EN
TR
Damga Vergisi konusunda tatbikattan doğan bir kısım tereddütleri gidermek ve bazı yanlış uygulamaları düzeltmek amaciyle, aşağıdaki hususların açıklanması gerekli görülmüştür.
1. Süresinde Beyanname Verilmemesi Halinde Yapılacak İşlem:
213 sayılı Vergi Usul Kanununun 352 nci maddesinde sayılan vergiler arasında ".. gider, istihlâk vergileri.." ifadesine de yer verilmekte ve bu vergilere ait beyannamelerin süresinde verilmemesi halinde uygulanacak usulsüzlük cezalarının miktarları belirtilmektedir.
Buradaki "gider ve istihlâk vergileri" deyimiyle, aynı maddede yer alan örneğin, gelir ve kurumlar vergileri ifadelerinin aksine, belirli vergiler değil, gider ve istihlâk vergisi niteliğinde olan bütün vergiler, diğer bir deyişle, umumî muamele vergileri kasdedilmektedir. Bu nedenle;
a) Sayılan vergiler arasında ismen yer almamakla birlikte bir gider ve istihlâk vergisi niteliği taşıyan ve umumî muamele vergileri grubuna dahil bulunan damga vergisine ait beyanname veya bildirimlerin, mükellefler veya sorumluları tarafından 488 sayılı Kanunda öngörülen süreler içinde vergi dairesine verilmemesi halinde, Vergi Usul Kanununun 352 nci maddesinde belirtilen cezaların uygulanması,
b) Diğer taraftan, V.U.K'nun 371 inci maddesindeki şartların tahakkuku halinde, mükellef veya sorumluların pişmanlık ve islah taleplerinin yerine getirilmesi,
c) Vergiye tabi bir işlem olmaması ve bu yüzden yatırılacak damga vergisi bulunmaması nedeniyle, süresi içinde beyanname vermeyen mükellef veya sorumlular adına her hangi bir işlem yapılmaması,
Uygun görülmüştür.
2. Serbest Meslek Makbuzlarının Damga Vergisi:
488 sayılı Damga Vergisi Kanununa bağlı (2) sayılı tablonun "IV _ Ticari ve medeni işlerle ilgili kâğıtlar" bülümünün 6 numaralı fıkrasında; "500 kuruş ve daha aşağı parayı ihtiva eden her türlü makbuzlar, ibra senetleri ve faturalarla, fatura yerine geçen müstahsil makbuzu, gider pusulası ve serbest meslek makbuzu nüshaları, havale mektupları, posta ve telgraf havalenameleri ve borç senetleri"nin damga vergisinden muaf olacağı hükme bağlanmıştır. Bu hükümler gereğince;
a) Fıkrada sayılan ve 500 kuruştan fazla parayı ihtiva eden kâğıtlar, kanuna bağıl (1) sayılı tabloda gösterilen miktar veya nisbette vergiye tabi olacağından, bu meyanda serbest meslek makbuzlarının da aynı tablonun "IV _ Makbuzlar ve diğer kâğıtlar" bölümünün 1/a-f fıkrasında gösterilen miktarda maktu damga vergisine tabi tutulması,
b) V.U.K. nun 237 nci maddesinin son fıkrasında, serbest meslek makbuzlarının hiç bir resim ve harca tabi olmadığı belirtilmekte ise de, bu fıkra hükmü 488 sayılı kanunun 31 inci maddesiyle yürürlükten kaldırılmış bulunduğundan, anılan makbuzların (a) fıkrasına göre vergilendirilmesi,
Gerekmektedir.
3. Serbest Meslek Hesabı Hulâsalarının Damga Vergisi:
Serbet meslek kazanç sahipleri tarafından verilen beyannamelere eklenen veya bu beyannamelerde ayrı bir bölüm olarak yer alan serbest meslek hesabı hulâsası, işletme hesabı hulâsası mahiyetinde olduğundan, 488 sayılı kanuna bağlı (1) sayılı tablonun "III _ Ticari işlemlerde kullanılan kâğıtlar" bölümünün 2/d-3 ncü fıkrası gereğince 10 TL. maktu damga vergisine tabi tutulması icap eder.
4. Kefalet Şerhlerinin Damga Vergisi:
Çeşitli kuruluşlar ve bankalarca çıkarılan belli parayı ihtiva eden tahvillerle, mukavelename, taahhütname ve bonolar (emre muharrer senet) üzerine düzenlenme anında konulan kefalet şerhlerinin;
a) Adi kefalet şeklinde olması halinde; tahvil, mukavelename, taahhütname veya bonalar, kanunda gösterilen nisbette damga vergisine tabi olmakla beraber, bu kâğıtlar üzerine konulan mezkûr şerhlerin de ayrıca 488 sayılı kanunun 6 ncı maddesinin 3 üncü fıkrası gözönünde tutularak, kanuna bağlı (1) sayılı tablonun 1. bölümünün 4/a fıkrasına göre binde 5 nisbetinde damga vergisine tabi tutulması,
b) Sözü edilen şerhlerin "müteselsil kefalet" veya "müşterek borçlu ve müteselsil kefil" şeklinde konulması halinde, 488 sayılı kanunun 6 ncı maddesinin 2 nci fıkrası uyarınca en yüksek vergi alınmasını gerektiren akit veya kefalet işlemi üzerinde (binde 5) damga vergisine tabi olması,
İcap eder.
5. Bilânçolara Eklenen Gelir Tablosunun Damga Vergisi:
488 sayılı kanunun 6 ncı maddesinin 1 inci fıkrasında, bir kâğıtta birbirinden tamamen ayrı birden fazla akit ve işlem bulunduğu takdirde, bunların her birinden ayrı ayrı vergi alınacağı, kanuna bağlı (1) sayılı tablonun III. bölümünün 2-d/1 ve 2-d/2 fıkralarında ise resmî dairelere ve bankalara ibraz edilen bilânçoların 20 TL. kâr ve zarar cetvellerinin 10 TL. maktu damga vergisine tabi olacağı hükme bağlanmıştır.
7129 sayılı Bankalar Kanununun 46 ncı maddesi gereğince müstakrizlerden alınan ve son üç yıla ait hesap vaziyetini gösteren kâğıtlar bilânço mahiyetinde bulunduğundan, her yılı için 20 TL; anılan kâğıtların arka sahifesinde "Gelirler Tablosu" başlığını taşıyan kısım ise kâr ve zarar cetveli mahiyitinde bulunduğundan, her yıl için 10 TL. maktu damga vergisine tabi tutulması lâzım gelir.
6. Kontrgaranti Mektupları ile Telgraflarının Damga Vergisi:
488 sayılı kanunun 2 nci maddesinde; vergiye tabi kâğıtlar mahiyetinde bulunan veya onların yerini alan mektup ve şerhlerle, bu kâğıtların hükümlerinin yenilenmesine, uzatılmasına, değiştirilmesine, devrine veya bozulmasına ilişkin mektup ve şerhlerin damga vergisine tabi tutulacağı hükme bağlanmış bulunmaktadır.
Maddede mektup tabiri geçmekte ise de, sahibinin yazılı bir beyanı olan telgrafın, mektup olarak kabulü ve vergiye tabi kâğıtlar mahiyetinde bulunduğu veya onların yerini aldığı takdirde damga vergisine tabi tutulması; ancak telgrafın bilâhare mektupla veya kontrgaranti ile; mektubun ise yine ileride kontrgaranti ile teyit edilmesi halinde, bu mektuplar veya kontrgarantinin ayrıca damga vergisine tabi tutulmaması gerekmektedir. Bu açıklamalara göre;
a) Yabancı memleketlerdeki muhabir bankalardan kontrgaranti mektubu yerine kaim olmak üzere, Türkiye'deki muhabir bankaya çekilen telgraf veya gönderilen mektupların kontrgaranti olarak kabul edilerek damga vergisine tabi tutulması; ancak, çekilen telgrafın bilâhare mektupla, mektubun ise kontrgaranti ile teyidi haline, söz konusu kontrgarantilerin ayrıca damga vergisine tabi olmaması,
b) Bu nedenle Defterdarlıklarca il hudutları dahilinde kurulu bulunan bankalar nezdinde bu yönden yapılacak inceleme neticesine göre gerekli işlemin yapılması,
Lâzım gelmektedir.
7. İthalât ve İhracatta Düzenlenen Beyanname-Taahhütnamelerin Damga Vergisi:
Türk Parası Kıymetini Koruma Hakkındaki 17 sayıl Karar Gereğince yapılacak her türlü ithalât ve ihracat için kambiyo mercilerine, Merkez Bankasına, gümrüklere veya başka kuruluşlara verilen ve "Beyanname-Taahhütname" olarak adlandırılan kâğıtlar, 488 sayılı Kanuna bağlı (1) sayılı tablonun IV. bölümünün 2/b-4 üncü fıkrasında belirtilen beyanname ve beyannamedeki malla ilgili ve aynı tablonun I. bölümünün 1 inci fıkrasında yer alan taahhütname olmak üzere, iki işlemi ihtiva etmektedir. Ancak, bu işlemler birbirine bağlı ve bir asıldan doğmaktadır. Bu itibarla, ithal veya ihraç edilen maddelerin kıymetini havi söz konusu beyanname-taahhütnamelerin 488 sayılı Kanunun 4 üncü maddesi ile 6 ncı maddesinin 2 nci fıkrası ve kanuna bağlı (1) sayılı tablonun "I _ Akitlerle ilgili kâğıtlar" bölümünün 1/a fıkrası gereğince binde 5 nispetinde damga vergisine tabi tutulması icap eder. Ancak, ihracata müteallik (Geçici ihracat hariç) beyanname-taahütnameler için 7/1117 sayılı Kararnamenin 1/a fıkrasındaki hükmünün nazara alınması gerekir.
8. Damga Vergisini İstihkaktan Kesinti Suretiyle Vergi Dairelerine Ödeyen Kuruluşlar:
11.5.1971 gün ve 2101118-99-33/29638 sayılı, 11.5.1971 gün ve 2101118-99-34/26637 sayılı tamimlerimizde belirtilen kuruluşlarla, bu tarihten sonra istihkaktan kesinti şekliyle ödeme yapılmasına izin verilen diğer kuruluşların, 1.11.1975 tarihinden itibaren her ay istihkaktan kesinti usulüne göre ödeyecekleri damga vergilerini, ertesi ayın 20 nci günü akşamına kadar, muhtasar beyannameye dahil ederek, bu beyannameleri kabule yetkili vergi dairelerine ödemeleri Bakanlığımızca uygun görülmüştür.
Ancak, bu damga vergisine ait gerekli bilgiler mutlaka muhtasar beyannamenin ayrı bir yerine yazılacak ve damga vergisi, vergi dairesince gelir vergisi ile (varsa) mali denge vergisinden ayrı olarak tahakkuk fişine yazılmak suretiyle tahakkuk ettirilecektir.
1.11.1975 tarihinden itibaren başlayacak bu uygulama, yalnız istihkaktan kesinti şekliyle yapılacak ödemelere ait olup, makbuz mukabili ödemeyle ilgili uygulamaya yukarıda tarih ve numarası belirtilen tamimlerimizdeki esaslar dahilinde devam olunacaktır.
9. Bankalara Tevdi Edilen, Zamanında Vergisi Ödenmemiş Kâğıtlar:
488 sayılı Damga Vergisi Kanununun 18 inci maddesiyle Bakanlığımıza tanınan yetkiye istinaden, her hangi bir sebeple bankalara tevdi edilen ve damga vergisi zamanında kanuna uygun olarak ödenmemiş bulunan senet, belge vesair kâgıtlardan; 488 sayılı Kanunun 20 nci maddesinin birinci fıkrası ile V.U.K.nun 341, 348 ve 349 uncu maddeleri de nazara alınmak suretiyle;
a) 50.000 TL.dan fazla (50.000 dahil) vergi matrahını ihtiva edenlere ait vergi ve kusur cezasının, bankalarca ilgililerinden tahsil olunarak, kâğıt üzerine vergi ve cezanın nakten ödeneceğine dair kaşe vurulması ve tahsilâtın 11.5.1971 gün, 2101118-99-33/29638 sayılı ve buna ek diğer yazılarımızda açıklanan esaslar dahilinde ertesi ayın 7 nci günü akşamına kadar ilgili vergi dairesine verilecek beyannameye dahil edilerek ödenmesi,
b) 50.000 TL. dan az vergi matrahını ihtiva eden kâğıtlara ait vergi ve kusur cezasının ise, bankalarca ilgilisinden tahsil olunarak kâğıtlara vergi ve ceza miktarınca damga pulu yapıştırılması, yapıştırılan pulların, Kanunun 16 ncı maddesi (son fıkra) hükmüne uygun olarak tarihle beraber imza veya mühür konulmak suretiyle iptal edilmesi,
c) Bu konudaki tatbikata 1.11.1975 tarihinden itibaren başlanması,
Uygun görülmüştür.
10. Bankalarca Düzenlenerek Kişilere Verilen Makbuzların Damga Vergisi:
Bakanlığımıza intikal eden olaylardan, kişilerce bankalara yatırılan paralar karşılığında düzenlenen makbuzların imsasız olarak veya imzalandığı halde, damga vergisine tabi tutulmaksızın kişilere verildiği anlaşılmaktadır.
Bilindiği üzere, kişiler tarafından bankalara yatırılan paralar karşılığında bankalarca düzenlenen makbuzlar, 488 sayılı kanuna bağlı (1) sayılı tablonun IV. bölümünün 1/a-f fıkaralarına göre maktu damga vergisine tabi bulunmaktadır.
Bu itibarla söz konusu makbuzların düzenlenme anında bankalarca imzalanması ve aynı kanunun 3 ncü maddesinin 1 inci fıkrası gereğince de vergi mükellefiyetinin ilgili bankalarca yerine getirilmesi icap eder.
11. Uygulama:
a) 8 Ocak 1975 günlü (2) seri No: lu Damga Vergisi İç Genelgesi yürürlükten kaldırılmıştır.
b) Bu tebliğin 6 ncı maddesi tarh zamanaşımı içinde, 8 ve 9 uncu maddeleri ilgili kısımlarda belirtildiği üzere 1.11.1975 tarihinden itibaren, diğer maddeleri ise; yayımı tarihinden itibaren uygulanmaya başlanacaktır.
c) Bu tebliğe uymayan vergi sorumlusu veya mükellefleri hakkında V.U.K. nun ilgili hükümleri ayrıca uygulanacaktır,
Bilgi edinilmesi ve gereğinin buna göre yapılması önemle rica olunur.
