EN
TR
KONU
Emniyet Hizmetleri Sınıfında sivil olarak görev yapanlara giyecek yardımı bedeli olarak nakden yapılan ödemelerden Gelir Vergisi kesintisi yapılıp yapılmayacağı hususunda 4 üncü Dairenin 26/6/1980 tarih ve 24454 sayılı tutanağa göre düzenlenen 26/1/1982 tarih ve 2736 sayılı ilâmı ile 6 ncı Dairenin 7/3/1989 tarih ve 7586 sayılı tutanağa göre düzenlenen 31/5/1989 tarih ve 151 sayılı ilâmında yer alan hükümler arasında aykırılık bulunduğundan söz edilerek, 832 sayılı Sayıştay Kanununun 80 inci maddesi hükmü uyarına içtihadın birleştirilmesi istemi,
USUL YÖNÜNDEN İNCELEME
Amasya Defterdarlık Muhasebe Müdürlüğü 1977 yılı hesabının 4 üncü Dairece yargılanması sonunda düzenlenen 26/1/1982 tarih ve 2736 sayılı ilâma ilişkin 26/6/1980 tarih ve 24454 sayılı tutanakta;
"193 sayılı Gelir Vergisi Kanununun 27/2 nci fıkrasında "Demirbaş olarak verilen giyim eşyası”nın Gelir Vergisinden müstesna olduğu ifade edilmiş, aynı fıkrada, demirbaş giyim eşyasının tanımı yapılarak (Resmi ve özel daire ve müesseselerce hizmet erbabına işin icabı olarak verilen ve bunların işten ayrılmaları halinde geri alınan giyim eşyası)nın istisna hükmünün uygulanmasında demirbaş olduğu açıklanmış bulunmaktadır.
Bu hükmün incelenmesinden de anlaşılacağı üzere, bahse konu demirbaş giyim eşyasının vergiden müstesna olması için, verilen giyim eşyasının mutlaka aynî olması şart koşulmamakta, sadece iş icabı verilmesi ve hizmet erbabının işten ayrılması halinde kendisinden geri alınması yeterli bulunmaktadır.
Memurlara Yapılacak Giyecek Yardımı Yönetmeliğinin 12 nci maddesinde ise, işten ayrılan veya çıkarılanların aldıkları giyim eşyalarından kullanma süresi sona ermemiş olanların iade edilecek belirtildiği cihetle, sivil polislere verilen ve Demirbaş oldukları anlaşılan giyim yardımından mali denge ve gelir vergisi kesilmemesinde ilişik bulunmadığına”
Karar verilmiştir.
Çankırı Defterdarlık Muhasebe Müdürlüğü 1987 yılı hesabının 6 ncı Dairece yargılanması sonucu, 7/3/1989 tarih ve 7586 sayılı tutanağa göre düzenlenen 31/5/1989 tarih ve 151 sayılı ilâmda ise;
"Emniyet Müdürlüğü personeline nakden ödenen elbise, şapka ve ayakkabı bedellerinden gelir vergisi kesilmediği görülmüştür.
Memurlara Yapılacak Giyecek Yardımı Yönetmeliğinin 5 inci maddesine göre, emniyet hizmetleri sınıfında resmi kıyafet taşıyanlara dikiş bedelinin nakden ödenebileceği hükmü istisna olarak getirilmiş ve bu ödemeler Sayıştay Genel Kurul Kararı uyarınca Gelir Vergisi Kanunu dışında tutulmuştur.
Ancak, sivil personele ödenmekle olan toplam ... liranın 193 sayılı Gelir Vergisi Kanununun 94 üncü maddesi uyarınca gelir vergisine tabi tutulması gerekirken, bu kesintinin yapılmaması sonucunda yersiz olarak ödenen .... liranın, işleyecek faizleriyle birlikte tazminen tahsiline"
Hükmedilmiştir.
Görüldüğü üzere, 6 ncı Daire ilâmında, Emniyet Hizmetleri Sınıfında sivil olarak görev yapanlara giyecek yardımı bedeli olarak nakden yapılan ödemelerden Gelir Vergisi kesintisi yapılmaması nedeniyle tazmin hükmü verilmişken, 4 üncü Daire ilâmında, aynı konuda beraat hükmü verilmiştir.
832 sayılı Sayıştay Kanununun 80 inci maddesinin ilk bendinde, işin gereği ve ibraz edilen belgelerin mahiyetleri bir olduğu halde, aynı konu hakkında dairelerce veya Temyiz Kurulunca verilen ilâmların birbirine aykırı olması halinde, Birinci Başkanın bu ilâmları içtihadın birleştirilmesi için Genel Kurula vereceği belirtilmiştir.
Yukarıya aynen alınan ilâmlara konu olan işlemlerde işin gereği ve ibraz edilen belgelerin mahiyetleri bir olduğu halde, aynı konu hakkında 4 ve 6 ncı dairelerin sözü edilen ilâmları birbirine aykırı bulunduğundan, 832 sayılı Kanunun 80 inci maddesi hükmü uyarınca içtihadın birleştirilmesi gerektiğine oybirliğiyle karar verildi.
KONU İLE İLGİLİ MEVZUAT
1) 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 211 inci maddesi :
Devlet Memurlarından hangilerinin ne şekilde giyecek yardımından faydalanacakları Maliye Bakanlığı ile Başbakanlık Devlet Personel Dairesinin birlikte hazırlayacakları bir yönetmelik ile tespit olunur.
2) 3201 sayılı Emniyet Teşkilât Kanununun 87 nci maddesi :
Emniyet teşkilâtının kara, deniz ve hava hizmet ve nakil vasıtaları bedelleriyle bunların bilûmum sarfiyatı ve mütehassıs ve müstahdemlerinin ücretleri ve muhabere, tenvir, teshin, fenni vasıtalar, mefruşat, kırtasiye, polis memur ve komiserlik derecelerine dahil olanların ve ayrıca Polis Kıyafet Nizamnamesiyle kendilerine elbise ve teçhizat verilmesi kabul edilen emniyet teşkilâtı mensuplarının melbusat ve hayvan yem bedelleri, hastalananların ilâç ve tedavi masrafları, kullanılacak polis köpek ve muhabere kuşları mubayaa ve tedavi ve iaşe ve diğer canlı ve cansız vasıtaların masrafları umumiyetle Devlet tarafından verilir.
3) 193 sayılı Gelir Vergisi Kanununun 27 nci maddesi :
Aşağıda yazılı teçhizat ve tayın bedelleri Gelir Vergisinden müstesnadır;
1 -.......
2- Demirbaş olarak verilen giyim eşyası (Resmi ve özel daire ve müesseselerce hizmet erbabına işin icabı olarak verilen ve bunların işten ayrılmaları halinde geri alman giyim eşyası),
3 -.....
Değişik 61 inci maddesinin birinci fıkrası :
Ücret, işverene tabi ve belirli bir işyerine bağlı olarak çalışanlara hizmet karşılığı verilen para ve ayınlar ile sağlanan ve para ile temsil edilebilen menfaatlerdir.
4) Polis Kıyafet Tüzüğünün;
8 inci maddesi ;
Elbise, palto ve gömleklerini bu Tüzüğe uygun olarak diktirmeyi talep ve taahhüt edenlere, kumaşları aynen, dikiş ücretleri ve ayakkabı bedelleri de idarece tespit edilecek miktar üzerinden para olarak verilebilir.
12 nci maddesi :
Meslekten çıkarılanlar ile istifa ederek ayrılanlar kendilerine verilmiş olan resmi giyecek eşyasını ve her çeşit kokartları ve işaretleri aynen iade ederler. Kendilerine sivil elbise verilmiş olanlardan da, aynı sebeplerle meslekten ilişikleri kesildiği takdirde, bu elbiselerin bedeli miadı nispetinde geri alınır.
Emniyet teşkilâtı içinde bir kadronun diğerine nakil halinde resmi giyecek eşyası ile sivil elbise ve kokart (Kol kokartı hariç) ve işaretler birlikte götürülür.
5) Memurlara Yapılacak Giyecek Yardımı Yönetmeliğinin;
Değişik 5 inci maddesi :
Giyecek yardımı aynî olarak verilir. Bu yardım karşılığında nakden bir ödemede bulunulamaz.
Giyim eşyası standart beden ölçülerine göre yaptırılır. Gerektiğinde beden ölçüsüne göre kurumca diktirilir.
Ancak, Emniyet Hizmetleri Sınıfında sivil olarak görev yapanlar ile Millî İstihbarat Teşkilatı Müsteşarlığı personeline giyecek yardımı bedeli ile Emniyet Hizmetleri Sınıfında resmi kıyafet taşıyanlara dikiş bedeli, ilgili kurum ve Maliye Bakanlığınca müştereken tespit edilerek nakden ödenir.
12 nci maddesi :
Emekliye ayrılma, kadro tasarrufu dolayısıyla göreve son verilme veya ölüm hali dışında herhangi bir sebeple görevinden ayrılanlar veya çıkarılanlar veya bu Yönetmelik uyarınca aynı çeşit giyim eşyası verilmesi gerekmeyen bir göreve nakledilenlerden, aldıkları giyim eşyalarından kullanma süresi sona ermemiş olanların aynen iadesi islenir.
İade edilmediği takdirde, bu eşyalardan;
a) Kullanma süresinin 1/2‘sinden az süre kullanılmış olanların maliyet bedelinin tümü,
b) Kullanma süresinin 1/2‘sinden fazla 3/4’ünden az kullanılmış olanların maliyet bedelinin yarısı,
c) Kullanma süresinin 3/4’ünden fazla süre kullanılmış olanların maliyet bedelinin l/4’ü,
İlgiliden alınır.
6) Emniyet Hizmetleri Sınıfı Mensupları Kıyafet Yönetmeliğinin;
9 uncu maddesi :
“Memurlara Yapılacak Giyecek Yardımı Yönetmeliği”ne ekli 1 numaralı cetvele göre Emniyet Hizmetleri Sınıfında resmi kıyafetle görev yapanlara bu Yönetmeliğin 11 inci maddesinde gösterilen kullanma süreleri gözönüne alınmak suretiyle, giyecek eşyası olarak takım elbise, frenk gömleği, kravat, palto veya parka veya pardesü, ayakkabı veya bot, şapka, çorap, deri eldiven ve avcı yeleği verilir.
Giyim eşyası standart beden ölçülerine göre nizami şekilde dikiş bedeli alan personel tarafından yaptırılır. Gerektiğinde Emniyet Genel Müdürlüğünce de diktirilir ve hazır olarak dağıtılabilir.
Görülen hizmetin niteliğine, çalışılan yerin iklimi ve coğrafi şartlarına göre, palto yerine parka veya meşin ceket veya pardesü, iki çift ayakkabıdan bîr çifti yerine bot veya deri çizme verilebilir. Bu madde gereğince yapılacak giyecek yardımı aynî olarak verilir. Bu yardım karşılığında ayrıca nakden bir ödemede bulunulamaz. Ancak, Emniyet Hizmetleri Sınıfında sivil olarak görev yapan personele giyecek yardımı bedeli ile resmi kıyafet taşıyanlara dikiş bedeli; Emniyet Genel Müdürlüğü ile Maliye Bakanlığınca müştereken tespit edilerek nakden ödenir.
Değişik 10 uncu maddesi :
"Memurlara Yapılacak Giyecek Yardımı Yönetmeliği’’ne ekli I numaralı cetvele göre Emniyet Hizmetleri Sınıfında sivil olarak görev yapanlara bu Yönetmeliğin 11 inci maddesinde gösterilen kullanma süreleri gözönüne alınmak suretiyle giyecek eşyası olarak takım elbise, pantolon, frenk gömleği, kravat, ayakkabı, çorap, palto veya parka veya pardesü bedeli nakden ödenir.
Genel Müdürlük merkez teşkilâtında ve illerde sivil çalıştırılması Genel Müdürlükçe uygun görülen personelden üniformalı göreve atananlara, atandıktan tarihte sivil elbise İstihkakı almış iseler, o yıl için ayrıca bir takım resmi elbise ile teçhizatı verilir.
İl Emniyet teşkilâtında çalışan ve bu madde kapsamına giren personelin miktarı, Emniyet Müdürlüklerince her yıl malî yıl başından bir ay önce Genel Müdürlüğe bildirilir.
Değişik 15 inci maddesi :
Emekliye ayrılma, kadro tasarrufu dolayısıyla göreve son verilme ve ölüm dışında herhangi bir sebeple görevinden ayrılan veya çıkarılanlar veya “Memurlara Yapılacak Giyecek Yardımı Yönetmeliği” hükümleri uyarınca aynı çeşit giyim eşyası verilmeyen bir göreve nakledilenlerden, aldıkları giyim eşyalarından kullanma süresi sona ermemiş olanların aynen iadesi istenir.
İade etmeyenler hakkında, “Memurlara Yapılacak Giyecek Yardımı Yönetmeliği”nin 12 nci maddesinin 2 nci fıkrasına göre işlem yapılır.
Emekliye ayrılma veya başka bir sebeple meslekten ilişiğinin kesilmesi nedeniyle dağıtım tarihlerinde görevde bulunmayanlara giyim eşyası ve dikiş bedeli verilmez.
Görevden uzaklaştırılan, tutuklanan, gözaltına alman veya memuriyetten ilişiğinin kesilmesini gerektirmeyen bir cezaya mahkûm olup da bu cezası infaz edilmekte olanlara giyim eşyası ve dikiş bedeli verilebilmesi için bu personelin görevlerine dönmüş olmaları şarttır.
Aylıksız izin alarak görevlerinden ayrılanlara bu süre için giyim eşyası ve dikiş bedeli verilmez.
ESAS YÖNÜNDEN İNCELEME
Konu ile ilgili mevzuat İncelenerek gereği görüşüldü :
657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 211 inci maddesinde, Devlet Memurlarından hangilerinin ne şekilde giyecek yardımından faydalanacaklarının, Maliye Bakanlığı ile Başbakanlık Personel Dairesinin birlikte hazırlayacakları bir Yönetmelik İle tespit olunacağı belirtilmiştir.
Sözü edilen maddeye göre çıkardan Memurlara Yapılacak Giyecek Yardımı Yönetmeliğinin değişik 5 inci maddesinde, giyecek yardımının aynî olarak verileceği ve bu yardım karşılığında nakden bir ödemede bulunulamayacağı, ancak, Emniyet Hizmetleri Sınıfında sivil olarak görev yapanlar ile Millî İstihbarat Teşkilatı Müsteşarlığı personeline giyecek yardımı bedeli ile Emniyet Hizmetleri Sınıfında resmî kıyafet taşıyanlara dikiş bedelinin, ilgili kurum ve Maliye Bakanlığınca müştereken tespit edilerek nakden ödeneceği; 12 nci maddesinde de, emekliye ayrılma, kadro tasarrufu dolayısıyla göreve son verilme veya ölüm hali dışında herhangi bir sebeple görevinden ayrılanlar veya çıkarılanlar veya bu Yönetmelik uyarınca aynı çeşit giyim eşyası verilmesi gerekmeyen bir göreve nakledilenlerden, aldıkları giyim eşyalarından kullanma süresi sona ermemiş olanların aynen iadesinin isteneceği, iade edilmediği takdirde, kutlanma süresine göre bu eşyaların maliyet bedelinin belli bir nisbetinin ilgiliden alınacağı hükme bağlanmıştır.
3201 sayılı Emniyet Teşkilât Kanununun 87 nci maddesinde de, polis memur ve komiserlik derecelerine dahil olanların ve ayrıca Polis Kıyafet Nizamnamesiyle kendilerine elbise ve teçhizat verilmesi kabul edilen emniyet teşkilatı mensuplarının giyecek bedellerinin Devlet tarafından verileceği belirtilmiş ve bu maddede bahsi geçen Polis Kıyafet Tüzüğünün 8 inci maddesinde, elbise, palto ve gömleklerini bu Tüzüğe uygun olarak diktirmeyi talep ve taahhüt edenlere, kumaşlarının aynen, dikiş ücretleri ve ayakkabı bedellerinin de idarece tespit edilecek miktar üzerinden para olarak verilebileceği ifade edildikten sonra, aynı Tüzüğün 12 nci maddesinde, sözkonusu giyecek eşyasının hangi hallerde ve ne suretle geri alınacağı belirlenmiştir.
Emniyet Hizmetleri Sınıfı Mensupları Kıyafet Yönetmeliğinin 9 uncu, değişik 10 uncu ve değişik 15 inci maddelerinde de, Memurlara Yapılacak Giyecek Yardımı Yönetmeliğinin yukarıda belirtilen hükümlerine paralel düzenlemelere yer verilmiştir.
193 sayılı Gelir Vergisi Kanununun 27 nci maddesinin 2 nci fıkrasında ise, demirbaş olarak verilen giyim eşyasının Gelir Vergisinden müstesna olduğu hükme bağlanmış, değişik 61 inci maddesinin ilk fıkrasında da, ücretin tanımı yapılarak, işverene tabi ve belirti bir işyerine bağlı olarak çalışanlara hizmet karşılığı verilen para ve ayınlar ile sağlanan ve para ile temsil edilebilen menfaatlerin ücret olduğu ifade edilmiştir.
Belirtilen hükümler karşısında, Emniyet Hizmetleri Sınıfında sivil olarak görev yapanlara nakden ödenmesine imkân sağlanan giyecek yardımı bedellerinin ücret kavramı içerisinde düşünülmesi gerekmektedir. Zira belirti bir hizmetin yürütülmesiyle görevli olan söz konusu kişilere nakden yapılmakta olan bu ödemeler, 193 sayılı Gelir Vergisi Kanununun 61 inci maddesinin birinci fıkrasında yer alan ücret tanımının bütün unsurlarını ihtiva etmektedir.
Ancak yine 193 sayılı Kanunun 27 nci maddesinin 2 nci fıkrasında, demirbaş olarak verilen giyim eşyasının Gelir Vergisinden müstesna olduğu belirtilmiştir. Buna göre istisna hükmünün uygulanabilmesi için, giyim eşyasının demirbaş niteliği taşıması yeterli olup, hangi giyim eşyasının demirbaş sayılacağı da, aynı fıkranın devamında parantez içinde yer alan hükümle açıklığa kavuşturulmuştur. Bu hükme göre, resmi ve özel daire ve müesseselerce hizmet erbabına işin icabı olarak verilen ve bunların işten ayrılmaları halinde geri alınan giyim eşyası demirbaş olarak kabul edilmektedir. Bahse konu giyecek yardımı bedelleri de, Emniyet Hizmetleri Sınıfında sivil olarak görev yapan personele işin icabı olarak verilmekte olup, bunların işten ayrılmaları halinde giyim eşyasının (kullanılma süreleri gözönünde tutulmak suretiyle) kendilerinden geri alınacağı, Polis Kıyafet Tüzüğünün 12 nci, Memurlara Yapılacak Giyecek Yardımı Yönetmeliğinin 12 nci ve Emniyet Hizmetleri Sınıfı Mensupları Kıyafet Yönetmeliğinin değişik 15 inci maddesinde hükme bağlanmış bulunmaktadır.
Öte yandan, söz konusu istisnanın uygulanabilmesi için giyecek yardımının aynî olarak ödenmesi de şart değildir. Esasen böyle bir şartın varlığını kabul etmek, aynı nitelikte giyecek yardımından istifade eden personelden bir kısmının mağduriyetine yol açacak ve kendilerine aynî ödeme yapılanlardan vergi kesilmemesi, buna karşılık nakdî ödeme yapılanların vergiye tabi tutulması gibi, vergi adaletini zedeleyici bir sonuç ortaya çıkaracaktır.
Bu itibarla, Emniyet Hizmetleri Sınıfında sivil olarak görev yapanlara, giyecek yardımı bedeli olarak nakden yapılan ödemelerin, 193 sayılı Gelir Vergisi Kanununun 27 nci maddesinin 2 nci fıkrasında yer alan istisna hükmü kapsamında mütalaa edilmesi gerekmekledir.
SONUÇ
Emniyet Hizmetleri Sınıfında sivil olarak görev yapan personele, giyecek yardım bedeli olarak nakden yapılan ödemelerin, 193 sayılı Gelir Vergisi Kanununun 27 nci maddesinin 2 nci fıkrasındaki istisna hükmü kapsamında olduğuna, dolayısıyla söz konusu ödemelerden Gelir Vergisi kesintisi yapılmaması gerektiğine ve içtihadın bu yolda birleştirilmesine 14/6/1990 tarihinde çoğunlukla karar verildi.
AZINLIK DÜŞÜNCESİ
Emniyet Hizmetleri Sınıfında sivil olarak görev yapanlara giyecek yardımı bedeli olarak nakden yapılan ödemeler, çoğunluk görüşünde de belirtildiği üzere, 193 sayılı Gelir Vergisi Kanununun 61 inci maddesinin ilk fıkrasındaki ücret tanımı kapsamındadır. Ancak bu ödemeler için, aynı Kanunun 27 nci maddesinin 2 nci fıkrasında yer alan istisna hükmünün uygulanabilmesine imkân bulunmamaktadır. Zira anılan fıkrada, “demirbaş olarak verilen giyim eşyası"ndan bahsedilmektedir. Oysa olayımızda ilgililere giyim eşyası verilmemekte, nakdî bir ödeme yapılmaktadır.
Ayrıca bu ödemeler her ne kadar işin icabı olarak yapılmakla ise de, daha sonra demirbaşa dönüşmemekte ve bu suretle temin olunan giyim eşyası için uygulamada herhangi bir demirbaş kaydı tutulmamaktadır. Nitekim, Polis Kıyafet Tüzüğünün 12 nci maddesinde, meslekten çıkarılanlar ile istifa ederek ayrılanların, resmî giyecek eşyasını aynen iade edecekleri ifade edildiği halde, kendilerine sivil elbise verilmiş olanlardan, bu elbiselerin bedelinin miadı nisbetinde geri alınacağının belirtilmiş olması, diğer bir ifadeyle, nakdî ödemeler için nakdî istirdat usulünün getirilmiş olması, bu ödemelerin demirbaşa dönüşmediğini göstermekledir. Açıklanan durum karşısında, 193 sayılı Kanunun 27 nci maddesinin 2 nci fıkrasındaki istisna hükmünün kapsamı dışında bulunan söz konusu ödemelerden Gelir Vergisi kesintisi yapılması gerekmektedir.
GEREKÇEYE İLİŞKİN AZINLIK DÜŞÜNCESİ
Emniyet Hizmetleri Sınıfında sivil olarak görev yapanlara giyecek yardımı bedeli olarak nakden yapılan ödemeleri, 193 sayılı Gelir Vergisi Kanununun 61 inci maddesinde yazılı olan ücret kapsamında mütalaa etmeye imkân yoktur. Zira sözü edilen maddede, hizmet karşılığı verilen para ve ayınlar ile sağlanan ve para ile temsil edilebilen menfaatlerin ücret olduğu belirtilmiştir. Oysa mevcut durumda ilgililerin kendilerine yapılan ödemeler üzerinde diledikleri gibi tasarruf edebilme yetkileri bulunmadığından, anılan 61 inci madde hükmünün işaret ettiği manada bir menfaatten söz edilebilmesi de mümkün değildir. Gerçeklen de, giyim eşyası için sarfı mecburi olan ve giyim eşyasına dönüşmesiyle de miadı dolana kadar Devlete borçlu olunan bir ayniyat mahiyeti kazanan söz konusu ödemeler üzerinde ilgililerin bir tasarruf yetkisinin bulunduğu söylenemez.
Her ne kadar 4 üncü Daire kararında "Demirbaş giyim eşyasının vergiden müstesna olması için verilen giyim eşyasının mutlaka aynî olması şartı koşulmam akta, sadece iş icabı verilmesi ve hizmet erbabının işten ayrılması halinde geri alınması yeterli bulunmaktadır." denilmekte ise de; Gelir Vergisi Kanununun 27 nci maddesine göre vergileme dışında tutulan giyim eşyasının gelir vergisi kapsamında tutulabilmesi için mutlaka aynî olarak verilmesi şarttır.
Demirbaş eşyanın işin icabı olarak verilmesi ve hizmet erbabının işlen ayrılması halinde giyim eşyasının kendisinden alınmasının bu tip ödemelerin idarece kişilere nakden yapılabileceği anlamım çıkarmak mümkün değildir.
Kaldı ki bu konuda işten ayrılma halinde değişik bir sistem mevcuttur. 27 nci maddede demirbaş olarak verilen eşyanın mevcut haliyle aynen iadesi şartı getirildiği halde, Polis Kıyafet Tüzüğünün 12 nci maddesinde herhangi bir şekilde görevden ayrılanlara verilen sivil elbiselerin miadı nisbetinde bedellerinin nakden geri alınacağı hüküm altına alınmıştır. Böyle olunca da, bu tip ödemeleri yasadaki manada demirbaş kavramı içinde düşünmeye imkân yoktur. Demirbaş eşya tabirinden bahsedebilmek için; aynî halde olması, her türlü aynî vasfının belirtilmiş olması, Devlet mamelekinde kaydının bulunması, bundan sonra da aynı şekilde ilgilisine aynî olarak verilmesi gerekir.
Mali hukuk literatürüne -nakti ayniyat- diye bir hukuk terimi henüz girmemiştir. Girmesi de işin tabiatına aykırıdır.
Sonuç olarak, bunlar, gider karşılığı yapılan ödemeler olup, ücret kavramı içinde mütalaa edilmesine imkân olmadığı gibi, Gelir Vergisi Kanununun 27 nci maddesi de bir ücret istisnası maddesi değildir.
Devlet ayniyatında kayıtlı bir eşyanı n hizmet gereği Devlet görevlileri tarafından kullanılmasından kaynaklanan değer kayıplarının vergi kapsamı dışında olduğunun açıklamasından ibarettir.
Ücret istisnalarına 23 üncü maddede “müteferrik ücret istisnaları" başlığı altında müstakilen yer verilmiş olup, şayet bu ödemeleri ücret kavramı içinde düşünmek mümkün olsaydı, o zaman bu maddedeki istisna hükümleri içinde aramak gerekecekti. Zaten 23 üncü maddede böyle bir istisnaya yer verilmemiştir.
Bir meselenin aslı vergi mükellefiyetini düzenleyen mevzuatta, vergi kapsamına alınmamışsa, o meseleyi, vergi mükellefiyetini düzenleyen mevzuatın istisna hükümleri arasında, vergi kapsamında olup, olmadığını aramanın yorum tekniği ile bağdaşır bir yönü yoktur. Kapsamda olmayan bir hukuki mesele istisna da aranamaz.
Bu itibarla ücret olarak düşünülmesi mümkün olmayan ve diğer gelir unsurlarına da girmediği için Gelir Vergisi Kanununun kapsamı dışında bulunan bu ödemeler için, aynı Kanunun 27 nci maddesinin 2 nci fıkrasındaki istisna hükmünün uygulanmasına da mahal ve imkân bulunmamaktadır.
Belirtilen nedenlerle, bu ödemeler için istisna hükmünün uygulanmasına mahal bulunmamakta, ancak Gelir Vergisi Kanununun kapsamı dışında olduğundan, söz konusu ödemelerden bu gerekçeyle Gelir Vergisi kesintisi yapılmaması gerekmektedir.
