10232-3 Enerji Piyasası Düzenleme Kurulunun 27/05/2021 Tarihli ve 10232-3 Sayılı Kararı

Enerji Piyasası Düzenleme Kurulunun 27.05.2021 tarihli toplantısında; Enerji Piyasaları İşletme Anonim Şirketi’nin ekteki Vadeli Doğal Gaz Piyasası İşletim Gelir Tavanının Karşılanması İçin Uygulanacak Bedel ve Komisyonlar ile Uygulamaya İlişkin Yöntem Bildirimi’nin kabul edilmesine,

karar verilmiştir.

EK

Vadeli Doğal Gaz Piyasası İşletim Gelir Tavanının Karşılanması İçin Uygulanacak Bedel Ve Komisyonlar ile Uygulamaya İlişkin Yöntem Bildirimi

Amaç

(1) Bu Bildirimin amacı, vadeli doğal gaz piyasası piyasa işletim gelir tavanının karşılanması için uygulanacak bedel ve komisyonlar ile uygulanmaya ilişkin yöntemin belirlenmesidir.

Kapsam

(1) Bu Bildirim, Enerji Piyasaları İşletme Anonim Şirketi’nin vadeli doğal gaz piyasası piyasa işletim faaliyeti gelirlerinin belirlenmesinde kullanılacak yöntem ile bu yönteme dair usul ve esasları kapsar.

Dayanak

(1) Bu Bildirim, 22/12/2015 tarihli ve 29570 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Piyasa İşletim Gelirinin Düzenlenmesi Hakkında Tebliğin 6 ncı maddesine dayanılarak hazırlanmıştır.

Tanımlar ve kısaltmalar

(1) Bu Bildirimde geçen;

a) EPİAŞ: Enerji Piyasaları İşletme Anonim Şirketini,

b) Vadeli Doğal Gaz Piyasası İşletim Gelir Tavanı (VGPİGT): EPİAŞ’ın Vadeli Doğal Gaz Piyasası’nı işletmek için bir tarife yılında toplayacağı gelirin üst sınırını,

c) Kurul: Enerji Piyasası Düzenleme Kurulunu,

ç) Kurum: Enerji Piyasası Düzenleme Kurumunu,

d) VGP: Vadeli Doğal Gaz Piyasasını,

e) Piyasa İşletim Gelir Tavanı (PİGT): EPİAŞ’ın bir tarife yılında toplayacağı gelirin sınırını,

f) Piyasa İşletmecisi: Piyasa işletim lisansı sahibi EPİAŞ’ı,

g) Tarife Teklifi: EPİAŞ Yönetim Kurulu tarafından tespit edilerek Kurul onayına sunulan, PİGT’in karşılanması için uygulanacak bedel ve komisyonlar ile uygulamaya ilişkin yöntem bildiriminden oluşan teklifi,

ğ) Sürekli Ticaret Platformu (STP): Piyasa İşletmecisi tarafından Yönetmelik çerçevesinde OTSP’ye yönelik olarak kurulan ve elektronik ortamda işletilen ticaret platformunu ifade eder.

(2) Bu bildirimde geçmekle birlikte tanımlanmamış diğer kavramlar ilgili mevzuattaki anlam ve kapsama sahiptir.

Vadeli Doğal Gaz Piyasası İşletim Gelir Tavanının Dağıtılması

(1) Piyasa İşletmecisinin vadeli doğal gaz piyasası işletim faaliyetleri çerçevesinde tek sunucu statüsünde sağladığı hizmetler kapsamında ihtiyaç duyduğu gelir, piyasa katılımcılarından piyasa işletim ücreti olarak karşılanır.

VGP’deki Ücretlere İlişkin Esaslar

(1) Piyasa işletim gelir tavanı ve buna ilişkin parametreler, ilgili mevzuattaki hükümlere uygun olarak sabit ve değişken maliyetlerin karşılanması ve yatırımların sürdürülmesi için makul bir getiri elde edilmesine izin verilecek şekilde belirlenir. Piyasa işletim ücreti vadeli doğal gaz piyasasında gerçekleştirilen alış ve satışa ilişkin tutarlardan ayrı olarak tahakkuk ettirilir ve Piyasa İşletmecisi tarafından söz konusu ücretler STP aracılığıyla piyasa katılımcılarına bildirilir.

VGP’deki Ücretlere İlişkin Hesaplama Yöntemleri

(1) Vadeli doğal gaz piyasasında gerçekleşmiş piyasa hacimleri dikkate alınarak, gerçekleşecek piyasa hacimleri tahmin edilir. Tahmin edilen bu miktarlar, vadeli doğal gaz piyasası için her bir piyasa katılımcısından alınacak olan birim işlem ücreti hesaplamasında kullanılır. Bu birim ücretlerin, Piyasa İşletmecisinin vadeli doğal gaz piyasasını işletmek için yapacağı harcamaları karşılayacak düzeyde olması esastır. Bununla birlikte ilgili hizmetler için yurtdışı birim fiyatlar da referans alınabileceği gibi farklı yöntemler de kullanılabilir.

Piyasa İşletim Ücreti

(1) Her bir piyasa katılımcısına tahakkuk ettirilecek piyasa işletim ücreti aşağıdaki kalemlerden meydana gelir;

a) Yıllık katılım ücreti.

b) İşlem ücreti.

c) Kabul edilmeyen itiraz ücreti.

Yıllık Katılım Ücreti

(1) Yıllık katılım ücreti, her yıl tarifenin belirlendiği Kurul Kararı ile belirlenir ve Piyasa İşletmecisi tarafından her bir piyasa katılımcısından yıllık bazda tahsil edilir. Piyasa İşletmecisi, her tarife yılı için ihtiyaç duyduğu Vadeli Doğal Gaz Piyasası İşletim Gelir Tavanının %10’luk kısmını yıllık katılım ücreti olarak piyasa katılımcılarından karşılar. Yıllık katılım ücreti aşağıdaki formüle göre hesaplanır.

(2) Birinci fıkrada yer alan formülde geçen;

YKÜ_p,z : “p” piyasa katılımcısının “z” tarife yılı için piyasaya katıldığı ilk ayın uzlaştırma bildirimine yansıtılacak yıllık katılım ücretini,

VGPİGT_z :“z” tarife yılı için Piyasa İşletmecisinin vadeli doğal gaz piyasası işletim gelir tavanını,

n :“z” tarife yılında Piyasa İşletmecisine kayıtlı olması öngörülen piyasa katılımcı

sayısını ifade eder.

İşlem Ücreti

(1) Piyasa katılımcılarından alınacak birim işlem ücreti tarife Kurul kararı ile belirlenir.

(2) Piyasa katılımcılarının aylık bazda ödeyeceği toplam işlem ücreti aşağıdaki formüle göre hesaplanır.

(3) İkinci fıkrada yer alan formülde geçen;

İU_p,i : "i" fatura dönemi için “p” piyasa katılımcısının piyasa işlemleri dikkate alınarak hesaplanan toplam tutarı,

VGPİAp,g : "p” piyasa katılımcısının “g” gaz gününe ilişkin ticaret aralığında vadeli doğal gaz piyasasında yaptığı toplam alış miktarını,

VGPIS_p,g : “p” piyasa katılımcısının “g” gaz gününe ilişkin ticaret aralığında vadeli doğal gaz piyasasında yaptığı toplam satış miktarını,

BİUz : "z" tarife yılı için belirlenen birim işlem ücretini, n : Bir fatura dönemindeki gaz günü sayısını,

ifade eder.

(4) Piyasa İşletmecisi, her tarife yılı için VGPİGT'i piyasa işlemleri karşılığında işlem ücreti olarak piyasa katılımcılarından karşılar. Birim işlem ücreti, aşağıdaki formüle göre hesaplanır.

(5) Dördüncü fıkrada yer alan formülde geçen;

BİUz : “z" tarife yılı için belirlenen birim işlem ücretini

VGPİGTz : “z" tarife yılı için Piyasa İşletmecisinin vadeli doğal gaz piyasası işletimi için toplayacağı gelir tavanını,

VGPİTAz :"z" tarife yılında vadeli doğal gaz piyasasında yapılacağı öngörülen toplam alış miktarını,

VGPİTSz : “z” tarife yılında vadeli doğal gaz piyasasında yapılacağı öngörülen toplam satış miktarını

ifade eder.

Kabul Edilmeyen İtiraz Ücreti

(1) VGP’de gerçekleşen eşleşmelere yapılan itirazların, Piyasa İşletmecisi tarafından haklı bulunmaması durumunda itiraz sonucu, ret gerekçesi ile birlikte ilgili piyasa katılımcısına bildirilir. Kabul edilmeyen itiraz ücreti, aşağıdaki formüle göre hesaplanır.

KEİU_p,i = KEİS_p,i x BKEİU_z

(2) Birinci fıkrada yer alan formülde geçen;

KEİU_p,i: "i" fatura dönemi için "p" piyasa katılımcısının kabul edilmeyen itiraz sayıları dikkate alınarak hesaplanan tutarı,

KEISp,i "i" fatura dönemi için “p” piyasa katılımcısının kabul edilmeyen itiraz sayısını, BKEİU_z :"z" tarife yılı için belirlenen birim kabul edilmeyen itiraz ücretini

Piyasa İşletim Ücretinin Hesaplanması

(1) Piyasa katılımcılarının aylık bazda ödeyeceği piyasa işletim ücreti aşağıdaki formüle göre hesaplanır.

PİÜ_p,i = İÜ_p,i + KEİÜ_p,i + YKÜ_p,z

(2) Birinci fıkrada yer alan formülde geçen;

PİÜp,i : “p” piyasa katılımcısının “i” fatura dönemi için ödeyeceği toplam piyasa işletim ücretini,

İÜp,i : “p” piyasa katılımcısının “i” fatura döneminde piyasa işlemleri dikkate alınarak hesaplanan toplam işlem ücreti tutarını,

KEİÜ_p,i : “p” piyasa katılımcısının “i” fatura döneminde kabul edilmeyen itiraz sayıları dikkate alınarak hesaplanan toplam kabul edilmeyen itiraz ücreti tutarını, YKÜ_p,z :“p” piyasa katılımcısının “z” tarife yılı için piyasaya katıldığı ilk ayın uzlaştırma bildirimine yansıtılacak yıllık katılım ücretini,

ifade eder.

Vadeli Doğal Gaz Piyasası İşletim Gelir Tavanı Farkı

(1) Piyasa İşletmecisi, bir önceki tarife yılı için belirlenen Vadeli Doğal Gaz Piyasası İşletim Gelir Tavanı ile ilgili yıl için gerçekleşen vadeli doğal gaz piyasası işletim geliri arasındaki farkı, bir sonraki Vadeli Doğal Gaz Piyasası İşletim Gelir Tavanı hesaplamalarında dikkate alır.

Birim Ücret Hesaplama Metodu

(1) Vadeli doğal gaz piyasası işletmeye alındıktan sonra, Piyasa İşletmecisi her tarife yılı için toplayacağı Vadeli Doğal Gaz Piyasası İşletim Gelir Tavanına ulaşmak için, bir önceki tarife yılının kayıtlı piyasa katılımcısı sayısı ve piyasa işlem miktarlarından hareketle bir sonraki tarife yılının rakamlarını tahmin ederek birim işlem ücretleri ve yıllık katılım ücretine ilişkin teklifini hazırlar.

(1) Kabul edilmeyen itiraz ücreti 2021 yılı için 200 TL’dir.

(2) Kabul edilmeyen itiraz ücreti hariç olmak üzere 2021 yılı için piyasa işletim ücreti alınmaz.

Yürürlük

(1) Bu Bildirim yayımı tarihinde yürürlüğe girer.

Yürütme

(1) Bu Bildirim hükümlerini Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu Başkanı yürütür.