Devlet Destekli Bitkisel Ürün Sigortası Tarife ve Talimatlar

1. Amaç ve Kapsam

(1) Bu sigorta ile Tarım Sigortaları Havuzu, 5363 sayılı Tarım Sigortaları Kanunu’nun 12’nci maddesine istinaden, Cumhurbaşkanı kararı ile kapsama alınan risklerin, Tarım ve Orman Bakanlığı’nca belirlenen kayıt sistemlerine kayıtlı olan parsellerde (açık alan) yetiştirilen bitkisel ürünlerde ve/veya meyve ağaçları, çay ve asmaların kendileri ile fidanlarında, toprağa dikilmiş süs bitkisi fidanlarında, bağ ve meyve bahçeleri için dolu ağı ve örtü ile destek (telli terbiye) sistemlerinde; doğrudan neden olacağı maddi zararları sigorta bedeline kadar teminat altına alır.

(2) Bu sigorta ile ilgili tarife ve talimatlar, aşağıdaki şekilde tespit edilmiştir.

2. Tazminatın Hesabı

2.1. Sigorta Bedeli

(1) Tazminatın hesaplanmasında, 2.2. maddesinde belirtilen verime ilişkin açıklamalar saklı kalmak üzere;

a) Ürün için poliçe üzerindeki sigorta bedeli esas alınır.

b) Sap unsuru için; arpa, buğday, çavdar, tritikale, yulaf ve kaplıca buğdayı ile bu ürünlerin sertifikalı tohumluklarında, sap unsurunun sigorta bedeli, ana ürünün sigorta bedeline Tablo.1’deki oranlar uygulanarak belirlenir. Poliçe sigorta bedeli, ana ürün ve sap unsuru sigorta bedeli toplamıdır.

c) Dolu ağı ve örtü sistemi için, dolu ağı ve örtü sisteminin ilk yılının değeri risk incelemesi yapılması durumunda risk analiz esnasında, diğer durumlarda tespit edilen limitler dâhilinde Tarım Sigortaları Havuzu tarafından belirlenir. Kullanım yılına göre ilk yıl sigorta bedeline Tablo.2’deki oranlar uygulanır.

ç) Meyve ağaçları, çay ve asmaların sigorta bedeli hesaplanırken, söz konusu ağaç, çay ve asmaların ürün veriminin 3 katı baz alınır. Bu ürünlere ait fidanların ve süs bitkisi fidanlarının sigorta bedeli ise limitler dâhilinde Tarım Sigortaları Havuzu tarafından belirlenir.

d) Üzüm asma yaprağının sigorta bedeli, asmanın çeşidine göre Tarım Sigortaları Havuzu tarafından belirlenir.

e) Destek (telli terbiye) sistemleri için limitler dâhilinde Tarım Sigortaları Havuzu tarafından belirlenir.

(2) Ödenecek tazminat, sigorta bedelini geçemez.

(3) Bu sigortayı yaptıran üreticinin, aynı parseli için Devlet Destekli Köy Bazlı Verim Sigortası da yaptırmış olması durumunda her iki poliçe için ödenecek toplam tazminat tutarı, sigorta bedeli yüksek olan poliçe ile sınırlıdır.

2.2. Verim

(1) Gerçek Verim; mevcut bakım ve yetiştirme koşullarında, teminat kapsamındaki bir riskin gerçekleşmediği varsayılarak belirlenen verimdir.

(2) Tarım Sigortaları Havuzu eksperi tarafından, hasar oranı belirlenmeden önce gerçek verim tespit edilir.

(3) Poliçe üzerinde yazılı, sigortalı/sigorta ettiren tarafından beyan edilen verimin, gerçek verimin altında olması durumunda, Tarım Sigortaları Havuzu, en fazla beyan edilmiş verime kadar sorumludur. Tazminata hak kazanılabilmesi için, sözleşme süresi içinde, teminat kapsamındaki bir risk nedeniyle; verimde, miktar kaybı; kalite kaybı teminatı verilmiş sigorta sözleşmelerinde, kalite kaybının olması esastır. Ancak, hasara rağmen, beyan edilmiş verimden daha fazla bir verim olduğu tespit edilirse, sigortalı tazminata hak kazanmaz.

(4) Beyan edilen verimin, Tarım Sigortaları Havuzu eksperi tarafından belirlenen gerçek verimin üstünde olması durumunda; tazminat hesabı, Tarım Sigortaları Havuzu eksperi tarafından belirlenen, gerçek verim üzerinden yapılır. Aşkın verim beyanından kaynaklanan prim farkı, 6’ncı maddedeki koşullarla iade edilir.

(5) Kış donu teminatında Garanti Verim:

• Poliçede garanti altına alınmış ağaç başına ortalama verimdir. Üreticinin beyan etmiş olduğu ağaç yaşı ve ağaç başına ortalama verim baz alınarak poliçe için belirlenir.

• Parselde herhangi bir ekspertiz yapılması durumunda, Tarım Sigortaları Havuzu eksperi tarafından belirlenmiş olan mevcut bakım ve yetiştirme koşullarında olması gereken “Gerçek Verim” baz alınarak “2.2. Verim” maddesi 3. ve 4. fıkrası saklı kalmak üzere garanti verim güncellenir.

• Garanti Verim ağaç yaşına göre değişmekle birlikte, her durumda, Tarife ve Talimatlar Ek-13’te tabloda yer alan garanti verim ile sınırlıdır.

2.3. Muafiyet ve Müşterek Sigorta Uygulaması

(1) Bitkisel ürün sigortasında, hasar nedenine göre uygulanacak olan muafiyet ve müşterek sigorta oranları Tablo.3 ve Tablo.5’te; ağaç/fidan sigortasında uygulanacak olan muafiyet ve müşterek sigorta oranları Tablo.4’te görülmektedir.

(2) Tablo.5’te yer alan muafiyet ve müşterek sigorta oranları seçenekli olarak alınabilir.

(3) Tablo.5’te yer alan muafiyet ve müşterek sigorta seçenekleri için verilecek devlet prim desteği, her halükârda standart muafiyet ve müşterek sigorta seçeneği için hesaplanacak devlet prim desteğini geçemez.

(4) Tespit edilen hasar oranından varsa muafiyet oranı indirilir, kalan tutar oran üzerinden, varsa müşterek sigorta oranı hesaplanarak tenzil edilir ve varsa sovtaj değeri dikkate alınarak tazminat tutarı bulunur.

(5) Birden fazla riskten dolayı hasar olması durumunda, en yüksek muafiyet bir defa uygulanır. Hesaplama dolu paket risklerinin hasarlarından başlanarak yapılır. Dolu paket risklerinin hasarından muafiyet oranı en fazla, dolu paket risklerine ait muafiyet oranı kadar düşülür, kalan oran diğer risklerden düşülür. Muafiyetsiz teminatlardan oluşan hasarlar, bu hesaplamaya dâhil edilmeden ayrıca hesaplanır.

2.4. Erken Dönemde Gerçekleşen Hasarlarda Ekim/Dikim Masrafı

(1) Yeniden ekim/dikime imkân veren, erken bir gelişme devresinde sigortalı ürünün hasara uğraması durumunda; Tarım Sigortaları Havuzu eksperi tarafından, aynı ürünün veya farklı bir ürünün yeniden ekim/dikimine karar verilmesi halinde, sigortalının, hasar tarihine kadar, mevcut ürüne yapmış olduğu ekim/dikim ve bakım masrafları karşılığı olarak, parselin hasara uğrayan kısmı kadar sigorta bedelinin %30’una kadar, muafiyet ve müşterek sigorta uygulanmaksızın ödenir.

(2) Yeniden ekim dikime neden olan don zararı isteğe bağlı olarak poliçeye ilave edilebilir.

(3) Yeniden ekim dikime neden olan don zararı teminat dönemi “Standart, Seçenek-1 ve Seçenek-2” olmak üzere seçenekli olarak sunulmaktadır. Standart tarifede, yeniden ekim dikime neden olan don riski için belirlenmiş teminat süresi, Seçenek-1’de 15 gün, Seçenek-2’de 30 gün öncesine çekilerek teminat dönemi uzatılabilir.

(4) Yeniden ekim dikime neden olan don zararı teminat dönemi Seçenek-1 ve Seçenek-2 için verilecek devlet prim desteği, her halükârda Standart seçeneği için hesaplanacak devlet prim desteğini geçemez.

(5) İsteğe bağlı olarak don riskinin poliçeye dahil edilmesi halinde; Şeker Pancarı, Kabak (Çerezlik), Domates (Salçalık), Domates (Sofralık), Biber (Chili), Biber (Dolmalık), Biber (Sivri, Çarliston), Biber (Salçalık), Biber (Kırmızı), Biber (Kapya), Biber (Üçburun), Biber (Kaliforniya), Biber (Macar), Biber (Jalapeno), Biber (Turşuluk), Patlıcan, Karpuz, Kavun ve Patates ürünlerinde fide ve yapraklanma dönemlerinde meydana gelen don zararı nedeni ile yeniden ekim/dikimine karar verilmesi halinde, sigortalının, hasar tarihine kadar, mevcut ürüne yapmış olduğu ekim/dikim ve bakım masrafları karşılığı olarak, parselin hasara uğrayan kısmı kadar sigorta bedelinin %30’una kadar, muafiyet ve müşterek sigorta uygulanmaksızın ödenir. Teminat dönemleri Tarım Sigortaları Havuzu tarafından ilan edilir.

2.5. Sovtaj

(1) Sigortalı ürünlerde meydana gelen bir hasar olayında, ürünün ekonomik olarak değerlendirilme imkânı olan kısmı için sovtaj uygulanır.

3. Son Kabul Tarihleri ve Ürün Hassasiyet Sınıfları

(1) Bitkisel ürün sigortası için sigortaya son kabul tarihleri ile ürün hassasiyet sınıfları, Tarım Sigortaları Havuzu tarafından ilan edilir. Tarih bilgileri ile ürün hassasiyet sınıflarını değiştirmeye Tarım Sigortaları Havuzu yetkilidir.

4. Poliçe Süresinin Uzatılması

(1) Turunçgiller ve zeytin ürününde; ürünün poliçede belirtilen hasat tarihinin uzatılmasının talep edilmesi halinde, poliçede belirtilmiş olan son hasat tarihinden itibaren, en fazla 30 gün ile sınırlı olmak üzere, yapılacak risk değerlendirmesi sonucuna göre; fırtına ve hortum dışındaki teminatlar için %50 oranında ek prim uygulanarak, sigorta sözleşmesinin süresi uzatılabilir. Ek prim, dolu paket primi (fırtına ve hortum hariç) ve don tarife primi üzerinden hesaplanır.

(2) Üzüm (sofralık) ürününde; üzerinde koruma amaçlı örtü sisteminin olması şartı ile ürünün poliçede belirtilen hasat tarihinin uzatılmasının talep edilmesi halinde, poliçede belirtilmiş olan son hasat tarihinden itibaren, tüm riskler için en fazla 30 gün ile sınırlı olmak üzere her durumda 28 Kasım’ı geçmemek şartı ile %50 oranında ek prim uygulanarak sigorta sözleşmesinin süresi uzatılabilir.

(3) Mısır (Dane), Mısır (Tatlı), Mısır (Silajlık), Mısır (Sertifikalı Tohumluk) ve Mısır (Patlatmalık) ürünlerinde hasat tarihinin uzatılmasının talep edilmesi halinde, poliçede belirtilen son hasat tarihinden itibaren en fazla 30 gün ile sınırlı olmak üzere poliçe primine %25 oranında ek prim uygulanarak poliçe süresi uzatılabilir.

(4) Poliçe süresinin uzatılması talebi, poliçe bitiş tarihinden 15 gün öncesine kadar yapılabilir.

(5) Hasadın geç yapılmasının, bitki fizyolojisine yapacağı olumsuz etki sonucunda ürünlerde meydana gelen hasarlar teminat kapsamı dışındadır.

5. Prim Fiyatları

(1) Sigortalı ürünün ve sigortalı unsurların toplam primi; sigorta bedelinin, her bir riske ait fiyat tablosundaki coğrafi tehlike bölgesine karşılık gelen prim oranı ile çarpılmasıyla bulunur. Risk bazlı tarife fiyatları “Ekler” bölümünde yer almaktadır.

(2) Fındık ürününde, don tehlike bölgesi ve ürün hassasiyet sınıfına göre bulunan tarife fiyatı, arazinin rakım kategorisine göre Tablo.6’daki rakım faktörüyle çarpılır.

(3) Ağaç/fidan sigortasında ürün hassasiyet sınıfına göre bulunan kar ağırlığı tarife fiyatı, arazinin rakım kategorisine göre Tablo.7’deki rakım faktörüyle çarpılır.

(4) Ağaç/fidan sigortasında risk inceleme yapılması durumunda belirlenen risk kategorisine göre toplam tarife primine Tablo.8’de verilen oranlarda ek prim uygulanır.

(5) Tarife fiyat tablolarında yer alan tehlike bölgesi listesi Tarsim web sayfasında yayınlanır.

(6) Poliçeye esas idari birimlerin (köy veya mahalle vs.) belirlenmesinde T.C. İçişleri Bakanlığı Nüfus ve Vatandaşlık İşleri Genel Müdürlüğü Ulusal Adres Veri Tabanı (UAVT) kayıtları esas alınır. UAVT sistemi kayıtlarından kaynaklanan farklılıklar nedeniyle Tarım Sigortaları Havuzunun herhangi bir sorumluluğu yoktur.

6. Verim ile İlgili Prim İlave ve İade Esasları

(1) Sigorta ettiren/sigortalı, bir hasar meydana gelmeden önce olmak kaydıyla, verim değişiklik talebinde bulunabilir. Bu talebin, Tarım Sigortaları Havuzu tarafından uygun bulunması halinde, turunçgil ve zeytin için dolu paket ve don riskleri, diğer ürünler için dolu paket riskleri için verim artış zeyli düzenlenir ve varsa prim farkı hesaplanır.

(2) Kış donu zararı teminatında verim artışlarında prim başlangıçtan hesaplanır, verim azalışında primi iade edilmez.

(3) Ürünün, Genel Şartların A.9.1’inci maddesinde tanımlanan fenoloji evresine girmesinden önce; herhangi bir neden ile meydana gelecek verim kayıplarının, teminat başlangıcından itibaren, en geç 10 gün içerisinde bildirilmesi halinde ve Tarım Sigortaları Havuzu eksperi tarafından yapılacak tespit sonucunda, belirlenen verim kaybı oranında, prim iadesi yapılabilir. Bu tespit ve değerlendirmeler sonucunda, kalan ürünün, ekonomik bir değer ifade etmediğinin anlaşılması halinde, poliçe Tarım Sigortaları Havuzu tarafından sonlandırılabilir. Bu durumda, primin tamamı iade edilir.

(4) Ürünün, Genel Şartların A.9.1’inci maddesinde tanımlanan fenoloji evresine girmesinden önce; herhangi bir neden ile meydana gelecek verim kayıplarının teminat başlangıcından itibaren 10 günlük süre aşıldıktan sonra yapılacak bildirimlerde, aşağıdaki esaslar uygulanır.

a) Don teminatı primi, her ne sebeple olursa olsun iade edilmez.

b) Dolu paket teminatı için, indirime konu olan verim kaybı, üreticinin elinde olmayan sebeplerle oluşmuşsa, gün esasına, diğer nedenlerle (aşkın beyan, bakım yetersizliği vb.) oluşmuşsa, kısa dönem esasına göre prim iadesi yapılabilir. Poliçe süresi meyvelerde poliçe son kabul tarihinden, diğer ürünlerde poliçe başlangıç tarihinden itibaren hesaplanır.

c) Verim tespiti sonucuna göre prim iadesinde esas alınacak süre, meyvelerde poliçe son kabul tarihi, diğer ürünlerde poliçe başlangıç tarihi ile poliçe üzerinde yazılı, poliçe bitiş tarihleri arasıdır. Kısa dönem esası üzerinden yapılacak iadelerde Tablo.9 kullanılır.

(5) Verim tespit dışındaki durumlarda;

a) Poliçe tanzim tarihinden itibaren 7 gün içinde yapılacak sigorta iptallerinde prim tahsil edilmez.

b) 7 günlük sürenin geçilmesi halinde:

• Poliçe son kabul tarihine kadar isteğe bağlı iptallerde ve poliçe son kabul tarihi sonrası zorunlu nedenlerle (sigortalının ölümü veya teminat harici bir risk nedeniyle meydana gelen hasarlar gibi) yapılan iptallerde gün esaslı prim tahsil edilir.

• Poliçe son kabul tarihi sonrası gelen isteğe bağlı iptallerde Tablo 9’da yer alan kısa dönem esası üzerinden prim tahsil edilir.

• Kış donu zararı teminatı almış poliçeler için yapılan iptallerde kış donu zararı primi iade edilmez.

(6) Her halükârda poliçe süresinin üçte ikisi geçtikten sonra yapılacak sigorta iptallerinde prim iadesi yapılmaz.

(7) Verim artırım taleplerinde, prim farkı poliçe başlangıcından itibaren hesap edilir.

7. İndirimler ve Ek Prim Uygulamaları

(1) Hasar önleyici ve azaltıcı önlemleri alınan ürünlerin tarife fiyatlarında aşağıda belirtilen indirimler uygulanır.

a) Dolu ağı örtülen ürünler için; dolu ve dolu kalite kaybı teminatı tarife fiyatının %50’si.

b) Rüzgâr pervaneleri, sisleme ve yağmurlama sistemi kullanılan ürünler için don teminatı tarife fiyatının %25’i, turunçgillerde (portakal, mandalina, altıntop, limon, kamkat) %35’i.

(2) Parselde son yılda hasar olmaması ve kesintisiz poliçe düzenlenmesi kaydıyla, ardışık hasarsız yıl sayısı göz önüne alınarak dolu paket primi üzerinden Tablo.10’da yer alan indirimler uygulanır.

(3) Kesintisiz son 2 yıl don teminatı almış ve hasar almamış parsellerde ilgili yılda don teminatı alarak poliçe yenilemesi durumunda, parselde herhangi bir riskten dolayı sürprim olmaması koşulu ile don tarife primi üzerinden, Tablo 11’de yer alan indirimler uygulanır.

(4) Son üretim yılında hasar dosyası açılmış, hasarlı parsellere herhangi bir risk nedeniyle sürprim uygulanmamış olması kaydıyla Tablo 10 ve Tablo 11’de yer alan kademeli hasarsızlık indirim oranları bir kademe indirilerek uygulanır.

(5) Son üretim yılında indirim oranı %10 ise ve hasar dosyası açılmış, herhangi bir hasar tazminat ödemesi almamış hasarlı parsellerde sürprim uygulanmamış olması kaydıyla dolu paket veya don primi üzerinden %5 oranında indirim uygulanır.

(6) Parselde son yıl uygulanan hasarsızlık indirimi %5 ise, ardışık son üretim yılında hasar dosyası açılmış, hasarlı parsellere herhangi bir indirim uygulanmaz.

(7) Parselde son yıl hasarsızlık indirimi uygulanmamış ise, ardışık son üretim yılında hasar dosyası açılmış, herhangi bir hasar tazminatı ödemesi almamış hasarlı parsellere herhangi bir indirim uygulanmaz.

(8) İlgili yılda teminat kapsamındaki herhangi bir risk nedeniyle sürprim alan bir parselde hasarsızlık indirimi uygulanmaz.

(9) Tarım ve Orman Bakanlığı tarafından tarımsal üretim planlaması kapsamında belirlenmiş olan ürün* ve lokasyonlarda, Bakanlık kayıt sistemlerinden gelen bilgiler baz alınarak poliçe primi üzerinden %10 oranında “Tarımsal Üretim Planlaması İndirimi” uygulanır.

*Buğday, arpa, ayçiçeği, mısır, nohut, pamuk, mercimek, kolza (kanola), patates, fasulye (kuru), soğan, soya, aspir, mısır (silajlık), yonca, yulaf (yeşil ot), fiğ, korunga, tritikale (yeşil ot), çayır otu, italyan çimi (yeşil ot), çavdar (yeşil ot), arpa (yeşil ot), buğday (yeşil ot) ve sorgum (silajlık) ile bu ürünlerin sertifikalı tohumlukları

(10) Sözleşmeli üretimin geliştirilmesi ve yaygınlaştırılması için uygulanacak usul ve esaslar çerçevesinde, “sözleşmeli üretim yönetim sistemine kayıtlı olarak”, doğrudan alıcı ile ya da üyesi veya ortağı olduğu tarımsal amaçlı örgüt kanalıyla sözleşmeli olarak tarımsal üretim yapan gerçek veya tüzel kişilere ait ürün ve hayvanların sigorta edilmesi halinde; poliçe primi üzerinden %15 oranında “Sözleşmeli Üretim İndirimi” uygulanır.

(11) Tarım ve Orman Bakanlığı tarafından su kısıtının belirlendiği bölgelerde, Bakanlık kayıt sistemlerinden gelen bilgiler baz alınarak poliçe primi üzerinden %10 oranında “Su Kısıtı İndirimi” uygulanır.

(12) Sigorta yaptıran üreticinin kadın olması halinde, dolu paket primi üzerinden %10 oranında “Kadın Çiftçi İndirimi” uygulanır.

(13) Sigorta yaptıran üreticinin yaşının 40 ve altında olması halinde, dolu paket primi üzerinden %5 oranında “Genç Çiftçi İndirimi” uygulanır.

(14) Aynı ürün ve ada/parselde hem Bitkisel Ürün Sigortası hem Köy Bazlı Verim Sigortası poliçesi bulunan üreticilerin Bitkisel Ürün Sigortası poliçesine, poliçe primi üzerinden %10 oranında “Çift Poliçe İndirimi” uygulanır.

(15) Aynı ada/parselde ürün için hem Bitkisel Ürün Sigortası hem Ağaç Sigortası poliçesi bulunan üreticilerin ağaç poliçesine poliçe primi üzerinden %10 oranında “Ağaç Çift Poliçe İndirimi” uygulanır.

(16) Sigorta yaptıran üreticinin, %40 ve üzeri engelli olması halinde, poliçe primi üzerinden %5 oranında “Engelli Çiftçi İndirimi” uygulanır.

(17) Şehit yakını/gazi olan sigortalı üreticinin, şehit yakını/gazi belgesini ibraz etmesi durumunda, poliçe primi üzerinden %5 oranında “Şehit Yakını/Gazi İndirimi” uygulanır.

(18) Prim tutarının tamamının peşin ödenmesi durumunda poliçe primi üzerinden %5 oranında indirim uygulanır.

(19) Birinci Derece Tarımsal Örgüt Belgesi Almaya Hak Kazanan Tarımsal Amaçlı Örgüt Üyeliği İndirimi: Birinci derece Tarımsal Örgüt Belgesi almaya hak kazanmış tarımsal amaçlı birlik ve kooperatiflere üye üreticiler için %5 oranında üyelik indirimi verilir.

(20) İndirimler ve Ek Prim Uygulamalarında; Tarım ve Orman Bakanlığı tarafından kabul edilen tüm kayıt sistemleri esas alınarak düzenlenen önbilgi formu ve/veya poliçenin tanzim edildiği tarihteki bilgileri üzerinden indirim/sürprim uygulanır. Poliçe tanziminden sonra sigortalı işletme sahibinin değişmesi durumu poliçe tanzim aşamasındaki primi etkileyen indirim/sürprim faktörlerini değiştirmez.

(21) Toplam indirim tutarı, poliçe priminin %50’sini geçemez.

(22) Teminat kapsamındaki risklerin her biri için; sigorta konusu parselin, sigortalı son 5 yıl içindeki hasar ödemesi yapılan yıl sayısına ve kümülatif hasar prim oranına göre, söz konusu riskin uygulama yılındaki tarife primi aşağıdaki tablolarda görülen yükleme çarpanları ile çarpılarak uygulanır.

(23) Tablo 12, 13 ve 14’teki prim yüklemelerinin uygulanması sonucunda prim tutarı sigorta bedelinin %99’unu aşan poliçeler sigortalanmaz. Ancak sigorta yaptırılmak istenmesi halinde sürprim uygulanan teminat, poliçe kapsamından çıkarılarak sigorta yapılabilir.

8. Yürürlük

(1) Bu tarife ve talimatlar 01/01/2026 tarihinde yürürlüğe girer.