TANIMLAR VE KISALTMALAR
Alacağın Devri Sözleşmesi: Asgari içeriği Ek E.3’te belirtilen bireysel emeklilik sözleşmesinden kaynaklanan alacakların devri sözleşmesi
Bakanlık: Kurumun ilişkili olduğu Bakanlık
Banka: Mevduat bankaları ve katılım bankaları ile kalkınma ve yatırım bankaları
Başlangıç dönemi: Kanunun ek 2 nci maddesi kapsamında, çalışanın, emeklilik planına dâhil olduğunun kendisine bildirildiği tarihten itibaren cayma hakkını kullanabileceği süre
BEFAS (Bireysel Emeklilik Fon Alım Satım Platformu): İstanbul Takas ve Saklama Bankası A.Ş. tarafından işletilen emeklilik yatırım fonu paylarının alım satımının yapılacağı merkezi elektronik platform
BEFAS Bilgilendirme Platformu: EGM tarafından başka şirketlerin fonlarını seçmek isteyen katılımcıların fon seçeneklerini değerlendirebilmesi için kurulan bilgilendirme platformu
BESKİP: Alacağın devrine ilişkin tüm süreçlerin elektronik ortamda yürütüleceği EGM tarafından sağlanan Bireysel Emeklilik Sistemi Kredi İşlemleri Platformu
Çalışma Bakanlığı: Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı
Devlet Katkısı Yönetmeliği: Bireysel Emeklilik Sisteminde Devlet Katkısı Hakkında Yönetmelik
EGM: Kurumca emeklilik gözetim merkezi olarak görevlendirilen tüzel kişi
E-ekfayda: EGM tarafından işletilen ek fayda tanımlama sistemi
E-plan: EGM tarafından işletilen elektronik plan tanımlama sistemi
Fon: Emeklilik yatırım fonu
GEV: Emeklilik şirketleri tarafından emeklilik gözetim merkezine iletilen gözetime esas veri
Giriş takvimi: Kapsam Yönetmeliği kapsamında çalışanların sisteme dâhil edilmeleri gereken tarihlerinden oluşan takvim
Elektronik iletişim aracı: Kısa mesaj, elektronik posta, internet, telefon, faks, gibi çağrı merkezleri, otomatik arama makineleri, akıllı ses kaydedici sistemler, EGM veya şirket tarafından ilgilisine talep veya bildirim iletimi, bilgi ve belge erişimi sağlamak üzere oluşturulan internet sitesi, mobil uygulama veya e-Devlet kimlik doğrulama hizmeti kullanılarak elektronik ortamda gönderilen veri, ses ve görüntü içerikli iletilere ilişkin saklanabilir her türlü iletişim yöntemi
İşveren: 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu kapsamındaki işveren ve işveren vekilleri
İTS: EGM tarafından sağlanan İşveren Takip Sistemi
Kanun: 4632 sayılı Bireysel Emeklilik Tasarruf ve Yatırım Sistemi Kanunu
Kapsam Yönetmeliği: Çalışanların İşverenleri Aracılığıyla Otomatik Olarak Emeklilik Planına Dâhil Edilmesine İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik
Kılavuz: Genelge kapsamında EGM tarafından hazırlanan ve Kurumca uygun görülerek yayımlanan kılavuzlar
Kısmen Ödeme Yönetmeliği: Bireysel Emeklilik Sisteminde Kısmen Ödeme Hakkında Yönetmelik
Kurul: Sigortacılık ve Özel Emeklilik Düzenleme ve Denetleme Kurulu
Kuruluş ve Çalışma Esasları Yönetmeliği: Emeklilik Şirketleri Kuruluş ve Çalışma Esaslarına İlişkin Yönetmeliği,
Kurum: Sigortacılık ve Özel Emeklilik Düzenleme ve Denetleme Kurumu
Maluliyet: 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanununun 25 inci maddesinin birinci fıkrasında tanımlanan durum
MBS: Hazine ve Maliye Bakanlığı Muhasebat Genel Müdürlüğü bilişim sistemleri
OKS: Kanunun ek 2 nci ve geçici 2 nci maddeleri kapsamında çalışanların işverenleri aracılığıyla otomatik olarak emeklilik planına dâhil edildikleri bireysel emekliliğe otomatik katılım sistemi
PEK: 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanununun 80 inci maddesinde belirlenen prime esas kazancı, 5434 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Emekli Sandığı Kanununda yer alan emeklilik keseneğine esas aylığı veya 506 sayılı Sosyal Sigortalar Kanununun geçici 20 nci maddesi kapsamında kurulmuş olan sandıkların iştirakçisi olan çalışanlar için bu çalışanların bağlı bulunduğu sandığa, katılım payı, kesenek veya diğer adlar altında ödediği tutarların hesaplanmasına esas kazanç
Plan: Emeklilik planı
Plan revizyonu: E-plan’da kaydı yapılmış olan emeklilik planlarında yapılan değişiklikler
Rehber: Sermaye Piyasası Kurulunun i-SPK.4632 s.kn.17.3 (03.03.2016 tarih ve 7/223 s.k.) sayılı İlke Kararı olarak kabul edilen Emeklilik Yatırım Fonlarına İlişkin Rehber
SGK: Sosyal Güvenlik Kurumu
Sistem Yönetmeliği: Bireysel Emeklilik Sistemi Hakkında Yönetmelik
Sözleşme: Sistem Yönetmeliğinde düzenlenen emeklilik sözleşmeleri
Şirket: Kanun kapsamında kurulan emeklilik şirketi
Takasbank: İstanbul Takas ve Saklama Bankası A.Ş.
EK LİSTESİ
Ek A.1 : Teklif Formu (BES, İGES ve Katılımcının Taraf Olduğu GBBES için)
Bireysel emeklilik (BES) ve işveren grup emeklilik sözleşmeleri (İGES) ile Sistem Yönetmeliğinin 4 üncü maddesinin üçüncü fıkrasının (b) bendi kapsamında kurulacak olan gruba bağlı bireysel emeklilik sözleşmeleri (GBBES) için hazırlanması gereken teklif formunun asgari içeriği düzenlemektedir.
Ek A.2 : Teklif Formu (Sponsorun Taraf Olduğu GBBES için)
Sistem Yönetmeliğinin 4 üncü maddesinin üçüncü fıkrasının (c) bendi kapsamında kurulacak olan grup emeklilik sözleşmeleri için hazırlanması gereken teklif formunun asgari içeriği düzenlenmektedir.
Ek A.3 : Giriş Bilgi Formu (BES ve Katılımcının Taraf Olduğu GBBES için)
Bireysel emeklilik sözleşmesi ve Sistem Yönetmeliğinin 4 üncü maddesinin üçüncü fıkrasının (b) bendi kapsamında kurulacak olan grup emeklilik sözleşmeleri için hazırlanması gereken giriş bilgi formunun asgari içeriği düzenlenmektedir.
Ek A.4 : Giriş Bilgi Formu (İGES için)
İşveren grup emeklilik sözleşmeleri için hazırlanması gereken giriş bilgi formunun asgari içeriği düzenlenmektedir.
Ek A.5 : Giriş Bilgi Formu (Sponsorun Taraf Olduğu GBBES için)
Sistem Yönetmeliğinin 4 üncü maddesinin üçüncü fıkrasının (c) bendi kapsamında kurulacak olan grup emeklilik sözleşmeleri için sponsora sunulacak olan giriş bilgi formunun asgari içeriği düzenlenmektedir.
Ek A.6 : Otomatik Katılım Grup Sözleşmesi ve İşveren Giriş Bilgi Formu
Sistem Yönetmeliğinin 4 üncü maddesinin üçüncü fıkrasının (a) bendi kapsamında kurulacak olan grup emeklilik sözleşmeleri için hazırlanması gereken otomatik katılım grup sözleşmesi ile işveren giriş bilgi formunun asgari içeriği düzenlenmektedir.
Ek A.7 : Otomatik Katılım Sertifikası
Sistem Yönetmeliğinin 4 üncü maddesinin üçüncü fıkrasının (a) bendi kapsamında kurulacak olan sözleşmeler için çalışanlara sunulacak olan otomatik katılım sertifikasının asgari içeriği düzenlenmektedir.
Ek A.8 : Grup Emeklilik Sertifikası (Sponsorun Taraf Olduğu GBBES için)
Sistem Yönetmeliğinin 4 üncü maddesinin üçüncü fıkrasının (c) bendi kapsamında kurulmuş sözleşmeler için katılımcılara sunulacak olan grup emeklilik sertifikasının asgari içeriği düzenlenmektedir.
Ek A.9 : İşveren Grup Emeklilik Sertifikası
Sistem Yönetmeliğinin 4 üncü maddesi kapsamında kurulmuş sözleşmeler için çalışanlara sunulacak olan işveren grup emeklilik sertifikasının asgari içeriği düzenlenmektedir.
Ek A.10 : Hesap Bildirim Cetveli
Sistem Yönetmeliğinin 15 nci maddesinin ikinci fıkrası kapsamında katılımcıya iletilecek olan hesap bildirim cetvelinin asgari içeriği düzenlenmektedir.
Ek A.11 : Çalışanları Bilgilendirme Metni
Sistem Yönetmeliğinin 4 üncü maddesinin üçüncü fıkrasının (a) bendi uyarınca kurulacak olan grup emeklilik sözleşmeleri kapsamında, takvim yılının her üç aylık döneminde çalışanlara yapılacak bilgilendirmenin içeriği düzenlenmektedir.
Ek A.12 : Katılımcıları Bilgilendirme Metni
Sistem Yönetmeliğinin 23 üncü maddesinin beşinci fıkrası kapsamında, takvim yılının her üç aylık döneminde katılımcılara yapılacak bilgilendirmenin içeriği düzenlenmektedir.
Ek A.13 : Tahsilat Verisi
İşveren tarafından çalışanın ücretinden kesilerek şirkete aktarılacak katkı paylarına dair tahsilat bilgilerini içerir veri seti düzenlenmektedir.
Ek B.1 : Hediye Sertifikası Örnek Ödeme Ekranı Şablonu
İşbu Genelgenin B bölümünün 13 üncü maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi kapsamında hazırlanacak olan hediye sertifikası örnek ödeme ekranı şablonunun asgari içeriği düzenlenmektedir.
Ek C.1 : Aktarım Bilgi Formu
Sistem Yönetmeliğinin 12 nci maddesinin birinci fıkrası kapsamında yapılacak olan aktarımlar için katılımcılara sunulacak olan aktarım bilgi formunun asgari içeriği düzenlenmektedir.
Ek C.2 : Aktarım Talep Formu
Sistem Yönetmeliğinin 12 nci maddesinin birinci fıkrası kapsamında yapılacak olan aktarımlarda kullanılacak aktarım talep formunun asgari içeriği düzenlenmektedir. Form, aktarım bilgi formunun arka yüzüne basılabilir. İstatistik amaçlı bilgilerin katılımcı, sponsor veya işveren tarafından doldurulmaması, aktarım talebinin işleme alınmasına ve sonuçlandırılmasına engel teşkil etmez.
Ek D.1 : Emeklilik Bilgi ve Talep Formu
Sistem Yönetmeliğinin 16 ncı maddesinin dördüncü fıkrası kapsamında katılımcılara sunulacak olan emeklilik bilgi ve talep formunun asgari içeriği düzenlenmektedir.
Ek D.2 : Emeklilik Gelir Planı Bilgi Metni
Sistem Yönetmeliğinin 8 inci maddesinin birinci fıkrası kapsamında düzenlenecek olan planlar için hazırlanması gereken bilgi metninin asgari içeriği düzenlenmektedir.
Ek D.3 : Yıllık Gelir Sigortası Bilgi Metni
Sistem Yönetmeliğinin 16 ncı maddesinin üçüncü fıkrası kapsamında yıllık gelir sigortası ürününü almak isteyen katılımcılara sunulacak olan yıllık gelir sigortası bilgi metninin asgari içeriği düzenlenmektedir.
Ek E.1 : Ayrılma Bilgi Formu
Sistem Yönetmeliğinin 15 inci maddesinin ikinci fıkrası uyarınca katılımcıya iletilmesi gereken ayrılma bilgi formunun asgari içeriği düzenlenmektedir. OKS kapsamında şirket ile işveren arasında düzenlenen emeklilik sözleşmeleri için ekte yer alan, sözleşmeye uygun formun kullanılması gerekir.
Ek E.2 : Ayrılma Talep Formu
Sistem Yönetmeliğinin 15 inci maddesinin ikinci fıkrası uyarınca katılımcıya iletilmesi gereken ayrılma talep formunun asgari içeriği düzenlenmektedir. Form, ayrılma bilgi formunun arka yüzüne basılabilir. İstatistik amaçlı bilgilerin ilgisine göre katılımcı, sponsor veya işveren tarafından doldurulmaması, ayrılma talebinin işleme alınmasına ve sonuçlandırılmasına engel teşkil etmez.
Ek E.3 : Alacağın Devri Sözleşmesi
Sistem Yönetmeliğinin 26/C maddesinin ikinci fıkrası uyarınca hazırlanan Bireysel Emeklilik Sözleşmesinden Kaynaklanan Alacakların Devri Sözleşmesinin asgari içeriği düzenlenmektedir.
Ek E.4 : Kısmen Ödeme Talep Formu (Evlilik ve Konut Alımı Halleri)
İşbu Genelgenin E bölümünün 6 ncı maddesinin birinci fıkrası kapsamında evlilik ve konut alımı hallerinde kullanılacak olan kısmen ödeme talep formunun asgari içeriği düzenlenmektedir.
Ek E.5 : Kısmen Ödeme Talep Formu (Doğal Afet Hali)
İşbu Genelgenin E bölümünün 6 ncı maddesinin birinci fıkrası kapsamında doğal afet halinde kullanılacak olan kısmen ödeme talep formunun asgari içeriği düzenlenmektedir.
Ek G.1 : Devlet Katkısı Bildirim Cetveli
İşbu Genelgenin G bölümünün 2 nci ve 3 üncü maddeleri kapsamında hazırlanan Devlet katkısı bildirim cetvelinin asgari içeriği düzenlenmektedir.
BÖLÜM A: ŞİRKETLERCE SUNULAN BİLGİ, BELGE VE FORMLAR
Bu bölümde katılımcı, sponsor veya işverene sunulacak bilgi, belge, form, tablo, projeksiyon ve bildirimlere ilişkin usul ve esaslar açıklanmaktadır.
Bilgi, belge ve formlar
(1) Şirketler tarafından ilgisine göre katılımcı, sponsor veya işverene sunulacak bilgi, belge ve formlar bu Genelgenin Ekler Listesinde belirtilen şekilde düzenlenir. Şirketler, belirlenen asgari içeriğe sadık kalmak şartıyla, formların biçim ve rengini serbestçe belirleyebilir.
Sözleşme türüne göre taraflar arasında imzalanması/onaylanması gereken form ve sözleşmeler
(1) İmzalanacak/onaylanacak belgeler bakımından giriş bilgi formu ve teklif formunu:
(a) Bireysel emeklilik sözleşmesinde katılımcı,
(b) İşveren grup emeklilik sözleşmesinde işveren/işveren vekili veya işverenin yetkili kıldığı kişi,
(c) Sistem Yönetmeliğinin 4 üncü maddesinin üçüncü fıkrasının (b) bendinde belirtilen gruba bağlı bireysel emeklilik sözleşmesinde katılımcı; katılımcının kendi adına gruba bağlı bireysel emeklilik sözleşmesi açması için işverene yetki verdiğinin yazılı olarak işveren tarafından şirkete belgelendirilmesi durumunda ise katılımcıdan herhangi bir imza veya elektronik iletişim araçları ile onay alınmadan işveren/işveren vekili veya işverenin yetkili kıldığı kişi,
(ç) Sistem Yönetmeliğinin 4 üncü maddesinin üçüncü fıkrasının (c) bendinde belirtilen gruba bağlı bireysel emeklilik sözleşmesinde ise sponsor,
usulüne uygun olarak doldurup imzalar veya elektronik iletişim araçları ile onaylar. Bu fıkranın (c) bendi çerçevesinde; kendisine yetki verilen işveren/işveren vekili veya işverenin yetkili kıldığı kişi, tek bir imza veya onay ile ilgili katılımcı listesinin teklif formunun ekinde yer alması kaydıyla şirket ile birlikte teklif formunu düzenleyebilir.
(2) Sistem Yönetmeliğinin 4 üncü maddesinin üçüncü fıkrasının (a) bendinde belirtilen gruba bağlı bireysel emeklilik sözleşmesinde ise işveren/işveren vekili veya işverenin yetkili kıldığı kişi ile şirket arasında otomatik katılım grup sözleşmesi imzalanır.
OKS kapsamında kurulan sözleşmelerde çalışanlara sunulacak bilgi, belge ve formlar
(1) Şirket tarafından, plana, fon dağılımına, işverene/işveren vekiline veya işverenin yetkili kıldığı kişiye, sözleşmeye taraf olan şirkete ve sözleşmeye ilişkin genel esaslara dair çalışanlara bilgi vermek amacıyla otomatik katılım sertifikası oluşturulur. Otomatik katılım sertifikası, çalışanlar adına oluşturulan internet sitesindeki güvenli sayfadan çalışanların erişimine sunulur. Kullanıcı ekranına giriş için kullanıcı yetkilendirme işlemleri, çalışanın plana dâhil edilmesini müteakip beş iş günü içerisinde şirket tarafından gerçekleştirilir. Şirket, Sistem Yönetmeliğinin 22/E maddesinde yer alan bildirim kapsamında, çalışanların kendi adlarına oluşturulan internet sitesindeki güvenli sayfadan otomatik katılım sertifikasına erişebileceklerine dair bilgiyi de verir.
(2) Şirket her hesap dönemini müteakip on iş günü içinde hesap bildirim cetveli ile birlikte planda yer alan parametrelerdeki ve mevzuattaki önemli değişikliklere ilişkin bilgi metnini elektronik iletişim araçları ile çalışana iletir.
(3) Çalışanların fon tercihlerini bilinçli bir şekilde yapabilmesini teminen şirket, çalışanları bilgilendirme metni (Ek A.11) ile takvim yılının her üç aylık döneminde elektronik iletişim araçlarıyla veya kendi internet sitesi aracılığıyla çalışanlara bilgilendirme yapar. Bu bilgilendirmede asgari olarak; yatırılan katkı payına, çalışanın ilgili ücretinden yapılacak kesintinin oranına, birikim tutarına, yatırım araçlarına ilişkin genel bilgilere, finansal piyasalardaki güncel gelişmelere, sunulan fonlara ilişkin yatırım, fiyat ve getiri performansı bilgilerine, çalışanların maruz kalabileceği yatırım riskine ve diğer finansal risklere ilişkin konulara yer verilir. Çalışanları bilgilendirme metninde yer alacak olan katkı payı tutarı ve kesinti oranı bilgilerinin, her ay için ayrı ayrı belirtilmesi gerekir.
(4) Şirket, tahsilat verisine (Ek A.13) göre katkı payının tahsili gerektiği halde, işveren tarafından şirkete intikal ettirilmemiş olması durumunda, çalışana o dönem katkı payının yatırılmadığına dair üçüncü fıkradaki bildirime ek olarak elektronik iletişim araçları yoluyla ayrıca bildirimde bulunur.
Gruba bağlı bireysel emeklilik sözleşmeleri kapsamında katılımcılara verilecek olan grup emeklilik sertifikası
(1) Sistem Yönetmeliğinin 4 üncü maddesinin üçüncü fıkrasının (c) bendinde belirtilen gruba bağlı bireysel emeklilik sözleşmesi ile Sistem Yönetmeliğinin 4 üncü maddesinin üçüncü fıkrasının (b) bendinde katılımcının kendi adına gruba bağlı bireysel emeklilik sözleşmesi açması için işverene yetki verdiğinin yazılı olarak işveren tarafından şirkete belgelendirilmesi ile katılımcıdan herhangi bir imza veya elektronik iletişim araçları ile onay alınmadan işveren/işveren vekili veya işverenin yetkili kıldığı kişi ile kurulan gruba bağlı bireysel emeklilik sözleşmesinde şirket, grup emeklilik sertifikasını, sertifikanın yürürlüğe girdiği tarihten itibaren on iş günü içinde katılımcının tercihi doğrultusunda elektronik iletişim araçları ile veya matbu halde katılımcıya gönderir. Grup emeklilik sertifikası, grup emeklilik planının genel esasları ile sistemin işleyişine ilişkin temel bilgileri içerir.
İnternet erişimi
(1) Şirketler resmi internet siteleri ve mobil uygulamaları üzerinden, ilgisine göre katılımcı, sponsor veya işverenin bu bölümde belirtilen ilgili bilgi, belge ve formlara ulaşabilmesini sağlamak üzere gerekli düzenlemeleri yapar.
(2) Bu bölümde yer alan bilgi, belge ve formlar; ilgisine göre katılımcı, sponsor veya işverene ait bilgileri içerecek şekilde şirket internet sitesinde ve mobil uygulamalarında ilgililere ait şifre ile giriş yapılabilecek güvenli alanda kullanıma sunulur. Kullanıcı ekranına giriş için kullanıcı yetkilendirme işlemleri sözleşmenin yürürlüğe girmesini müteakip 5 iş günü içerisinde şirket tarafından gerçekleştirilir.
Emeklilik seçenekleri ve muhtemel birikim projeksiyonları
(1) EGM tarafından https://emeklilik.egm.org.tr/ adresinde katılımcı ve çalışanlara; yıllık gelir sigortası ve programlı geri ödeme dahil olmak üzere emeklilik seçenekleri hakkında bilgi sunulur ve muhtemel birikim/emeklilik gelir tutarlarına dair projeksiyon araçlarına yer verilir. Anılan internet sitesi adresi; teklif formunda, emeklilik bilgi formunda ve şirketlerin internet siteleri ile mobil uygulamalarında belirtilir.
(2) Şirketler, muhtemel birikim tutarlarına dair projeksiyon araçlarını EGM tarafından sağlanan web servisler aracılığıyla katılımcı ve çalışanlarına sunar. Şirket, bu projeksiyonları sözleşme veya sertifika özelinde kişiselleştirilmiş olarak da sunabilir. Şirket, muhtemel emeklilik gelir projeksiyonlarını, emekliliğe hak kazanan veya iki yıl içinde hak kazanacak olan katılımcı ve çalışanlarına sunar.
(3) Projeksiyonlar katılımcı ve çalışan tercihlerine (yaş, OKS/BES, mevcut BES birikimi, katkı payı, muhtemel ayrılma tarihi, getiri vb.) bağlı olarak dinamik bir yapıda sunulur. Projeksiyonlarda, Devlet katkısı ve vergi kesintisi dikkate alınır.
(4) EGM, projeksiyonlara ilişkin hesaplamalarda dikkate alınacak finansal varsayımları en geç üç ayda bir güncellemek suretiyle bireysel emeklilik sisteminin geçmiş verilerini baz alarak belirler. Ancak, katılımcı veya çalışan getiri varsayımı için EGM tarafından oluşturulan getiri endekslerinden son bir yıllık, üç yıllık veya beş yıllık ortalama getiri oranlarını tercih edebilir veya kendi belirleyeceği getiri oranlarını kullanabilir. Hesaplamalar reel veya Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankasının hedeflediği enflasyon oranı kullanılmak suretiyle nominal olarak yapılır.
Diğer hususlar
(1) Eklerde yer alan bilgi, belge ve formlarda fon toplam gider kesintisine ilişkin bir bilgilendirmenin söz konusu olduğu durumlarda, bu kesintinin oranı günlük ve yıllık olarak ayrı ayrı belirtilir.
(2) Teklif formlarının son sayfasında “Ödeme Bilgileri ve Kesintiler” başlığına yer verilir. Bu doğrultuda, bahse konu formun son sayfası; katılımcı, aracı, varsa katılımcı ad ve hesabına katkı payı ödeyen sponsor ve işveren tarafından imzalanır ya da elektronik iletişim araçları ile onaylanır.
(3) Giriş bilgi formları en az 12 punto ve kolay okunabilir yazı fontu kullanılarak hazırlanacaktır. (Arkalı-önlü ya da ayrı sayfalar halinde toplamda iki sayfayı geçmeyecektir.)
BÖLÜM B: PLAN, FON VE EK FAYDAYA İLİŞKİN HÜKÜMLER
Bu bölümde emeklilik plan ve fonlarına, şirketlerin doğrudan ya da banka, sigorta şirketi, kredi kartı kuruluşu veya diğer kuruluşlar aracılığıyla dolaylı olarak sağlanan ve “ek fayda” olarak kabul edilen uygulamalara ilişkin kayıt sistemlerine, genel ilkelerine ve uygulama usul ve esaslarına, ayrıca bu kapsamda, emeklilik ürünleri ile sigortacılık ürünlerinin birlikte sunumuna ilişkin usul ve esaslar açıklanmaktadır.
Plan ve plan kapsamında sunulan fonlar
(1) Plan;
(a) Katkı payına, kapsamı dâhilinde sunulan fonlara, düzensiz ödemeye (01/01/2016 tarihinden önce yürürlüğe girmiş planlar hariç), mesafeli satışla sunulup sunulmayacağına, fon işletim gideri kesintisine, varsa ek performans kesintisine,
(b) OKS kapsamında sunulan planlar hariç olmak üzere giriş aidatına, yönetim gideri kesintisine ve fon toplam gider kesintisine,
ilişkin bilgiler ile emeklilik sözleşmesinin uygulanmasına ilişkin diğer teknik esasları içerir.
(2) Plan kapsamında ilgisine göre katılımcıya veya çalışana, ilgili mevzuatta aranan şartları taşımak koşuluyla yatırım tercihine uygun, gereken sayıda fon sunulur. Fonların, planın yürürlük tarihi itibarıyla Sermaye Piyasası Kurulu tarafından kayda alınmış olması zorunludur. Bu hususun temini ve takibinden şirket sorumludur.
(3) Planda, katılımcı veya ilgisine göre çalışan, sponsor ya da işveren tarafından tercih edilen fonların dağılım oranı ile toplam fon seçkisi içindeki oransal dağılımı gösterilir. Bu oranlar virgülden sonra altı haneli hassasiyete kadar (xxx,xxxxxx) tanımlanabilir.
(4) Planda sunulan tüm fonlar için fon işletim gider kesintisi ile varsa fon toplam gider kesintisine ilişkin oranlar ayrı ayrı belirtilir.
(5) Planda, Rehber’de yer alan esaslar ile planlara ilişkin diğer esaslar dikkate alınır.
OKS kapsamında sunulan fonlar
(1) OKS kapsamında çalışanlara sunulan planlarda faiz içeren ve faiz içermeyen fonlar bir arada veya ayrı planlar dâhilinde de sunulabilir. Her durumda çalışana, tercihine uygun olarak bu Genelge hükümlerine göre faiz içeren ve faiz içermeyen fonların sunulması zorunludur. Ana faaliyet konusu faiz içeren ürünlerin sunumuna imkân vermeyen şirketler tarafından, sadece faiz içermeyen fonlar sunulabilir.
(2) Şirket, ilgili mevzuatta belirlenen esaslara uygun şekilde, OKS kapsamında çalışanlara sunulan planlarda;
(a) en fazla iki adet başlangıç fonu,
(b) en fazla iki adet standart fon
sunmak zorundadır.
(3) Çalışanlar tarafından tercih edilen fonlara uygun olarak katkı fonlarının da faiz içeren veya faiz içermeyen şeklinde sunulması zorunludur. Ana faaliyet konusu, faiz içeren ürünlerin sunumuna imkân vermeyen şirketler tarafından, sadece faiz içermeyen katkı fonları sunulabilir.
(4) Başlangıç fonu veya standart fondan ayrılma tercihinde bulunan çalışanlara sunulacak değişken fonlar, aşağıda belirtilen risk kategorilerine sahip yatırım seçeneklerinden birini temsil eder. Fonun risk düzeyinin, Rehber’de değişken fonlar için belirtilen sınırlar içinde olması sağlanır.
| Başlangıç Fonu ve Standart Fon Harici Yatırım Seçenekleri | Risk Değeri* |
| Muhafazakâr/Temkinli | 1-2 |
| Dengeli | 3-4 |
| Atak/Dinamik/Büyüme | 4-5 |
| Agresif | 5-7 |
| * Yatırım stratejileri, Rehber’de yer verilen risk değeri baz alınarak belirlenir. | |
(5) Sunulacak toplam değişken fon sayısı her hâlükârda dördü “faiz içeren”, dördü de “faiz içermeyen” olmak üzere toplamda sekiz adedi aşamaz.
(6) Başlangıç fonu veya standart fondan ayrılma talebinde bulunan çalışanlara, şirket tarafından risk profili anketi sunulur. Anket sonucu bağlayıcı olmamak kaydıyla, faiz içeren yatırım stratejisini tercih eden çalışanlara, dört adedi Rehber’de belirtilen dört farklı risk kategorisindeki faiz içeren değişken fonlardan ve iki adedi “Atak/Dinamik/Büyüme” ve “Agresif” risk kategorilerindeki faiz içermeyen değişken fonlardan olmak üzere toplamda altı adet fon seçeneği sunulması zorunludur.
(7) Ana faaliyet konusu, faiz içeren ürünlerin sunumuna imkân vermeyen şirketler tarafından, faiz içermeyen değişken fonlardan; başlangıç fonu ve standart fondan farklı risk kategorilerinde olacak şekilde, sadece “Atak/Dinamik/Büyüme” ve “Agresif” risk kategorilerinde yer alan iki adet fon seçeneğinin sunulması yeterlidir.
(8) OKS kapsamında sunulan fonlar, OKS dışında sunulamaz. Bununla birlikte, OKS kapsamında kurulan standart fonlar, sadece bireysel emeklilik sistemi dâhilinde hak sahiplerince aranmayan paralara yönelik yapılacak nemalandırma işleminde, şirketin bu amaca yönelik kurmuş olduğu bir fon bulunmaması ve Kuruma bilgi verilmesi kaydıyla, sunulabilir.
Standart fon
(1) OKS kapsamındaki planlar hariç olmak üzere, sisteme girişte herhangi bir fon tercihinde bulunmayan katılımcıların birikimleri, Rehber’de düzenlenen standart fonda yatırıma yönlendirilir. Bu amaçla planlarda, biri faiz içermeyen yatırım araçlarına yönelik tercihte bulunan katılımcılara sunulmak üzere en fazla iki adet standart fon tanımlanabilir.
(2) Planda yer alan standart fonun değiştirilmesi plan revizyonu yoluyla yapılır.
(3) İşveren grup emeklilik sözleşmelerine yönelik planlarda standart fona yer verilmesi zorunlu değildir.
Katkı payı
(1) Şirket, planları bazında ödenecek katkı paylarına asgari bir limit belirleyebilir.
(2) Katkı payı tutarının, her yıl TÜFE veya Yİ-ÜFE gibi bir endekse, yabancı bir para biriminin değerine veya önceden belirlenmiş bir orana bağlı olarak değişmesi hususu düzenlenebilir.
(3) Katkı payının, yabancı bir para birimi cinsinden veya yabancı bir para birimine endeksli olarak ödenmesinin kararlaştırıldığı planlarda, yabancı paranın Türk lirasına çevrilmesinde esas alınacak kur ve tarihin tespitine ilişkin esaslar planda açıkça belirtilir. Katılımcıya veya ilgisine göre çalışana, sponsora veya işverene, teklif formunda ve sözleşmenin kurulması sırasında, sistemin Türk lirası üzerinden işlediği ve birikimlerin Türk lirası cinsinden yatırıma yönlendirileceği konusunda yazılı veya elektronik iletişim araçları ile bilgilendirme yapılması zorunludur.
(4) Düzensiz ödeme statüsünde olan sözleşmelerin, bu statüden çıkmasına ilişkin esaslar planda katılımcı lehine belirlenebilir.
(5) 1/1/2016 tarihinden önce yürürlüğe girmiş planlardaki katılımcıların düzensiz ödeme statüsünden çıkmasına ilişkin esaslarda, herhangi bir plan revizyonu yapılmaksızın katılımcı lehine uygulama yapılabilir.
(6) Çalışan katkı payına ilişkin olarak Kanun ve Kapsam Yönetmeliğinde belirlenen esaslar uygulanacak olup bu madde hükümleri uygulanmaz.
Kesintiler
(1) Giriş aidatının toplam tutarı, peşin tahsil edilecek tutarı ve tahsilatı ertelenen tutarı planda belirtilir.
(2) Giriş aidatının peşin tahsil edilecek tutarının taksitlendirildiği hallerde, taksitlendirmeye ilişkin usul ve esaslar (taksit sayısı, ödeme sıklığı ve tutarı) planda belirtilir.
(3) Giriş aidatının ertelendiği hallerde, erteleme koşulları ve uygulama esasları (yıl, oran, tutar ve benzeri) planda belirtilir.
(4) İşveren grup emeklilik sözleşmesinde, işverence yapılacak giriş aidatı ödemesine ilişkin uygulama esasları planda belirtilir. Ancak, bu sözleşmeye bağlı olarak kurulmuş sertifikalar için ayrıca giriş aidatı tahsil edilemez.
(5) Yönetim gider kesintisi, tahsil edilme şekli, tahsil edilme koşulları ile uygulama esasları planda belirtilir.
(6) Ödemeye ara verme durumunda Sistem Yönetmeliği hükümlerine göre alınacak yönetim gider kesintisinin ve bir yıldan fazla ödemeye ara verme durumunda, bireysel emeklilik hesabına ilişkin olarak EGM’ye şirket tarafından ödenen sabit giderlerin katılımcının bireysel emeklilik hesabındaki birikiminden tahsiline ilişkin usul ve esaslar planda belirtilir.
(7) Fon toplam gider kesintisinin oranı, planda belirtilir. Bu kapsamda;
(a) Fon işletim gider kesintisi oranı da ayrıca belirtilir.
(b) Fon işletim gider kesintisi, aracılık komisyonu ve diğer tüm gider ve masrafların toplamının fon net varlık değerine oranı, fon içtüzüğünde belirlenen fon toplam gider kesintisi oranını aşamaz.
(8) Planda yer alan kesintiler bilahare plan revizyonu yoluyla artırılamaz.
(9) OKS kapsamında sunulan planlarda, kesinti yapılmayan kalemlere ayrıca yer verilmeyebilir.
Planın kayda alınması ve onaylanması
(1) Plan ve plana ilişkin revizyonlar, bu bölümde yer alan usul ve esaslara uygun şekilde EGM tarafından işletilen E-plan’da kayda alınır. Kayda alma işleminin tamamlanması için EGM’nin teknik mutabakatı aranır. İlgili plan, yürürlüğü için özel bir hüküm getirilmediği takdirde, kayda alma tarihini takip eden iş günü itibarıyla uygulamaya konulur. Bu şekilde kayda alınan planların ve bu planlara ilişkin değişikliklerin Kuruma gönderilmesi zorunlu değildir.
(2) Fon toplam gider kesintisinde değişiklik söz konusu ise, fonun içtüzüğünde değişiklik yapılması için Sermaye Piyasası Kuruluna başvurulmadan önce söz konusu içtüzük değişikliklerinin planda uygulanması hususunda Kurumun uygun görüşü alınır. Fon içtüzük değişikliğinin, plan revizyonunun yürürlük tarihi itibarıyla Sermaye Piyasası Kurulunca onaylanmış olması gerekir. Bu zorunluluğun yerine getirilmesi ve takibinden şirket sorumludur.
(3) Katılımcılara sunulan planlarda aşağıdaki hususlara ilişkin açıklamalara yer verilir ve bunlar E-plan’da kayıt altına alınır. Çalışanlara sunulan planlar açısından bu fıkra hükümlerinin uygulanması zorunlu değildir.
(a) Planın hedef kitlesi ve bu hedef kitlenin genel özellikleri,
(b) Planın mesafeli satışta kullanılıp kullanılmayacağı.
(4) Kurumca planın yürürlük tarihinden önce veya sonra yapılan kontroller sonucunda, gerek görülmesi hâlinde, planda revizyon yapılması veya planın yürürlükten kaldırılması talep edilebilir.
(5) Şirket, çalışanlara sunulacak planları en geç plan kapsamındaki ilk katkı payının şirket hesabına intikal etmesinden önce, E-plan’da bu bölümde belirtilen süreçleri izleyerek kayıt altına alır.
(6) Satışa kapatılan planlardaki mevcut katılımcılar için mevcut plan parametreleri geçerliliğini korur. İlgili planlara plan değişikliği ile geçiş yapılamaz.
(7) Satışa konu olan bireysel ve grup emeklilik planları, toplamda 50 adedi geçemez. Fonlarının tamamı katılım emeklilik fonundan oluşmayan şirketler, ayrıca 50 adet katılım emeklilik planını satışa konu edebilir. OKS kapsamında sunulan planlar bu maddede yer alan sayı sınırına dâhil edilmez.
E-plan’a ilişkin hususlar
(1) E-plan’a giriş ve kayıt yetkisi, şirketlerce belirlenecek yetkili kullanıcılara EGM tarafından kullanıcı hesabı açılması yoluyla verilir. Yetkili kullanıcıların değişmesi halinde durum, şirketlerce EGM’ye bildirilir ve EGM tarafından eski kullanıcı hesabı iptal edilerek yeni kullanıcı hesabı tanımlanır.
(2) Şirketler planlarını, herhangi bir parametrik yapı kullanmaksızın EGM tarafından belirtilen formatı kullanarak E-plan’a kaydeder.
(3) Kayda alma işlemi, planın sisteme girişi ile ilgili işlemlerin sistemsel olarak sorunsuz bir şekilde sonuçlandığının, kayda alma için gönderimi takip eden beş iş günü içinde EGM tarafından teyit edilmesinden ve elektronik ortamda Kuruma ve şirkete bildirilmesinden sonra gerçekleşir.
(4) Şirketin E-plan’da kayda alınan planlarının tümü için, plan türü bazında geçerli olacak şekilde genel uygulama esasları tanımlanabilir. Bu şekilde tanımlanan genel uygulama esaslarının E-plan’da tanımlanan konular (planda tanımlı kesintiler, fon kısıtları, katkı payı ödemeleri, ek fayda ve hizmetler vb.) dışında olması gerekir. Genel uygulama esaslarında daha sonra yapılacak değişiklikler de E-plan’da kayda alınır ve ilgili tüm planlar için geçerli olur.
(5) Yürürlük tarihinden itibaren bir yıl içinde hiç katılımcısı olmayan planlar ile daha önce katılımcısı olup da bilahare bir yıl süresince hiç katılımcısı kalmadığı tespit edilen planlar iptal edilir. Bu planların kaydı, bir ay öncesinden ilgili şirkete bildirim yapılmak suretiyle EGM tarafından silinir. Kaydı silinen planlar EGM tarafından elektronik ortamda muhafaza edilir.
Planın tanımlanması ve saklanması
(1) Şirket, her bir planını, nümerik ve ünik olarak üretilen numaralar ile numaralandırır. Plan, numaralandırmaya ek olarak özel bir adla da tanımlanabilir. Plana verilecek adlarda, Kuruluş ve Çalışma Esasları Yönetmeliğinin “İlan, Reklam ve Bilgilendirme Faaliyetleri” bölümünde yer alan esas ve usuller dikkate alınır.
(2) Yabancı para birimine endeksli ödemeler içeren planlarda, plan adı, yabancı para biriminin sadece katkı payı ödemesinde endeks amacıyla kullanıldığını belirtir şekilde ve yanlış algılamaya yol açmayacak şekilde seçilir.
(3) Fonların ve yatırım yaptıkları finansal varlıkların farklı risk düzeylerine sahip olması nedeniyle, plan adında “risksiz”, “güvenli”, “garantili”, “sağlam” gibi ibarelere yer verilemez.
(4) Planlar ve bunlara ilişkin revizyonlar, denetimlerde kontrol edilmek üzere, planın ve yapılan revizyonun numarası ile birlikte şirket bünyesinde saklanır.
Emeklilik Gelir Planı
(1) Emeklilik gelir planının hazırlanmasında aşağıdaki hususlar dikkate alınır.
(a) Emeklilik gelir planlarında, programlı geri ödeme tutarlarının belirlenmesinde kullanılan değişkenlere ve varsayımlara, geri ödeme seçeneklerine, geri ödeme tutarına, geri ödeme periyoduna, geri ödeme araçlarına, varsa geri ödeme tutarının artış yöntemine, varsa plana dâhil olabilmek için gerekli asgari başlangıç tutarına ve plan kapsamında sunulan fonlara yer verilir.
(b) Emeklilik gelir planında farklı programlı geri ödeme şablonları yer alabilir.
(c) Katılımcı tarafından yazılı olarak aksi talep edilmedikçe katılımcıya yapılacak ödemeler, katılımcının fon dağılım tercihi korunacak şekilde yapılır.
(ç) Bu bölüm kapsamındaki katkı payı, asgari katkı payı, giriş aidatı, grup emeklilik sözleşmeleri konuları dışındaki hükümler emeklilik gelir planı bakımından da uygulanır. Emeklilik gelir planında, fon işletim gider kesintisi ile bireysel emeklilik hesabına ilişkin olarak EGM’ye ve saklayıcı kuruluşa şirket tarafından ödenen sabit giderlerin katılımcının birikimlerinden indirilmesine yönelik kesinti dışında bir kesintiye yer verilemez. Çalışanlara sunulacak emeklilik gelir planlarında ise, bireysel emeklilik hesabına ilişkin olarak EGM’ye şirket tarafından ödenen sabit gider kesintisine de yer verilemez.
(d) Emeklilik gelir planında, aksine bir fon tercihinde bulunulmadığı takdirde katılımcının birikimleri düşük riskli fonlarda değerlendirilir. Bu amaçla, fon dağılımı tercihi yapmayan katılımcının emeklilik gelir planına aktarılan birikimleri, şirketçe katılımcının faiz içeren veya içermeyen fonlara ilişkin tercihi dikkate alınarak ilgili standart fonlarda yatırıma yönlendirilir.
(2) Emeklilik gelir planına dâhil olan katılımcılara Sistem Yönetmeliğinin 23 üncü maddesinin dördüncü ve beşinci fıkralarında yer alan bildirimler yapılmaya devam edilir.
(3) Emeklilik gelir planında iken aktarım hakkını kullanmak isteyen katılımcıya Sistem Yönetmeliğinin 12 nci maddesine göre işlem yapılır. Bu Genelgenin “Aktarıma ilişkin Hususlar” başlıklı C Bölümündeki esaslara göre gönderilecek aktarım bilgi formunda (Ek C.1) yönetim gideri kesintisi, giriş aidatı kesintisi, ara verme ek yönetim gider kesintisi ve katkı payı ödeme unsurlarını içeren kısımlara yer verilmez ve “emeklilik planı” ifadeleri yerine “emeklilik gelir planı” ifadeleri kullanılır. Ayrıca, katılımcının emeklilik hakkını kullanmış olduğu ve aktarımın emeklilik gelir planından yapıldığı, aktarım yapılan şirkete aktarımla birlikte bildirilir.
(4) Emeklilik gelir planından yapılan aktarım sonucu geri ödeme programı değişiyor olsa dahi aktarım, program değişikliği hakkının kullanılması olarak değerlendirilmez. Katılımcı aktarım yaptığı yeni şirkette hazırlanacak geri ödeme programı çerçevesinde ödeme dönemlerini ve tutarlarını yılda en fazla iki defa değiştirebilir.
(5) Emeklilik gelir planına dâhil olan katılımcının Devlet katkısı hesabındaki tutarlar, emeklilik gelir planına dâhil edilme esnasında katılımcıya ödenir veya katılımcının posta veya elektronik iletişim araçları ile talebinin alınması durumunda tercih ettiği fon dağılımı dikkate alınarak birikimine eklenir.
(6) Planların kayda alınması ve yürürlüğe girmesi, planların tanımlanması ve saklanması, plan kapsamında sunulan fonlar ve standart fona ilişkin hükümler emeklilik gelir planları bakımından da uygulanır. Bununla birlikte, yürürlük tarihinden itibaren bir yıl içinde hiç katılımcısı olmayan planlar ile daha önce katılımcısı olup da bilahare bir yıl süresince hiç katılımcısı kalmadığı tespit edilen planların kaydının silinmesine ilişkin hükümler emeklilik gelir planları için uygulanmaz.
(7) Emeklilik gelir planına dâhil olan katılımcılar tarafından Sistem Yönetmeliğinin 13 üncü maddesi kapsamında yer alan hakların katılımcı ad ve hesabına katkı payı ödeyen kişiler, sponsor veya işveren tarafından kullanılması kararlaştırılmış ise bu hakların kullanımı emeklilik gelir planına dahil olunması halinde de devam eder. Katılımcıların devretmiş olduğu hakların kullanımını sonlandırması her zaman mümkündür.
Emeklilik yatırım fonlarının BEFAS üzerinden alım satımı
(1) Planlarda BEFAS’ta işlem gören başka şirketlerin kurucusu olduğu fonlara ilişkin 1 inci maddenin dördüncü fıkrasındaki hüküm uygulanmaz. Katılım emeklilik fonlarına ve planlarına ilişkin düzenlemelerdeki ilgili hükümler saklı kalmak kaydıyla, BEFAS’ta işlem gören fonların, bir bütün olarak otomatik katılım sistemi ve grup planları dâhil tüm emeklilik planlarına dâhil edildiği ve emeklilik planında açıkça tüm fon unvanlarına yer verilmeksizin “BEFAS Fonları” ibaresinin planlara eklendiği kabul edilir. Birikimini BEFAS üzerinden sunulan fonlara yönlendirmek isteyen katılımcılara fon seçimi, birikim tutarı veya oranı hususlarında herhangi bir kısıtlama konulmaz. BEFAS’ta işlem gören fonları tercih eden katılımcılar yönünden katılımcının içinde bulunduğu plana ilişkin ek faydalar aynı koşullarda devam eder. Şu kadar ki, fon işletim gider kesintisi iadesinin ek fayda olarak sunulduğu planlarda, BEFAS’ta işlem gören fonları tercih eden katılımcılar yönünden ilgili fona denk düşen iade uygulanmayabilir. Katılımcıların BEFAS’ta işlem gören fonları fon dağılım değişikliği yoluyla internet sitesi ve/veya mobil uygulama aracılığıyla seçebilmesi için şirketlerin gerekli altyapıyı kurmuş olması gerekmektedir. “BEFAS Fonları” kapsamında işlem yapmak isteyen katılımcılara, bu başlık altındaki fonlar alfabetik olarak sunulur.
(2) Unvanında katılım ibaresi geçip geçmediğine bakılmaksızın Borçlanma Araçları, Kira Sertifikaları, Standart, Değişken, Karma, Endeks, Fon Sepeti, Kıymetli Madenler, Hisse Senedi, Yaşam Döngüsü/Hedef fonları ile OKS Standart ve OKS Değişken fonlarının BEFAS’ta işlem görmesi zorunludur. Şirketlerin ve grup şirketinin kendi kurucusu olduğu fonların işlemlerini kendi katılımcıları için BEFAS üzerinden gerçekleştirmesi ihtiyaridir. Şirket, katılımcılarına bağlı bulunduğu planda sunmadığı fonları BEFAS üzerinden sunabilir. Şirketler tarafından OKS Standart ve OKS Değişken fonlar sadece otomatik katılım sistemindeki planlarda, diğer fonlar ise sadece otomatik katılım sistemi kapsamında bulunmayan planlarda sunulur.
(3) Grup fonları, unvanında “yabancı” ibaresi yer alan fonlar ile ikinci fıkrada zorunlu olduğu belirtilen türlere girmeyen fonlar ve emeklilik gelir planları BEFAS’a dâhil değildir.
(4) Fon kurucusu ve dağıtıcı şirketler arasındaki komisyon ücreti serbest anlaşmalarla belirlenebilir. Bununla birlikte; komisyon ücretine yönelik şirketler arasında herhangi bir anlaşma bulunmaması durumunda, fon paylarının satışını gerçekleştiren dağıtıcı şirkete ödenecek komisyon oranı (genel komisyon oranı), (fon işletim gideri kesintisi oranından fonu yöneten portföy yönetim şirketine ödenen ücret düşülmeksizin) ilgili fonun işletim gideri kesintisinin %70’idir.
(5) Şirket, fon dağılım değişikliği yapmak isteyen katılımcılara internet sitesi ve mobil uygulama üzerinden kendi fonlarının yanı sıra “BEFAS fonları” ibaresini ekleyerek başka şirketlerin fonlarını sunar ve BEFAS üzerinden başka şirketlerin fonlarını almak isteyen katılımcıların taleplerini, internet sitesi veya mobil uygulama üzerinden gerçekleştirmelerini sağlar. Sözleşmenin düzenlenmesi aşamasında ve otomatik katılım sistemindeki planların başlangıç döneminde “BEFAS fonları”nın sunulması ihtiyari olup, sonrasında katılımcıların BEFAS fonlarını tercih etme hakkı engellenemez.
(6) BEFAS üzerinden başka şirketlerin kurucusu olduğu fonları seçen ve/veya seçmek isteyen katılımcılar için fon alımını gerektiren her türlü işlemde (katkı payı tahsili, ek fayda ödemesi, fon dağılım değişikliği hakkının kullanılması, ceza ödemesi, vb.) ileri valörlü fonun tercih edilmesi durumunda nemalandırma işlemi yapılmaz.
BEFAS katılım fonlarının katılım emeklilik planlarına dâhil edilmesi
(1) Katılım Esasları Çerçevesinde Sigortacılık ve Bireysel Emeklilik Faaliyetlerine İlişkin Yönetmelik uyarınca oluşturulan katılım emeklilik planlarına (katılım emeklilik planları), BEFAS üzerinden sadece unvanında katılım ibaresi geçen fonlar (katılım fonları) sunulur. BEFAS’ta yer alan tüm katılım fonları plan sahibi şirketin danışma komitesi tarafından incelenir. İnceleme neticesinde, danışma komitesince:
(a) Uygun görülen katılım fonları “BEFAS Fonları” yerine “Şirketiniz Danışma Komitesince Uygun Görülen BEFAS Katılım Fonları” ibaresi ile katılım emeklilik planlarına dâhil edilir.
(b) Uygun görülmeyen her bir katılım fonu danışma komitesinin menfi görüş ve gerekçesi BEFAS Bilgilendirme Platformu’nda sadece Kurum ve şirketlerin erişimine açık olacak şekilde kayıt altına alınır. Söz konusu katılım fonları “Fon Kurucusu Şirketin Danışma Komitesince Uygun Görülen Diğer BEFAS Katılım Fonları” ibaresi ile katılım emeklilik planlarında yer alan katılımcılara gösterilir. Katılımcılar söz konusu fonları planlarına dâhil edebilir ve gerek duymaları halinde söz konusu fonlara dair Danışma Komitesi kararlarına dair detaylı bilgi için ilgili şirketle iletişime geçebilir.
Danışma komitesi, katılım fonlarını sürekli olarak incelemeye, içerik ve stratejisinde yapılması planlanan değişiklikleri BEFAS Bilgilendirme Platformu üzerinden takip etmeye devam eder.
(2) Plan sahibi şirketin danışma komitesi tarafından birinci fıkranın (a) bendi kapsamında uygun görülmüş bir katılım fonunun sonradan uygun görülmemesi durumunda, söz konusu fon anılan fıkranın (b) bendi kapsamına alınır ve ilgili fonları seçmiş katılımcılara konuyla ilgili bilgilendirme yapılır.
(3) Fonun; unvanından katılım ibaresinin çıkartılması, unvanında katılım ibaresi bulunmayan başka bir fon bünyesinde birleştirilmesi veya tasfiye edilmesi durumunda, ilgili fon katılım emeklilik planlarından tamamen çıkarılır ve katılım planı kapsamında bu fonu seçmiş katılımcılara bilgilendirme yapılarak fon değişikliği yapması veya plan değişikliği yapması talep edilir. Talebe ve talebin sonuçlandırılmasına ilişkin usul ve esaslar sözleşmede belirtilebilir. Bu kapsamda yapılan fon veya plan değişikliği talepleri için katılımcının fon dağılım veya plan değişikliği hakkı kullanılmış sayılmaz.
Emeklilik yatırım fonlarının BEFAS üzerinden alım satımına dair bilgilendirme yükümlülükleri
(1) BEFAS üzerinden başka şirketlerin kurucusu olduğu fonları seçmek isteyen katılımcılara sözleşmenin veya sertifikasının bulunduğu şirket tarafından aşağıdaki hususlarda bilgilendirme yapılarak onayı alınır.
(a) Birikiminin bir kısmını veya tamamını BEFAS’ta işlem gören fona veya fonlara yönlendirmiş katılımcılar için Sistem Yönetmeliği’nin 22/A maddesinin ikinci fıkrasında yer alan kontrol işleminin ilgili şirkette işlem yaptığı sözleşmesi veya sertifikası bakımından uygulanmayacağı, 22/A maddesinin üçüncü fıkrasında yer alan iade işleminde ise BEFAS üzerinden alınan diğer şirketlere ait fonlar üzerinden yapılan kesintilerin dâhil edilmeyeceği ve sadece katılımcının işlem yaptığı sözleşmesinin veya sertifikasının bulunduğu şirketin fonları dâhil edilerek iade işleminin yapılacağı,
(b) BEFAS üzerinden sunulan fonlara dair bilgilendirmenin BEFAS Bilgilendirme Platformu üzerinden sağlanacağı,
(c) BEFAS üzerinde sunulan fonlara dair detaylı bilgileri BEFAS Bilgilendirme Platformu aracılığıyla öğrenebileceği,
(ç) 10 uncu maddenin altıncı fıkrasında bahsedilen nemalandırma işleminin yapılmayacağı.
(2) Sistem Yönetmeliğinin 23 üncü maddesi kapsamında, katılımcıların fon tercihlerini bilinçli bir şekilde yapabilmesini teminen fonlara ilişkin yatırım ve performans bilgilerine dair bilgilendirmeler, şirket adına BEFAS Bilgilendirme Platformu tarafından sağlanır. BEFAS’a fon sunan şirket talep etmesi halinde, kurucusu olduğu fonlara ilişkin bilgilendirmeleri ayrıca BEFAS Bilgilendirme Platformuna sunabilir. Bununla birlikte; şirketin kurucusu olduğu fonlara ilişkin kendi katılımcılarına yönelik bilgilendirme yapma yükümlülüğü devam eder.
(3) Şirketler, fonlara ilişkin fon işletim gider kesintisi ile fon toplam gider kesintisine ilişkin bilgileri BEFAS kapsamında başka şirketlerden fonlarını tercih edebilecek katılımcıların bilgilenmesini teminen BEFAS Bilgilendirme Platformuna sunar.
(4) Katılım fonunun içerik ve stratejisinde yapılması planlanan değişikliklerin diğer şirketlerin danışma komitelerince de takip edilebilmesi amacıyla kurucu şirket tarafından BEFAS Bilgilendirme Platformuna bilgi verilir.
Hediye sertifikaları
(1) İşveren grup emeklilik ve Kanunun ek 2 nci maddesi kapsamında kurulan sözleşmeler hariç olmak üzere, üçüncü kişilerce hediye amaçlı olarak katılımcıların sözleşmelerine ek katkı payı ödemesi yapılması durumunda, katılımcılar nezdinde uygulama birliği sağlanmasını teminen aşağıdaki işlemler takip edilir;
(a) Bu hizmeti vermek isteyen şirket, katılımcı adına internet sitesinde veya mobil uygulamada oluşturulan güvenli alanda katılımcının sözleşmesine özgü karekod veya benzeri araçlarla üretilen tanımlayıcı bilgiyi, katılımcının kendisinin veya varsa vasisinin/velisinin rızası ile üçüncü şahıslarla paylaşabilmesi amacıyla katılımcının erişimine sunar.
(b) Hediye amaçlı olarak ek katkı payı ödemesi yapacak üçüncü kişi, katılımcının sözleşmesine özgü üretilen tanımlayıcı bilgi vasıtasıyla şirketin ödeme sayfasına yönlendirilir. Bu sayfada asgari olarak, adına ek katkı payı ödemesi yapılacak sözleşme sahibinin ad ve soyad bilgilerine yer verilerek, ek katkı payı olarak ödenecek tutar ve hediye edenin ad ve soyad bilgileri ile iletişim bilgisi (telefon, e-posta vs.) talep edilir. Konuyla ilgili örnek ödeme ekranı şablonu Ek B.1’de yer almaktadır.
(c) Şirket, hediye edenin talebi olması halinde elektronik ve/veya basılı olarak üreteceği hediye sertifikasını hediye edene ve/veya katılımcıya iletir. Şirket, sertifika üretimi karşılığında hizmet bedeli talep edebilir.
(ç) Yapılan işlem neticesinde elektronik iletişim araçları ile katılımcıya bilgilendirme yapılır.
(2) Bu madde kapsamında katılımcıların sözleşmelerine ek katkı payı ödenmesinde Kurumun uygun görüşü alınarak farklı yöntemler kullanılabilir.
(3) Kurum, bu maddenin uygulanmasına yönelik işlemlerin merkezi olarak gerçekleştirilmesi amacıyla bir kuruluşu görevlendirebilir.
Ek faydanın kayda alınması ve uygulamaya konulması
(1) Katılımcılara sözleşme dâhilinde sağlanan her türlü ek fayda ile bunlara ilişkin uygulama esasları, EGM tarafından oluşturulan E-ekfayda’da kayıt altına alınır.
(2) Ek faydalar, aşağıda yer alan esaslar dâhilinde gerekli işlemler yapıldıktan sonra katılımcılara sunulabilir.
(a) Sisteme kayıt: Şirket, uygulamayı planladığı ek faydayı katılımcıları ek fayda hakkında bilgilendirme notunun bir örneği ile birlikte E-ekfayda’da kaydeder.
(b) Uygulamaya koyma: Şirket tarafından kayda alınan ek fayda ile bu ek faydanın sunulacağı plan, E-ekfayda üzerinden ilişkilendirilir. Birden fazla planda sunulması öngörülen ek faydaların, ilgili tüm planlarla ayrı ayrı ilişkilendirilmesi gerekir. Plan ile ilişkilendirilmeyen ek faydalar, kayda alınmış olsalar dahi uygulamaya konulamaz. Ek fayda en erken, sunulacağı plan ile ilişkilendirmesinin yapıldığı gün itibarıyla uygulamaya konulabilir.
(3) Mal veya hizmet sunumlarında sağlanan indirimin maliyetinin şirketin iş ortakları (banka, sigorta şirketi, kredi kartı şirketi veya diğer iş ortakları) tarafından karşılanması halinde, bu uygulamaların ek fayda olarak kayda alınması zorunlu değildir.
(4) OKS kapsamında, çalışanlara şirket tarafından sunulan planlarda ek fayda sunulabilir.
Ek fayda uygulaması ve kampanyalar
(1) Ek faydalar, şirket tarafından E-ekfayda’da kayda alınan katılımcıları ek fayda hakkında bilgilendirme metninde yer alan koşulları sağlayan tüm katılımcılara sunulur.
(2) Ek fayda uygulaması, ek faydanın geçerli olacağı süre belirlenerek süreli veya süresiz olarak yapılabilir. Ek fayda uygulamasının süreli olarak belirlendiği durumlarda, süre bitiminde uygulama kendiliğinden sona ermiş sayılır. Süresi sona eren ek faydalar, 14 üncü maddenin ikinci fıkrasındaki adımlar takip edilerek yeniden uygulamaya konabilir.
(3) Parasal nitelikteki ek faydanın katılımcının bireysel emeklilik hesabına eklenmesi halinde, eklenen tutar bilahare katılımcının bireysel emeklilik hesabındaki birikiminden indirilemez. Bu bağlamda, ek faydaya hak kazanma şartlarının ortadan kalkması halinde, bireysel emeklilik hesabına bu şekilde eklenen tutarlar, sözleşmenin ilgili hükümleri çerçevesinde katılımcıdan ayrıca tahsil edilebilir.
(4) Katılımcıları şirketler arası sözleşme aktarımına yönlendiren veya teşvik eden ek faydalar sunulamaz ve bu kapsamda kampanyalar düzenlenemez.
(5) Sistemin uzun vadeli olduğu algısını bozacak veya ek faydaları öne çıkaracak ve katılımcıların karar alma sürecini bozucu etki yapacak şekilde ek fayda kampanyaları düzenlenemez.
(6) Ek faydalara ilişkin uygulama esasları, okunaklı ve kolay anlaşılır bir metin şeklinde hazırlanarak ek faydadan yararlanan katılımcılara ve varsa sponsorlara ya da işverenlere verilir. Ek fayda metninde, ek faydanın niteliği, ek faydaya hak kazanma şartları ve ödeme/faydalanma zamanı, varsa hesaplamaların ne şekilde yapılacağı, uygulamanın geçerli olacağı süre, artık sürelere ilişkin uygulama esasları, hak kazanma şartlarının ortadan kalkma durumları ve sonuçları ile katılımcıların bilgi sahibi olmasında gerek ve fayda görülen diğer uygulama esaslarına ilişkin hususlara yer verilir. Ek fayda metni, yeni sözleşme yapacak ilgisine göre katılımcıya, sponsora veya işverene ilgisine göre teklif formu, sertifika veya sözleşme ile birlikte; mevcut katılımcı ve varsa sponsora veya işverene ise ek faydanın planla ilişkilendirilmesini takip eden en geç beşinci iş gününün sonuna kadar posta veya elektronik iletişim araçları ile iletilir.
Ek faydalarda sonradan yapılacak değişiklikler ve iptaller
(1) Ek fayda uygulamasındaki değişiklikler, 14 üncü maddede yer alan süreç izlenerek, değişikliklerin izlenebileceği revize edilmiş katılımcı metninin sistemde tanımlanmasıyla yapılır.
(2) Uygulanmakta olan ek faydaların yeni bir planda sunulmasına karar verilmesi halinde şirket, plan ilişkilendirme işlemini E-ekfayda üzerinden gerçekleştirir.
(3) Mevcut katılımcılara sunulan ve devam eden ek faydalarda, sadece katılımcıların lehine olan değişiklikler yapılabilir. Yapılan değişikliklere ilişkin olarak katılımcılara hesap bildirim cetvelinin ekinde veya elektronik iletişim araçlarıyla bilgi verilir.
(4) Ek fayda uygulaması, şirketin talebi üzerine EGM tarafından iptal edilebilir. Süresiz olarak belirlenmiş ek fayda uygulamasının iptal edilmesi halinde, hâlihazırda ek fayda uygulamasının ilişkili olduğu planlara dâhil bulunan mevcut katılımcılara ilgili ek fayda uygulanmaya devam eder. Ancak, teklif formunda şirketin ek faydayı değiştirmesine ve iptal etmesine ilişkin hususların açıkça ve okunaklı bir şekilde belirtilmesi koşuluyla, şirketin ek faydayı değiştirme ve iptal etme hakkı saklıdır.
(5) Kurum, ek faydanın uygulamaya konulmasından önce veya denetim ya da kontroller sonucunda gerek görülmesi halinde ek faydada değişiklik yapılmasını veya ek faydanın iptal edilmesini talep edilebilir.
Emeklilik ürünüyle birlikte sigortacılık ürünlerinin sunulması
(1) Emeklilik ürününün pazarlama ve satışında, katılımcılara çeşitli sigorta ürünlerine ilişkin bilgi verilmek suretiyle tanıtım yapılması mümkündür. Diğer taraftan, sigorta teminatları, sözleşmenin kurulması ile doğrudan ilişkilendirilemez, sözleşmenin parçası olarak sunulamaz ve bunlarla ilgili hususlara teklif formunda yer verilemez.
(2) Ücreti katılımcıya yansıtılmayan asistans hizmetleri ve diğer benzeri sigorta teminatları ile işsizlik, maluliyet ve benzeri durumlarda katkı payı ödemelerini belli bir süre boyunca katılımcı adına yapmayı öngören destek teminatlarına ek fayda kapsamında planlarda yer verilebilir.
BÖLÜM C: AKTARIMA İLİŞKİN HUSUSLAR
Bu bölümde aktarıma ilişkin uygulama usul ve esaslar açıklanmaktadır.
Aktarım işlemleri
(1) Sistem Yönetmeliğinin;
(a) 12 nci maddesi kapsamında ilgisine göre katılımcı, işveren veya sponsor,
(b) 19 uncu maddesi kapsamında katılımcı,
(c) 22/H maddesi kapsamında çalışan,
(ç) 22/M maddesi kapsamında işveren,
aktarım talebinde bulunabilir.
(2) Birinci fıkranın (a) ve (ç) bentleri kapsamında yapılacak aktarım işlemleri birikimin ve varsa Devlet katkısı hesabında bulunan tutarın yeni bir sözleşmeye veya sertifikaya aktarımını; (b) bendi kapsamında yapılacak aktarım işlemleri birikimin mevcut ya da yeni bir sözleşmeye aktarımını; (c) bendi kapsamında yapılacak aktarım işlemi birikimin ve varsa Devlet katkısı hesabındaki tutarın daha önce açılmış olan başka bir sertifikaya aktarımını kapsar.
Aktarım Platformu ve yürürlükteki sertifikaların sorgulanması
(1) EGM, aktarım işlemlerinin elektronik ortamda gerçekleştirilebilmesini teminen bir aktarım platformu kurar. Aktarım platformunun işleyişine ilişkin usul ve esaslar Kurumun uygun görüşü alınarak EGM tarafından hazırlanan Kılavuz ile belirlenir.
(2) 1 nci maddenin birinci fıkrasının (c) bendi kapsamında gerçekleştirilecek olan aktarım işlemlerinde, çalışan, tüm sertifikalarını T.C. Kimlik numarası ile EGM tarafından sağlanan web servis aracılığıyla sertifikasının bulunduğu şirket üzerinden sorgulayabilir.
(3) Bir işyerinde işe yeni başlayan çalışanın sistemde başka sertifikalarının bulunup bulunmadığına ilişkin kontrol, şirket tarafından EGM’nin sağladığı web servis üzerinden yapılır. Şirket, sistemde daha önce sertifikası bulunan ve işe yeni başlayan tüm çalışanların bilgisini işverene bildirir ve ilgili çalışanlar için sertifika açar.
İşveren grup emeklilik sertifikalarında aktarım
(1) 1 nci maddenin birinci fıkrasının (b) bendi kapsamında gerçekleştirilecek olan aktarım işlemlerinde, katılımcının, birikimin tamamına hak kazanması için belirlenmiş süre tamamlandıktan sonra veya hak kazanma süresi tanımlanmamış ise herhangi bir zamanda, katılımcının hesabındaki birikimlerin tamamı katılımcının aynı veya başka bir şirkette yürürlükte olan veya yeni düzenlenen otomatik katılım sertifikaları hariç olmak üzere gruba bağlı bireysel emeklilik sözleşmesine veya bireysel emeklilik sözleşmesine transfer yoluyla aktarılabilir.
(2) Katılımcının, birikimin tamamına hak kazanması için belirlenmiş süre tamamlanmadan önce herhangi bir zamanda, Sistem Yönetmeliğinin 18 inci maddesine göre hesabında bulunan birikimden hak ettiği tutar, katılımcının aynı veya başka bir şirkette yürürlükte olan veya yeni düzenlenen otomatik katılım sertifikaları hariç olmak üzere gruba bağlı bireysel emeklilik sözleşmesine veya bireysel emeklilik sözleşmesine transfer yoluyla aktarılabilir.
(3) Katılımcının işten ayrılması durumunda, hesabında bulunan birikimden Sistem Yönetmeliğinin 18 inci maddesine göre hak ettiği tutar, katılımcının aynı veya başka bir şirkette yürürlükte olan veya yeni düzenlenen otomatik katılım sertifikaları hariç olmak üzere gruba bağlı bireysel emeklilik sözleşmesine veya bireysel emeklilik sözleşmesine transfer yoluyla aktarılabilir.
(4) Birinci fıkra kapsamında birikimlerin aktarılması durumunda, mevcut sertifika sonlandırılmaz ve işveren veya sponsor katkı payı ödemeye devam edebilir. İşveren veya sponsor tarafından katkı payı ödemesine devam edilmesi durumunda, katılımcı aktarım tarihinden bir sene sonra işveren grup emeklilik sertifikasındaki birikimlerini tekrar aktarabilir.
(5) İkinci fıkra kapsamında birikimlerin aktarılması durumunda, mevcut sertifika sonlandırılır ve katılımcı sona erdirilen sertifika bakımından hak kazanma süresine ilişkin haklarını kaybeder. İşveren veya sponsor isterse işveren grup emeklilik sözleşmesine bağlı yeni bir sertifika açabilir.
(6) Birikimin transfer yoluyla aktarımı işlemlerinde 4 üncü madde hükümleri esas alınır.
(7) Sistem Yönetmeliğinin 13 üncü maddesi uyarınca, hak kazanma süresinden bağımsız olarak, katılımcı istediği zaman işveren grup emeklilik sertifikasını sonlandırılarak birikimlerinin kendisine ödenmesini talep edebilir. Katılımcı sona erdirilen sertifika bakımından hak kazanma süresine ilişkin haklarını kaybeder. Bu durumda, işveren veya sponsor isterse işveren grup emeklilik sözleşmesine bağlı yeni bir sertifika açabilir.
(8) Bu madde kapsamında transfer yoluyla bireysel veya gruba bağlı bireysel emeklilik sözleşmesine yapılan aktarımlar, transfer yoluyla üzerine aktarım yapılan sözleşmenin aktarıma konu olabilmesi için tamamlanması gereken (ilgisine göre bir veya iki yıllık) bekleme süresinde bir değişikliğe neden olmaz.
Aktarım işlemlerinin gerçekleştirilmesi
(1) 1 nci maddenin birinci fıkrasının (a), (b) ve (ç) bentleri kapsamında yapılacak aktarım işlemlerinde aşağıdaki adımlar izlenir;
(i) Aktarım talebi, ilgisine göre katılımcı, işveren veya sponsor tarafından aktarım yapacak şirkete iletilir.
(ii) Talebi alan şirket, hesap bildirim cetvelini ve aktarım bilgi (Ek C.1) ve talep (Ek C.2) formunu talep sahibine elektronik iletişim araçları ile beş iş günü içinde gönderir ve kurumsal internet sitesinde oluşturduğu güvenli sayfadan talep sahibinin gerekli bilgi ve belgeleri temin etmesi için gerekli altyapıyı oluşturur.
(iii) Talep sahibi, ilgili belgeler ile birlikte aktarım yapılacak şirkete posta veya elektronik iletişim araçları ile başvuru yapar.
(iv) Aktarım yapılacak şirket, aktarım talebini uygun bulması halinde, talep sahibine bir plan önerir ve planda yer alan kesintiler başta olmak üzere, aktarım kararını etkileyebilecek hususlara ilişkin temel bilgileri verir. Bu kapsamda, yapılacak olan bilgilendirme elektronik iletişim araçları ile de yapılabilir. Teklif edilen planın talep sahibi tarafından tercih edilmesi durumunda, aktarım işlemi için düzenlenmiş belgeler talep sahibince imzalanır veya elektronik iletişim araçları ile onaylanır.
(2) 1 nci maddenin birinci fıkrasının (c) bendi kapsamında yapılacak aktarım işlemlerinde aşağıdaki adımlar izlenir;
(i) Çalışanın işten ayrılma bildirimi, işveren tarafından işten ayrılma tarihi ile birlikte posta veya elektronik iletişim araçları ile ücret ödeme gününü takip eden beş iş günü içinde şirkete iletilir. Bu bildirim, işten ayrılma tarihini gösteren belgenin de iletilmesi şartıyla çalışan tarafından da aynı yöntemlerle yapılabilir.
(ii) Şirket, çalışan veya işveren tarafından işten ayrılma bildiriminin yapıldığı tarihi müteakip on iş günü içinde;
(a) Sertifikaya dışardan kendi belirlediği tutarda katkı payı ödemeye devam edebileceği,
(b) EGM tarafından sağlanan web servis üzerinden şirket aracılığıyla sistemdeki sertifikalarına ilişkin sorgulama yaparak, birikimini ve varsa Devlet katkısı hesabında bulunan tutarları sistemde açılmış olan başka bir sertifikasına aktarabileceği ve bu aktarım talebini aktarım yapılacak sertifikanın bulunduğu şirkete iletmesi gerektiği,
(c) Yeni işyerinde Kanunun ek 2 nci maddesi kapsamında sunulan bir plan bulunması halinde, birikimini ve varsa Devlet katkısı hesabında bulunan tutarları yeni işyerinde açılan sertifikasına aktarabileceği ve bu aktarım talebini aktarım yapılacak sertifikanın bulunduğu şirkete iletmesi gerektiği,
(ç) Sertifikasını sonlandırabileceği,
(d) İşten ayrılma bildiriminin iletildiği tarihi izleyen ayın sonuna kadar herhangi bir talepte bulunmaz ise, sertifikasının askıya alınacağı
hususlarında posta veya elektronik iletişim araçlarıyla çalışana bildirimde bulunur.
(iii) Çalışan, birikiminin ve varsa Devlet katkısı hesabında bulunan tutarların, yürürlükteki veya yeni açılan sertifikalarından birine aktarılması yönündeki talebini aktarım yapılacak şirkete iletir. Talebi alan şirket, aktarım talep formunu çalışana gönderir. Aktarım talep formu çalışan tarafından imzalanır veya elektronik iletişim araçlarıyla onaylanır.
(3) Birinci veya ikinci fıkra hükümleri kapsamında, talep sahibi imzaladığı veya onayladığı belgeleri aktarım yapılacak şirkete iletir. Usulüne uygun düzenlenmeyen belgeler kapsamındaki aktarım talepleri işleme alınmaz.
(4) Aktarım yapılacak şirket, en geç talebin kendisine ulaştığı tarihi takip eden iş günü, aktarım bilgisini 2 nci maddede yer alan Kılavuza uygun şekilde Aktarım Platformuna kaydederek aktarım sürecini başlatır. Bu tarihten itibaren dokuz iş günü içinde, 1 nci maddenin birinci fıkrasının (a) ve (b) bendi kapsamında katılımcının, (c) ve (ç) bendi kapsamında ise çalışanın birikimi ve varsa Devlet katkısı hesabında bulunan tutar, aktarım yapılacak şirkete aktarılır. Aktarım süreci kesinleştikten sonra iletilen ayrılma talepleri, aktarım yapılan şirket nezdinde gerçekleştirilir. Katılımcının veya çalışanın hesabına henüz intikal etmemiş Devlet katkısı bulunması halinde, bu tutarlara ilişkin olarak bireysel emeklilik sisteminde Devlet katkısı hakkındaki mevzuat hükümleri uygulanır. Katılımcının bireysel emeklilik hesabına, çalışanın ise sertifikasına ve Devlet katkısı hesabına ilişkin tüm veriler eş zamanlı olarak Aktarım Platformu üzerinden aktarım yapılacak şirkete iletilir. Gerekli bilgilerin ve tutarın şirketler arası eksiksiz ve uygun şekilde aktarılamamasından doğan katılımcı veya çalışan zararları ilgisine göre, aktarım yapan veya aktarım yapılan şirket tarafından karşılanır. Şirket, satışı yapılacak fonların nakde dönüştürülme sürelerini dikkate alarak aktarım işlemini süresi içinde tamamlamak üzere gerekli tedbirleri alır.
(5) Aktarım yapılan şirketteki sözleşme veya sertifika, birikimin veya Devlet katkısı hesabındaki tutarın aktarıldığı tarihte yürürlüğe girer. Devlet katkısı tutarı dâhil birikimin bulunmaması halinde ise bu sözleşme veya sertifika aktarım sonrasında ilk katkı payı veya Devlet katkısının şirket hesaplarına nakden intikal ettiği tarihte yürürlüğe girer. Sözleşmenin yürürlüğe girmesini müteakip on iş günü içinde yeni sözleşme katılımcının veya varsa sponsorun veya işverenin tercihi doğrultusunda posta veya elektronik iletişim araçları ile iletilir. Yeni sözleşme için giriş aidatı alınmaz. Sertifikanın yürürlüğe girmesi halinde ise çalışana, “Şirketlerce Sunulan Bilgi, Belge ve Formlar” başlıklı A Bölümünün 3 üncü maddesinin birinci fıkrası kapsamında bilgilendirme yapılır.
(6) Katılımcının veya çalışanın bireysel emeklilik sistemine giriş tarihinden kaynaklanan süreye ilişkin hakları ile varsa hak kazanma sürelerine ilişkin hakları aktarım yapılan şirkette aynen korunur.
(7) 1 nci maddenin birinci fıkrasının (a), (b) ve (ç) bendi kapsamında yapılan aktarımlarda, aktarım ile gelen tutar, şirket hesaplarına intikalini takip eden iki iş günü içerisinde yatırıma yönlendirilir. 1 nci maddenin birinci fıkrasının (c) bendi kapsamında yapılan aktarımlarda ise aktarım ile gelen tutar, aktarım yapılan plandaki mevcut fon dağılımı göz önünde bulundurularak, şirket hesaplarına intikalini takip eden iki iş günü içerisinde yatırıma yönlendirilir ve bu işlem gerçekleştirildikten sonra, aktarılan plandaki sisteme giriş tarihinden kaynaklanan süre göz önünde bulundurularak, Sistem Yönetmeliğinin 22/İ maddesinde yer alan esaslara uygun olarak fon dağılımı değişikliği yapılabilir.
Aktarıma ilişkin şart ve kısıtlar
(1) 1 nci maddenin birinci fıkrasının (ç) bendi kapsamında yapılacak olan aktarımlarda, bir şirketle, başka şirketten aktarımla düzenlenenler hariç, akdedilmiş bir sözleşme kapsamındaki birikimin ve Devlet katkısı tutarına ilişkin veriler dâhil Devlet katkısı hesabına ilişkin tüm verilerin başka bir şirkete aktarılabilmesi için sözleşmenin, imzalandığı tarihten itibaren en az iki yıl süreyle şirkette kalmış olması gerekir. Başka şirketten aktarımla düzenlenmiş sözleşmenin tekrar aktarıma konu olabilmesi için ise ilgili şirkette en az bir yıl kalması gerekir. İşveren grup emeklilik sözleşmeleri ile 1 nci maddenin birinci fıkrasının (ç) bendi kapsamında gerçekleştirilecek aktarımlarda her bir katılımcı veya çalışan için bu süre ayrıca aranmaz.
(2) Aktarım işlemine ilişkin süreçte, talep sahibinin doğru bilgilendirildiği ve bilinçli tercih yaptığı hususlarını teyit etmek amacıyla EGM tarafından kontrol aramaları yapılabilir. Aramaların sonuçları, EGM tarafından Kuruma raporlanır.
(3) Aktarım hakkı, şirketler tarafından büyüme ve piyasa payını artırma için sistematik bir araç olarak kullanılamaz, pazarlama ve satış faaliyetlerinde hedef konusu yapılamaz ve bireysel emeklilik aracılarının faaliyetlerinde performans ölçütü olarak kullanılamaz. Bu kapsamda;
(a) Aktarım ile gelen sözleşmeler ve birikim tutarları dikkate alınarak bireysel emeklilik aracılarına komisyon ödemesi yapılamaz,
(b) Aktarım ile gelen sözleşmeler ve birikim tutarları, bireysel emeklilik aracılarının hedef gerçekleştirme veya komisyon hak etme kriterine veya kotasına hiçbir şekilde dâhil edilemez,
(c) Aktarım ile gelen sözleşmeler ve birikim tutarları, dağıtım kanalları tarafından düzenlenenler de dâhil hiçbir yarışma veya kampanyaya dâhil edilemez,
(ç) Aktarımı müteakip katılımcılar tarafından yapılan ödemeler dikkate alınarak bireysel emeklilik aracılarına komisyon, bonus veya her ne ad altında olursa olsun ödül verilemez; bu ödemeler, hedef gerçekleştirme veya komisyon hak etme kotasına dâhil edilemez.
BÖLÜM D: EMEKLİLİK VE HESAP BİRLEŞTİRME İŞLEMLERİ
Bu bölümde emekliliği yaklaşan katılımcının yatırım tercihinin yönlendirilmesine, emekliliğe hak kazanan ve bu hakkını kullanmak isteyen katılımcıların emeklilik seçeneklerine, emeklilik işlemlerine ve bu kapsamda yapılacak bilgilendirmelere ilişkin usul ve esaslar açıklanmaktadır.
Emekliliği yaklaşan katılımcının yatırım tercihinin yönlendirilmesi
(1) Şirket, emekliliği yaklaşan katılımcının birikiminin mali piyasalardaki risklerden daha az etkilenmesini sağlamak amacıyla düşük risk düzeyine sahip fonlara geçişi ile ilgili değerlendirme yapmasını sağlamak üzere, fon tercih ve fon dağılım değişikliği hakkını portföy yönetim şirketine devreden katılımcılar hariç diğer katılımcılara emekliliğe hak kazanılmadan iki yıl önce Sistem Yönetmeliğinin 23 üncü maddesi kapsamında öneride bulunur.
(2) Yapılacak öneride asgari olarak; önerinin yapılma nedenleri, hâlihazırda seçilmiş emeklilik yatırım fonları ve bunlara ilişkin risk profili kapsamında katılımcının daha az risk içeren emeklilik yatırım fonlarına geçiş yapmasının, birikiminin mali piyasalardaki risklerden daha az etkilenmesini sağlayacağı hususları hakkında ve katılımcının daha az yatırım riski içeren emeklilik yatırım fonlarına geçiş için yapması gerekenler konusunda bilgi verilir.
Emeklilik seçenekleri ve hesap birleştirme işlemleri
(1) Emeklilik ve hesap birleştirme işlemleri bu maddede yer alan usul ve esaslar dâhilinde yapılır.
(2) Şirket, katılımcının emeklilik hakkını kullanmak üzere yaptığı başvuruyu takiben, kendi kayıtları ve Sistem Yönetmeliğinin 16 ncı maddesinin sekizinci fıkrasında belirtilen durumda EGM’den temin edeceği bilgileri değerlendirerek, katılımcının emekliliğe hak kazanma şartlarını yerine getirip getirmediğini kontrol eder.
(3) Katılımcının emekliliğe hak kazanma şartlarını sağladığının tespiti halinde şirket, Sistem Yönetmeliğinin 16 ncı maddesi uyarınca, emeklilik bilgi ve talep formu (Ek D.1) ile hesap bildirim cetvelini posta veya elektronik iletişim araçları ile katılımcıya gönderir. Şirket, emeklilik seçenekleri hakkında katılımcıyı bilgilendirmek amacıyla ek bilgiler, projeksiyonlar ve değerlendirmeler de gönderebilir. Ayrıca şirket, emeklilik bilgi ve talep formu ile hesap bildirim cetvelinin şirketin kurumsal internet sitesinde katılımcı adına oluşturulan güvenli sayfadan temin edilebilmesi için gerekli altyapıyı oluşturur.
(4) Emeklilik bilgi formunda, sistemde devam etme ve emekli olma seçeneklerine ilişkin açıklayıcı bilgiler ile örnek mali projeksiyonlar yer alır. Emeklilik bilgi formunda ayrıca, katılımcının birden fazla sözleşmesi olması durumunda emeklilik hakkını kazandığı sözleşmesini tercih ettiği aynı veya farklı şirketteki diğer sözleşmelerine ilişkin hesapları ile birleştirmek suretiyle emeklilik hakkını kullanabileceği, bireysel emeklilik sistemindeki diğer sözleşmelerine ilişkin bilgilere e-Devlet kapısı üzerinden erişilebileceği, birleştirilmesini tercih ettiği sözleşmelere ilişkin hesaplarını emeklilik talep formunda belirtmesi gerektiği, hesaplarını birleştirmek suretiyle emeklilik hakkını kullanmayı tercih eden katılımcılar için emeklilik işleminin hesap birleştirme işlemi tamamlandıktan sonra gerçekleştirileceği ve katılımcının hesap birleştirme işlemi yapılan sözleşmeler bakımından bireysel emeklilik sistemine giriş tarihinden kaynaklanan süreye ilişkin haklarını kaybedeceği hususları belirtilir.
(5) Bireysel veya gruba bağlı bireysel emeklilik sözleşmesine bağlı olan bir hesap, işveren grup emeklilik sözleşmesine bağlı olan bir hesapla birleştirilemez. İşveren grup emeklilik sözleşmesine bağlı olan hesaplar birleşmeye konu edilemez.
(6) OKS kapsamında kurulmuş olan gruba bağlı bireysel emeklilik sözleşmesine istinaden açılan otomatik katılım sertifikasına bağlı olan bir hesap, bireysel veya diğer gruba bağlı bireysel emeklilik sözleşmesine bağlı olan bir hesapla birleştirilemez.
(7) Sistem Yönetmeliğinin 19 uncu maddesine göre hak kazanılan birikimlerin bireysel veya gruba bağlı bireysel emeklilik sözleşmesine aktarımı ile Sistem Yönetmeliğinin 22/H maddesine göre otomatik katılım sertifikasındaki birikimlerin başka bir sertifikaya aktarımı hesap birleştirme olarak kabul edilmez.
(8) Şirket, emeklilik seçenekleri konusunda bilgilendirdiği katılımcının posta veya elektronik iletişim araçları ile şirkete ilettiği emeklilik talep formunda yer alan tercihi doğrultusunda işlem yapar. Katılımcı tarafından iletilen emeklilik talep formunda eksiklik ya da hata tespit edilmesi durumunda şirket iki iş günü içinde katılımcıya posta veya elektronik iletişim araçları ile ulaşarak emeklilik talep formunun tekrar gönderilmesini talep eder. Emekliliğe hak kazanan ve bu hakkı kullanarak bireysel emeklilik hesabındaki birikimini ve Devlet katkısı hesabındaki tutarı almak isteyen katılımcı, toplu para, programlı geri ödeme ya da yıllık gelir sigortası seçeneklerinden birini tercih eder veya hesabındaki tutarı belirtilen seçenekler arasında paylaştırabilir. Katılımcı, bu seçeneklerin yanı sıra emeklilik kararını erteleme hakkına da sahiptir.
(9) Emeklilik hakkını kullanmak isteyen katılımcının hesap birleştirme talebinde bulunduğu şirketin, katılımcının sözleşmelerinin bulunduğu diğer şirketlere hesap birleştirme işlemi için başvurmasını müteakip, katılımcının birikiminin ve Devlet katkısı hesabındaki tutarların hesap birleştirme işlemlerini gerçekleştirmek üzere başvuruda bulunan şirkete nakden aktarılması halinde katılımcının emeklilik hakkı kullanım talebinden vazgeçmesi mümkün değildir.
(10) Tercih ettiği sözleşmelerine ilişkin hesaplarını birleştirerek emeklilik hakkını kullanan katılımcının, diğer şirketlerdeki sözleşmelerine ilişkin hesaplarındaki birikiminin ve Devlet katkısı hesabındaki tutarların tamamının emeklilik hakkını kullanmak üzere başvurulan şirkete nakden intikal ettiği tarih, hesap birleştirme işlemlerinin tamamlandığı tarih olarak kabul edilir.
(11) Birden fazla sözleşmesi olan katılımcının emeklilik hakkını kazandığı sözleşmesini, aynı şirkette veya farklı şirketler nezdinde bulunan diğer sözleşmelerine ait hesaplar ile birleştirmek suretiyle emeklilik hakkını kullanmayı tercih etmesi durumunda, katılımcı, hesap birleştirme işlemi yapılan sözleşmeleri bakımından bireysel emeklilik sistemine giriş tarihinden kaynaklanan süreye ilişkin haklarını kaybeder. Dolayısıyla, hesap birleştirmeye dâhil edilmeyerek, yürürlükte kalan sözleşmeler için Devlet katkısı hak edişi, stopaj, emeklilik ve benzeri tüm süre hesaplamalarında her bir sözleşmenin kendi yürürlük tarihi esas alınır.
Programlı geri ödeme
(1) Emeklilik hakkını kullanan ve bireysel emeklilik sisteminde kalarak birikimlerini programlı geri ödeme şeklinde almayı tercih eden bir katılımcının sözleşmesi, plan değişikliği yoluyla tadil edilerek emeklilik gelir sözleşmesine dönüştürülür ve katılımcı emeklilik gelir planına dâhil edilir. Katılımcıya, emeklilik gelir planına dâhil edilmeden önce, asgari içeriği emeklilik gelir planı bilgi metninde (Ek D.2) belirtilen hususlarda bilgi verilir. Katılımcının, içinde bulunulan sözleşme yılında tüm plan değişikliği haklarını kullanmış olması birikimlerini emeklilik gelir planına aktarmasını engellemez.
(2) Şirket tarafından sunulacak programlı geri ödeme teklifinde katılımcının yaşı, birikim tutarı, varsa diğer gelir ve giderleri ile ödeme dönemi, ödeme tutarı ve ödeme süresi konularındaki tercihleri dikkate alınır.
(3) Programlı geri ödeme tercihi kapsamında;
(a) Programlı geri ödeme teklifinde, ödeme dönemi boyunca gerçekleştirilecek ödeme tutarları başlangıçta belirlenebilir veya bu tutarların her yıl katılımcının hesabındaki birikime göre yeniden belirlenmesi öngörülebilir.
(b) Programlı geri ödeme kapsamında, katılımcıya ara ödeme yapılması öngörülebilir. Ara ödeme yapılabilecek durumlar ile ara ödemelerin azami tutarı veya oranı emeklilik gelir planında belirtilir.
(c) Programlı geri ödeme kapsamında katılımcıya ödenecek tutarlar sabit, azalan veya artan şekilde yahut belli bir endekse veya fon pay adedine bağlı olarak belirlenebilir. Buna ilişkin uygulama esasları emeklilik gelir planında belirtilir.
Yıllık gelir sigortası
(1) Şirket, sunduğu yıllık gelir sigortası ürününü almak isteyen katılımcıya asgari içeriği yıllık gelir sigortası bilgi metninde (Ek D.3) yer alan hususlarda bilgi verir. Katılımcının başka bir emeklilik şirketi veya sigorta şirketi ile yıllık gelir sigortası sözleşmesi akdettiği ve birikimlerinin bu şirkete aktarılmasını talep ettiği durumlarda şirket, katılımcının T.C. kimlik numarası dâhil kimlik bilgileri ile iletişim bilgilerini ilgili emeklilik şirketi veya sigorta şirketine iletir.
(2) Emeklilik hakkını kullanmak isteyen katılımcıların emeklilik seçenekleri konusunda bilgilendirilmesini teminen EGM tarafından “Şirketlerce Sunulan Bilgi, Belge ve Formlar” başlıklı A Bölümünün 6 ncı maddesi kapsamında sunulan internet adresinde, ürün sahibi şirketin talebi olması halinde, satışa sunulan yıllık gelir sigortası ürünlerinin listesine yer verilebilir.
BÖLÜM E: AYRILMA, ALACAĞIN DEVRİ VE KISMEN ÖDEMEYE İLİŞKİN HUSUSLAR
Bu bölümde, sistemden ayrılma ile bağlantılı bazı konular, Sistem Yönetmeliğinin “Alacağın devri” başlıklı 26/C maddesine ilişkin esas ve usuller ile Kısmen Ödeme Yönetmeliğinin uygulanmasına yönelik evlilik, konut alımı ve doğal afet hallerine dair usul ve esaslar açıklanmaktadır.
Maluliyet sebebiyle sistemden çıkış
(1) Maluliyet hali dolayısıyla sistemden ayrılma işleminin gerçekleşmesi için, katılımcının, Sistem Yönetmeliğinin 15 inci maddesinin dördüncü fıkrası kapsamında ibraz ettiği maluliyet halini gösterir belgenin başvuru anında geçerliliğinin devam etmesi gerekir.
Hak sahiplerince aranmayan paralar
(1) Sistem Yönetmeliğinin 26/A maddesi kapsamında hak sahiplerine ödenmesi gereken tutar, ödemeyi gerektiren tarihten itibaren en geç altı ay içinde şirketçe eski sözleşme ile ilişkili yeni bir hesap açılarak nemalandırılır. Hesap, ilgisine göre katılımcı, çalışan, sponsor veya işveren adına açılır.
(2) Ödemeyi gerektiren tarih;
(a) Cayma ve emeklilik talepleri için talep tarihini takip eden onuncu iş günü,
(b) Maluliyet ve vefat halleri dâhil sistemden ayrılma talepleri için talep tarihini veya katılımcının vefat ettiğinin şirketçe öğrenildiği tarihi takip eden yirminci iş günü,
(c) Cayma, emeklilik, maluliyet, vefat ve sistemden ayrılma işlemlerinin tamamlanmasından sonra gelen katkı payları ile Devlet katkısı tutarları ve zararların karşılanması kapsamında yapılan ödemeler için ödemenin gerçekleştiği tarihi takip eden beşinci iş günü,
kabul edilir.
(3) Hak sahiplerine ödenmesi gereken tutarın hak sahipleri adına açılan yeni hesaba nakden intikal ettiği tarih, yürürlük tarihi kabul edilir.
(4) Birinci fıkra kapsamında, hak sahiplerine ödenmesi gereken tutarın yatırıma yönlendirildiği fonlardan yapılacak kesinti dışında bir kesinti yapılamaz. Bu kesinti, eski sözleşmenin bağlı olduğu planda belirlenmiş orandır.
(5) Hak sahiplerine ödenmesi gereken tutarın yeni hesaba nakden intikal ettiği tarihten sonra eski sözleşme için gelen katkı payları, Devlet katkısı tutarları ile zararların karşılanması kapsamında yapılan ödemeler de yeni hesaba aktarılır.
(6) Sistem Yönetmeliğinin 26/A maddesinin dördüncü fıkrası kapsamında oluşturulan sorgulama alanında hak sahiplerince aranmayan paralar başlığı altında yeni hesaba nakden intikal eden tutar bilgisi ile bu tutarın son yatırım tercihi ile uyumlu standart ya da katılım standart fonlarda yatırıma yönlendirildiği bilgisi yer alır.
Alacağın devri süreci
(1) Sistem Yönetmeliğinin 26/C maddesi kapsamında, katılımcı Devlet katkısı hariç sözleşmelerinden kaynaklı alacağını asgari içeriği Ek E.3’te yer alan alacağın devri sözleşmesi yoluyla bankalara devredebilir.
(2) Alacağın devrine ilişkin tüm süreçler BESKİP aracılığıyla yürütülür. Alacağını devretmek isteyen katılımcının bankaya başvurusu esnasında banka, katılımcının, rızasını almak koşuluyla, tercihine göre talep ettiği kredi için alacağın devrine konu olabilecek yeterli tutar olup olmadığı bilgisi veya katılımcının devredilebilir toplam tutar bilgisini EGM’den sorgular. EGM, kredinin tahsisi için gerekli veri ve bilgileri bankaya iletir.
(3) Alacağın devri sözleşmesinin taraflarınca kurulduğu bilgisinin banka tarafından iletilmesini takiben EGM katılımcıya ait devredilecek tutarın Kurul tarafından belirlenen alacağın devri fonunda yatırıma yönlendirilmesi için ilgili şirketlere fon dağılım değişikliği talebini BESKİP üzerinden iletir.
(4) Banka, alacağın devri sözleşmesine konu kredi borcunun kapandığı veya alacağın devri sözleşmesinin farklı bir nedenle sona erdiği bilgisini, kredinin kapandığı tarihte BESKİP üzerinden EGM’ye iletir ve Sistem Yönetmeliğinin 26/C maddesinin beşinci fıkrasına göre işlem tesis edilir.
(5) Alacağını devreden katılımcının birbirini izleyen en az iki taksitinde temerrüde düşmesi durumunda, devralan bankanın ödenmeyen taksitlerin ödenmesi için devreden katılımcıya en az 30 gün süre vererek muacceliyet uyarısında bulunması zorunludur. Muacceliyet uyarısında belirlenen sürenin bitimine kadar devreden katılımcının ödemeyi yapmaması halinde kalan tüm taksitler muaccel hale gelir. Muacceliyet doğuran diğer hallerde ise muacceliyet tarihi ilgili mevzuat hükümleri uyarınca belirlenir. Bu durumda, Sistem Yönetmeliğinin 26/C maddesinin dördüncü fıkrasına göre işlem tesis edilir.
(6) Alacağını devreden katılımcının vefatına bağlı olarak bankanın kalan kredi borç tutarını şirketten talep etmesi halinde kalan borç tutarı alacağın devri fonundan karşılanır.
(7) Birden çok sözleşmeden kaynaklı alacakların devre konu olması ve beşinci ya da altıncı fıkrada bahsedilen hallerden birinin gerçekleşmesi durumunda kalan borç tutarı alacağın devri fonundan bankaya devredilmiş sayılır. Kalan bu borç tutarının karşılanması için sonlandırılacak sözleşmeler en yeni yürürlük tarihliden başlanarak belirlenir ve sonlandırılan sözleşmeye ait alacağın devri fonundan nakde dönen tutarın, kalan borç tutarını karşılaması durumunda bir sonraki tarihli sözleşme sonlandırılamaz.
(8) Banka, beşinci ve altıncı fıkrada bahsedilen hallerden birinin gerçekleşmesi durumunda, ödenmesi talep edilen kalan borç tutarını, bu tutarın yatırılacağı banka hesap numarası ile birlikte vefat hali hariç olmak üzere varsa kalan tutar için devredene ait banka hesap numarasını BESKİP üzerinden EGM’ye iletir. EGM bankanın talebini, yedinci fıkrada belirtilen usule uygun olarak belirlediği sözleşme veya sözleşmeler arasından öncelikle emeklilik hakkının kullanımı suretiyle bu sözleşme veya sözleşmelerin sonlandırılması için ilgili şirket ya da şirketlere BESKİP yoluyla iletir. Şirketlerce, bu sonlanma işlemi için ayrıca ayrılma talep formu veya emeklilik talep formu aranmaz.
Devredilebilecek sözleşme ve alacak tutarı
(1) Sistem Yönetmeliğinin 26/C maddesinin birinci fıkrası ve Kısmen Ödeme Yönetmeliğinin 5 inci maddesinin altıncı fıkrasında sayılan sözleşmelerin yanı sıra aktarım veya sonlanma işlemleri devam eden sözleşmeler ile bu Genelgenin “Türk Vatandaşlığının Kazanımına İlişkin Esas ve Usuller” başlıklı K Bölümündeki vatandaşlık planı kapsamında olan sözleşmeler ve emeklilik gelir planı kapsamında olan sözleşmeler devre konu olamaz. Aktarıma konu olan sözleşmeler, aktarım tarihinden itibaren altı ay geçmedikçe alacağın devrine konu edilemez.
(2) Alacağın devrine konu olabilecek tutarın belirlenmesinde, şirketlerin kredi vadesi boyunca sözleşmedeki birikimden indirim yoluyla tahsil edebilecekleri kesinti gelirleri dikkate alınır.
(3) Bankanın devralmak üzere ileteceği tutar, alacağın devri fon değerinde ortaya çıkabilecek değer kayıpları ile sözleşmedeki birikimlerin mevcut emeklilik yatırım fonlarından, alacağın devri fonuna geçiş aşaması tamamlanana kadar fon birim fiyatında oluşabilecek farklılıkları telafi etmek üzere kredi tutarının %20 fazlasını aşamaz.
Alacağın devrine ilişkin diğer hususlar
(1) Şirket, kendisine EGM aracılığıyla iletilen alacağın devri fon payları alım satım taleplerini yerine getirir. Bu fon payları başka bir yöntemle alım satıma konu edilemez. Devir işlemi katılımcının fon dağılım tercihini değiştirmez. Alacağın devri fonu katılımcılara fon dağılım değişikliği tercihi için sunulmaz. Bireysel Emeklilik Fon Alım Satım Platformu (BEFAS) üzerinden sunulacak bu fonların kurucu ve dağıtıcı şirket arasındaki genel komisyon oranı fon işletim gider kesintisinin %70’i dağıtıcı şirkete ödenecek şekilde uygulanır.
(2) Katılımcı, sözleşmelerden kaynaklı alacağını mevcut kredilerinin veya üçüncü kişilere ait kredi borçlarının teminatı olarak bankaya devredemez.
(3) Katılım emeklilik planlarında yer alan katılımcılarca veya katılım bankalarına yapılan devir işlemlerinde, devre konu tutar Kurul tarafından belirlenen faiz içermeyen fonlarda yatırıma yönlendirilir.
(4) Alacağın devri uygulamasından yararlanmak isteyen bankalar ile EGM arasındaki hizmete ilişkin esas ve usuller protokol ile düzenlenir.
(5) EGM, geliştirdiği mobil uygulama üzerinden katılımcıya alacağın devrine konu olabilecek sözleşmeleri belirlemeye yönelik hizmet sunar.
(6) Devredilecek tutar, EGM tarafından, varsa katılımcının beşinci fıkrada devrolmasına izin verdiği sözleşmeler dikkate alınarak devre konu olabilecek sözleşmelerin yürürlük tarihi en yeni olanından başlanarak tamamlanır.
(7) EGM tarafından sağlanacak hizmetlere ilişkin usul ve esaslar, tarafların yükümlülükleri ve uygulanacak hizmet bedelleri EGM tarafından hazırlanacak ve Kurumun onayı ile yürürlüğe girecek BESKİP’in kullanımına ilişkin kılavuzda belirlenir.
Kısmen ödeme başvurusu
(1) Şirket, katılımcının başvurusuna özgü olarak üretilen ve asgari içeriği Ek E.4’te veya Ek E.5’te yer alan kısmen ödeme talep formunu internet sitesinde katılımcı adına oluşturulan güvenli sayfada sunar.
(2) Şirket, başvurunun kontrolü amacıyla EGM tarafından sağlanan altyapı vasıtasıyla katılımcının kısmen ödeme talep ettiği sözleşme numarasını, başvuru tarihini ve kısmen ödeme hakkını kullanmak istediği hal bilgilerini sorgular, eğer belge ibrazı başvuru esnasında yapıldıysa belgelerin doğruluğunu teyit eder ve katılımcının;
(a) Kısmen ödeme istenen hal kapsamında daha önce bir kısmen ödeme almadığını,
(b) Doğal afet hali hariç olmak üzere bir önceki kısmen ödeme tarihinden veya daha önce kısmen ödeme hakkını kullanmamış olması halinde ise sözleşme yürürlük tarihinden itibaren sistemde en az beş yıl süre geçirdiğini,
(c) Doğal afet hali hariç olmak üzere bir önceki kısmen ödeme tarihinden veya daha önce kısmen ödeme hakkını kullanmamış olması halinde ise sözleşme yürürlük tarihinden itibaren son başvuru tarihi itibarıyla geçerli olan aylık brüt asgari ücret tutarının en az beş katı kadar katkı payı ödediğini,
(ç) Aynı anda bir başka sözleşmesi için daha kısmen ödeme başvuru sürecinin bulunmadığını,
(d) Sözleşmesi üzerinde haciz veya rehin bulunmadığını veya sözleşmenin yürürlükte bulunan bir alacağın devri sözleşmesine konu olmadığını,
EGM’den alacağı geri bildirim ile teyit eder.
(3) Şirket, bu madde kapsamında yapacağı sorgulamadan önce yukarıda sayılan hususlardan herhangi birinin sağlanmadığının tespiti halinde başvuruyu doğrudan olumsuz sonuçlandırır.
(4) Devlet katkısı hesabında bakiyesi bulunmayan katılımcılar belge ibrazı olmaksızın kısmen ödeme başvurusunda bulunamaz.
(5) Kısmen ödeme başvurusunun kabul veya red sonucu, kısmen ödeme talep formunun şirkete ulaştığı tarihten itibaren üç iş günü içinde elektronik iletişim araçlarıyla katılımcıya gerekçesi ile birlikte bildirilir.
(6) Kısmen ödeme talep formunun eki olarak sunulan taahhütname ancak başvurunun olumlu sonuçlanması neticesinde kısmen ödeme tarihinden itibaren hüküm ve sonuç doğurur. Taahhütnamenin sona erme tarihi, kısmen ödeme tarihine Kısmen Ödeme Yönetmeliğinin 5 inci maddesinin ikinci fıkrasında yer alan sürelerin eklenmesiyle belirlenir.
Başvuru belgelerinin kontrolü
(1) Kısmen ödeme başvurusunun kontrolü amacıyla;
(a) Konut alımı hali için Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü tarafından sağlanan webtapu sistemi ile üretilen doğrulama kodu ve barkodu bulunan ve hissedar bilgisi ile konutun kat mülkiyeti veya kat irtifakının kurulduğunu gösteren tapu belgesi nüshası,
(b) Evlilik hali için e-Devlet sistemi ile üretilen doğrulama kodu ve barkodu bulunan ve evlilik tarihini gösteren nüfus kayıt örneği,
(c) Doğal afet hali için doğal afetin gerçekleşmesini müteakip Kurum tarafından duyurulan belge,
şirkete elektronik iletişim araçları veya posta yoluyla ibraz edilir.
(2) Şirket, belgelerin doğruluğunu teyit etmekle ve zamanında ibraz edilmesini kontrol etmekle sorumludur. İbraz tarihi belgenin şirkete ulaştığı tarihtir.
(3) Kısmen ödeme hakkını kullanan katılımcının belge ibrazı öncesinde vefatı halinde, kısmen ödeme işlemi sonrası kalan birikim tutarları üzerinden Sistem Yönetmeliğinde yer alan vefata dair hükümler uygulanır.
Kısmen ödeme tutarı
(1) Kısmen ödemeye ilişkin işlem ve hesaplamalar başvuru tarihinde katılımcının hesabında bulunan fon pay adedi üzerinden yapılır. Başvuru tarihinde bekleyen fon alım talimatları ile henüz katılımcının hesabına intikal etmemiş katkı payı ve Devlet katkısı tutarları dikkate alınmaz. Kısmen ödeme tutarının ödenmesi amacıyla fon satım talimatı verilecek fon adedi hesaplanırken küsuratlı çıkan fon adetlerinin küsuratı dikkate alınmaz.
(2) Hesabında birden fazla çeşit fon payı bulunan katılımcının kısmen ödeme tutarının ödenmesi amacıyla katılımcının hesabında bulunan her fon çeşidinden, kısmen ödeme tutarının toplam birikimine oranı kadar oranda fon payı satım talimatı verilir.
(3) Kısmen ödeme tutarının ödenmesi amacıyla fon satım talimatı verilecek fon adedi hesaplanırken işlemi devam eden fon dağılım değişikliği, plan değişikliği veya kesintilere ilişkin süreçler varsa öncelikle bu işlemler tamamlanır. Belge ibrazının başvuru sonrasında yapılması durumunda azami iki ay olmak üzere katılımcının kısmen ödeme süreci sonlanana kadar fon dağılım değişikliği yapılamaz.
(4) Kısmen ödeme tutarı, en geç tüm fon paylarının nakde dönüştüğü günü takip eden ilk iş günü katılımcı hesabına ödenir ve kısmen ödeme tarihi ile belgelerin kısmen ödeme başvurusundan sonra ibraz edilmesi durumunda belgelerin son ibraz tarihi bilgisi elektronik iletişim araçlarıyla katılımcıya bildirilir.
(5) Belgelerin kısmen ödeme başvurusundan sonra ibraz edilmesi durumunda, Devlet katkısı, en geç fon paylarının nakde dönüştüğü günü takip eden ilk iş günü katılımcıya ödenir.
(6) Belgelerin kısmen ödeme başvurusundan sonra ibraz edilmesi durumunda, kısmen ödeme tutarının Devlet katkısı hesabındaki tutarın Kanunun ek 1 inci maddesinde belirtilen Devlet katkısı hesaplamasına esas teşkil eden oranına bölümünü aşan kısmının hesaplanmasında katılımcının başvuru tarihindeki birikim ve Devlet katkısı tutarı dikkate alınır.
(7) Nakde dönüştürülmüş tutarın herhangi bir sebeple başvuru formunun şirkete ulaştığı tarihten itibaren on iş günü içinde şirketin azami gayretine rağmen katılımcıya ödenememesi durumunda katılımcının kısmen ödeme başvurusu yapılmamış sayılır ve bu tutar iki iş günü içinde katılımcının mevcut fon dağılım tercihine uygun olarak yatırıma yönlendirilir.
(8) Kısmen Ödeme Yönetmeliğinin 8 inci maddesi kapsamında yapılan başvurulara istinaden ödenecek kısmen ödeme tutarı, doğal afetin gerçekleşmesinden önceki en son hesap gününde katılımcının mevcut fon payları esas alınarak hesaplanır. Şu kadar ki, hesap gününde bekleyen fon alım emirleri dikkate alınmaz.
Kısmen ödeme örnekleri
(1) Konut alımı veya evlilik hallerinde, başvuru anında belge ibraz edilmiş olması durumu örnekleri:
Örnek 1:
A şahsının 01.01.2018 tarihinde yürürlüğe girmiş emeklilik sözleşmesinde 01.10.2026 tarihi itibarıyla birikimi; 100 adet AAA, 50 adet BBB ve 150 adet CCC fon payından oluşmakta olup, bu fon paylarının başvuru tarihindeki toplam değeri 1.000.000 TL’dir. Ayrıca, Devlet katkısı hesabında 100.000 TL bulunmaktadır.
A şahsının 01.10.2026 tarihinde kısmen ödeme başvurusu yapması ve 01.08.2026 tarihi ile başvuru tarihi arasında evlenmiş veya konut almış olması durumunda, A şahsına kısmen ödeme yapılabilecek tutar; 50 adet AAA, 25 adet BBB, 75 adet CCC fon payının başvuru tarihi itibarıyla geçerli olan fiyatı ile 500.000 TL olarak hesaplanmaktadır. Bu kapsamda ödenecek Devlet katkısı tutarı ise 500.000 TL’lik kısmen ödeme tutarının %20’si olup, 100.000 TL olarak hesaplanmaktadır.
A şahsına, başvurunun incelenip olumlu dönüş yapılmasından (başvuru tarihinden itibaren üç iş günü içinde) sonra ödeme yapılmak üzere fon satım valörü de dikkate alınarak başvuru tarihinden itibaren on iş günü içinde tamamlanıp katılımcının hesabına ödenecek şekilde fon paylarının satım talimatı verilir. Bu talimatın gerçekleştiği tarihte Devlet katkısı fonu dâhil tüm fon paylarının %10 oranında değer kaybettiği bir senaryoda 450.000 TL kısmen ödeme ve 90.000 TL Devlet katkısı beraber ve tek seferde ödenir.
Örnek 2:
Örnek 1’den farklı olarak, Devlet katkısı hesabında 110.000 TL olması ve talimatın gerçekleştirildiği tarihte 95.000 TL’ye düşmesi durumunda 450.000 TL kısmen ödeme ve 95.000 TL Devlet katkısı ödenir.
Örnek 3:
Örnek 1’den farklı olarak, Devlet katkısı hesabında 95.000 TL olması ve talimatın gerçekleştirildiği tarihte 105.000 TL’ye yükselmesi durumunda 450.000 TL kısmen ödeme ve 105.000 TL Devlet katkısı ödenir.
(2) Konut alımı veya evlilik hallerinde, kısmen ödeme tarihinden itibaren 2 ay içinde belge ibraz edilmiş olması durumu örneği:
Örnek 4:
A şahsının 01.01.2018 tarihinde yürürlüğe girmiş emeklilik sözleşmesinde 01.10.2026 tarihi itibarıyla birikimi 90 adet AAA, 45 adet BBB ve 135 adet CCC fon payından oluşmakta olup, bu fon paylarının başvuru tarihindeki toplam değeri 900.000 TL’dir. Ayrıca, Devlet katkısı hesabında 60.000 TL değerinde 60 adet DK fon payı bulunmaktadır.
A şahsının 01.10.2026 tarihinde kısmen ödeme başvurusu yapması ve kısmen ödeme tarihinden itibaren iki ay içinde konut alacağını ya da evleneceğini gerekçe göstererek kısmen ödeme hakkını kullanması durumunda A şahsına belge ibrazından önce ödenecek kısmen ödeme tutarı, Devlet katkısı hesabındaki tutarın Kanunun ek 1 inci maddesinde belirtilen Devlet katkısı hesaplamasına esas teşkil eden orana (%20) bölümünden elde edilen tutar ile sınırlıdır. Örnekte A şahsının Devlet katkısı hesabında 60.000 TL bulunmaktadır. 60.000 / %20 = 300.000 TL ise mevcut birikiminin 1/3’üne denk gelmektedir. Bu ödemenin yapılabilmesi için 30 adet AAA, 15 adet BBB, 45 adet CCC fon payı satışı yapılacak ve fon birim fiyatlarının %10 azaldığı bir senaryoda A şahsına 270.000 TL ödenecektir.
A şahsı 2 ay içinde belge ibraz ederse; aşan kısmın ödenebilmesi için 15 adet AAA, 7 adet BBB, 22 adet CCC ve 60 adet DK fon payı nakde dönüştürülerek katılımcıya ödenir.
(3) Konut alımı veya evlilik hallerinde, kısmen ödeme tarihinden itibaren 2 ay içinde belge ibraz edilmemiş olması durumu örneği:
Örnek 5:
Örnek 4’teki A şahsı, 2 ay içinde belge ibraz etmezse Kısmen Ödeme Yönetmeliğinin 10 uncu maddesi uyarınca ödenen tutar yersiz kısmen ödeme statüsünde kabul edilir ve bir ay içinde Devlet katkısı hesabından 270.000 * %20 (Kanunun ek 1 inci maddesinde belirtilen Devlet katkısı hesaplamasına esas teşkil eden oran) = 54.000 TL tutarına karşılık gelen miktardaki fon payının satım talimatı verilir. Fon paylarının nakde dönüştüğü gün elde edilen nakit tutar, şirket tarafından Devlet katkısı hesabından çıkarılarak Bakanlık hesabına ödenir.
(4) Konut alımı, evlilik ve doğal afet hallerinde, 3 yıl sistemde kalma taahhüdünün yerine getirilmemiş olması durumu örnekleri:
Örnek 6:
Örnek 1’deki A şahsı, 01.10.2026 tarihinde kısmen ödeme başvurusu yapmış ve kısmen ödemesine konu tutar için satılması gerekli fon paylarına ilişkin son satım talimatının verildiği tarih 05.10.2026 (kısmen ödeme tarihi) olmuştur. Bu kişinin taahhüt süresi 06.10.2029 tarihi ile dolmaktadır. Katılımcının 05.10.2027 tarihinde sözleşmesini sonlandırması halinde, 90.000 TL olarak ödenmiş Devlet katkısı, 05.10.2026 tarihinden itibaren işleyecek gecikme zammı oranına göre hesaplanan faiziyle birlikte vergi dairesine ödenmek üzere ayrılarak kalan tutar katılımcıya ödenir.
Örnek 7:
Örnek 4’deki A şahsı, 01.10.2026 tarihinde kısmen ödeme başvurusu yapmış ve kısmen ödemesine konu tutar için önden satılması gerekli fon paylarına ilişkin son satım talimatının verildiği tarih 05.10.2026 (kısmen ödeme tarihi) olmuştur. Bu kişi belgelerini 29.11.2026 tarihinde şirkete ibraz etmiştir. İbraz sonrasında gerekli işlemlerin tamamlanmasını müteakip, Devlet katkısı fon payları 03.12.2026 tarihinde nakde dönmüştür. Bu kişinin taahhüt süresi 06.10.2029 tarihi itibarı ile dolmaktadır. Katılımcının 05.10.2027 tarihinde sözleşmesini sonlandırması halinde, kendisine ödenen Devlet katkısı, Devlet katkısı fon paylarının nakde dönüştüğü tarih olan 03.12.2026 tarihinden itibaren işleyecek gecikme zammı oranına göre hesaplanan faiziyle birlikte vergi dairesine ödenmek üzere ayrılarak kalan tutar katılımcıya ödenir.
Kısmen ödemeye ilişkin diğer hususlar
(1) Kısmen ödemeye konu olan sözleşmeler, emeklilik nedeniyle katılımcı tarafından talep edilen birleştirme işlemleri hariç olmak üzere, kısmen ödeme tarihinden itibaren üç ay geçmedikçe aktarıma konu olmaz.
(2) Kısmen Ödeme Yönetmeliğinin 5 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca sözleşme sürelerinin değerlendirmesinde, aktarım gören sözleşmeler için aktarım öncesi dönemde sistemde geçirilen süreler dikkate alınır. İşveren grup emeklilik sertifikalarından transfer yoluyla aktarım yapılması durumunda, aktarım yapılan yeni sözleşmenin sisteme giriş tarihi ile aktarım yapan sertifikanın sisteme giriş tarihlerinden hangisi daha önce ise önce olan tarih sözleşme tarihi olarak kabul edilir.
(3) Kısmen Ödeme Yönetmeliğinin 11 inci maddesinin birinci fıkrasında düzenlendiği üzere sistemde kalma taahhüdünün yerine getirilmemesi halinde vergi dairesine ödenecek tutar ilgili vergi dairesince tahakkukun çıkarıldığı gün ödenir. Bu tutar, ayrılma veya emeklilik işlemleri sonrasında; hak kazanılmayan Devlet katkısı indirilmiş, vergi kesintileri mahsup edilmiş haliyle tüm işlem ve kesintilerin tamamlanması sonrasında katılımcıya ödenecek net tutardan tahakkukun oluşacağı muhtemel tarih göz önünde bulundurularak ihtiyatlı olarak ayrılır ve vergi dairesine ödeme işlemi gerçekleştirilene kadar şirket hesabında tutulur. Vergi dairesine yapılacak ödemeden varsa artan tutar katılımcıya ödenir.
(4) Kısmen Ödeme Yönetmeliğinde ve bu bölümde yer alan azami süreler içinde veya tüm fon paylarının nakde dönüşmesini müteakip bir iş günü içinde katılımcıya ödeme yapılmaması halinde katılımcı lehine doğacak zararlarının karşılanması hususunda Sistem Yönetmeliğinin 26/B maddesine uygun işlem tesis edilir.
(5) Devlet Katkısı Yönetmeliğinin haksız Devlet katkısına ilişkin hükümleri uyarınca, haksız Devlet katkısı aldığı tespit edilen ve kısmen ödeme hakkını kullandığı için Devlet katkısı hesabından geri alınabilecek yeterli bakiyesi bulunmayan katılımcının, sözleşmesinde kalan birikimleri üzerinden herhangi bir indirim yapılamaz.
(6) Belge ibraz etmeksizin kısmen ödeme başvurusu yapan katılımcının, belge ibraz etmesi gereken iki aylık süre içinde, belge ibraz etmeden ayrılma talebinde bulunması halinde sözleşmesi yersiz kısmen ödemeye ilişkin işlemlerin tamamlanmasını müteakip sonlandırılır.
BÖLÜM F: FON PAYLARINA İLİŞKİN TEDBİRLER
Bu bölümde Sistem Yönetmeliğinin “Fon paylarına ilişkin tedbirler” başlıklı 26 ncı maddesi kapsamında fon paylarına uygulanacak tedbirlere ilişkin usul ve esaslar açıklanmaktadır.
Katılımcının fon paylarına uygulanacak tedbirler hakkında yapılacak hesaplama
(1) Katılımcının sistemde bulunduğu ay sayısı ile haciz, rehin veya iflas tarihinde geçerli brüt asgari ücret tutarının çarpımına karşılık gelen birikim tutarının üzerindeki tutar, nafaka borcu alacaklılarının hakkı saklı kalmak kaydıyla, haczedilebilir, rehnedilebilir ve iflas masasına dâhil edilebilir. Katılımcının sistemde bulunduğu ay sayısı için varsa emeklilik gelir planlarında geçirilen süreler dikkate alınmaz.
(2) 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu kapsamında şirkete haciz bildirimi gönderilmesi halinde şirket, haciz bildiriminin ulaştığı gün, EGM’nin sağladığı web servisi üzerinden sorgulama yapar.
(3) Sorgulama üzerine, web servisinden, OKS sertifikaları kapsamında açılanlar da dâhil olmak üzere borçlu/katılımcının sistemdeki tüm bireysel emeklilik hesaplarına ilişkin sorgulama tarihi itibarıyla Takasbank ve şirketlerden temin edilen veriler esas alınarak, Sistem Yönetmeliğinin 26 ncı maddesi kapsamında, borçlu/katılımcının yalnızca sorgulama yapılan şirketteki bireysel emeklilik hesabı veya hesapları için haciz bildiriminin şirkete tebliğ edildiği tarih itibarıyla hesaplanan toplam haczedilebilir tutar bilgisi alınır.
(4) Birden fazla hesap için aynı anda sorgulama yapılması halinde EGM, haczedilebilir tutarı, katılımcının haciz bildirimi yapılan hesaplarındaki güncel birikim tutarlarına oranlamak suretiyle bu hesaplar arasında paylaştırır. Oranlama işleminde, haczedilebilir tutarda virgülden sonraki iki hane dikkate alınır.
(5) Şirket, web servisten Sistem Yönetmeliğinin 26 ncı maddesi kapsamında borçlu/katılımcının toplam birikiminin hacizden muaf tutarın altında olduğu yani haczedilebilir tutarın oluşmadığı bilgisini alır ise, Kanunun 17 nci maddesine göre katılımcının hesabında haczedilebilir tutar bulunmadığı ve Kanunun ek 1 inci maddesine göre Devlet katkısı hesabındaki tutarlar için haciz yasağı olduğu gerekçeleriyle haciz işleminin gerçekleştirilemeyeceğine dair bilgiyi, haciz bildirimini gönderen kuruma iletir.
(6) Haczedilebilir tutar hesabında, İGES’lere bağlı olarak açılan bireysel emeklilik hesapları için sözleşmeye hak kazanma süresi koşulunun koyulmuş olması halinde, haciz bildiriminin şirkete tebliğ edildiği tarih itibarıyla hak kazanma oranına göre katılımcının hak kazandığı birikim tutarı bu hesaplamaya dâhil edilir.
(7) Emeklilik gelir planındaki sözleşmeler için ise haczedilebilir tutar aylık ödemeye isabet eden miktar üzerinden hesaplanır.
(8) EGM, bu madde kapsamında haciz bildirimi yapılan hesapta bulunan haczedilebilir tutar dışında herhangi bir bilgiyi şirketlerle paylaşamaz.
(9) Yıllık gelir sigortaları için haczedilebilir tutar hesaplaması, doğrudan ilgili emeklilik veya sigorta şirketi tarafından yapılır.
Hesaplama sonrası gerçekleştirilecek işlemler
(1) Şirket, 1 inci madde kapsamında web servisten aldığı bilgiyi esas alarak Kanun uyarınca katılımcının hesabında bulunan haczedilebilir tutar kadar haciz şerhi işler; haciz bildirimini gönderen kurum tarafından ödeme talebi iletilmesi durumunda bu tutarı ilgili kuruma aktarır. Haczedilemeyecek kalan birikim tutarının ise, Kanunun 17 nci maddesine göre haczedilemeyeceğine ve Kanunun ek 1 inci maddesine göre Devlet katkısı hesabındaki tutarlar için haciz yasağı olduğuna dair bilgiyi, haciz bildirimini gönderen kuruma iletir.
(2) Haciz bildirimi yapan kuruma ödeme işlemi gerçekleştirilene kadar şirket, katılımcının hesabında yer alan birikimin yalnızca 1 inci madde kapsamında hesaplanan haczedilebilir tutarına bloke işlemi uygular.
(3) Blokeli tutar üzerinde Kanundan kaynaklanan hiçbir hak kullanılamaz.
(4) Haciz bildirimini yapan kurumdan haczin kaldırılmasına dair karar içeren resmi evrak ibraz edilmedikçe, bloke işlemi devam eder.
(5) Katılımcının hesabında bulunan birikimin tamamının haciz bildirimi gönderen kuruma ödenmesi halinde ilgili sözleşme sonlandırılmaz.
(6) Katılımcının hesap veya hesaplarına blokaj uygulanması ve/veya haciz bildirimi yapan kuruma ödeme yapılması halinde şirket, gerçekleştirdiği işlemleri, EGM’ye bildirilir. EGM, bildirilen işlemleri katılımcı bazında kaydeder.
(7) Nafaka borçlarında şirket, haciz bildiriminde yer alan tutarı, doğrudan katılımcının hesabındaki birikimine haciz şerhi işler; haciz bildirimini gönderen kurum tarafından ödeme talebi iletilmesi durumunda bu tutarı ilgili kuruma aktarır ve ödenemeyen tutar var ise kalan bu tutarın, Kanunun ek 1 inci maddesine göre Devlet katkısı hesabındaki tutarlar için haciz yasağı olması sebebiyle haczedilemediğine dair bilgiyi, haciz bildirimini gönderen kuruma iletir.
EGM ve Takasbank’a gönderilen haciz bildirimleri
(1) Bu bölüm kapsamında yapılan haciz bildiriminin doğrudan EGM’ye gönderilmesi halinde EGM, katılımcının hesabı üzerinde herhangi bir işlem tesis etmeksizin şirket bilgilerini de içerir şekilde borçlu/katılımcının yürürlükteki tüm sözleşmelerinin bilgisi ile bu sözleşmelerdeki toplam birikim tutarının haczedilebilir tutar üzerinde olup olmadığı bilgisini sözleşmelerdeki münferit veya toplam birikim tutarlarını belirtmeden haciz bildirimini gönderen kuruma iletir.
(2) Bu bölüm kapsamında yapılan haciz bildiriminin doğrudan Takasbank’a gönderilmesi halinde Takasbank, katılımcının hesabı üzerinde herhangi bir işlem tesis etmeksizin şirket bilgilerini de içerir şekilde borçlu/katılımcının tüm aktif sözleşmelerinin bilgisini haciz bildirimini gönderen kuruma iletir.
Katılımcının fon paylarına uygulanacak rehin, iflas ve ihtiyati haciz
(1) Bu bölümde yer alan hacze ilişkin hükümler rehin, iflas ve ihtiyati haciz için de kıyasen uygulanır.
Kılavuz
(1) Bu bölüm kapsamında yapılacak bildirimlere, web servise ve EGM tarafından tesis edilecek tüm işlemlere ilişkin usul ve esaslar, Kurumun uygun görüşü alınarak EGM tarafından hazırlanan Kılavuz ile belirlenir.
BÖLÜM G: DEVLET KATKISI İŞLEMLERİ
Bu bölümde, ilgili mevzuatı uyarınca yürütülen Devlet katkısı işlemlerine ilişkin bazı esas ve usulleri açıklamaktadır.
Devlet katkısının hesaplanması
(1) Devlet Katkısı Yönetmeliğinin 4 üncü maddesi çerçevesinde; Devlet katkısı, ilgilisine göre çalışan ya da katılımcı adına, şirketler tarafından EGM iletilen bilgiler esas alınarak, EGM tarafından hesaplanır.
(2) Çalışanın Devlet katkısı, bireysel emeklilik hesabına ödenen katkı paylarının Kanunun ek 1 inci maddesinde belirtilen oranına karşılık gelen tutar ile cayma hakkının kullanılmaması hâlinde hesaplanacak olan başlangıç Devlet katkısını ifade etmektedir.
(3) Taahhüt olarak hesap edilen Devlet katkısı tutarları, Devlet katkısı ödemesinin hesaplandığı ayı takip eden takvim yılı başlarında, ilgili takvim yılı ile taahhüt edilen Devlet katkısı ödemesinin hesap edildiği ay arasındaki aylık TÜFE değişim oranları dikkate alınarak değerlenir. Değerleme, yalnızca Devlet katkısı ödemesinin hesaplandığı ayı takip eden takvim yılı başlarında şirketlerce gönderilen veriler dikkate alınarak EGM tarafından yapılır ve ilgili Ocak ayının dokuzuncu iş günü sonuna kadar şirketlere bildirilir. Başlangıç Devlet katkısı için değerleme yapılmaz.
(4) Devlet Katkısı Yönetmeliğinin 4 üncü maddesi çerçevesinde; bireysel emeklilik sisteminde katılımcının Devlet katkısı hesabına ödenecek Devlet katkısı tutarına, çalışanın taahhüt hesabına kaydedilecek Devlet katkısı tutarına ve çalışanın nakit hesabına ödenecek Devlet katkısı tutarı ile anılan Yönetmeliğin 6 ncı maddesi kapsamında ödenecek ek Devlet katkısı tutarına ilişkin üç ayrı mutabakat belgesi imzalanır.
(5) EGM, Devlet Katkısı Yönetmeliğinin 4 üncü maddesi çerçevesinde; ilgisine göre katılımcı veya çalışan bazında hesapladığı Devlet katkısı bilgilerini ve anılan Yönetmeliğin 6 ncı maddesi kapsamında hesaplanan ek Devlet katkısı bilgilerini ilgili şirkete, ayrıca bu bilgileri şirket bazında hesap formları ile birlikte Bakanlığa ve Kuruma gönderir. Taahhüt edilecek Devlet katkısı bilgilerinin şirkete iletilmesini müteakip iş günü bahse konu Devlet katkısı tutarı taahhüt hesabında kayıt altına alınır.
(6) Taahhüt edilen tutarların hak kazanma oranlarına göre nakde dönüşecek kısımları ile sertifikanın sistemde bulunduğu süreye göre doğrudan nakit olarak ödenecek tutarlar virgülden sonra aşağı doğru en yakın iki haneli tutara yuvarlanarak hesaplanır. Yuvarlama işleminden dolayı kalan tutarlar taahhüt hesabına dâhil edilir.
(7) Çalışanın nakit hesabında bulunan tutarlar ile nakde dönüşmesi gerekirken taahhüt hesabında kayıt altında tutulmaya devam eden tutarlar için nakde dönüşmesi gereken tarihi takip eden dönemlere ilişkin üçüncü fıkra kapsamında değerleme yapılmaz.
(8) Takvim yılı içinde gerçekleşen vefat, maluliyet durumları ile sözleşmeden ayrılma veyahut aktarım durumlarında değerleme yapılmaz ve ilgili takvim yılı başında yapılan değerleme esas alınarak hak edilen tutar ilgisine göre hak sahibine ödenir ya da diğer şirkete aktarılır.
(9) Devlet katkısı, Devlet Katkısı Yönetmeliğinin 14 üncü maddesi kapsamında sunulan fonlarda yatırıma yönlendirilir. Faiz içermeyen yatırım araçlarına yönelik tercihte bulunan katılımcı veya çalışanlar için tanımlanan katılım esaslı Devlet katkısı fonları, talebi halinde diğer katılımcı veya çalışanlara da sunulur.
Hak kazanılmayan tutarların iadesi
(1) İlgisine göre bireysel emeklilik sözleşmesinin sonlandırılması veya sözleşmeden ayrılma işleminin gerçekleştirilmesi halinde, katılımcının Devlet katkısı hesabındaki hak kazanılan tutarlar ya da çalışanın nakit hesabındaki tutarlar bireysel emeklilik hesabındaki birikimleri ile birlikte Sistem Yönetmeliğinin sistemden ayrılmaya ilişkin hükümleri dikkate alınarak kendisine ödenir.
(2) Emeklilik hakkı kazanılmış olmakla birlikte bu hak kullanılmadan ya da vefat veya malûliyet dışındaki bir nedenle ilgisine göre sözleşmenin sonlanması veya sözleşmeden ayrılma işleminin gerçekleştirilmesi halinde, Devlet katkısı hesabındaki hak kazanılmayan tutarlar, genel bütçeye gelir kaydedilmek üzere iade edilir, taahhüt hesaplarında kayıt altına alınan tutarlar ise şirketlerce bahse konu hesaptan silinmek suretiyle iptal edilir.
(3) Sistemden ayrılma talebinde bulunan katılımcının Devlet katkısı hesabındaki hak kazanılmayan tutarlar, EGM kayıtları ile uyumunun emeklilik şirketince teyit edilmesini müteakip, Devlet katkılarının yatırıma yönlendirildiği fonun paylarının nakde dönüştüğü gün genel bütçeye gelir kaydedilmek üzere şirket tarafından Bakanlık hesabına ödenir. Nakde dönen tutarlar virgülden sonra yukarı doğru en yakın iki haneli tutara yuvarlanarak Bakanlığa ödenir. Fon paylarının nakde dönüştüğü gün şirket tarafından Bakanlık hesabına ödenmeyen veya daha sonraki bir gün Bakanlık hesabına ödenen tutarlar, ödenmemiş kabul edilir ve altıncı fıkrada belirtilen usul takip edilerek vergi dairesine bildirilir.
(4) Şirket, kendisi adına Devlet katkısı talep edilen ve Bakanlıkça Devlet katkısı ödemesi yapılmasından önce sistemden ayrılmış olan katılımcı için ödenen Devlet katkısının şirket hesabına intikal ettiği gün, bu katılımcıya ait hak kazanılmayan tutarı Bakanlığa iade eder; varsa hak kazanılan tutarı ise beş iş günü içinde katılımcıya öder.
(5) Şirket, hak kazanılmayarak Bakanlığa iade edilen Devlet katkısı tutarlarına ilişkin bilgileri, sözleşme bazında ve müteakip kayıt kesinleştirme tarihine kadar imzalı olarak EGM’ ye gönderir.
(6) Mutabakat belgesi ekinde yer alan veriler ile fiilen ödenen tutarlar dikkate alınarak yapılan inceleme sonucunda zamanında ödenmediği veya eksik ödendiği tespit edilen tutarlara ilişkin bilgi, aylık olarak, en geç Devlet Katkısı Yönetmeliğinin 4 üncü maddesi uyarınca hazırlanan Devlet katkısı hesap formunun Bakanlığa gönderildiği tarih itibarıyla, EGM tarafından Devlet katkısı bildirim cetvelinde (Ek G.1) yer alan içerikte, şirketin bağlı bulunduğu vergi dairesine bildirilir. Bildirilen içerik EGM tarafından ilgili şirkete de gönderilir.
Haksız olarak ödenen tutarların iadesi, erken ödeme ve erken taahhüt tutarlarının bildirimi
(1) Şirketçe EGM’ye bildirilen, mutabakat belgesi ekinde yer alan veriler üzerinden EGM tarafından tespit edilen ve şirketler ile mutabakatı sağlanan yahut ilgili denetim birimlerince yapılan denetim sonucunda tespit edilerek EGM’ye bildirilen ya da bizzat şirket tarafından tespit edilen haksız Devlet katkısı ödemeleri, ödeme tarihinden itibaren 6183 sayılı Kanunun 51 inci maddesinde belirtilen gecikme zammı oranına göre hesaplanan faiziyle birlikte 6183 sayılı Kanun hükümlerine göre tahsil edilmek üzere EGM tarafından ilgili şirketin bağlı olduğu vergi dairesine bildirilir.
(2) Taahhüt edilen tutarlardan haksız olarak hesaplanmış Devlet katkısı tutarları bahse konu hesaptan silinmek suretiyle iptal edilir. Bahse konu tutarlardan, nakit hesabına nakden ödenen kısmı ise ödeme tarihinden itibaren 6183 sayılı Kanunun 51 inci maddesinde belirtilen gecikme zammı oranına göre hesaplanan faiziyle birlikte 6183 sayılı Kanun hükümlerine göre tahsil edilmek üzere EGM tarafından ilgili şirketin bağlı olduğu vergi dairesine bildirilir.
(3) Sisteme giriş tarihinin değişmesi nedeniyle Devlet katkısı hesabına erken ödenmiş durumuna giren muhtemel tutarların şirketler tarafından teyit edilmesini takiben, bu tutarlar Yönetmelik’in 12 nci maddesinin yedinci fıkrası hükmü kapsamında vergi dairesine EGM tarafından bildirilir. Ancak, bu tutarlardan Devlet katkısının nakde dönüşmesi gereken dönemin ileri bir tarihte oluşacağı kayıtlar, nakde dönüş tarihine kadar bildirimlere konu edilmez.
(4) Erken taahhüt edilen Devlet katkısı tutarlarından;
(a) Henüz nakde dönmemiş kısım için EGM ve şirket kayıtlarında gerekli düzeltme işlemi mutabakat süreci sonunda gerçekleştirilir.
(b) Bu taahhüt tutarlarından nakde dönen kısım içinse değerlemenin hatalı yapılmış olması dolayısıyla varsa fazla ödenen tutar, ödeme tarihinden itibaren 6183 sayılı Kanunun 51 inci maddesinde belirtilen gecikme zammı oranına göre hesaplanan faiziyle birlikte 6183 sayılı Kanun hükümlerine göre tahsil edilmek üzere EGM tarafından ilgili şirketin bağlı olduğu vergi dairesine bildirilir. Eksik ödenen tutarlar varsa katılımcının otomatik katılım hesabına ödenir.
(5) Bu madde kapsamında yapılan işlemlere ilişkin bilgi, şirketçe teyit edildikten sonra, aylık olarak, en geç Devlet Katkısı Yönetmeliğinin 4 üncü maddesi uyarınca hazırlanan Devlet katkısı hesap formunun Bakanlığa gönderildiği tarih itibarıyla, EGM tarafından Devlet katkısı bildirim cetvelinde (Ek G.1) yer alan içerikte, şirketin bağlı bulunduğu vergi dairesine bildirilir. Bildirilen içerik EGM tarafından ilgili şirkete de gönderilir.
(6) Bu madde kapsamında işlem tesis edilen bir katılımcıya ya da çalışana ait Devlet katkısı ve gecikme zammı, mutabakat belgesi ekinde yer alan veriler uyarınca sözleşmenin en son bulunduğu ilgili şirket tarafından vergi dairesine ödenir.
(7) Şirket, Devlet Katkısı Yönetmeliğinin 12 inci maddesinin ikinci ve yedinci fıkrası kapsamında, EGM tarafından vergi dairesine bildirilen tutarların vergi dairesine ödenmesine ilişkin bilgileri, aylık olarak EGM’ye gönderir.
(8) Sözleşmenin en son bulunduğu şirket, mutabakat belgesi ekinde yer alan verilere göre, bu maddenin birinci fıkrası ve dördüncü fıkrasının (b) bendi kapsamında tespit edilen tutarı, herhangi bir tarihte, sözleşmedeki ilgili tutara denk gelen Devlet katkısı fon paylarını satarak katılımcının Devlet katkısı hesabından ya da çalışanın nakit hesabından geri alabilir. İlgili şirket, katılımcının ya da çalışanın menfaati yönünde, ilgisine göre Devlet katkısı hesabından ya da Devlet katkısı ile ilişkili hesabından geri aldığı tutarı, katılımcının veyahut çalışanın bireysel emeklilik hesabına yatırabilir.
(9) Haksız ödendiği tespit edilen Devlet katkısı tutarının, katılımcının Devlet katkısı hesabından ya da çalışanın nakit hesabından geri alınmaması ve daha sonra sözleşmenin sonlanması veya sözleşmeden ayrılma işleminin gerçekleşmesi durumunda Bakanlığa ödenmiş olan tutarlar için iade talebinde bulunulamaz.
(10) Mutabakat belgesi imzalandıktan sonra, ödemenin ilgili olduğu yılın Devlet katkısı limiti, haksız olarak ödendiği tespit edilen Devlet katkısı tutarı kadar artırılır. Başlangıç Devlet katkısı için bu işlem yapılmaz.
(11) Başka bir şirket tarafından EGM’ye eksik veya yanlış gönderilen veriler nedeniyle vergi dairesine ödeme yapmak durumunda kalan şirketin, vergi dairesine ödemiş olduğu gecikme zammı tutarı ve varsa katılımcının ya da çalışanın sistemden ayrılması nedeniyle Devlet katkısı hesabından alamadığı durumda vergi dairesine ödediği Devlet katkısı tutarı, haksız ödemeye sebebiyet veren şirketler tarafından, konuyla ilgili bildirimin kendilerine ulaşmasını takip eden 5 iş günü içerisinde haksız Devlet katkısı ödemesini yapan şirkete ödenir.
(12) Başka bir şirket tarafından EGM’ye eksik veya yanlış gönderilen veriler nedeniyle katılımcıya ya da çalışana Devlet katkısını ödeyemeyen ve bu nedenle katılımcısının ya da çalışanın zararını karşılamak durumunda kalan şirket, Devlet Katkısı Yönetmeliğinin 17 nci maddesinin birinci fıkrasına göre ödediği tutarı, eksik veya yanlış bildirimde bulunan şirketten tahsil eder. İlgili duruma sebebiyet veren şirket konuyla ilgili bildirimin kendisine ulaşmasını takip eden 5 iş günü içerisinde ödemeyi yapan şirkete bu tutarı öder.