EN
TR
BİRİNCİ BÖLÜM
Genel Hükümler
Amaç
Bu Yönetmeliğin amacı, Çay İşletmeleri Genel Müdürlüğü (ÇAY-KUR) mamullerinin toptan satışına ilişkin usul ve esasları düzenlemektir.
Kapsam
Bu Yönetmelik birinci maddede belirtilen Çay İşletmeleri Genel Müdürlüğünün ürettiği mamullerin toptan satış hakkının kazanılmasına, kullanılmasına ve kaybedilmesine ilişkin hükümleri kapsar.
Dayanak
Bu Yönetmelik Çay İşletmeleri Genel Müdürlüğü Ana Statüsü hükümlerine dayanılarak hazırlanmıştır.
İKİNCİ BÖLÜM
Bayiler
Bayi
Bayi, ÇAY-KUR tarafından üretilen ve pazarlanması üstlenilmiş olan ürünlerin belli bir kazanç karşılığında bayisi olduğu ilde kendisine ayrılan bölgede pazarlayan tacir sıfatına haiz gerçek veya tüzel kişidir.
Bayi seçimi ve sayısı
İllere verilecek bayilikler ekonomik durum, coğrafi yapı, ulaşım, nüfus ve tüketim durumu dikkate alınarak değerlendirilir ve bayi sayısı bu kriterler doğrultusunda EK-1 tablodaki gibi tespit edilir. (Belirlenen bayi sayısı 285, dar bölge sayısı 194 dür.)
EK-1 tabloda her il için tespit edilen bayi sayıları dar bölgeye geçilene kadar uygulamada esas alınır. Belirlenen bölgede bayinin doğrudan satış yapması (dar bölge sıcak satış) uygulaması ile bayi sayısı, dar bölge sayısı ile eşitlenir. Dar bölgelerin azaltılıp çoğaltılması konusunda ÇAY-KUR yetkilidir.
Dar bölge sıcak satış uygulamasına geçişte, bayiler o bölgede birleşerek tek şirket halinde ya da ayrı ayrı faaliyet göstermek üzere organize olabilirler. Her halükarda eksilen bayilerin yerine yeni bayilikler verilmez.
Ancak, dar bölgede faaliyet gösteren bayinin işlevini yerine getirememesi veya herhangi bir sebepten dolayı bayilikten ayrılması ya da o bölgede bayiliğin boşalması halinde sadece o yer için bayilik verilir. (EK-1)
Bu şekilde bayilik verilecek firmalar Genel Müdürlükten veya Pazarlama Bölge Müdürlüklerinden görevlendirilecek elemanlarca araştırılarak haklarında rapor düzenlenir. Hazırlanan raporlar, Genel Müdürlükçe değerlendirilerek uygun görülmesi halinde gerekli belgeler alınarak sözleşme aktedilir.
Bayi olma şartları
Bayi olabilmek için;
a) Bayinin gıda maddeleri ticareti ile iştigal etmesi, bu işle ilgili bir meslek kuruluşuna kayıtlı olması ve gerçek usulde vergi mükellefi olması,
b) Çalışma düzeni gereği çay ticaretini ön planda tutacak şekilde örgütlenmiş olması ve sıcak satışla ilgili referansının bulunması,
c) Bayinin faaliyet göstereceği bölgede hijyenik koşullara uygun deposu ile yeterli aracı ve elemanının bulunması,
d) Bayilik talebinde bulunanların geçmişte ÇAY-KUR' la herhangi bir ihtilafının bulunmaması,
gerekir.
Bayinin görev ve yükümlülükleri
Bayinin görev ve yükümlülükleri aşağıda belirtilmiştir.
a) Tespit edilen kotayı çay nevileri itibariyle aylık ve yıllık olarak taahhüt etmesi ve gerçekleştirmesi,
b) ÇAY-KUR' a; dağıtım yapacağı ve sadece çaya tahsis edilecek araçları ile çalıştıracağı personel sayısını beyan etmesi,
c) İşyerinin veya depolarının kota durumuna göre çay stoklanmasına elverişli olması,
d) Tespit edilen aylık kota tutarının % 25’i kadar (500 gr’ lık Rize Turist çayı baz alınarak) sözleşme teminatı vermesi,
e) Bayinin, ÇAY-KUR çayı dışında özel firma çayları ile yabancı menşeli çayları satmaması,
f) Bayi, bölge olarak kendisine verilen yer dışında satış ve dağıtım faaliyetinde bulunmaması,
g) Bayi ÇAY-KUR tarafından belirlenen kâr haddine uygun (satış tablosuna göre) satış faaliyetinde bulunması,
h) Bayi, ÇAY-KUR depolarında satınaldığı çayları, aracısız nihai satış noktasında (bakkal, büfe, market ve benzeri) faaliyet gösteren ticarethanenin tezgahına ya da rafına ulaştırması ve belirlenen zaman dilimi içerisinde satış noktasına ulaşacak şekilde dağıtım ağını kurmak suretiyle sıcak satış organizasyonunu oluşturması,
ı) Bayi, bazı bölgelerde satılan sahte ve kaçak çayların takibi ve önlenmesi konusunda ÇAY-KUR tarafında yer alması ve bu gibi durumlarda aktif mücadele vermesi,
j) Bayi tek taraflı olarak bayiliğini devredememesi ve ortak alamaması,
k) Bayi; araç gereç, bilgisayar ve eleman açısından her türlü donanımı hazırlaması.
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
Sabit Bayiler
Sabit bayi
Sabit bayi, ÇAY-KUR tarafından üretilen ve pazarlanması üstlenilmiş olan ürünleri belli bir alanda yerleşik kendi mağazalarında (grosmarket, mağazalar zinciri, büyük kooperatifler ve benzeri) toptan ve perakende olarak satan tacir sıfatına haiz gerçek veya tüzel kişidir.
Sabit bayinin seçimi
Bakkal ve marketten büyük grosmarket, mağazalar zinciri veya büyük kooperatif özelliğine haiz, geniş ürün yelpazesi ile tüketici kitlesine hitap edecek şekilde dizayn edilmiş ve belli miktarlarda ürün satabilecek kapasitede olan gerçek veya tüzel kişiler sabit bayi yapılır.
ÇAY-KUR' ca, sabit bayilik verilecek firmalar, Genel Müdürlükten veya Pazarlama Bölge Müdürlüğünden görevlendirilecek elemanlar tarafından araştırılarak haklarında rapor düzenlenir. Düzenlenen raporlar Genel Müdürlükçe değerlendirilerek uygun görülmesi halinde gerekli belgeler alınarak sözleşme aktedilir.
Sabit bayilik şartları ve yükümlülükleri
Sabit bayilik şartları ve yükümlülükleri aşağıda belirtilmiştir.
a) Sabit bayinin mağazasında gıda ile ilgili bölümün bulunması
b) ÇAY-KUR' la geçmişte herhangi bir ihtilafının olmaması,
c) Sabit bayinin bulunduğu ildeki kotasını doldurması,
d) Rafında ÇAY-KUR çaylarını en uygun şekilde satışa sunması çaya ayrılan bölümde ÇAY-KUR çayına % 80 yer vermesi,
e) ÇAY-KUR çayını başka bir ürünün satışını artırmak üzere etkileyici bir unsur olarak kullanmaması,
f) ÇAY-KUR ürününü, izin alınmaksızın promosyon amaçlı ya da damping yaparak satmaması,
g) Sabit bayinin, bölgesi dışına çay satışı yapmaması.
Mal satışı
Bayilere mal satış şartları aşağıda tespit edilmiştir.
a) Kendilerine bayilik ve sabit bayilik yetkisi verilenler, ÇAY-KUR' ca pazarlanan ürünleri idarece belirlenen depolardan, yükleme ÇAY-KUR' a ait olmak üzere, kendi vasıtalarıyla depoların açık bulunduğu günlerde alırlar.
ÇAY-KUR’ dan mal (çay) alımı peşin ve kredili olarak yapılır. Kredili satışlar banka garantisi ya da teminat mektubu karşılığı yapılır. Satış şekilleri ve alınacak teminatlar aktedilecek sözleşmede belirlenir.
b) Bayinin ve sabit bayinin talebi halinde, kesin ve süresiz banka teminat mektubu vermesi koşuluyla ve ÇAY-KUR Yönetim Kurulunca belirlenen süreler dahilinde kredili mamul satışı yapılır.
c) ÇAY-KUR; perakende satış fiyatı üzerinden uyguladığı iskontoyu kaldırarak, satış fiyatını belirler. Bayi ve sabit bayiler almış oldukları çayları % 3 kârla perakendeciye satar. Perakendeci de bu fiyatlar üzerinden azami % 15 kar haddi ile tespit edilen perakende fiyat üzerinden tüketiciye satar.
Buna ilaveten ÇAY-KUR; dar bölge ve sıcak satışa geçen bayilere toplam satış tutarı üzerinden % 2 (yüzde iki) oranında indirim uygular.
ÇAYKUR’ a ödeme
Bayiler, satınaldıkları malların bedellerini ödemede aşağıdaki şartlara uymak zorundadırlar.
a) Bayiler ve sabit bayiler, satınaldıkları mamullerin bedelini, ÇAY-KUR veznelerine veya ÇAY-KUR' ca belirlenen esaslar dahilinde banka şubelerine öderler.
b) Vadesinde ödenmeyen alacaklar için mücbir sebep sayılacak haller dışında azami 15 gün süre tanınmak kaydıyla ÇAY-KUR' ca sözleşmede tespit edilen oranda vade farkı uygulanır.
Belge ve kayıt düzeni
Bayiler, aşağıda belirtilen kayıtları tutmak ve belgeleri bulundurmakla yükümlüdür.
a) Bayiler ve sabit bayiler satışla ilgili belgeleri ÇAY-KUR' un talebi halinde ibraz etmek zorundadırlar. Ayrıca, her bayi kendi bölgesinin haritasını ve müşteri listesini hazırlayıp bağlı bulunduğu üniteye verir.
b) Bayilere ve sabit bayilere, ÇAY-KUR tarafından “Bayilik ve Sabit Bayilik Belgesi’’ verilir. Bayiler bu belgeyi işyerinde ve nakil vasıtalarında bulundurmak ve görülebilir bir yere asmak zorundadırlar. Sabit bayiler ise bu belgeyi işyerinde görülebilir bir yere asmak zorundadır.
Ambalajların bozulmaması ve muhafazası
Bayi ve sabit bayi, ÇAY-KUR’ dan satınaldığı mamulün ambalajında herhangi bir değişiklik ve ilave yapamayacağı gibi; mamulün evsafını bozmayacak şekilde muhafaza etmek mecburiyetindedir. Aksine davranan bayinin ve sabit bayinin çayına ÇAY-KUR’ un yetkili birimlerince el konulur. Herhangi bir şekilde, yararlanılması mümkün olmayan mamul imha edilir. Bayi ve sabit bayi, bu imha nedeni ile ÇAY-KUR’ dan herhangi bir hak talebinde bulunamaz. Ayrıca, satınalınan mamulün gerek nakliye esnasında gerekse satış ve stoklanan yerde evsafının bozulması halinde ÇAY-KUR sorumlu tutulamaz.
Reklam
Bayi ve sabit bayi satışını arttırmak için reklam yapmak girişiminde bulunabilir. ÇAY-KUR’ un planladığı reklam, tanıtım ve propoganda çalışmalarına katılmak, satış bölgesindeki reklam malzemelerini saklamak, korumak ve bölgesinde kendisinin yaptığı reklamlara ait vergi, resim ve harçları zamanında ödemekle yükümlüdür.
Bayi ve sabit bayi, bedelini ödemek koşulu ile bölgesel radyo, televizyon ve basında reklam ve tanıtım programlan yayınlatabilir.
Tazminat
a) ÇAY-KUR üretiminin aksaması ve herhangi bir nedenle (mücbir sebepler) bayinin ve sabit bayinin satınalmak istediği paketli çayları zamanında temin edememesi halinde; Bayi ve sabit bayı bundan dolayı ÇAY-KUR' dan herhangi bir hak iddiasında bulunamayacağı gibi, zarar - ziyan ile maddi ve manevi tazminat talebinde de bulunamaz.
b) Bayinin ve sabit bayinin, özel firmalar tarafından dolumu yapılan ve ÇAY-KUR ambalajları içerisinde piyasaya sürülen taklit ve sahte çay sattığı tespit edilirse veya başka menfaatler elde etmek için kötü niyetle sözleşme hükümlerine aykırı davranırsa sözleşmesi fesh edilir ve teminatı irat kaydedilir.
Bayinin ve sabit bayinin kontrolü
ÇAY-KUR, bayilerin ve sabit bayilerin depoları ile nakil vasıtalarını istediği zaman kontrole yetkilidir.
ÇAY-KUR, bayiler ve sabit bayilerin satınaldıkları çayları, bölgelerinde satıp satmadıkları, satışlarının bölge ihtiyacını karşılayıp karşılamadığı hususunu, görevli elemanları tarafından her zaman kontrol edebilir.
Satış kuralları
Bayi ve sabit bayi, pazarlayacağı ÇAY-KUR mamulünü, sattığı diğer ürünün satışını artırmak üzere, çay satışını perakende satıcılar üzerinde etkileyici bir unsur olarak kullanamayacağı gibi, elindeki ÇAY-KUR mamulünü satmaktan kaçınamaz ve perakendecileri herhangi bir kayıt altına alamaz ve belli bir ürünü tercih etmeye zorlayamaz.
Fiyat ayarlaması
ÇAY-KUR, ürettiği paketli çayların fiyatlarını gerekli gördüğü zamanlarda değiştirebilir. Fiyat değişikliği sonunda malın sipariş tarihi dikkate alınmaksızın teslimat tarihindeki fiyat uygulanır. Faturanın kesilmesi ürünün teslimi anlamına gelmez.
Çay fiyatlarının artırılması veya indirilmesi sırasında bayi ve sabit bayilerdeki stok malların değişen değerleri üzerinden taraflar, herhangi bir hak iddiasında bulunamaz.
ÇAY-KUR ile bayi ve sabit bayi hesapları arasında mutabakat sağlanamaması halinde, ÇAY-KUR kayıtları esas alınır.
Sözleşmenin yapılması
Bu Yönetmelikte yer alan hususlara ek olarak ÇAY-KUR’ ca belirlenen bayilik ve sabit bayilik faaliyetlerine ilişkin esaslar, ÇAY-KUR ile bayi ve sabit bayi arasında yapılacak sözleşmede gösterilir.
Sözleşme süresi 3 (üç) yıl olup, üçüncü yılın bitimine 2 (iki) ay kala taraflar sözleşmeyi yenilemeyeceklerini yazılı olarak bildirmedikleri takdirde, sözleşme bir yıl daha uzar ve bundan sonra yıllık olarak devam eder.
Sözleşmenin feshi
Bayi ve sabit bayı, bu Yönetmelik ve aktedilecek sözleşme hükümlerine uymakla yükümlüdür. Bu yükümlülükleri yerine getirmeyen bayinin ve sabit bayinin sözleşmesi feshedilir. Ayrıca, ÇAY-KUR' ca protesto çekmeye, hüküm almaya hacet kalmaksızın bayinin sözleşme teminatı irad kaydedilir. Bu fesih nedeniyle, bayi ve sabit bayi herhangi bir hak talep edemez.
Sözleşmenin fesih nedeni ile o bölgede doğan bayi açığı yeni bir bayilik ihdas edilinceye kadar, geçici olarak ÇAY-KUR’ ca uygun görülen bayi tarafından doldurulur.
Yönetmelikte hüküm bulunmayan haller
Bu Yönetmelikte hükmü bulunmayan haller için, özel hukuk hükümleri uygulanır.
İstisna
a) İhtiyaç duyulan merkezlerde ÇAY-KUR satış deposu ve satış mağazası açarak satış yapabilir. Bu duruma, bayi ve sabit bayi herhangi bir itirazda bulunamaz ve bir hak talep edemez.
b) Bu Yönetmelik yürürlüğe girdiği tarihten itibaren mevcut bayi ve sabit bayilerin hakları sözleşmeleri çerçevesinde korunur.
c) ÇAY-KUR’ la, gerçek ve tüzel kişiler ve kamu kuruluşları ile yapılmış mevcut sözleşmeler geçerlidir.
DÖRDÜNCÜ BÖLÜM
Son Hükümler
Yürürlük
Bu Yönetmelik yayımı tarihinde yürürlüğe girer.
Yürütme
Bu Yönetmelik hükümlerini, Çay İşletmeleri Genel Müdürlüğü yürütür.
