EN
TR
Enerji Piyasası Düzenleme Kurulunun 22/05/2025 tarihli toplantısında;
1) Aşağıdaki “Talep Tarafı Katılımı Hizmeti Kapsamında Temel Tüketim Değerinden Sapma Tutarının Belirlenmesine İlişkin Usul ve Esaslar”ın kabul edilerek Resmî Gazete’de yayımlanmak üzere Cumhurbaşkanlığına gönderilmesine,
2) 12/08/2021 tarihli 10358-1 Kurul Kararı ile kabul edilen;
a) “Talep Tarafı Yedeği Hizmeti Kapsamında Temel Tüketim Değerinden Sapma Tutarının Belirlenmesine İlişkin Usul ve Esaslar"ın,
b) “ Talep Tarafı Yedeği Hizmeti Kapsamında Tüketim Tesislerinin Belgelendirilmesine İlişkin Usul ve Esaslar”ın
yürürlükten kaldırılmasına,
karar verilmiştir.
Talep Tarafı Katılımı Hizmeti Kapsamında Temel Tüketim Değerinden Sapma Tutarının Belirlenmesine İlişkin Usul ve Esaslar
BİRİNCİ BÖLÜM
Amaç, Kapsam ve Tanımlar
Amaç
(1) Bu Usul ve Esasların amacı; 26/11/2017 tarihli ve 30252 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Elektrik Piyasası Yan Hizmetler Yönetmeliğinde tanımlanan “Talep Tarafı Katılımı” hizmeti kapsamında, TEİAŞ’a hizmet sağlayacak toplayıcılar için, hizmet verilmesi esnasında gerçekleşecek yük değişim miktarının tespit edilmesine esas olmak üzere, temel tüketim değerinin ve temel tüketim değerinden sapma tutarının hesaplamasına ilişkin usul ve esasların belirlenmesidir.
Kapsam
(1) Bu Usul ve Esaslar; TEİAŞ’a talep tarafı katılımı hizmeti sağlayacak toplayıcılar için, hizmet verilmesi esnasında gerçekleşecek yük değişim miktarının ölçülmesine ve hizmetin izlenmesine esas olmak üzere; temel tüketim değerinin ve temel tüketim değerinden sapma tutarının hesaplanmasında TEİAŞ tarafından kullanılacak metodolojiye, tarafların bu kapsamdaki görev ve sorumluluklarına, TEİAŞ tarafından hesaplanan temel tüketim değerinden sapma tutarına karşı itirazlara ve bu kapsamda TEİAŞ tarafından yapılacak düzeltme işlemlerine ilişkin düzenlemeleri kapsar.
Dayanak
(1) Bu Usul ve Esaslar, 26/11/2017 tarihli ve 30252 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Elektrik Piyasası Yan Hizmetler Yönetmeliğine dayanılarak hazırlanmıştır.
Tanımlar ve kısaltmalar
(1) Bu Usul ve Esaslarda geçen;
(a) Başkan: Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu Başkanını,
(b) Gerçekleşen saatlik tüketim: Talep tarafı katılımı hizmetine katılan bir toplayıcının yan hizmet anlaşmasına kaydettirdiği tüketim tesislerinin, ilgili uzlaştırma döneminin başlangıcında tüketim tesislerine ait tüm sayaçlardan okunan verilerin toplam değeri (kümülatif endeks) ile bir sonraki uzlaştırma döneminin başlangıcında okunan sayaçların toplam değeri (kümülatif endeks) arasındaki farkı,
(c) İlgili mevzuat: Elektrik piyasasına ilişkin kanun, Cumhurbaşkanlığı kararnamesi, Cumhurbaşkanı kararı, yönetmelik, tebliğ, genelge ve Kurul kararlarını,
(ç) Kritik ay: TEİAŞ tarafından, talep tarafı katılımı hizmeti tedarik şartnamesinde belirlenen ve söz konusu hizmete katılan toplayıcılara talep tarafı katılımı hizmeti kapsamında tüketim düşürme talimatı verilebilecek ayları,
(d) Kritik gün: TEİAŞ tarafından talep tarafı katılımı hizmeti kapsamında, kritik aylar içerisinde bir gün önceden toplayıcılara tüketimi düşürme talimatı verilecek gün olarak ilan edilen günleri,
(e) Kritik saat: TEİAŞ tarafından, talep tarafı katılımı hizmeti tedarik şartnamesinde belirlenen ve söz konusu hizmete katılan toplayıcılara söz konusu hizmet kapsamında gün içerisinde tüketim düşürme talimatı verilebilecek saatleri,
(f) Fatura dönemi: Bir takvim ayının ilk günü saat 00:00’da başlayıp aynı ayın son günü saat 24:00’te biten süreyi,
(g) TEİAŞ: Türkiye Elektrik İletim Anonim Şirketini,
(ğ) Temel tüketim değeri: Talep tarafı katılımı hizmetine katılan toplayıcıların, yan hizmet anlaşmalarına kaydettirdiği her bir tüketim tesisi için bir sonraki güne ilişkin gerçekleştirmeyi öngördüğü ve TEİAŞ’a gün öncesinde bildirdiği tüketim değerlerinin toplanması sonucu elde edilen tüketim değerini,
(h) Toplayıcı: Bir veya birden fazla şebeke kullanıcısı ile söz konusu şebeke kullanıcıları adına elektrik piyasasında toplayıcılık faaliyeti yürütmek üzere anlaşma imzalamış olan toplayıcı lisansı veya lisansına dercedilmek kaydıyla tedarik lisansı sahibi tüzel kişiyi,
(ı) Toplayıcılık hizmeti anlaşması: Toplayıcılar ile üretim lisansı sahibi tüzel kişiler, serbest tüketiciler, müstakil depolama tesisi sahibi tüzel kişiler ve Elektrik Piyasasında Lisanssız Elektrik Üretim Yönetmeliği kapsamında faaliyet gösteren gerçek veya tüzel kişiler arasında özel hukuk hükümlerine tabi olarak, toplayıcıların söz konusu şebeke kullanıcıları adına elektrik enerjisi ve/veya kapasitesini alıp satmasına ve yan hizmetlere ilişkin tedarik süreçlerine katılabilmesine dair yapılan ve Kurul onayına tabi olmayan ticari anlaşmayı,
(i) Uzlaştırma dönemi: Uzlaştırma işlemleri için esas alınacak bir saatlik zaman dilimini,
(j) Yan hizmet anlaşması: Toplayıcıların talep tarafı katılımı hizmeti kapsamında TEİAŞ ile yapacakları talep tarafı katılımı hizmetine ilişkin yan hizmet anlaşmasını,
ifade eder.
(2) Bu Usul ve Esaslarda geçmekle birlikte tanımlanmamış diğer terim ve kavramlar ilgili mevzuattaki anlam ve kapsama sahiptir.
İKİNCİ BÖLÜM
Temel Tüketim Değerinin Belirlenmesine ilişkin Genel Esaslar ve Metodoloji
Temel tüketim değerinin belirlenmesine ilişkin genel esaslar
(1) Talep tarafı katılımı hizmeti kapsamında kapasite ihalesini kazanan toplayıcılar, TEİAŞ tarafından kritik ilan edilen aylarda, pazar ve resmi tatil günleri hariç olmak üzere, toplayıcılık hizmeti anlaşması yaptıkları ve yan hizmet anlaşmasına kayıtlı tüketim tesisleri için ertesi güne ait saatlik tüketim programlarını, kritik saatlerden bir saat önceki ve bir saat sonraki saatleri de içerecek şekilde TEİAŞ’a bildirir. Kritik saatlerin 00:00’ı da içermesi durumunda, bir sonraki gün 01:00 saati için de saatlik bazda tüketim programı bildirimi yapılır.
(2) TEİAŞ, yan hizmet anlaşmaları kapsamında hizmet alacağı toplayıcıların, hizmeti yerine getirip getirmediğini izlemek maksadıyla, birinci fıkra kapsamında yapılan tüketim programı bildirimlerini toplayarak her bir toplayıcının temel tüketim değerini belirler ve temel tüketim değerinden sapma olması durumunda ilgili toplayıcıya bu Usul ve Esaslar uyarınca belirlenen temel tüketim değerinden sapma tutarını yansıtır.
(3) Yan hizmet anlaşması kapsamında hizmet sağlayan bir toplayıcının temel tüketim değeri; yan hizmet anlaşmasına kayıtlı olan tüketim tesisleri için gün öncesinden bildirilen tüketim değerlerinin toplanması suretiyle her bir uzlaştırma dönemi için MWh cinsinden olacak şekilde belirlenir.
Temel tüketim değerinden sapma tutarının belirlenmesine ilişkin metodoloji
(1) Toplayıcı tarafından yan hizmet anlaşması kapsamında kaydettirilen tüketim tesislerinin bir sonraki güne ilişkin olarak TEİAŞ’a bildirilen toplam saatlik tüketim değeri ile gerçek zamanda gerçekleşen ve Otomatik Sayaç Okuma Sistemi (OSOS) verilerinden elde edilen toplam tüketim değeri karşılaştırılır. Bu kapsamda;
a) Toplayıcının yaptığı tüketim programı bildirimi ile yan hizmet anlaşmasına kayıtlı tüketim tesislerine ait bütün sayaçların toplam OSOS verisi arasında %15’den daha fazla fark olması durumunda temel tüketim değerinden sapma tutarı yansıtılır.
b) Aktivasyon talimatı kapsamında tüketim tesislerinden yük düşülmesi gereken saat/saatlerden bir önceki ve bir sonraki saatler için; toplayıcının yaptığı tüketim programı bildirimi ile yan hizmet anlaşmasına kayıtlı tüketim tesislerine ait bütün sayaçların toplam OSOS verisi arasında %20’den daha fazla fark olması durumunda temel tüketim değerinden sapma tutarı yansıtılır.
c) TEİAŞ tarafından yayımlanan Talep Tarafı Katılımı Hizmeti Tedarik Duyurusunun, Aktivasyon Tedarik Sürecine Katılım Esasları başlığında belirtilen dakikalık yük değişim miktarına uymayacak şekilde yük değişiminin yapıldığının tespit edilmesi durumunda bu maddenin ikinci fıkrasında yer alan AKTTDSTt,f,s formülündeki 20 değeri 0 olarak kabul edilir.
ç) Aktivasyon tedariki veya emreamadelik testi kapsamında verilen yük düşme talimatlarında, talimatın geçerli olduğu saatler için toplayıcıya temel tüketim değerinden sapma tutarı yansıtılmaz.
(2) Birinci fıkra kapsamında uygulanacak temel tüketim değerinden sapma tutarı aşağıdaki formül uyarınca hesaplanır.
(3) İkinci fıkrada geçen:
a) TTDSTt,f,: “t” toplayıcısına, “f" fatura dönemi için yansıtılacak temel tüketim değerinden sapma tutarını,
b) KTTDSTt,f: “t” toplayıcısının, “f" fatura dönemindeki aktivasyon talimatı kapsamında olmayan saatler için yansıtılacak temel tüketim değerinden sapma tutarını,
c) AKTTDSTt,f: “t” toplayıcısının, “f" fatura döneminde aldığı aktivasyon talimatı/talimatları kapsamında tüketim tesislerinden yük düşülmesi gereken saat/saatlerden bir önceki ve bir sonraki saatler için yansıtılacak temel tüketim değerinden sapma tutarını,
ç) BTDt,f,s: “t” toplayıcısının anlaşma kapsamında portföyünde yer alan tüketim tesislerinin, “f" fatura döneminin “s” saati için bildirilen toplam tüketim değerini,
d) GTDt,f,s: “t” toplayıcısının anlaşma kapsamında portföyünde yer alan tüketim tesislerinin, “fi fatura döneminin “s” saatinde gerçekleştirdiği toplam tüketim değerini,
e) PTFf,s: “f" fatura döneminin “s” saati için oluşan nihai piyasa takas fiyatını,
f) SMFf,s: “f" fatura döneminin “s” saati için oluşan sistem marjinal fiyatını,
g) n: “f" fatura döneminde aktivasyon talimatı kapsamında olmayan ve temel tüketim değerinin bildirilmesi gereken toplam saat sayısını,
ğ) m: “f” fatura döneminde aktivasyon talimatını yerine getirebilmek için talimat dışında yük değişimi gerçekleştirilen ve temel tüketim değerinin bildirilmesi gereken toplam saat sayısını
ifade eder.
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
Tarafların Görev ve Sorumlulukları, İtirazlar ve Düzeltme İşlemleri
Tarafların Görevleri ve Sorumlulukları
(1) TEİAŞ tarafından talep tarafı katılımı hizmeti kapsamında aktivasyon talimatı verilen toplayıcı için, talimat verilen uzlaştırma dönemine ilişkin hesaplanan temel tüketim değeri, hizmetin yerine getirilip getirilmediğinin izlenmesinde kullanılır.
(2) TEİAŞ ile yan hizmet anlaşması bulunan toplayıcının talebi üzerine, yan hizmet anlaşması kapsamında yer alan tüketim tesisleri için hesaplanmış olan temel tüketim değerinden sapma miktarı TEİAŞ tarafından ilgili tüzel kişiye bildirilir.
(3) TEİAŞ ile yan hizmet anlaşması bulunan toplayıcıdan, ilgili anlaşma kapsamında yer alan tüketim tesisleri için, izlemeye esas olmak üzere temel tüketim değeri hesaplanmasında kullanılabilecek her türlü veri, TEİAŞ tarafından talep edilebilir.
(4) TEİAŞ ile yan hizmet anlaşması bulunan bir toplayıcının, üçüncü fıkra kapsamında TEİAŞ tarafından talep edilen verileri geçerli bir sebep sunmaksızın TEİAŞ’a göndermemesi durumunda, altıncı maddenin ikinci fıkrasındaki formülde yer alan BTD ile GTD arasındaki fark, kapasite tedarik sürecinde teklif edilen miktar kadar olduğu kabul edilir.
(5) TEİAŞ, talep tarafı katılımı hizmetinin izlenmesi için, hizmet kapsamındaki tüketim tesislerinin temel tüketim değeri ile gerçekleşen tüketim değerinin belirlenmesi maksadıyla, ihtiyaç duyulması halinde, kendisine ait SCADA, OSOS, güç kalitesi ölçüm sistemi ve/veya Yük Tevzi Bilgi Sistemi (YTBS) gibi sistem verilerini de kullanabilir.
İtirazlar ve Düzeltme İşlemleri
(1) Bu Usul ve Esaslarda tanımlanan temel tüketim değerinden sapma tutarının belirlenmesi metodolojisi çerçevesinde, TEİAŞ tarafından hesaplanan ve hizmetin izlenmesinde kullanılan değerlere karşı itirazlar, itiraza konu uzlaştırma döneminin yer aldığı fatura dönemine ilişkin olmak üzere, Elektrik Piyasası Yan Hizmetler Yönetmeliğinde düzenlenen usuller çerçevesinde gerçekleştirilir.
(2) Birinci fıkrada belirtilen itirazların değerlendirilmesi sonucunda, TEİAŞ tarafından yapılacak düzeltme işlemleri, Elektrik Piyasası Yan Hizmetler Yönetmeliğinde düzenlenen usuller çerçevesinde gerçekleştirilir.
DÖRDÜNCÜ BÖLÜM
Yürürlük ve Yürütme
Yürürlük
(1) Bu Usul ve Esaslar, yayımı tarihinde yürürlüğe girer.
Yürütme
(1) Bu Usul ve Esaslar hükümlerini Başkan yürütür.
