EN
TR
BİRİNCİ BÖLÜM
Kuruluş ve Görevleri
Görev
İslâm Dininin inançları, ibadet ve ahlâk esasları ile ilgili işleri yürütmek, din konusunda toplumu aydınlatmak ve ibadet yerlerini yöneltmek üzere; Başkanlığa bağlı Diyanet İşleri Başkanlığı kurulmuştur.
Kuruluş
Diyanet İşleri Başkanlığı bir başkanın yönetimi altında, iki başkan yardımcısı ile aşağıdaki birimlerden kurulur.
A) Merkez kuruluşu:
1. Din İşleri Yüksek Kurulu,
2. Dinî Hizmetler ve Din Görevlilerini Olgunlaştırma Dairesi,
3. Teftiş Kurulu,
4. Hukuk Müşavirliği,
5. Personel Dairesi,
6. Donatım Müdürlüğü.
B) İller kuruluşları:
1. İl müftülükleri,
2. İlçe müftülükleri.
A) Merkez Kuruluşu
Başkan
Diyanet İşleri Başkanı, kuruluşun bütün çalışmalarım düzenlemek, yürütmek ve denetlemekle görevlidir.
Başkanın bulunmadığı hallerde, Başkanın göstereceği, Başkan yardımcılarından birisi. Başkanın göstermediği hallerde Din İşleri Yüksek Kurulu Başkanı Diyanet İşleri Başkanına vekillik eder.
Başkan yardımcıları
Diyanet İşleri Başkan yardımcıları, Başkan tarafından verilen görevleri düzenler ve yürütür.
Din İşleri Yüksek Kurulu
Din İşleri Yüksek Kurulu, Diyanet İşleri Başkanlığının en yüksek karar ve danışma organı olup, bîr başkan ile on üyeden teşekkül eder.
Kurulun görevleri şunlardır:
a) Din İşleri ile ilgili konularda ilmî incelemeler ve araştırmalar yapmak,
b) Dinî eserler telif ve tercüme etmek, Başkanlıkça yayınlanması istenen telif ve tercüme eserlerin yayımına karar vermek, tetkiki istenen eserler hakkında mütalâa bildirmek,
c) Din ile ilgili soruların cevaplarını hazırlamak,
d) Hutbe ve vaızların esaslarını tesbit etmek ve örnek metinler hazırlamak,
e) Yurt içindeki ve yurt dışındaki din ile ilgili yayınları izlemek, gereğine karar vermek ve karşı yayımlarla bilimsel mücadele esaslarını hazırlamak,
f) Başkanlık teşkilâtının çalışmaları için lüzumlu tüzük, yönetmelik ve programlar gibi metinleri hazırlamak, ilgili dairelerce hazırlanmış olanları kabul etmek,
g) Başkanlıkça havale edilen hususları tetkik etmek ve bunlar hakkında düşüncelerini bildirmek,
h) Din hususunda toplumu ve yurt dışındaki yurttaşlarımızı aydınlatmak amacı ile ilgili çalışmaların programlarını tesbit etmek,
i) Başbakanlıkça toplanacak Din Şûrasına sunulacak raporlarla Başkanlık görüşünü hazırlamak,
j) Kuruluşa eleman yetiştiren okulların meslek dersleri ile diğer okullardaki din derslerinin kitap, müfredat ve programlan hakkında rapor hazırlamak ve gerektiğinde ilgililerle işbirliği yapmak,
Kurulun çalışmalarını Kurul Başkanı yürütür.
Diyanet İşleri Başkanı Kurulun çalışmalarına katıldığı hallerde Kurula Başkanlık eder.
Din İşleri Yüksek Kurulunun çalışma usul ve esasları, toplantı ve karar yeter sayıları bir yönetmelikle tesbit edilir.
Dinî Hizmetler ve Din Görevlilerini Olgunlaştırma Dairesi
Dinî Hizmetler ve Din Görevlilerini Olgunlaştırma Dairesi bir başkanın yönetimi altında aşağıdaki müdürlüklerden kurulur:
a) Olgunlaştırma Müdürlüğü,
b) Derleme ve Yayım Müdürlüğü.
Olgunlaştırma Müdürlüğünün görevleri
Olgunlaştırma Müdürlüğünün görevleri şunlardır:
a) Kuruluş mensuplarının olgunlaştırılmasında;
1. Kuruluşun çeşitli kademelerine yetkili elemanlar temin etmek amaciyle, yurt içindeki ve yurt dışındaki her dereceli okullara burs tahsis etmek ve burslularla ilgili işleri yürütmek,
2. Kuruluş personelinin meslekî bilgilerini geliştirmek, görgülerini artırmak amaciyle lüzumlu kurs, seminer ve konferanslar hazırlamak ve bunların çalışmalarını yürütmek,
3. Yurt içinde ve yurt dışında açılan dinî ve meslekî kurs, seminer, konferans ve kongrelere kuruluş personelinden lüzum görülenlerin devamını sağlamak ve yürütmek.
b) İbadethanelerin içinde ve dışında, toplumu din konusunda aydınlatmak için gerekli işleri yapmak; bu gaye ile teknik araç ve imkânlardan faydalanmak,
c) Müslüman vatandaşların milli ülkülere bağlılıklarını koruyucu, inanç ve inanç ayrılıklarının istismarını önleyici tedbirlerin alınmasını sağlamak,
d) Kur’an kurslarının yönetim, eğitim ve öğretim işlerini ilgili Bakanlıkla işbirliği yaparak yürütmek,
Ve Din İşleri Yüksek Kurulunca alınıp dairesine tevdi edilen kararları yürütmek.
Derleme ve Yayım Müdürlüğü
Derleme ve Yayım Müdürlüğünün görevleri şunlardır:
a) Başkanlığın her çeşit yayın işlerini yürütmek,
b) Belge arşivinin kuruluş ve yönetimini sağlamak,
c) Merkezde ve kuruluşun diğer dallarında kütüphaneler kurmak, kurutmuşları yönetmek; din ile ilgili yayını derlemek ve gereğinde bu konularda Millî Eğitim Bakanlığı Kütüphaneler Genel Müdürlüğü ile işbirliği yapmak,
d) İstanbul'daki Uzmanlar Kurulu vasıtasiyle Mushafların doğru basılmasını sağlamak.
Teftiş Kurulu
Teftiş Kurulu, müfettiş sıfat ve niteliklerini taşıyan bir başkanın yönetimi altında müfettiş ve müfettiş yardımcılarından kurulmuştur. Müfettişler, kuruluşun bütün işlerini Başkan adına teftiş ederler, hizmeti ve hizmetlileri; denetlerler, soruşturma yaparlar.
Teftiş Kurulunun yetki ve çalışma usulleri bir tüzükle düzenlenir.
Hukuk Müşavirliği
Hukuk Müşavirliğinin görevleri aşağıda gösterilmiştir:
a) Başkanlığı ingilendiren sözleşme ve anlaşma tasarılarını incelemek,
b) Başkanlık kuruluşu ile gerçek ve tüzel kişiler arasındaki her türlü anlaşmazlıkları inceliyerek mütalâa bildirmek,
c) Memurların vazifelerinden doğan kanuni soruşturmalara ilişkini işleri yapmak,
d) Başkanlıkça açılan veya Başkanlığın muhatap olduğu idari ve adlî dâvalar için gerekli bilgileri hazırlamak ve Hazineyi ilgilendirmiyen dâvalarda Başkanlığı temsil etmek,
e) Başkanlıkça verilen diğer hukuki işler hakkında düşüncelerini bildirmek.
Personel Dairesi
Personel Dairesi, bir başkanın yönetiminde aşağıdaki müdürlüklerden kurulmuştur:
1. Özlük İşleri Müdürlüğü,
2. Evrak ve İdari İşler Müdürlüğü.
Özlük İşleri Müdürlüğünün görevleri
Özlük İşleri Müdürlüğü, Diyanet İşleri Başkanlığı kuruluşu memur ve hizmetlilerinin özlük işlerini yürütür. Başkanlığa bağlı olmıyan fahrî vaizlerle mülhak vakıflardaki ve köylerdeki cami görevlilerinin sicillinin il müftülüklerince tutulmasını sağlar.
Meslek onurunun muhafazası ile ilgili faaliyetlerle din görevlilerinin hizmet verimini artırıcı moral işleri yürütür.
Evrak ve İdari İşler Müdürlüğünün görevleri
Evrak ve İdari İşler Müdürlüğü, Başkanlığın genel evrak işlerini düzenlemek, ilgililere işlerinin durumu hakkında bilgi vermek ve bütün daire hizmetlerini yönetmek ve yürütmekle görevlidir.
Donatım Müdürlüğünün görevleri
Donatım Müdürlüğü;
a) Cami, mescit ve müftülüklerle din hizmetinde kullanılan bilûmum yerlerin ve buralardaki eşya ve demirbaşların bakımı ve korunması ile ilgili her türlü işleri düzenlemek;
b) Din görevlilerinin vazife esnasında kullandıkları kıyafetleri düzenlemek ve camilerin tanzimini temin etmek;
c) Hizmetle ilgili dilek ve şikâyetleri karşılamak, özel ve tüzel kişilerce yaptırılması istenecek cami ve mescitlerin yer ve şekilleri hakkında istişari bilgiler vermek ve yardımda bulunmak;
d) Kuruluşun demirbaş, kırtasiye, basılı kâğıt, büro ve idari hizmetler levazımı ile sair ihtiyaçlarını karşılamak;
e) Aynî ve nakdi bağışların kabulünü ve sarfını düzenlemek, bağışların özel bir fonda toplanmasını sağlamak, bağışların hiçbir suretle din hizmetinden başka yere sarf edilmemesini temin etmek, şartlı bağışlarda şarta riayeti sağlamak (Bu işler bir tüzükte düzenlenir.);
f) Mazbut ve mülhak vakıflarda bulunan cami ve mescitlerdeki teberrükât eşyasının tesbiti; numaralanması, değerlendirilmesi, korunması, yerlerinin değiştirilmesi, satışı ve satıştan elde edilecek paraların benzeri hizmetlere tahsisi, cetvellerin yapılması, muhasebesi, denetlenmesi ve sair hususları Diyanet İşleri Başkanlığı ile Vakıflar Genel Müdürlüğünce hazırlanacak bir yönetmeliğe göre düzenlemek;
g) Ayniyat hesaplarını tutmak ve ayniyat kesin hesaplarını düzenlemek ile görevlidir.
B) İller Kuruluşları
İl kuruluşu
Diyanet İşleri Başkanlığının il kuruluşu; il ve ilçe müftülükleri ile vâiz, İmam-hatip, müezzin ve diğer görevlilerden meydana gelir.
İl ve ilçe müftülüklerinin görevleri
İl ve ilçe kuruluşlarının başında birer müftü bulunur. Bunlar bölgelerinde Diyanet işleri. Başkanlığını temsil ederler. İl müftüleri doğrudan doğruya Diyanet İşleri Başkanlığına, ilçe müftütüleri ise il müftülüklerine bağlıdır. İl ve ilçe müftüleri bölgelerindeki din hizmetlerini, dinî müesseseleri yönetir ve din görevlilerinin hizmetlerini, düzenleyip kontrol eder.
İller İdaresi Kanunu hükümleri saklıdır.
Vâizlerin görevleri
Vâizler camilerde ve toplu ibadet yapılan yerlerde vaazetmek suretiyle ödev görürler.
Vâizlerin görev alacakları mahal veya bölgeler Diyanet İşleri Başkanlığı tarafından tesbit edilir.
Vâizler, mıntakaları dışında bulundukları takdirde mahallin müftüsünün müsaadesi ile vaazedebilirler.
Cami görevlileri
Cami görevlileri, görevlerini yönetmelikte belirtilecek esaslara göre yaparlar.
İKİNCİ BÖLÜM
Özlük İşleri
Din Şûrası
Din Şûrası, Diyanet İşleri Başkanının yönetiminde, bilimsel yeterliği ve dinî hizmeti ile tanınmış olan bilim ve din adamlarından kurulur.
Şûra kararları istişari mahiyettedir.
Şûranın kuruluş, toplantı ve çalışma esasları bir tüzükte belirtilir.
Aday Tesbit Kurulu
Din İşleri Yüksek Kurulu üyeliğine atanacakların adaylığını tesbit etmekle görevli bir aday tesbit kurulu kurulmuştur.
Aday tesbit kurulu, Diyanet İşleri Başkanının Başkanlığında:
a) Din İşleri Yüksek Kurulu Başkan ve üyeleri,
b) Dini Hizmetler ve Din Görevlilerini Olgunlaştırma Dairesi ve Personel Dairesi başkanları,
c) Millî Eğitimi Bakanlığı, Din Eğitimi Genel Müdürü,
d) Din eğitimi veren yüksek dereceli okullarla, aynı cins fakültelerin, her birinin kendi öğretim üyeleri arasından seçeceği ikişer üye,
e) Her il çevresi müftü ve vâizlerin ilde toplanıp seçecekleri birer il temsilcisinin Başkanlıkça tesbit edilecek onbeş bölgede toplanıp, her bölge için kendi bölgelerinde seçecekleri birer temsilci ile kurulur.
(d) ve (e) bendinde adı geçen aday tesbit kurulu üyeleri, altı yıl için ve aynı sayıda yedekleri ile birlikte seçilir.
Bu maddedeki seçimler gizli oy, saltçoğunluk esasına göre yapılır.
Aday tesbit kurulu ika, yılda bir (olağan), Din İşleri Yüksek Kurulunun açığı yarıya inince derhal (olağanüstü) toplanır.
Kurulun müracaatsız seçeceği adayların istememeleri halinde seçim o aday için hemen yenilenir.
Atanmalar
Diyanet İşleri Başkanı ile kuruluşun bütün görevlilerinin 22 nci maddede yazılı nitelikleri taşımaları halinde atanma usul ve şartlan aşağıda gösterilmiştir.
a) Diyanet İşleri Başkanı, Başbakanın teklifi üzerine, Cumhurbaşkanının imza edeceği, Bakanlar Kurulu kararı ile,
b) Din İşleri Yüksek Kurulu üyeleri, aday tesbit kurulunun gizli oy ve salt çoğunlukla, açık yerin üç katî olarak, seçecekleri adaylar arasından, Diyanet İşleri Başkanının teklifi, Başbakanın inhası üzerine Bakanlar Kurulu karan ile,
c) Din İşleri Yüksek Kurulu Başkanı, kurul üyelerinin kendi aralarından gizli oy ve salt çoğunlukla seçmeleri ve Başbakanın tasdiki ile,
d) Diyanet İşleri Başkan Yardımcıları, Dini Hizmetler ve Din Görevlilerini Olgunlaştırma Daire Başkanı, Teftiş Kurulu Başkanı, Müfettişler, Hukuk Müşaviri, Personel Dairesi Başkanı, Donatım Müdürü, il müftüleri, Diyanet İşleri Başkanının inhası üzerine ortak kararname ile,
e) Merkez kuruluşunun müdürleri ile diğer memur ve hizmetlileri, müfettiş yardımcıları, ilçe müftüleri ve vâizler, Personel Dairesi Başkanının inhası üzerine Diyanet İşleri Başkanınca;
f) Kadrolu imam, hatipler, ilgili müftünün teklifi valinin inhası üzerine Diyanet İşleri Başkanlığınca,
g) Köy imam - hatipleri. Köy Derneğinin teklifi ilgili müftünün inhası üzerine vali ve kaymakamlıkça,
h) İl ve ilçe kuruluşunun diğer hizmetlileri, ilgili müftünün inhası üzerine vali ve kaymakamlıkça,
Yukardaki bendler dışında kalan memurlar, Başkanlıkça, atanırlar.
Nitelikler
Diyanet İşleri Başkanı ile kuruluşun bütün görevlilerinde, (İtikadı, ibadeti, tavır ve hareketinin İslâm törelerine uygunluğu çevresince bilinir olduğu), ortak niteliğinin bulunması, ayrıca;
a) Diyanet İşleri Başkanı ile Din İşleri Yüksek Kurulu Başkan ve üyelerinin, Diyanet İşleri Başkan Yardımcılarından birinin, Dinî Hizmetler ve Din Görevlilerini Olgunlaştırma Dairesi Başkanının;
Din öğrenimi veren yüksek dereceli okul veya fakültelerden en az birini bitirmiş olması, din görevlisi olarak meslekte veya dinî - meslekî kariyerde en az 10 yıl veya dîn eğitimi veren müesseselerde meslekî öğretim görevlisi olarak 15 yıl çalışmış olması Arapça bilmesi (Fazla olarak Batı dili bilmek tercih sebebidir.)
b) Teftiş Kurulu Başkan ve üyelerinin, müfettiş yardımcılarının, Personel Dairesi Başkanının; din öğrenimi veren yüksek dereceli bir okul veya fakülteyi bitirmiş olması;
c) Hukuk Müşavirinin Hukuk Fakültesini bitirmiş olması;
d) Merkez Kuruluşu müdürlerinin yüksek öğrenim yapmış olması;
e) Müftü ve vâizlerin dinî eğitim veren yüksek öğrenim müesseselerini bitirmiş olmaları (Müftülük ve vâizliklere bu niteliklerde istekli çıkmadığı takdirde imam - hatip okullarının ikinci devresini bitirenler atanabilirler);
f) Kadrolu imam - hatiplerin, imam - hatip okulu ikinci devresini bitirmiş olmaları (Bu nitelikte istekli çıkmadığı takdirde imam - hatip okulları birinci devresini bitirenler atanabilirler.)
Müezzinlerin ilkokul ve Kur'an kursunu bitirmiş olmaları;
g) Köy imam - hatiplerinin din bilgisine sahip en az ilkokulu bitirmiş olmaları (Din bilgisinin belgesi olarak kurslardan alınmış belge gösterilemediği takdirde dinî bilginin derecesi ve yeterliği Müftülük Komisyonunda yapılan imtihanla tesbit edilir.) lâzımdır.
Bu kanuna göre yapılacak atanma ve yükselmeleri temin için gereken seçme ve sınav usulleri Diyanet İşleri Başkanlığınca hazırlanacak ve Devlet Personel Heyetinin tetkikinden geçecek bir yönetmelikle tesbit edilir.
Disiplin kurulları
Disiplin kurulları, merkezde, il ve ilçelerde kurulur.
Merkez Disiplin Kurulu Diyanet İşleri Başkan Yardımcılarından birinin başkanlığı altında, Din İşleri Yüksek Kurulundan bir üye, Teftiş Kurulu Başkanı, Hukuk Müşaviri ve Personel Dairesi Başkanından kurulur. Kurulun raportörlüğünü Personel Dairesi Başkanı yapar.
Merkez Disiplin Kurulu, atanması Başkanlığa ait merkez memurları, ilce müftüleri ile vâizler hakkında karar verir. Diyanet İşleri Başkan yardımcıları, Din İşleri Yüksek Kurulu Başkan ve üyeleri, Dinî Hizmetler ve Din Görevlilerini Olgunlaştırma Dairesi Başkanı, Teftiş Kurulu Başkam, Müfettişler, Hukuk Müşaviri, Personel Dairesi Başkam, Donatım Müdürü ile il müftüleri hakkında Danıştayca karar verilir.
İl ve ilçe disiplin kurulları, Memurin Kanununa göre kurulmuş olan disiplin kurullarına - din görevlilerine ait işlere mahsus olmak üzere - o il veya ilce müftüsünün katılması ile kurulur.
Disiplin cezaları
Diyanet İşleri Başkanlığının disiplin kurullarınca İşlem yapılabilecek görevlileri hakkında, 788 sayılı Memurin Kanununun disiplin cezalarına ait hükümlerinden başka, görülen hizmetin özelliğinden doğan diğer disiplin cezalan yönetmelikte belirtilir.
Siyasetle ilgilenme
Diyanet İşleri Başkanlığı kuruluşunun her derecesinde görev alan personel, Memurin Kanununun hizmetliler için yasak ettiği siyasi faaliyetten başka, dinî görevi içinde veya bu görevin dışında, her ne suretle olursa olsun, siyasi partilerden herhangi birini veya onların tutum ve davranışını övemez ve yeremez.
Bu gibi hareketleri tahkikatla sabit olanların, ilgili ve yetkili mercilerce işine son verilir.
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
Malî Hükümler
İstisnai görevler
Diyanet İşleri Başkanlığına, Din İşleri Yüksek Kurulu Başkan ve üyeliklerine atanacaklar hakkında 3656 sayılı kanunun 6 ncı maddesi hükmü uygulanır. Şu kadar ki, Başbakanlık veya buna bağlı kuruluşlara mensubolanlar da bu görevlere atanabilirler.
İki üst derece verilmesi
Yüksek öğrenim müesseselerinden mezun olanlar müftülük ve vâizliklere, 3656 sayılı kanunun 3 üncü maddesi hükümleri dâhilinde tahsil durumlarına göre ilk defa girebilecekleri barem derecesinin iki üst derecesi ile atanabilirler.
Bu takdirde müktesep hak dereceleri ile atandıkları derece arasındaki farkı tazminat olarak vermeye Başbakan yetkilidir.
Ödenekler
Diyanet İşleri Başkanına 1 000, Başkan Yardımcılariyle, Din İşleri Yüksek Kurulu Başkan ve üyelerine 600, Dinî Hizmetler ve Din Görevlilerini Olgunlaştırma Dairesi Başkanına 300, il müftülerine 250 ve ilçe müftülerine 150 lira ödenek verilir.
Bu ödeneğin verilmesinde 5027 sayılı kanunun ilgili hükümleri uygulanır.
Bucak ve köylere kadro verilmesi
Bucak ve köy imam - hatipliklerine 22 nci maddenin (f) bendindeki şartlan haiz imam - hatipler tâyin edilebilir. Bunlara atanacak imam - hatipler için en az aylık 300 lira üzerinden bütçenin (D) cetvelinde Diyanet İşleri Başkanlığı kısmına konulacak kadrolar
ihtiyaç karşılanıncaya kadar her yıl (2000) iki bin aded konulmak suratiyle artırılır.
Kadroların dağıtım esasları Bakanlar Kurulunca tesbit olunur.
Mazbut vakıflara ait cami giderleri
Mazbut vakıflar arasına alınmış ve alınacak cami ve mescitlerin aydınlatma, ısıtma ve bakım giderleri için her yıl Vakıflar Genel Müdürlüğü bütçesine konulacak ödenekler bir taraftan Hazinece irat ve diğer taraftan bu hizmetlere harcanmak üzere Diyanet İşleri Başkanlığı bütçesinin ilgili tertiplerine Maliye Bakanlığınca ödenek kaydedilir.
Döner sermaye
Diyanet İşleri Başkanlığı, bütçesine «Dini yayınlar döner sermayesi» adı ile konulmuş ve konulacak ödenekler ile bu maksat ile yapılan aynî ve nakdi bağış ve yardımlar, Diyanet İşleri Başkanlığınca yapılacak dini yayın işlerinde kullanılır.
Bu sermayenin işletilmesinden elde edilecek kârlar, sermaye Uç milyon lirayı buluncaya kadar döner sermayeye eklenir. Sermaye bu miktarı bulduktan sonra artanı Hazineye yatırılır ve bütçe gelirlerine geçirilir. Bağış ve yardımlar üç milyon liralık tahdide bakılmaksızın döner sermayeye eklenir.
Döner sermayenin bütün harcamaları ve işlemleri 1050 sayılı Muhasebei Umumiye ve 2490 sayılı Artırma, Eksiltme ve İhale kanunları ile ek ve tadilleri hükümleri dışındadır.
Döner sermaye ile hazırlanacak eserlerin fiyatları ile indirim hadleri ve satış usulleri Başkanlıkça belirtilir. Döner sermaye işlemleri ve hesap usulleri Maliye Bakanlığı ile Başbakanlıkça müştereken hazırlanacak bir yönetmelikle düzenlenir.
Bu sermaye ile yapılan işlerden doğan gelir ve giderler için her yıl sonunda düzenlenecek bilânçolar belgeleriyle birlikte Sayıştaya ve ayrıca bilânçonun bir nüshası Maliye Bakanlığına verilir.
Bu işlerde çalışacak memur ve hizmetlilerin kadroları Maliye Bakanlığı ile birlikte tesbit edilir.
Döner sermayenin hesap dönemi malî yıldır.
DÖRDÜNCÜ BÖLÜM
Çeşitli Hükümler
Vazife ve aylıkların mahfuzluğu
Bu kanunun yürürlüğe girdiği tarihten evvel tâyinleri yapılmış müftü, müsevvit, vâiz, imam, hatip ve müezzinlerin maaş ve vazifeleri mahfuzdur.
Uzmanlardan faydalanma
Diyanet İşleri Başkanlığı kendi kuruluşu dışındaki dinî kültür, tecrübe ve ihtisasları ile tanınmış kimselerden. Din İşleri Yüksek Kurulu çalışmalarında mütalâa almak, vaaz ve konferans verdirmek suretiyle faydalanabilir.
Bu şekilde görevlendirileceklere Bakanlar Kurulunca tesbit edilecek esaslara göre ücret verilir. Bulundukları yer dışında geçici olarak görevlendirilenlere ayrıca 6245 sayılı Harcırah Kanununa göre yol masrafı ve yevmiye verilir.
Vaazedecekler
Diyanet İşleri Başkanı, Din İşleri Yüksek Kurulu Başkan ve üyeleri, müftü ve vaizler, 33 üncü maddeye göre görevlendirilecekler ile yönetmelikte belirtilecek esaslara göre yetki verileceklerden başkası vaazedemez.
Özel hizmetlilerin kadroya alınması
Özel veya tüzel kişiler tarafından yaptırılan ve idare edilen cami ve mescit görevlilerini, Diyanet İşleri Başkanlığı lüzum gördüğü takdirde kadrosuna almak yetkisini haizdir.
Vekil imam - hatipler
Açık kalan aylıklı veya ücretli imam - hatipliklere bu kanunun 22 nci maddesinde yazılı nitelikte istekli bulunmadığı takdirde ilkokul mezunu ve yeterli din bilgisi olanlar vekil olarak atanırlar. Bunlara, memurlara uygulanan Maaş Kanununun hükümlerine göre, maaş verilir. Ve haklarında 3666 sayılı kanunun 21 inci maddesi hükmü uygulanmaz.
Mülhak vakıflar görevlilerinin nitelikleri
Ücretlerini Vakıflar Genel Müdürlüğünden alan mülhak vakıflara bağlı cami görevlilerinin atanmasında, vakfın şartlarından başka bu kanunda belirtilen nitelikler aranır.
Mazbut vakıflar arasına alınan camilerin görevlileri
Vakıflar Genel Müdürlüğünce mazbut vakıflar arasına alman mülhak vakıflara bağlı cami ve mescitlerdeki imam - hatip ve müezzinler, ertesi bütçe yılı başından itibaren Diyanet İşleri Başkanlığı maaşlı veya ücretli kadrolarına geçirilirler.
Aylıklı kadrolar
Devlet Memurları Aylıklarının Tevhit ve Teadülüne dair olan 3656 sayılı Kanuna bağlı (1) sayılı cetvel ile ek ve tadilerinden Diyanet İşleri Başkanlığına ait olup bu kanuna bağlı (1) sayılı cetvelde yazılı kadrolar kaldırılmış ve yerine bu kanuna bağlı (2) sayılı cetvelde yazılı kadrolar eklenmiştir.
Ücretli cami görevlileri kadroları
Cami görevlilerinden ücretli olan imam - Hatip ve Müezzin-Kayyımların kadroları her yıl Bütçe Kanununa bağlı ayrı bir cetvelde gösterilir
Kaldırılan hükümler
3 Mart 1340 tarih ve 429 sayılı Kanunun Diyanet İşleri Başkanlığını ilgilendiren hükümleriyle 22/6/1935 tarih ve 2800 sayılı, 15/1/1937 tarih ve 3092 sayılı, 5/7/1939 tarih ve 3665 sayılı, 30/12/1940 tarih ve 3960 sayılı, 1/12/1941 tarih ve 4135 sayılı, 2/8/1944 tarih ve 4631 sayılı, 11/6/1947 tarih ve 5064 sayılı, 11/6/1947 tarih ve 5070 sayılı, 23/3/1950 tarih ve 5633 sayılı, 23/3/1950 tarih ve 5634 sayılı, 7/2/1951 tarih ve 5806 sayılı, 11/2/1955 tarih ve 6465 sayılı kanunlar yürürlükten kaldırılmıştır.
BEŞİNCİ BÖLÜM
Geçici Hükümler
Bu kanun yürürlüğe girdiği tarihte görevi başında olanların müktesep hakları saklı olup, bunlardan:
a) Unvanlarında bu kanunla bir değişiklik yapılmamış olanlar, müktesep derece aylıkları ile aynı göreve atanmış sayılırlar.
b) Unvanlarında değişiklik yapılmış veya hizmetleri kaldırılmış olanlar iki ay içerisinde müktesep derece aylıkları ile maaş derecelerine uygun görevlere, bu görevlere atanacaklarda aranılan niteliklere bakılmaksızın, bir defaya mahsus olmak üzere atanabilirler.
c) 3656 sayılı Kanunun geçici 4 üncü maddesine göre Bütçe kanunlarına bağlı (D) cetvelinde yer alan aylıklı vaizler bu kanuna bağlı iki sayılı cetveldeki vâizlik kadrolarına müktesep derece aylıkları ile alınırlar.
d) Yukarıda a, b ve c fıkralarına göre atanmış sayılanlar ile yeniden atanacaklardan geçici görev, izin ve hastalık gün kanuni sebeplerle görevi başında bulunamıyanlar için işe başlama kaydı aranmaz.
3656 sayılı Kanunun geçici 4 üncü maddesine göre Bütçe kanunlarına bağlı (D) cetvelinde yer alan aylıklı dersliâmların müktesep haklan saklıdır. Bu sınıfta münhal olduğunda, eski usul ve gelenek üzere teselsül ve terfileri yapılarak açık kalan kadrolar ertesi yıl bütçesine alınmaz.
Bu kanunun yürürlüğe girdiği tarihte, Diyanet İşleri Başkanlığı İller kuruluşlarında (İmam - Hatip, İmam - Müezzin, hatip ve kur'an kursu öğretmeni) olarak görevli bulunanlardan:
a) Ortaokulu, dengi okulları ve daha yukarı dereceli okulları bitirmiş olanlarla, ilkokul öğrenimli olup da tekâmül kurslarım başarı ile sonuçlandırmış olanlar, öğrenim durumlarına göre, ilk defa memuriyete girişte alabilecekleri barem dereceleri ile, aylıklı İmam - hatip ve müezzin kadrolarına alınırlar, Bu gibilerin ücrette geçen hizmetlerinden üç yılı bir terfi süresi sayılarak intibakları yapılır. Ancak bu şeklide üç dereceden fazla terfi sağlanamaz.
b) İlkokulu bitirmiş olup da tekâmül kursu görmemiş olanların (a) bendine göre tâyin ve intibakları yapılır. Ancak bunların beş yıl içinde, açılacak kursları, başarı ile geçirmeleri şarttır.
c) İlk öğrenimini yapmamış olanların en geç beş yıl içinde bu öğrenimlerini tamamlamaları esastır.
d) (b) ve (c) bentlerindeki şartları yerine getirmiyenler emekliye sevk edilir.
e) Bu kamın yürürlüğe girmeden önce iller kuruluşunda maaşlı kadroya dâhil edilenlerden, evvelce ücretli hizmeti olanların, ücrette geçen süreleri bu madde uyarınca terfilerine sayılır.
f) Halen görevi başında bulunan Kur’an öğreticileri de yukarıdaki bendler dairesinde bu kanuna ekli 2 sayılı cetveldeki aylıklı Kur’an öğretici kadrolarına alınırlar.
Emeklilik durumları için T C. Emekli Sandığı Kanunu hükümleri saklıdır.
Bu kanunun yürürlüğe girdiği tarihte görevli bulunan müftü, vâiz, imam - hatip, imam ve müezzinlerden beş yıl içinde lise, öğretmen okulu ve lise dengi (Din eğitimi yapan öğrenim müesseselerinden) bitirme diploması alanlara 1 000 lira ikramiye verilir.
Bu kanunun yürürlüğe girmesi ile 5806 sayılı Kanunla kurulmuş olan (Dinî yayınlar döner sermayesi) nin mevcutları, alacak ve borçlan bu kanunun 31 inci maddesi ile kurulan (Dinî yayınlar Döner Sermayesi) ne devrolunur.
Din İşleri Yüksek Kurulu için, bu kanunun 20 inci maddesi uyarınca, yapılacak ilk aday tesbit işlemi, kanunun yürürlüğe girdiği tarihten en geç altı ay sonra yapılır. İlk aday tesbit kurulu mezkûr maddenin (b), (c) ve (d) fıkralarında sayılanlarla (e) fıkrasında adı geçen (İl temsilcileri) nden kurulur.
Bu kanunun yürürlüğe girdiği tarihten önce yürürlükte bulunan kanun ve yorumlardaki «Hayrat hademesi» tâbiri «Cami görevlileri» olarak ve «Müşavere ve Dinî Eserler İnceleme Kurulu» tâbiri de «Din İşleri Yüksek Kurulu» olarak adlandırılmıştır.
ALTINCI BÖLÜM
Yürürlük ve Yürütme Hükümleri
Yürürlük
Bu kanun yayımını takip eden ayın 15 inde yürürlüğe girer.
Yürütme
Bu kanunu Bakanlar Kurulu yürütür
