EN
TR
Amaç
Bu Usul ve Esasların amacı; dağıtım lisansı sahibi tüzel kişilerin dağıtım sistemi gelir düzenlemesi kapsamında düzenlemeye esas net yatırım harcamalarının belirlenmesi ve gerçekleşmesinin izlenmesine ilişkin usul ve esasları düzenlemektir.
Dayanak
Bu Usul ve Esaslar, 24/1/2003 tarihli ve 25003 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Elektrik Piyasasında Gelir ve Tarife Düzenlemesi Kapsamında Düzenlemeye Tabi Unsurlar ve Raporlamaya İlişkin Esaslar Hakkında Tebliğ uyarınca hazırlanmıştır.
Tanımlar
Bu Usul ve Esaslarda geçen;
1. Alternatif maliyet: Bir işletmede kullanılan finansal kaynaklara ilişkin olarak, söz konusu kaynakların alternatif yatırımlarda kullanılmaları halinde elde edilebilecek getiri ve söz konusu işletmeye ait riskler dikkate alınarak hesaplanan maliyet tutarını,
2. Birim bedel: Dağıtım tesisi unsurları bazında yapılması öngörülen yatırımlarda kullanılan malzeme, taşıma, işçilik ve montaj ile varsa demontaj birim maliyetlerinin toplamını,
3. Dağıtım merkezi ve kesici ölçü kabini: Aynı gerilim seviyesinde düğüm noktası oluşturularak fider çoğaltılması yoluyla dağıtım şebekesinin işletilmesine yardımcı olan merkezlerin yer aldığı komple tesisi (bina, OG hücreleri, kompanzasyon, röle, pano, akü-redresör grubu, topraklama v.b),
4. Dağıtım sistemi: Bir dağıtım şirketinin belirlenmiş bölgesinde işlettiği ve/veya sahip olduğu elektrik dağıtım tesisleri ve şebekesini,
5. Dağıtım şirketi: Belirlenen bir bölgede elektrik dağıtımı ile iştigal eden dağıtım lisansı sahibi tüzel kişiyi,
6. Dağıtım tesisi unsuru: Transformatör tesisi, şehir şebekesi, köy şebekesi, enerji nakil hattı ve bunlarla hizmet verilebilmesi için mütemmim cüz oluşturan diğer teçhizatı,
7. Düzenlemeye esas net yatırım harcamaları: Gelir düzenlemesi hesaplamasında dikkate alınmak üzere lisans sahibi tüzel kişi tarafından Kuruma sunulan ve Kurul tarafından değiştirilerek ya da değiştirilmeksizin onaylanan yatırım harcamalarına ilişkin tutarı,
8. Elektrik piyasası endeksi (EPE): Piyasadaki fiyat artışlarını yansıtmak üzere Kurul tarafından belirlenen endeksi,
9. Ekonomik ömür: Bir varlığın işletmeye ekonomik fayda sağlaması beklenen tahmini süreyi,
10. Enerji nakil hattı: OG seviyesinde tesis edilmiş her türlü kesitteki ve birbirini izleyen iki direk arasındaki mesafe 50 m’yi aşan hatlar için komple tesisi (direk, iletken, izolatör, topraklama v.b.),
11. Geçici kabul tutanağı: Elektrik Tesisleri Proje Yönetmeliği uyarınca onaylanmış olan projelerin, teknik standartlara uygun olarak tesis edildiğine ve can ve mal güvenliğinin sağlanarak işletmeye almaya engel bir durum olmadığına dair yetkili makamlarca onaylanmış belge ve ekleri,
12. Gelir düzenlemesi: Tarifeleri düzenlemeye tabi tüzel kişilerin, ilgili tebliğler uyarınca bir uygulama dönemi için öngörülen gelir ve/veya ortalama fiyat tavanlarının belirlenmesi amacıyla Kurum tarafından yapılan düzenlemeyi,
13. Genişleme yatırımları: Dağıtım sisteminin mevcut kapasitesinden bağımsız olarak ele alınan, bir şebekede zamanla yeni yerleşim merkezlerinin oluşması sonucu ortaya çıkan ihtiyacın karşılanabilmesi için yapılması gereken yatırımları,
14. İyileştirme yatırımları: Tedarik sürekliliği, ticari ve teknik kaliteye ilişkin kriterlerin yerine getirilmesi için gereken yatırımları,
15. Kapasite artış yatırımları: Dağıtım sistemine bağlı bulunan abonelerin toplam tüketimindeki artışı karşılamak üzere şebekenin mevcut kapasitesi, transformatör merkezlerinin kurulu gücü, puant yüklenmesi ve talep artış tahminleri dikkate alınarak yapılan hesaplamalar neticesinde yapılması gereken yatırımlar ile genişleme yatırımları,
16. Kurul: Enerji Piyasası Düzenleme Kurulunu,
17. Kurum: Enerji Piyasası Düzenleme Kurumunu,
18. Köy şebekesi- havai (OG): Köy yerleşik alanları ve civarında ve mezralarda yer alan kullanım yerleri için tesis edilecek her türlü kesitteki ve birbirini izleyen iki direk arasındaki mesafe 50 m ve altında olan hatlar için komple tesisi (direk, iletken, izolatör, topraklama vb.),
19. Köy şebekesi- havai (AG): Köy yerleşik alanları ve civarında ve mezralarda yer alan kullanım yerleri için üzerindeki Aydınlatma şebekesi de dahil olmak üzere tesis edilecek her türlü kesitteki çıplak ve yalıtılmış hatlar için komple tesisi (direk, iletken, izolatör, topraklama, aydınlatma iletkeni, armatür, lamba v.b.),
20. Lisans: Tüzel kişilere piyasada faaliyet gösterebilmeleri için ilgili mevzuat uyarınca Kurul tarafından verilen izni,
21. Master plan: Elektrik dağıtım şebekesinde; talep artışının karşılanması, tedarik sürekliliği, teknik ve ticari kalite parametrelerinin geliştirilmesi, müşterilere sunulan ve sunulacak hizmet kalitesinin artırılması amacıyla talep tahminine uygun düzenlenen 5 yıl ve 10 yıl vadeli yapılan planı,
22. Standart bağlantı varlıkları: Dağıtım şirketinin her bir abone grubuna uygun olarak içeriğini ve maliyetini belirlediği müşterilerin dağıtım şebekesine bağlantısı için gereken tesisleri,
23. Standart olmayan bağlantı varlıkları: Meskun mahaller dışındaki alanlarda nihai tüketicilerin dağıtım şirketi tarafından belirlenmiş olan tipik standart bağlantı gereksinimleri dışında kalacak şekilde oluşturdukları tesisleri ( hattın uzatılması, ilave tesisler, vb.),
24. Şehir şebekesi- havai (AG): İmar alanları içinde üzerindeki Aydınlatma şebekesi de dahil olmak üzere tesis edilecek her türlü kesitteki çıplak ve yalıtılmış hatlar için komple tesisi (direk, iletken, izolatör, topraklama, aydınlatma iletkeni, armatür, lamba v.b.),
25. Şehir şebekesi- havai (OG): İmar alanları içinde tesis edilecek her türlü kesitteki ve birbirini izleyen iki direk arasındaki mesafe 50 m ve altında olan hatlar için komple tesisi (direk, iletken, izolatör, topraklama v.b.),
26. Şehir şebekesi- yeraltı (AG): İmar alanları içinde tesis edilen AG kabloların komple tesisini (kablo, kazı, menhol başlık, v.b.),
27. Şehir şebekesi- yeraltı (OG): İmar alanları içinde tesis edilen OG kabloların komple tesisini (kablo, kazı, menhol başlık, v.b.),
28. Tebliğ: Elektrik Piyasasında Gelir ve Tarife Düzenlemesi Kapsamında Düzenlemeye Tabi Unsurlar ve Raporlamaya İlişkin Esaslar Hakkında Tebliği,
29. Trafo merkezi ve ekipmanları (AG): Sekonder gerilimi 0,4 kV olan her tipteki dağıtım trafosunun (direk tipi, bina tipi, beton köşk tipi, yer altı tipi v.b) komple tesisini (direk, bina, ayırıcı, kesici, kompanzasyon, röle, pano, akü-redresör grubu, topraklama v.b.),
30. Trafo merkezi ve ekipmanları (OG): Primer gerilimi 36 kV, Sekonder gerilimi 1 kV ve üzeri olan indirici trafo merkezlerinin komple tesisini (bina, OG hücreleri, kompanzasyon, röle, pano, akü-redresör grubu, topraklama v.b.)
31. Yatırım farkı düzeltme bileşeni: Lisans sahibi tüzel kişinin bir önceki uygulama dönemi için öngörülen yatırım planında yer alan yatırımlarının eksik gerçekleşmesi durumunda oluşan farkın, yeni uygulama döneminde dağıtım sistemi gelir tavanlarına yansıtılması için uygulanan bileşeni,
32. Yatırım planı: Dağıtım şirketinin, yatırım karakteristiğine göre mevcut dağıtım sisteminde yapacağı yeni yatırımları için ilgili mevzuat çerçevesinde Kurul tarafından onaylanan planı,
33. Yenileme yatırımları: Dağıtım sisteminde ekonomik ömrünü tamamlaması yada can ve mal güvenliği nedeniyle yenilenmesi gereken varlıklar için yapılan yatırımları,
ifade eder.
BİRİNCİ KISIM
Düzenlemeye Esas Yatırım Harcamalarının Belirlenmesine İlişkin Esaslar
Düzenlemeye esas yatırım harcaması hesaplamaları
(1) Lisans sahibi tüzel kişiler tarafından gerçekleştirilen yatırım harcamaları;
a. Yatırım planları kapsamında Kurulun önceden izninin alınarak yapılmış olması,
b. Faaliyet ve/veya alt faaliyetin yürütülmesi için yapılması zorunlu olan yatırım harcamaları ile yatırım harcaması niteliğindeki diğer harcamalardan oluşması,
c. Harcamaya ilişkin varlıkların kullanıma hazır hale getirilmesi,
d. Yapılan yatırımların mülkiyetinin kamuya ait olması,
e. Kur farkı, vade farkı, faiz ve benzeri finansman giderlerin ayrıştırılmış olması,
f. Geçici kabulünün yapılarak yetkili makamlarca onaylanmış olması,
g. Yapım işleri ile mal ve hizmet alım ve satışlarının eşitlik, şeffaflık ve rekabet ortamı sağlanarak yapılmış olması,
h. Elektrik Piyasası Lisans Yönetmeliği hükümleri uyarınca çapraz sübvansiyon tesis edilmemiş olması,
i. Tebliğin 41 inci maddesi uyarınca onaylanmış politika ve prosedürlere uyulmuş olması,
j. Muhasebe kayıtlarına ve muhasebe kayıtlarına esas ispatlayıcı belgelere uygun olduğunun belgelenmesi,
k. Lisans sahibi tüzel kişinin aktifinde yer alan ve/veya amortismanı/itfası başlatılmış olan varlıkların kullanılması halinde, söz konusu varlıklara ilişkin bedellerin ayrıştırılmış olması,
esasları çerçevesinde düzenlemeye esas yatırım harcaması olarak gelir düzenlemesi hesaplamalarında dikkate alınır.
(2) Birinci fıkrada yer alan esaslardan bir veya birkaçına uyulmaması halinde; gerçekleştirilmiş olan yatırım harcamalarının Kurul tarafından belirlenen kısmı kadarı düzenlemeye esas yatırım harcaması hesaplamalarında dikkate alınır.
(3) Lisans sahibi tüzel kişilerin, birim bedeli Elektrik Piyasası Tarifeler Yönetmeliği hükümleri uyarınca belirlenmeyen yatırım harcamalarına ilişkin düzenlemeye esas yatırım harcaması tutarının hesaplanmasında; söz konusu yatırım harcamalarına ilişkin toplam tutar ilgili tarife yılı ortalama EPE değerine bölünüp, uygulama döneminin EPE0 değeri ile çarpılmak suretiyle aynı baza getirilerek dikkate alınır.
(4) Lisans sahibi tüzel kişilerin, birim bedeli Elektrik Piyasası Tarifeler Yönetmeliği hükümleri uyarınca belirlenmeyen yatırım harcamalarına ilişkin bir uygulama dönemi içerisinde kullanıma hazır hale gelen yatırımların toplam değerinin, uygulama dönemine ilişkin onaylanmış net yatırım harcamasının altında olması durumunda, onaylanmış alternatif maliyetine ilişkin olarak yapılan itfanın gerçekleşmeyen yatırımlara tekabül eden kısmı, takip eden uygulama döneminde uygulanacak Yatırım Farkı Düzeltme Bileşeni vasıtasıyla lisans sahibi tüzel kişinin gelir tavanından düşülür.
(5) Lisans sahibi tüzel kişilerin, birim bedeli Elektrik Piyasası Tarifeler Yönetmeliği hükümleri uyarınca belirlenmeyen yatırım harcamalarına ilişkin bir uygulama dönemi içerisinde kullanıma hazır hale gelen yatırımların toplam değerinin, uygulama dönemine ilişkin onaylanmış net yatırım harcamasının üzerinde olması durumunda, yatırım harcamalarına ilişkin olarak Kurulun önceden onayının alınması koşulu ile, uygulama dönemi içerisinde fazladan gerçekleşen yatırımlar ve bu yatırımlara ilişkin alternatif maliyet, söz konusu uygulama dönemine ait net yatırım harcamalarına ilişkin itfa edilmemiş tutarın uygulama dönemi gerçekleşen kapanış değerine ilişkin hesaplamalarda dikkate alınır.
İKİNCİ KISIM
Yatırım Planlaması
Yatırım planlarının onaylanması ve revizyonu
(1) Uygulama dönemi bazında yatırım planlarının onay yetkisi Kurula aittir. Kurul, hizmetin verilmesini sağlayacak yatırımların teklif edilmemesi halinde talep eder.
(2) Uygulama dönemi içerisinde yatırım karakteristiği ve yatırım unsurları bazında onaylanmış toplam yatırım harcamasına ilişkin değişiklik yetkisi Kurula aittir. Dağıtım şirketleri tarafından yapılacak olan değişiklik taleplerinin gerekçeleriyle birlikte sunulması esastır.
(3) Yatırım karakteristiği ve yatırım unsurları bazında öngörülen yıllık yatırım tutarları arasında Kuruma bildirimde bulunmak kaydıyla parasal aktarmalar yapılabilir. Yıllar arası aktarmalardan oluşabilecek alternatif maliyet farklılıkları, bir sonraki uygulama dönemi için gelir düzenleme hesapları esnasında Tebliğe uygun olarak dikkate alınır.
Yatırım planlarının hazırlanması
(1) Gelir düzenlemesi için belirlenen takvim çerçevesinde bir sonraki uygulama dönemine ilişkin yatırım planları, dağıtım şirketi tarafından Tebliğe uygun şekilde hazırlanarak Kuruma sunulur. Bir uygulama dönemi boyunca yapılması öngörülen yatırım tutarları Ek-1 de yer alan tabloya uygun olarak, söz konusu uygulama döneminin her bir takvim yılı için yapılması öngörülen yatırım miktarları ile buna ilişkin yatırım tutarları ise Ek-2’de yer alan tabloya uygun olarak hazırlanır. Ayrıca, bir önceki uygulama dönemine ait gerçekleşmelere ilişkin olarak ta Ek-5’de yer alan tablo Kuruma sunulur.
(2) Gelir düzenlemesi kapsamında Kuruma sunulan tablolardaki bilgilerden faydalanılarak ve Kurum tarafından gerekli çalışmalar yapılarak uygulama dönemi için yatırım karakteristiğine göre dağıtım tesisi unsurları bazında birim bedeller belirlenir ve ilgili dağıtım şirketine bildirilir. Birim bedeli belirlenmeyen yatırım karakteristikleri için dağıtım şirketinin yatırım harcaması öngörüleri ile birlikte, dağıtım şirketi tarafından söz konusu birim bedeller kullanılarak revize edilen tablolar onaylanmak üzere Kuruma sunulur. Yapılan inceleme ve değerlendirme sonucu Kurul tarafından uygun bulunan yatırım planı onaylanır.
(3) Kurul tarafından onaylanmış yatırım planı çerçevesinde dağıtım şirketi tarafından gerçekleştirilecek ve mevzuata uygun olarak yapılacak bir sonraki yılın projelerine ait bilgiler, Ek-3 formuna uygun olarak doldurularak izlenmesi ve denetlenmesi amacıyla her yılın 31 Ekim tarihine kadar Kuruma sunulur.
(4) Kurul tarafından onaylanmış yatırım planı çerçevesinde dağıtım şirketi tarafından bir sonraki yılın projelerine ait öngörülen harcama tutarı yatırım karakteristiği ve yatırım unsurları bazında Ek-4 formuna uygun olarak doldurularak her yılın 31 Ekim tarihine kadar Kuruma sunulur.
(5) Yatırım planı çerçevesinde Kuruma sunulan yatırım projelerine ilişkin yapılan değişiklikler üçer aylık dönemler halinde Kuruma sunulur.
Yatırım planı esasları
(1) Yatırım yapılan varlığın özellikleri ve yatırım gerekçesine göre dağıtım sistemi yatırım planı Tebliğinin ekinde yer alan GD02.D ve GD02.ŞYD.D formlarında yer alan yatırım karakteristikleri ve yatırım unsurlarına ilişkin yatırım harcamalarından oluşur.
(2) Dağıtım şirketleri yatırım planları ile birlikte; dağıtım sistemi 5 ve 10 yıllık master planları ve yatırım gerekçelerini Kuruma Sunar.
(3) Yatırım planları kapsamında yapılacak olan yatırımlarda ilgili mevzuat kapsamında;
a) Can ve mal güvenliğine,
b) Tedarik sürekliliği ve teknik kaliteye,
c) Dağıtım sistemine bağlantı taleplerine,
ilişkin yatırımlara öncelik verilir.
ÜÇÜNCÜ KISIM
Faaliyet ve/veya Alt Faaliyetin Gerektirdiği Yatırımlar
Şebeke kapasite artış yatırımları
(1) Dağıtım sistemine bağlı bulunan abonelerin toplam tüketimindeki artışı karşılamak üzere şebekenin mevcut kapasitesi, transformatör merkezlerinin kurulu gücü, puant yüklenmesi ve talep artış tahminleri dikkate alınarak yapılan hesaplamalar neticesinde yapılması gereken yatırımlar ile genişleme yatırımları şebeke kapasite artış yatırımları olarak değerlendirilir.
(2) Şebeke kapasite artış yatırımları şu yatırım unsurlarından oluşur;
a) Trafo Merkezi ve Ekipmanları (OG),
b) Trafo Merkezi ve Ekipmanları (AG),
c) Enerji Nakil Hattı,
d) Şehir Şebekesi- Yeraltı (OG),
e) Şehir Şebekesi- Yeraltı (AG),
f) Şehir Şebekesi- Havai (OG),
g) Şehir Şebekesi- Havai (AG),
h) Köy Şebekesi- Havai (OG),
i) Köy Şebekesi- Havai (AG),
(3) Düzenlemeye esas yatırım harcamalarına ilişkin hesaplamalarda şebeke kapasite artışı yatırımı niteliğindeki hat yatırımları, aynı hat üzerinde yer alan gerilim seviyesi aynı veya farklı olan her bir devrenin uzunluğunun gelir düzenlemesinde esas alınan birim fiyatlar ile çarpılması sonucu belirlenir.
(4) Uygulama dönemi içerisinde yapılacak olan yük dağılımı değişimine bağlı yatırımlar ile aydınlatma yatırımları haricinde tüm yer altı kablo yatırımları, şebeke kapasite artış yatırımı olarak değerlendirilir.
Şebeke yenileme yatırımları
(1) Dağıtım sisteminde ekonomik ömrünü tamamlaması ya da can ve mal güvenliği nedeniyle yenilenmesi gereken varlıklar için yapılan yatırımlar şebeke yenileme yatırımı olarak değerlendirilir. Yenileme yatırımı yapılacak olan varlıkların ekonomik ömrünün 30 yıl olduğu kabul edilir.
(2) Master Plan kapsamında kapasite artışı ya da iyileştirilmesi öngörülen varlıkların en az 10 yıl süreyle kullanımda olması esastır. Kullanımda olduğu süre 10 yılını doldurmamış varlıklara ilişkin harcamalar, düzenlemeye esas yatırım harcaması hesaplamalarında dikkate alınmaz.
Şebeke iyileştirme yatırımları
(1) Tedarik sürekliliği, ticari ve teknik kaliteye ilişkin kriterlerin yerine getirilmesi için teknolojik gelişmelere paralel olarak ihtiyaç duyulan yatırımlar şebeke iyileştirme yatırımı olarak değerlendirilir.
(2) Kırsal dağıtım tesisleri üzerinde yapılacak kesici ölçü kabinleri (KÖK), direk tipi kesici veya ayırıcılar, Şehir şebekelerinde yapılacak dağıtım merkezleri, güç faktörünün iyileştirilmesi için yapılacak reaktif güç kompanzasyonu yatırımları da şebeke iyileştirme yatırımı olarak değerlendirilir.
Yeni standart bağlantı yatırımları
(1) Elektrik Piyasası Müşteri Hizmetleri Yönetmeliğinin 5 inci maddesi uyarınca yapılan bağlantı başvurularını karşılamak üzere, dağıtım şirketleri tarafından tesis edilen standart bağlantı varlıkları için yapılan yatırım harcamaları, yeni standart bağlantı yatırımı olarak değerlendirilir. Yeni standart bağlantı yatırımları şebeke yatırım harcamalarını kapsamaz.
Yeni standart olmayan bağlantı yatırımları
(1) Meskun mahaller dışındaki alanlarda nihai tüketicilerin Elektrik Piyasası Müşteri Hizmetleri Yönetmeliğinin 5 inci maddesi uyarınca yapmış oldukları bağlantı başvurularını karşılamak üzere, standart bağlantı gereksinimleri dışında kalacak şekilde tesis ettikleri standart olmayan bağlantı varlıkları için dağıtım şirketi tarafından yapılan yatırım harcamaları, yeni standart olmayan bağlantı yatırımı olarak değerlendirilir.
(2) Dağıtım şirketinin talebi üzerine kullanıcı mülkiyetinde olan ve bağlantı anlaşmasında belirlenen sahaya özgü teknik ve fiziki şartlarda yapılacak olan değişiklik veya yenileme yatırımları da standart olmayan bağlantı yatırımı olarak değerlendirilir.
Yük dağılım değişimine bağlı yatırımlar
(1) Mevcut şebekelerde yük dağılımında meydana gelen değişim neticesinde master plan çerçevesinde yapılması gereken gerilim dönüşüm çalışmaları kapsamında yapılan yatırımlar yük dağılım değişimine bağlı yatırımlar olarak değerlendirilir.
Çevre, güvenlik ve diğer yasal zorunluluğu olan yatırımları
(1) Dağıtım şirketlerinin lisansları kapsamında faaliyet ve/veya alt faaliyetlerinin yürütülmesi için Elektrik Piyasası Kanunu ve ikincil mevzuatı dışındaki diğer yasal zorunluluklar nedeniyle yapılması gereken yatırımlar çevre, güvenlik ve diğer yasal zorunluluğu olan yatırımlar olarak değerlendirilir. Kamulaştırma, kazı izin bedeli, ruhsat bedeli ve Elektrik Piyasası Müşteri Hizmetleri Yönetmeliğinin 8 inci maddesi kapsamında yapılan devirlere ilişkin harcamalar da çevre, güvenlik ve diğer yasal zorunluluğu olan yatırım harcaması olarak değerlendirilir.
(2) Bir uygulama dönemi içerisinde gelir düzenlemesinde esas alınan birim fiyatlar kullanılarak belirlenen yatırımlar için gerekli çevre, güvenlik ve diğer yasal zorunluluğu olan yatırım harcamaları ayrıca raporlanır.
(3) Yasal zorunluluktan kaynaklanan yatırım harcamalarına esas mevzuat ile kazı izin bedeli veya ruhsat bedeli gibi ödemeye esas tablolar Ek-6 tablosu ile birlikte Kuruma sunulur.
Aydınlatma yatırımları
(1) Aydınlatma Yönetmeliği hükümleri çerçevesinde dağıtım şirketlerinin yükümlülüğündeki yer altı kablolu olarak tesis edilen aydınlatma şebeke ve tesisleri için yapılan yatırım harcamaları aydınlatma yatırımı olarak değerlendirilir.
(2) Şebeke kapasite artış yatırımları kapsamında tesis edilecek aydınlatma harcamaları havai hatlı şebekelerde birim bedel hesaplamalarına dahildir, aydınlatma yatırımlarına ilişkin hesaplamalarda dikkate alınmaz. Mevcut aydınlatma tesislerindeki ekonomik ömrünü tamamlamış armatür ve iletkenlerin yenilenmesi kapsamında yapılan harcamalar şebeke yenileme yatırımı olarak değerlendirilir.
Şebeke işletim sistemi yatırımları
(1) Şebeke işletimi için ilgili mevzuat kapsamında yapılması gerekli olan uzaktan izleme ve kontrol sistemleri, coğrafi bilgi sistemleri gibi bilişim sistemi ve teknoloji yatırımlarına ilişkin harcamalar şebeke işletim sistemi yatırımı olarak değerlendirilir.
Yatırım harcaması niteliğindeki diğer harcamalar
(1) Dağıtım varlıkları dışında dağıtım faaliyetinin yürütülmesi için gerekli olan ve faydalı ömrü bir sene ve üzerindeki arsa, demirbaş, bina, taşıt v.b. varlıklara ilişkin harcamalar yatırım harcaması niteliğindeki diğer harcamalar olarak değerlendirilir.
DÖRDÜNCÜ KISIM
Eşitlik, Şeffaflık ve Rekabet Ortamının Sağlanmasına İlişkin Esaslar
Temel ilkeler
(1) Dağıtım Şirketleri gerçekleştirecekleri yatırım harcamalarına ilişkin Mal veya Hizmet Alımı ile Yapım İşlerinde; şeffaflığı, rekabeti, eşit muameleyi, güvenirliği, gizliliği, Kurul denetimini ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlamakla sorumludur.
(2) Dağıtım Şirketlerince yapılan yapım işleri ile mal ve hizmet alım ve satışlarının, eşitlik, şeffaflık ve rekabet sağlanmaksızın yapıldığının ve/veya alım veya satış fiyatlarının piyasa koşullarında oluşan fiyat, ücret veya bedellerden bariz olarak farklı olduğunun tespit edilmesi halinde, tespit altına alınan aradaki fark Elektrik Piyasası Tarifeler Yönetmeliği hükümleri uyarınca tarifeye yansıtılır.
(3) Dağıtım şirketleri, Mal veya Hizmet Alımı ile Yapım İşlerine ilişkin yöntemleri, birinci fıkrada yer alan temel ilkeleri gözeterek Kuruma sunarlar.
Yatırım süreç dosyasının hazırlanması
(1)Yatırım konusu mal veya hizmet alımları ile yapım işleriyle ilgili işlerin her türlü özelliği süreç dosyalarında belirtilir.
(2) Yatırım konusu mal veya hizmet alımları ile yapım işlerinde ilgili işlerin teknik kriterlerine teknik şartnamelerde yer verilir. Belirlenecek teknik kriterlerin; kaliteden ödün verilmeden, verimliliği ve fonksiyonelliği sağlamaya yönelik olması, rekabeti engelleyici hususları içermemesi, bütün istekliler için fırsat eşitliği sağlaması ve ilgili mevzuatta yer alan teknik standartlara uygun olması gerekir.
(3) Teknik şartnamelerde, varsa ulusal veya uluslararası teknik standartlara uygunluğu sağlamaya yönelik düzenlemeler yapılır, teknik özelliklere ve tanımlamalara yer verilir.
(4) Ulusal veya uluslararası teknik standartların bulunmaması veya teknik özelliklerin belirlenmesinin mümkün olmaması hallerinde “veya dengi” ifadesine yer verilmek şartıyla marka veya model belirtilebilir.
(5) Süreç dosyasında; teklif alma usulü, teklif alma usulünün politika ve prosedürlere uygunluğuna dair belgeler ile birlikte yüklenicilere talimatları da içeren idari şartnameler, yaptırılacak işin projesini de kapsayan teknik şartnameler, sözleşme tasarısı ve gerekli diğer bilgi ve belgeler bulunur.
Yatırımlar için teklif alma süre ve usulleri
(1) Bütün isteklilere, tekliflerini hazırlayabilmeleri için yeterli bir süre tanımak esastır.
(2) Dağıtım Şirketi, teklif alacağı mal veya hizmet alımları ile yapım işlerine ilişkin ilanı en az yedi takvim günü önce internet sayfasında yayımlar.
Tekliflerin değerlendirilmesinde esas alınacak temel ilkeler
(1) Ekonomik açıdan en avantajlı teklif; teklif fiyatının yanı sıra, işletme ve bakım maliyeti, verimlilik, kalite ve teknik üstünlükler gibi fiyat dışı unsurlar da dikkate alınarak belirlenir.
(2) Ekonomik açıdan en avantajlı teklifin, fiyat dışındaki unsurların parasal değerleri veya nispi ağırlıkları ile hesaplama yöntemi ve bu unsurlara ilişkin değerlendirmenin yapılabilmesi için teklif sahibi tarafından sunulacak belge veya numunenin, teklif alma dokümanlarında açıkça ifade edilmesi zorunludur.
Sözleşmede yer alması zorunlu hususlar
(1) Bu Usul ve Esaslara göre düzenlenecek sözleşmelerde aşağıdaki hususların belirtilmesi zorunludur.
a) İşin adı, niteliği, türü ve miktarı.
b) Dağıtım Şirketinin adı ve adresi.
c) Yüklenicinin adı veya ticaret unvanı, tebligata esas adresi.
d) Varsa alt yüklenicilere ilişkin bilgiler ve sorumlulukları.
e) Sözleşmenin bedeli, türü ve süresi.
f) Sözleşme konusu işler için ödenecekse fiyat farkının ne şekilde ödeneceği.
g) Vergi, resim ve harçlar ile sözleşmeyle ilgili diğer giderlerin kimin tarafından ödeneceği.
h) Montaj, işletmeye alma, eğitim, bakım-onarım, yedek parça gibi destek hizmetlerine ait şartlar.
i) İşin yapılma yeri, teslim etme ve teslim alma şekil ve şartları.
j) Sözleşmenin devrine ilişkin şartlar.
k) Sözleşmede değişiklik yapılma şartları.
l) Sözleşmenin feshine ilişkin şartlar.
m) İhale dokümanında yer alan bütün belgelerin sözleşmenin eki olduğu.
n) Anlaşmazlıkların ne şekilde çözüleceği.
Sözleşme kapsamında uyulması gereken esaslar
(1) Aralarında kabul edilebilir doğal bir bağlantı olmadığı sürece mal alımı, hizmet alımı ve yapım işleri için bir arada teklif alınamaz.
(2) Aynı sözleşme kapsamında tesis edilecek farklı karakteristikteki yatırımların keşfi ayrı hazırlanır.
BEŞİNCİ KISIM
Düzenlemeye Esas Varlık Satış Geliri
(1) Yatırım planları kapsamında yapılacak olan yatırımlar neticesinde yenilenmesi ve/veya değiştirilmesi öngörülen ekonomik ömrünü tamamlamış varlıkların kalıntı değeri gelir düzenlemesi hesaplamalarında dikkate alınır. Söz konusu varlıklardan satışı yapılmayanlar emsal bedeller üzerinden düzenlemeye esas varlık satış geliri olarak gelir düzenlemesi hesaplamalarında dikkate alınır.
(2) Dağıtım şirketinin aktifinde itfası başlatılmış olan ve yatırım planları kapsamında yapılacak olan yatırımlar neticesinde yenilenmesi ve/veya değiştirilmesi öngörülen ekonomik ömrünü tamamlamamış olan varlıklar, diğer bir yatırım projesinde kullanılmaması halinde kullanım değeri üzerinden düzenlemeye esas varlık satış geliri olarak gelir düzenlemesi hesaplamalarında dikkate alınır.
ALTINCI KISIM
Yatırım Harcamalarının İzlenmesi ve Raporlanması
(1)Ek-3 formuna uygun olarak Kuruma sunulan tablolarda yer alan, yıl içerisinde kullanılmaya başlanması ya da kullanıma hazır duruma gelmesi planlanmış olan veya devam eden yatırımlar, yıllık bazdaki yatırım gerçekleşme tablolarından izlenir. Söz konusu tablolar, dağıtım şirketi tarafından Ek-6 formuna uygun olarak hazırlanır ve izleyen yılın Mart ayı sonuna kadar Kuruma sunulur.
(2) Ek-3 formu ile onaylanmış olan yatırımlar arasında yer alan ve süresi 1 yılı geçen yatırımlar için, yıl içerisindeki fiziki ilerlemeler ve bununla ilgili gerçekleşmeler, her 3 ayda bir Kuruma bildirilir.
(3) Yıl içerisinde kullanımına hazır hale gelerek kabulü yapılmış ve kullanılmaya başlanmış yatırımlar için, Ek-6 formuna uygun olarak sunulacak olan söz konusu yatırıma ait gerçekleşen tutarların; muhasebe kayıtlarına, muhasebe kayıtlarına esas ispatlayıcı belgelere uygun olduğunun yeminli mali müşavirce, yetkili tüzel kişilerce kabulü yapılmış tesislere ilişkin kabul tutanaklarının da yatırımların fiili gerçekleşme durumuna uygunluğu dağıtım şirketlerince de onaylanarak Kuruma sunulur.
(4) Yıllar itibariyle yatırım karakteristiği ve yatırım unsurları bazında gerçekleşen yatırım harcaması tutarı ile birlikte o yıl içerisinde kullanıma hazır hale gelen yatırımlara ilişkin düzenlemeye esas yatırım harcamaları Ek-4 formuna uygun olarak izleyen yılın Mart ayı sonuna kadar Kuruma sunulur.
(5) Yıllar itibariyle kullanıma hazır hale gelen yatırımlara ilişkin varlıkların devreye alınma tarihi, maliyetleri ve teknik özellikleri proje bilgileri ile birlikte coğrafi bilgi sistemi ve sistem veri tabanında güncellenerek izleyen yılın Mart ayı sonuna kadar Kurumun erişimine sunulur.
YEDİNCİ KISIM
Geçici ve Son Hükümler
(1) Dağıtım şirketleri, 5 ve 10 yıllık master planlar ile coğrafi bilgi sistemlerini 2012 yılı sonuna kadar hazırlar.
Yürürlük
(1) Bu Usul ve Esaslar yayımı tarihinde yürürlüğe girer.
Yürütme
(1) Bu Usul ve Esaslarda yer alan hükümleri Enerji Piyasası Düzenleme Kurulu Başkanı yürütür.
