergiler, bir takvim yılı içinde iki defayı geçmemek üzere, iki sayısını bir arada yayınlayabilirler.”
YÜRÜRLÜK:
Bu Genel Kurul Kararı ile; 67 sayılı Genel Kurul Kararı’nın:
a) 2, 16, 17, 25, 26, 30, 33, 56, 57, 74, 77, 82 ve 88’ınci Maddelerinde yapılan değişiklikler, Resmî Gazete’de yayınını müteakip,
b) 48, 49, 52, 53, 54, 58, 61, 71, 75 ve 89 maddelerinde yapılan değişildik ise, Resmî Gazete’de yayınını takip eden ay başından itibaren yürürlüğe girer.