BİRİNCİ BÖLÜM
Amaç, Kapsam
Amaç
Bu Yönetmelik, Emniyet Teşkilâtı personelinin çeşitli ve zorunlu ihtiyaç maddelerini kaliteli, ucuz ve kolay biçimde sağlamak üzere açılacak Polis Kantinlerinin kuruluşlarını, gelirlerini, yönetim, denetim ve işletme esas ve usullerini tesbit etmek amacıyla hazırlanmıştır.
Kapsam
Bu Yönetmelik, Emniyet Teşkilâtının Merkez ve İl Kuruluşları ile Eğitim ve Öğretim Kurumlarında ve diğer kuruluş ve birimlerinde kurulan bütün polis kantinlerini kapsar.
İKİNCİ BÖLÜM
Kuruluş ve İşleyiş
Kuruluş
Merkezde, İllerde, İlçelerde ve Eğitim ve Öğretim kurumları ile teşkilat bünyesindeki uygun görülen diğer yerlerde birer Polis Kantini kurulabilir.
Kantinler, Merkezde birim amirlerinin, İl ve İlçelerde Valinin oluru alınarak İl Emniyet Müdürünün, Eğitim ve Öğretim Kurumlarında kurum müdürünün teklifi üzerine Genel Müdürlüğün onayı ile kurulur.
Bir İl veya İlçede Polis Kantini kurulabilmesi için o il veya ilçenin TMK %100 personel kadrosunun % 50 sinin 150 personelden fazla olması şarttır. Bu halde dahi kantin kurulabilmesi için Emniyet Genel Müdürlüğünün önceden müsaadesi alınacaktır.
Genel Müdür, gerekli gördüğü takdirde, bir teklif olmasa dahi, herhangi bir kuruluş, kurum veya birimde Polis Kantini kurulmasını emredebilir.
İşleyiş
Polis kantinleri, bulunduğu kuruluşun ve yetkili amirin sorumluluğu altında kurulur ve işletilir.
Merkezde, Polis Kantinleri ile ilgili işlemler, İdari ve Sosyal Hizmetler Daire Başkanlığı tarafından yürütülür.
Kantin şubeleri
Polis Kantinleri, zaruri görülen durumlarda, kurulu; şuurları içerisinde olmak ve Genel Müdürlükten izin almak kaydıyla satış şubesi açabilirler.
Kantin kurulacak yerler
Polis Kantinleri, Emniyet Teşkilatına ait bina ve tesislerde veya buralarda yeterli yer bulunamıyorsa uygun görülen kamuya alt diğer yerlerde kurulur. Kantin açılması maksadı ile bina ve yer kiralanmaz.
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
Polis Kantinlerinin Gelirleri
Kuruluş sermayesi
Polis Kantinlerinin kuruluş sermayesi aşağıdaki yollardan biri veya birkaçı ile sağlanır.
a) Parası peşin alınarak üyelere verilecek karne gelirleri,
b) Kredi ile mal alımları,
c) Düzenlenecek müsamere ve eğlence gelirleri,
Kantin gelirleri
Polis Kantinlerinin gelirleri; satışlardan elde edilen kârlar ve banka faizlerinden oluşur.
Peşin satış ve borç verme
Kantinlerde peşin para ile satış yapılır. Ancak, Yönetim Kurulunun tesbit edeceği esaslar içerisinde ve bu kuruluşun sorumluluğu altında bazı ihtiyaç maddeleri kısa vadede kredili olarak satılabilir.
Kantin sermayesi ve gelirlerinden kimseye borç verilmez.
DÖRDÜNCÜ BÖLÜM
Kantinlerin Yönetimi
Yönetim kurulu
Her kantin bir yönetim kurulu tarafından yönetilir. Yönetim kurulu, kantinin kurulduğu yerdeki teşkilat mensuplarının en az üçte ikisinin katılacağı bir toplantıda, o kuruluşun en yetkili amirinin, Yönetim Kurulunun asil ve yedek üye toplamının en az iki misli göstereceği adaylar arasında gizli oy, açık ayırımla seçilen 3 asil ve 3 yedek üyeden oluşur. İş hacmi geniş olan kantinlerde üye sayıları beşere çıkarılabilir. İlk toplantıda üçte iki çoğunluk sağlanamazsa, ikinci toplantıya katılanların çoğunluğu ile seçim yapılır. Ancak ikinci toplantıya katılanların sayısı Yönetim Kurulunun asil ve yedek üye sayısının toplamının üç katından az olamaz. Adaylar arasında oy sayısı sıralamasına göre asil ve yedek üyeler seçilir.
Yönetim Kurulu asil üyelerinin en yüksek rütbelisi, rütbede eşitlik varsa en kıdemlisi Yönetim Kurulu Başkanıdır. Yönetim Kurulu üyeleri arasındaki görev bölümü, Yönetim Kurulu üyelerinin kendi arasında gizli oy ve açık ayırımla yapılacak seçimle belirlenir. Seçimin ceryan tarzı ve sonuçları bir tutanakla tesbit edilir. Tutanak, kantin kurulunda ve ilgili kuruluşun personel biriminde muhafaza edilir.
Yönetim kurulunun görev süresi
Yönetim kurulu seçimi her yıl aralık ayında yapılır. Yeni yönetim Kurulu, Ocak ayında kantinin devir eden hal ve hesabını, parasını teslim almış olarak göreve başlar.
Yönetim kurulunun görev süresi bir yıldır. Başkan veya üyeler, herhangi bir sebeple iki ayı geçen süre ile görevlerinden ayrılmaları veya görevlerini kötüye kullanmaları halleri dışında değiştirilemez. Bu değiştirme kuruluşun en yetkili amiri tarafından yapılır. Değiştirilen veya başka yerdeki görevlere atanan üyelerin yerine aldıkları oy sırasıyla yedek üyeler getirilir.
Asil ve yedek üyelerin görevden ayrılmaları sebebiyle Yönetim Kurulu oluşturulamıyorsa, derhal seçim yapılır.
Bir dönem Yönetim Kurulunda görev alanlar, gelecek dönemler için tekrar seçilebilirler. Ancak üst üste üç defa seçilmiş olanlar veya Yönetim Kurulunda 3 yıldan fazla görev yapmış olanlar bir daha seçime katılamazlar.
BEŞİNCİ BÖLÜM
Kantinlerin İşletilmesi
Alınacak mallar
Kantinlerde satılacak malların cins ve miktarları; sermaye, korunma ve satış imkânları gözönünde tutularak yönetim kurullarınca tesbit edilir.
Polis Kantinlerinde alkollü içki satılmaz.
Mal alma esasları
Kantinlerde satılacak mallar şu esaslara göre alınır;
a) Peşin para ile mal alınması esastır. Ancak gerekli durumlarda bedeli taksitle ödenmek üzere alım yapılabilir. Kredili alımlardan dolayı gelecek yönetime borç devredilemez.
b) Alımlar, mümkün oldukça birinci elden ve kantine en yakın Merkez’den yapılır.
c) Alımlar, yönetim kurulu tarafından görevlendirilen en az iki kişilik heyet tarafından yapılır.
d) 10.000 lirayı geçen alımlar için bir piyasa incelemesi yapılır ve bu inceleme bir tutanağa geçirilir.
Maliye Bakanlığı tarafından tesbit edilen esaslara uymayan faturalarla mal alımları yapılamaz. Fatura alınamayan durumlarda, alım yapan en az iki üye tarafından bir tutanak düzenlenir ve kuruluş amirine onaylattırılır.
e) Kantinde görevli olanlar kendileri veya başkaları hesabına mal alıp satamazlar.
f) Alınacak mal miktarı, cinsi, markası ve alım yerleri konusunda kantin kurullarına baskı yapılamaz.
g) Gelecek mali yıla borç devredilemez.
Satış fiyatlarının tesbiti
Satış fiyatları, Yönetim Kurulu tarafından aşağıdaki esaslara göre tesbit edilir;
a) Sağlanacak aylık ortalama kâr oranı % 10’u aşamaz. Satılan malların özelliğine göre bu oran, mal çeşitlerinde değişik olabilir. Kâr haddi % 15’i geçemez. Ancak zorunlu hallerde, manav maddelerinin satışında bu miktar % 20’ye kadar çıkabilir.
b) Satış fiyatlarının piyasadaki perakende satış fiyatlarının altında olması şarttır.
c) Satış fiyatlarının tesbitinde malın muhtemel firesi düşürülerek bir artırma yapılamaz. Ambalaj ve taşıma giderleri gözönüne alınmaz.
Satış fiyatları listesi
Satış fiyatları, bir liste halinde, Yönetim Kurulunca satış görevlisine verilir ve aynen kantin defterine geçirilir.
Satış fiyatları, herkes tarafından kolaylıkla görülecek bir şekilde kantine asılır ve malların üzerine de alış ve satış fiyatlarını gösteren etiket konulur.
Hasılatın alınması ve yatırılması
Satışlardan elde edilen hasılat, hergün çalışma saati bitiminden yarım saat önce, Yönetim Kurulu Başkanının görevlendireceği kasa ve vezne görevlisi
üye tarafından imza karşılığı alınır ve o yerdeki Milli Bankalardan birinde açılacak bir hesaba yatırılır. Kantin sermayesinin de yatırılmış olduğu bu hesaptan elde edilen faiz ve diğer gelirler kantin gelirine katılır. Bankalardan para çekilmesi için iki imza şarttır.
Kantin kurulu başkanı ve üyeleri üzerinde kantin parası bulundurulamaz. Kasada. bir ay önceki günlük satış ortalamasının üç katından fazla nakit para bulunamaz. Bu miktardan fazla olanlar kantin kurulu adına Devlet Bankasından birine yatırılır.
ALTINCI BÖLÜM
Kantinlerin Giderleri
Kantin gelirlerinin sarfı
Kantinlerin işletilmesinden elde edilecek gelirlerin yüzde onu, Emniyet Genel Müdürlüğü merkez payı olarak ayrıldıktan sonra geri kalanı Kantin sermayesine eklenir. Kantin sermayesi Yönetim Kurulunca tesbit edilecek yeterli bir miktara ulaştıktan sonra, kantin kârı, ödeneği bulunmayan, kalmayan, zorunlu acil ve resmi işlere sarf olunur.
Resmi İşler; Bütçe yapısının ve Bütçe Kanununun sınırları içerisinde kalan işlerdir.
Resmi işin zorunlu olup olmadığının ve ödeneğinin yeterliliğinin tayini yetkisi kuruluş amirine aittir.
2500 lirayı aşan giderler, önceden kuruluş amirinin iznine bağlıdır.
Bütün giderlere ait fatura ve tutanak gibi belgelerin, kuruluş amiri tarafından «Kantin giderlerinden ödenmesi uygundur» kaydı ile onaylanması gerekir.
Kuruluş amirinin iznine dayanmıyan giderler kabul edilmez.
Merkez paylarının gönderilmesi ve sarfı
Yukarıdaki (17) nci madde uyarınca, kantinlerin işletilmesinden elde edilecek gelirlerden ayrılan yüzde on merkez payı, Emniyet Genel Müdürlüğü adına Milli Bankalardan birinde açılacak hesaba Ocak ayı sonuna kadar yatırılır.
Merkezde toplanan payların harcama işlemleri, Lojistik İşleriyle görevli Genel Müdür Yardımcısı Başkanlığında, İdari ve Sosyal Hizmetler Daire Başkanı, Bütçe-Mali İşler Daire Başkanı ve İkmal ve Bakım Daire Başkanından oluşan Merkez payları Harcama Komisyonu tarafından yürütülür.
Bu komisyon, bu yönetmelikte kantin yönetim kurullarına verilen görev ve yetkilere sahip olup, harcama işlemlerini yönetmelik hükümleri içerisinde yürütür. Ancak Merkez paylarının harcama işlemleri için, (22) nci Maddede belirtilen defterlerden kasa defteri, para teslim defteri, Bilanço ve devir ve teslim defterleri tutulur.
Merkez paylarından yapılacak harcamalar, ikinci fıkrada Belirtilen komisyon kararı ve Genel Müdürün onayı ile yapılır.
Bu yönetmelikle kuruluş amirlerine verilen yetkiler, Merkez paylarının harcanması hususunda Genel Müdür tarafından kullanılır.
Kantin giderlerinin cinsi
Kantin giderleri, sonuçların izlenmesi bakımından üç gruba ayrılır.
a) Belli bir süre kullanılabilecek mal alımları;
(Bu mallar ilgili mutemede teslim edilir ve karşılığında belge (ayniyat) alınarak faturaya bağlanır.)
b) Sarf ve onarım malzemesi alımları; (Bu tür malzemeler için sarf ve onarım yaptırmakla görevli olanlarla, Yönetim Kurulundan bir üyenin imzalayacağı sarf, imal, istihsal belgesi düzenlenir ve kuruluş amirine onaylattırıldıktan sonra faturaya bağlanır. Sarf ve onarım faaliyetleri sonunda bir mal elde edilmişse, bu mallar da yukarıdaki (a) bendinde gösterilen işleme tabi tutulurlar.)
c) Taşıma ambalaj ve kantinle ilgili yazışma giderleri; (Bu tip giderler için fatura, tutanak ve benzeri belgeler yeterlidir.)
Firelerin tesbiti
Fireler, Yönetim Kurulunun imzalayacağı ve kuruluş amirinin onaylıyacağı bir tutanakla tesbit edilir ve bu tutanak gider belgeleri arasında saklanır.
Hatalı mal alımlarından ve korunma kusurlarından doğan fireler kabul edilmez. Alım ve korunma kusuru almaksızın niteliğini kaybederek hiçbir suretle kullanılmaz duruma gelen mallar da fire işlemine tabi tutulur.
YEDİNCİ BÖLÜM
Kantinlerde Muhasebe
Hesap yılı
Kantinlerde hesap yılı Ocak ayında başlar. Aralık ayı sonunda biter.
Defter, kayıt ve belgeler
Kantinlerde aşağıda gösterilen defter, kayıt ve belgeler tutulur.
a) Kantin Ambar Defteri (Örnek: 1)
Birden fazla satış şubesi olan kantinlerde, alınan ve satış şubelerine verilen mal miktarını tesbit ve izlemek amacıyla tutulur.
b) Mal Giriş ve Çıkış Belgesi (Örnek: 2)
Ambardan satış şubelerine verilen malların cins, miktar, alış fiyatı ve alış tutarını gösteren bir belgedir. İki nüsha olarak düzenlenir ve bir nüshası çıkış belgesi olarak ambarda, diğer nüshası giriş belgesi olarak şubesinde saklanır.
c) Kantin İşletme Defteri (Örnek: 3)
Devredilen, satın alınan ve satılan malların cins, miktar, fiyat ve tutarları ile sağlanacak kâr miktarım gösteren bir defterdir. Ay sonlarında (alış tutarı), (satış tutarı) ve (kâr) sütunları toplanır ve toplamlarda gelecek aya devreden ve (aybaşı mal sayım cetveli) ile tespit edilen malların alış ve satış tutarları ile sağlıyacağı kâr düşülür. Kalan rakamlar o ay içerisinde satılan malların alış ve satış tutarları ile sağlanan kârı belirtilir.
d) Kantin Kasa Defteri: (Örnek: 4)
Kantin nakit hareketlerinin tesbit ve izlenmesine yarayan bir defterdir.
e) Para Teslim Defteri: (Örnek: 5)
Satış sorumluları tarafından tutulan ve her akşam görevli yönetim kurulu üyesine teslim edilen nakit miktarını ve parayı teslim alanın imzasını kapsar.
f) Aybaşı Mal Sayım Cetveli: (Örnek: 6)
Her ayın birinci gününe devredilen mal mevcudunu ve kıymetini tesbit etmek amacı ile düzenlenir.
g) Bilanço: (Örnek: 7)
Kantin faaliyetlerinin bir aylık durumunu ve gelecek aya devreden kantin sermayesini gösteren bir belgedir.
h) Hasılat Getiren Belgeler:
Mal alım faturaları ile bu amaçla düzenlenen tutanaklardan ibarettir. Tarih sırasına göre dosya içerisinde saklanır ve numaralanır. Bu numaralarla kantin işletme defterindeki sıra numaraları birbirinin aynı olur.
i) Gider Belgeleri:
Kantin gelirlerinden yapılan giderlere karşılık alınan fatura ve düzenlenen tutanaklardan ibarettir. Tarih sırasına göre dosyalanır ve numaralanır.
j) Aylık Gider Listeleri:
Bir aylık gider belgelerinin dökümüdür. Altı yönetim kurulu tarafından imzalanır ve ait olduğu ay blançosuna bağlanır.
k) Mal Alım Tutanakları:
Piyasa incelemesi sonucunu tesbit etmek amacıyla hazırlanan tutanaklar ile fatura alınmayan durumlarda fatura yerine geçmek üzere hazırlanan tutanaklardır. Bu tutanaklar alım yapanlar tarafından imza edilir. Birincisi alım faturasına bağlamı, ikincisi alım faturaları arasında saklanır.
l) Fire Tutanağı: (Örnek: 8)
Verilen fireyi tesbit etmek için düzenlenir ve diğer belgeler arasında saklanır.
m) Devir ve Teslim Belgeleri: (Örnek: 9)
Yönetim kurullarının değişmesi durumunda kantin sermaye ve belgelerinin yeni kurula teslimi sırasında düzenlenir.
Bu yönetmelikte yer almıyan ve kuruluş amirince gerekli görülen diğer yardımcı defter, kayıt ve belgeler kullanılabilir.
Defter kayıt ve belgelerinin imzalanması ve onaylanması
Ambar defteri, işletme defteri, para teslim defteri ve kasa defterinin ilk sayfaları Yönetim Kurulu tarafından mühürlenir ve ilk sayfaya ait olduğu yıl yaprak sayısı yazılarak kuruluş amiri tarafından onaylanır.
Kantinle ilgili defter ve belgelerin korunması ve imzalanması, resmi evrakın tabi olduğu usul ve şartlara bağlıdır.
SEKİZİNCİ BÖLÜM
Görev ve Sorumluluk
Görev
Yönetim Kurulu, kantinlerle ilgili hizmetlerin yürütülmesi, hesapların tutulması ve hesap verilmesi ile görevlidir.
Sorumluluk
Kuruluş amirleri ve Yönetim Kurulları bu yönetmelik ve ilgili diğer mevzuat hükümlerinin yürütülmesinden sorumludurlar.
Aylık blançoların düzenlenme ve imzasından önceki devreye ait sorumluluklar Yönetim Kuruluna, henüz blançosu düzenlenmemiş olan devreye ait sorumluluklar ise ilgili üye ve görevliye aittir.
Yetki devri
Bu yönetmelikle kuruluş amirine verilen görev ve yetkiler, kendi sorumluluğu altında uygun görülen Emniyet Müdürü rütbesindeki bir amire devredilebilir.
DOKUZUNCU BÖLÜM
Denetleme
Denetleme çeşitleri
Polis Kantinleri üç türlü denetlemeye tabi tutulur.
Bunlar:
a) İdari Denetleme,
b) Özel Denetleme,
c) Hesap Denetlemesidir.
İdari denetleme
Polis Kantinlerinin idari denetlemeleri, o yerin Mülki İdare Amiri ve bünyesinde kantinin bulunduğu kuruluşların en yetkili amirleri, bu amirlerin hiyerarşik meslek amirleri veya bunların görevlendirecekleri personel tarafından, yılda iki defadan az olmamak üzere yapılır.
Bu denetleme sırasında; kantinlerin tertip tanzim ve temizlik durumları, satılan malların ihtiyaçlara uygunluğu ve kâr oranları, hesapların tam ve günü gününe tutulup tutulmadığı, kantin sermayesi ile kantin borçları ve giderlerinin birbirlerine uyup uymadıkları ve gerek görülecek diğer konular incelenir, inceleme sonuçlan bir raporla tesbit edilir ve ilgili makamlara verilir.
Özel denetleme
Emniyet Genel Müdürü tarafından görevlendirilecek müfettiş veya incelenecek konulan bilen diğer personel aracılığıyla yapılan denetlemedir.
Bu denetleme, idari denetleme konularında veya aydınlatılması gereken başka hususlarda yapılır.
Emniyet Genel Müdürü, gerekli gördüğü her zaman bu denetleme yoluna başvurabilir.
Hesap denetlemesi
Polis Kantinlerinin bir hesap yılı içerisindeki faaliyetlerinin, bütün gelir ve gider belgelerinin incelenmesi amacıyla Teftiş Kurulu Başkanlığı Müfettişlerince yapılan denetlemedir.
Hesap denetlemesi yapacak Müfettişlerle birlikte, gerektiğinde uzman personel de görevlendirilebilir.
ONUNCU BÖLÜM
Çeşitli ve Son Hükümler
Kantinlerin kapatılması ve tasfiyesi
Kantinler, türlü nedenlerle kuruluşundaki amacı gerçekleştirme imkânı bulunmadığı, fayda sağlayamadığı veya idareye gereksiz yük getirdiği takdirde, açılmasında uygulanan usulle kapatılabilir.
Kapatılan kantinlerin nakit, mal, demirbaş eşya ve belgeleri Genel Müdürlükçe uygun görülecek diğer bir Polis Kantinine devredilir.
Emniyet Genel Müdürlüğünün yetki ve sorumluluğu
Emniyet Genel Müdürlüğü, bu Yönetmelik hükümlerine göre kurulan ve işletilen Polis Kantinlerinin, yönetim ve faaliyetlerinin mevzuata uygun bir şekilde yürütülmesiyle yetkili ve sorumludur.
Yürürlük
Bu yönetmelik Resmi Gazete’de yayımı tarihinden itibaren yürürlüğe girer.
Yürütme
Bu yönetmelik hükümlerini İçişleri Bakanı yürütür.