Eti Maden İşletmeleri Genel Müdürlüğü Ana Statüsü

BİRİNCİ BÖLÜM

Amaç, Kapsam, Dayanak, Tanımlar ve Kısaltmalar

Amaç

(1) Bu Ana Statünün amacı; Eti Maden İşletmeleri Genel Müdürlüğünün hukuki statüsü, faaliyet alanı ve görevleri, organları ve teşkilat yapısı, müessese, bağlı ortaklık, işletme ve iştirakleri ile bunlar arasındaki ilişkileri, tasfiye, denetim, mali ve personele ilişkin hükümler ile  malvarlığı ve diğer ilgili hususları düzenlemektir.

Kapsam

(1) Bu Ana Statü; Teşekkülün hukuki statüsü, faaliyet alanı ve görevleri, organları ve teşkilat yapısı, müessese, bağlı ortaklık, işletme ve iştirakleri, tasfiye, denetim, mali ve personele ilişkin hükümleri, malvarlığı ile diğer ilgili hususları kapsar.

Dayanak

(1) Bu Ana Statü; 4/6/1985 tarihli ve 3213 sayılı Maden Kanununun 49 uncu ve 50 nci maddesi, 10/6/1983 tarihli ve 2840 sayılı Bor Tuzları, Trona ve Asfaltit Madenleri ile Nükleer Enerji Hammaddelerinin İşletilmesini, Linyit ve Demir Sahalarının Bazılarının İadesini Düzenleyen Kanunun 2 nci maddesi, 8/6/l984 tarihli ve 233 sayılı Kamu İktisadi Teşebbüsleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname ile 22/1/1990 tarihli ve 399 sayılı Kanun Hükmünde Kararname hükümlerine dayanılarak hazırlanmıştır.

Tanımlar ve kısaltmalar

(1) Bu Ana Statüde geçen;

a) Bağlı ortaklık: Sermayesinin yüzde ellisinden fazlası Teşekküle ait olan şirketleri,

b) İktisadi devlet teşekkülü: Sermayesinin tamamı devlete ait, iktisadi alanda ticari esaslara göre faaliyet göstermek üzere kurulan kamu iktisadi teşebbüsünü,

c) İşletme: Teşekkülün, müesseselerin ve bağlı ortaklıkların mal ve hizmet üreten fabrika ve diğer birimlerini,

ç) İştirak: Sermayesinin en az yüzde onbeşi, en çok yüzde ellisine kadar Teşekküle ait şirketleri,

d) Kamu iktisadi kuruluşu: Sermayesinin tamamı devlete ait olup tekel niteliğindeki mal ve hizmetleri kamu yararı gözeterek üretmek ve pazarlamak üzere kurulan ve gördüğü bu kamu hizmeti dolayısıyla ürettiği mal ve hizmetler imtiyaz sayılan kamu iktisadi teşebbüsünü,

e) Kamu iktisadi teşebbüsü: İktisadi devlet teşekkülü ile kamu iktisadi kuruluşunun ortak adını,

f) KHK: Kanun Hükmünde Kararnameyi,

g) Müessese: Sermayesinin tamamı bir iktisadi devlet teşekkülüne veya kamu iktisadi kuruluşuna ait olup, ona bağlı işletme ve işletmeler topluluğunu,

ğ) Teşekkül: Eti Maden İşletmeleri Genel Müdürlüğünü,

h) YPK: Yüksek Planlama Kurulunu

ifade eder.

İKİNCİ BÖLÜM

Teşekkülün Hukuki Statüsü, Faaliyet Alanı ve Görevleri

Hukuki statü

(1) Teşekkülün hukuki statüsü aşağıda belirtilmiştir.

a) Eti Maden İşletmeleri Genel Müdürlüğü; tüzel kişiliğe sahip, faaliyetlerinde özerk ve sorumluluğu sermayesi ile sınırlı bir iktisadi devlet teşekkülüdür.

b) Teşekkül; 233 sayılı Kanun Hükmünde Kararname ile bu Ana Statü hükümleri saklı kalmak üzere özel hukuk hükümlerine tabidir.

c) Teşekkül; 10/12/2003 tarihli ve 5018 Sayılı Kamu Malî Yönetimi ve Kontrol Kanunu ile 8/9/1983 tarihli ve 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu hükümlerine ve Sayıştay’ın denetimine tabi değildir.

ç) Teşekkülün merkezi Ankara’dadır. Merkezin yeri Yüksek Planlama Kurulu kararı ile değiştirilebilir.

d) Teşekkülün sermayesi 100.000.000 Türk Lirası (Yüz milyon TL.) olup, sermayesinin tamamı devlete aittir. Sermayesi, ilgili Bakanlığın teklifi üzerine Yüksek Planlama Kurulu kararı ile değiştirilebilir.

e) Teşekkülün, ilgili olduğu Bakanlık Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığıdır.

f) Teşekkülün, ilgili olduğu bakanlık, Başbakanın teklifi ve Cumhurbaşkanının onayı ile değiştirilebilir.

Teşekkülün faaliyet alanı ve görevleri

(1) Taş kömürü, kömür ve hidrokarbon kaynaklar hariç olmak üzere ülkenin her türlü maden ve endüstriyel hammadde kaynaklarını en iyi şekilde değerlendirerek ve yurt dışında da benzer faaliyetlerde bulunarak ülke ekonomisine azami katkıyı sağlamak, çalışmalarını verimlilik ve kârlılık ilkelerine göre yürütmek amacıyla teşkil edilen Teşekkülün faaliyet alanları aşağıda belirtilmiştir:

a) 3213 sayılı Maden Kanununun 49 uncu maddesi ile 2840 sayılı Kanun gereğince; bor tuzlarını aramak, fizibilite ve projeler yapmak, yaptırmak, yurt içinde işlemek, özel bor kimyasalları ve teknolojik uç ürün üretimi için sınai tesisler kurmak, tesis kiralamak veya satın almak, faaliyet amaçlarına yönelik olarak şirketler kurmak ve bu şirketlerde operatörlük yapmak. Teşekkülün faaliyet alanındaki görevlerini gerçekleştirmek üzere ihtiyaç duyduğu mal ve hizmeti almak, yapım işlerini yapmak, yaptırmak. Ayrıca, bor tuzu ruhsat sahalarında bulunan diğer madenleri değerlendirmek amacıyla fizibilite ve projeler yapmak, yaptırmak, işlemek veya işlettirmek,

b) Maden Kanununun 50 nci maddesi kapsamında; toryum ve uranyum madenlerini aramak, fizibilite ve projeler yapmak, yaptırmak, yurt içinde işlemek, sınai tesisler kurmak, tesis kiralamak veya satın almak, konuya ilişkin faaliyetler ile ilgili olarak her türlü mal ve hizmeti almak, ayrıca, uranyum ve toryum madenlerine ait ruhsat sahalarında bulunan diğer madenleri değerlendirmek amacıyla; fizibilite ve projeler yapmak, yaptırmak, işlemek veya işlettirmek,

c) Yurt dışında bor tuzları, uranyum ve toryum madenlerini aramak, maden işletme hak ve imtiyazlarını almak, kiralamak, fizibilite ve projeler yapmak, yaptırmak, işletmek, sınai tesisler kurmak, kurulu tesisi satın almak veya kiralamak, şirketler kurmak, kurulmuş ve kurulacak şirketlere ortak olmak, operatörlük yapmak,

ç) Maden Kanununun 2 nci maddesinde II. grup madenler olarak belirlenmiş; mermer, dekoratif taşlar, traverten, kalker, dolomit, kalsit, granit, siyenit, andezit, bazalt ve benzeri taşlarla ilgili ruhsat almak ve işletmek, kiralamak, kiraya vermek, işlettirmek ve gerektiğinde devretmek,

d) Üretim gereği ortaya çıkan enerjiden veya bor tuzları, uranyum ve toryum madenlerine ait ruhsat sahalarında bulunan kömür dahil çeşitli enerji kaynaklarından kendi tüketimi için elektrik enerjisi üretmek, ürettirmek, bu amaçla tesis kiralamak, satın almak ve ihtiyaç fazlası elektrik enerjisini ilgili mevzuat çerçevesinde satmak veya değerlendirmek, elektrik üretimi ile ilgili her türlü lisans almak, kiralamak, kiraya vermek ve devretmek,

e) Teşekkülün amacı doğrultusunda gerekli plan ve programları hazırlamak ve takip etmek, uygulama stratejilerini tespit etmek ve gerçekleştirilmesini sağlamak, bu hizmetlerin yerine getirilmesi ve geliştirilmesi için, mali kaynakları temin etmek ve arttırmak,

f) Madencilik yapmak, gerektiğinde üretim ile ilgili olan yardımcı hammaddeleri üretmek ve işletme çalışmalarında çıkacak yan ürünleri, artıkları ve atıkları değerlendirmek,

g) Faaliyetleri ile ilgili olarak ticaret, ithalat, ihracat, yükleme, boşaltma ve nakliye işleri yapmak, yaptırmak, gerektiği hallerde rıhtım, iskele ve liman tesis etmek ve işletmek, gerekli etüt, arama ve araştırma yapmak veya yaptırmak,

ğ) Bağlı ortaklık, müessese ve işletmelerinin ihtiyaç duyacağı her türlü mal ve hizmetin yurt içi veya yurt dışından alınması ile ilgili usûl ve esasları belirlemek, müessese, bağlı ortaklık, işletme ve iştiraklerinde üretilen her türlü mal ve hizmetin yurt içi ve yurt dışında pazarlanması ve satılması faaliyetini yürütmek, yürüttürmek, koordine etmek ve bu amacı gerçekleştirmek üzere yurt dışında şirketler kurmak ve ortak olmak, bunlara yönelik bayilik, temsilcilik, büro, mağaza açmak, açtırmak veya ortak olmak,

h) Gerektiğinde taşınmaz almak, satmak, takas etmek, kamulaştırmak, kendisine veya başkasına ait taşınmazlar üzerinde ipotek tesis etmek veya kaldırmak, kiralamak veya kiraya vermek, ayni, sınai ve fikri haklar almak ve satmak,

ı) Müessese, bağlı ortaklık ve işletmeler ile iştirakler arasında koordinasyonu sağlayarak çalışmaların verimli ve kârlı olarak yerine getirilmesinin şartlarını oluşturmak, bunların kanun, KHK, tüzük, yönetmelik, kararname, plan, program, yönerge ve bu Ana Statü hükümleri ile yönetim kurulu kararları doğrultusunda gelişmelerini sağlayacak tedbirleri almak,

i) Müessese, bağlı ortaklık ve işletmelerin, işletme bütçesi tekliflerini inceleyerek onaylamak, fiyat, tarife ve yatırımların genel ekonomi ve madencilik politikalarına uyumunu sağlamak,

j) Müessese, bağlı ortaklık ve işletmelerin hazırlamış oldukları genel yatırım ve finansman program tekliflerini, inceleyerek hazırlamak ve kesinleştirerek ilgili mercilerin onayına sunmak,

k) Müessese, bağlı ortaklık ve işletmelerce üretilecek ve satışa sunulacak ürünlerle ilgili fiyat ve tarifeleri tespit etmek,

l) Müessese, bağlı ortaklık, işletme ve iştiraklerin; üretim faaliyetlerinin gerçekleştirilmesi, yatırımların güvenliğini ve finansmanın verimliliğini sağlamak, milli ekonominin gereklerine uygun olarak gelişmelerini ve devamlılıklarını teminat altına almak, ticari, sınai ve mali girişimlerde bulunmak,

m) Faaliyet alanına giren konularda yurt içi ve yurt dışında mühendislik ve müşavirlik hizmetleri yapmak, teknoloji geliştirme faaliyetlerinde bulunmak, hizmet almak, satmak ve benzeri çalışmalarda bulunmak, tesislerdeki atıl kapasiteyi faaliyet konularına uygun olarak değerlendirmek, bu konuda taahhütlere girmek, faaliyet konuları çerçevesinde yurt içi ve yurt dışı taahhüt işleri yapmak, yurt içi ve yurt dışı firmalarla lisans, sınai hak, teknik beceri (Know-How) ve benzeri anlaşmalar yapmak,

n) Bağlı ortaklıkların faaliyet alanına giren konularda aldıkları iştirak kararlarını onaylamak,

o) Eğitim, araştırma ve geliştirme çalışmaları yapmak veya yaptırmak,

ö) Sigorta acenteliği yapmak ve her türlü ekspertiz işlemlerini yapmak veya yaptırmak,

p) Faaliyet sahası ile ilgili olarak kanun, KHK, tüzük, yönetmelik, kararname, plan, program ve yönergelerle verilen diğer işleri yapmak.

(2) Teşekkül, amaç ve faaliyetlerini doğrudan doğruya veya müessese, bağlı ortaklık, işletme ve iştirak ve diğer birimleri eliyle de yerine getirebilir. Teşekkülün amaç ve faaliyet konuları Yüksek Planlama Kurulu kararı ile değiştirilebilir.

ÜÇÜNCÜ BÖLÜM

Teşekkülün Organları

Teşekkülün organları

(1) Teşekkül; aşağıdaki organlardan oluşur.

a) Yönetim kurulu; Teşekkülün en yüksek seviyede yetkili ve sorumlu karar organıdır.

b) Genel müdürlük; Teşekkülün yetkili ve sorumlu yürütme organıdır.

Teşekkül yönetim kurulunun teşkili

(1) Yönetim kurulunun teşkili;

a) Yönetim kurulu bir başkan ve beş üyeden oluşur.

b) Genel müdür; yönetim kurulu başkanıdır ve ilgili bakanın teklifi üzerine ortak karar ile atanır.

c) Yönetim kurulu üyelerinden; ikisi ilgili bakanın, biri Hazine Müsteşarlığının bağlı olduğu bakanın, ikisi teşebbüs genel müdür yardımcıları arasından ilgili bakanın teklifi üzerine ortak karar ile atanır.

ç) Genel müdürün bulunmadığı hallerde, genel müdürün yönetim kurulu üyeleri arasından görevlendireceği genel müdür vekili yönetim kuruluna başkanlık yapar.

Yönetim kurulu üyelerinin nitelikleri, görev süreleri ve toplanması

(1) Teşekkülün yönetim kurulu üyeliğine atanacakların nitelikleri, görev süreleri, toplanması, karar alması ve alınan kararların işlenmesi ile ilgili hususlar aşağıda belirtilmiştir.

a) Yönetim kurulu üyeliklerine atanacakların, Devlet memurluğuna atanabilme genel şartlarına sahip, yüksek öğrenim yapmış ve Teşekkülün faaliyet alanı ile ilgili idari ve mesleki ihtisasa sahip olmaları şarttır. Ancak, ilgili bakanın teklifi üzerine atanan üyelerden birinde idari veya mesleki ihtisasa sahip olma şartı aranmaz.

b) Kamu görevi sıfatı uhdesinde kalmak üzere yönetim kurulu üyeliğine atananlar, başka bir kuruluşta veya bağlı ortaklıkta yönetim ve denetim kurulu üyesi olarak görev alamaz ve rakip kuruluşlar ile menfaat ilişkisi içinde bulunamazlar.

c) Yönetim kurulu üyelerinin görev süresi üç yıldır. Görev süresi sona erenler tekrar atanabilirler. Atandıkları usule göre görevlerinden alınabilirler. Süre dolmadan üyeliğin boşalması veya üyelik için aranan niteliklerin ve şartların kaybedilmesi halinde, kalan süreyi tamamlamak üzere atama yapılır.

ç) Yönetim kurulunun toplantı yeri Teşekkülün merkezidir. Yönetim kurulu, önceden karar almak kaydıyla başka bir yerde de toplanabilir.

d) Gündem; yönetim kurulu başkanı tarafından tespit edilerek toplantıdan en az yirmidört saat önce üyelere dağıtılır. Yönetim kurulu kararıyla gündemde değişiklik yapılabilir.

e) Yönetim kurulu üyeleri kurul kararı alınmasına gerek görülen konuların görüşülmesi ve karara bağlanmasıyla ilgili önerge verebilirler. Yönetim Kurulunca uygun görülmesi halinde bu önerge en geç ilk yönetim kurulu toplantısının gündemine alınır.

f) Yönetim kurulu, genel müdürün daveti üzerine ayda iki defadan az olmamak üzere üye tamsayısının salt çoğunluğu olan en az dört üye ile toplanır ve kararlarını üye tam sayısının salt çoğunluğu ile alır. Ancak, yönetim kurulunun üye tam sayısı ile toplanması halinde, oylarda eşitlik olursa; başkanın kullandığı oy yönünde çoğunluk sağlanmış sayılır.

g) Olağanüstü hallerde bu maddenin (d) ve (e) bentlerinde belirtilen toplantı ve gündem şartlarına bakılmaksızın genel müdürün daveti üzerine toplanabilir.

ğ) Yönetim kurulunda oylar, kabul ve red şeklinde kullanılarak imza altına alınır. Çekimser oy kullanılamaz. Red oy kullanan üye, kararın altına red gerekçesini yazarak imzalar.

h) Yönetim kurulu başkan ve üyelerinin bütün toplantılara katılmaları esastır. Yönetim kurulu üyelerinden mazereti olanların toplantıdan evvel, mazeretlerini yönetim kurulu başkanlığına bildirmesi gerekir. Arka arkaya dört toplantıya veya bir yıl içinde toplam on toplantıya mazeretsiz olarak katılmayan üyeler istifa etmiş sayılırlar. Yerlerine 233 sayılı Kanun Hükmünde Kararname hükümlerine göre atama yapılır.

ı) Toplantıya katılmayan üyeler yazılı olarak veya vekil tayin etmek suretiyle oy kullanamazlar.

i) Yönetim kurulu kararları, noter tarafından onaylı karar defterine veya kalamozaya tarih ve sıra numarası altında yazılır. Karar defterinin her sayfası toplantıya katılan üyeler tarafından imzalanır.

j) Yönetim kurulu kararlarının en geç bir ay içinde karar defterine yazılıp imza işleminin tamamlanması gereklidir.

Teşekkül yönetim kurulunun görevleri ve yetkileri

(1) Yönetim kurulunun görevleri ve yetkileri aşağıda belirtilmiştir.

a) Kanun, KHK, tüzük, yönetmelik, kararname, plan, program, yönerge ve bu Ana Statü hükümleri ile yönetim kurulu kararları doğrultusunda Teşekkül, müessese, bağlı ortaklık ve işletmelerinin faaliyetlerini verimli ve kârlı olarak yerine getirmeleri için gerekli şartları oluşturacak esasları ve işletme politikalarını, Teşekkülün vizyonunu, misyonunu, hedef ve stratejilerini belirlemek, belirlenen amaç ve hedeflerinin gerçekleştirilmesini sağlamak,

b) Teşekkülün idari, mali ve teknik yönden düzenli, verimli ve etkin faaliyette bulunabilmesi için gerekli tedbirleri almak,

c) Teşekkül, müessese, bağlı ortaklık ve işletmeler arasında koordinasyonu sağlayacak kararları almak,

ç) Teşekkül, müessese, bağlı ortaklık ve işletmelerine ait yıllık program, bilanço ve netice hesapları ile yıllık ve uzun vadeli çalışma programlarına uygun olarak hazırlanan faaliyet raporlarını onaylayarak ilgili mercilere sunmak,

d) Teşekkülün, bağlı ortaklığın ve işletmelerinin yıllık çalışma programı ve performans hedeflerini görüşüp karara bağlamak, çalışmaları izlemek, değerlendirmek ve yıl sonu faaliyet raporunu onaylamak, performans hedeflerine ulaşma yeterliliğini değerlendirmek,

e) Teşekkül faaliyetlerinin etkin bir şekilde yürütülebilmesi için Teşekkülün teşkilat yapısını belirlemek ve gerekli organizasyonu ve çalışma usullerini belirleyerek ilgili yönetmelik ve yönergelerin yürürlüğe girmesini sağlamak,

f) Genel müdürün teklifi üzerine, Teşekkül ana organizasyon şemasında, genel müdür yardımcılarından sonraki birinci ve ikinci kademede yer alan görevlere kadar genel müdürlük üst birimlerinin kurulmasına veya kaldırılmasına karar vermek,

g) Genel müdürün teklifi üzerine, 399 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin 3 üncü maddesinin (b) bendinde açıklanan kadro unvanlara personelin atamasını yapmak,

ğ) Teşekkül ve bağlı ortaklık çalışanlarının ücretlerini tespit etmek,

h) Teşekkül, müessese, bağlı ortaklık ve işletme bünyesinde üretilen mal ve hizmet fiyatlarını tespit etmek,

ı) Teşekkülün ihtiyaç duyduğu mal ve hizmet alımı ile yapım işlerinin satın alma yetki limitlerini belirlemek,

i) Teşekkülün ihtiyaçları için taşınmaz alınması, satılması, takas edilmesi, kamulaştırılması, kendisine veya başkasına ait taşınmazlar üzerinde ipotek tesis edilmesi veya kaldırılması, kiralanması veya kiraya verilmesi, ayni ve fikri hakların alınması ve satılması, yazılım ve diğer ürünlerin satın alınması ve kiralanması ile hizmet alımına karar vermek,

j) Genel müdürlük çalışmalarını izlemek,

k) Bu Ana Statü ve ilgili diğer mevzuatla verilen görevleri yapmak.

(2) Yönetim kurulu gerekli gördüğü takdirde yetkilerinin bir bölümünü sınırlarını açıkça belirterek genel müdüre devredebilir. Ancak yetki devri yönetim kurulunun sorumluluğunu kaldırmaz.

Genel müdürlük

(1) Genel müdürlük;

a) Genel müdür,

b) Genel müdür yardımcıları,

c) Ana hizmet birimleri, danışma ve denetim birimleri ile yardımcı birimlerden

oluşur.

Genel müdürün görevleri ve yetkileri

(1) Teşekkülün yürütme organının yöneticisi olarak genel müdürün görevleri ve yetkileri aşağıda belirtilmiştir.

a) Teşekkülü; kanun, KHK, tüzük, yönetmelik, kararname, plan, program, yönerge ve bu Ana Statü hükümleri ile yönetim kurulu kararları doğrultusunda yönetmek,

b) 399 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin 3 üncü maddesinin (b) bendinde açıklanan kadro unvanlara yapılacak atamaları yönetim kuruluna teklif etmek ve aynı Kararnamenin 3 üncü maddesinin (c) bendinde tanımlanan sözleşmeli personelin atamasını yapmak,

c) Teşekkül kaynaklarının Teşekkülün amaç ve hedefleri doğrultusunda verimlilik ve kârlılık esaslarına uygun olarak kullanılmasını sağlamak,

ç) Teşekkül ana organizasyon şemasında, genel müdür yardımcılarından sonraki birinci ve ikinci kademede yer alan görevlere kadar genel müdürlük üst birimlerinin kurulması veya kaldırılmasını yönetim kuruluna teklif etmek; üçüncü ve daha alt kademede yer alan görevlere kadar birimler ile müessese ve işletmelerdeki birimlerin kurulması, değiştirilmesi veya kaldırılmasını onaylamak,

d) Genel müdür yardımcılarının iş bölümünü belirlemek,

e) Yönetim kurulu toplantılarının gündemini ve zamanını belirlemek, toplantıları idare etmek,

f) Yönetim kurulu kararlarının zamanında ve etkinlikle yerine getirilmesini sağlamak ve genel müdürlük faaliyetleri hakkında yönetim kurulunu bilgilendirmek.

g) Kanunların verdiği diğer görevleri yapmak.

(2) Genel müdür, yönetim kurulunun alt mercilere devredilemeyeceğini belirterek verdiği yetkiler hariç, sınırlarını açıkça belirlemek şartıyla yetkilerinden bir kısmını astlarına devredebilir. Ancak, yetki devri genel müdürün sorumluluğunu kaldırmaz.

(3) Kanun ve diğer mevzuat hükümlerine göre belirtilen mercilerden izin alınmasını gerektiren konularla ilgili yetki devri bu iznin alınmasından sonra yapılır.

Genel müdür yardımcıları, sayısı ve atanması

(1) Teşekkülün dört genel müdür yardımcısı vardır.

(2) Genel müdür yardımcısı sayısı Yüksek Planlama Kurulu kararı ile değiştirilebilir.

(3) Genel müdür yardımcıları; ilgili bakanın teklifi üzerine ortak karar ile atanır.

Genel müdür yardımcılarının görevleri ve yetkileri

(1) Genel müdür yardımcıları, genel müdürün emrinde ve onun görevlerini yerine getirmesinde yardımcıları olarak;

a) Teşekkül faaliyetlerini genel müdür adına ve genel müdürün emir ve talimatlarına göre yerine getirmek,

b) Koordinasyonuna verilen görevlerin zamanında ve etkin olarak yerine getirmesini sağlamak, gerekli talimatları vermek ve uygulanmasını sağlamakla

görevlidirler.

DÖRDÜNCÜ BÖLÜM

Müesseseler

Müesseseler kurulması ve nitelikleri

(1) Sermayesinin tamamı Teşekküle ait işletmeler müessese halinde teşkilatlandırılabilir.

(2) Müesseselerin kurulması, kaldırılması, diğer müesseselerle birleştirilmesi, çalışma konularının genişletilmesi veya daraltılması, sermayelerinin arttırılması veya azaltılması, işletme veya maden müdürlüğüne dönüştürülmesi; Teşekkül genel müdürünün teklifi, yönetim kurulunun kararıyla olur.

(3) Müesseseler, Teşekkül yönetim kurulunun görüşü alınarak ilgili bakanlığın teklifi üzerine Yüksek Planlama Kurulu kararı ile bağlı ortaklık veya iştirak haline getirilebilir.

(4) Müesseseler, statülerinin ticaret sicillerine kayıt ve ilanı ile tüzel kişilik kazanır.

(5) Müesseselerin statüsünde, müessesenin ticaret unvanı, çalışma alanı, idare merkezi, tahsis edilmiş sermayesi ve sorumluluğunun sermayesi ile sınırlı olduğu hususları yer alır.

(6) İşletmelerin müessese; müesseselerin bağlı ortaklık haline getirilmesine ve benzeri her türlü yapı değiştirmeye ait işlemler bütün vergi, resim ve harçlardan muaftır.

(7) Müesseseler, 233 sayılı Kanun Hükmünde Kararname ile bu Ana Statü hükümleri saklı kalmak üzere özel hukuk hükümlerine tabidir.

(8) Müesseseler, 5018 sayılı Kamu Malî Yönetimi ve Kontrol Kanunu ile 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu hükümlerine ve Sayıştay’ın denetimine tabi değildir.

Müesseselerin organları

(1) Müesseselerin organları; yönetim komitesi ve müessese müdürlüğüdür.

(2) Yönetim Komitesi, müessesenin en yüksek seviyede karar organıdır.

(3) Müessese müdürlüğü, müessesenin yetkili ve sorumlu yürütme organıdır.

Yönetim komitesi

(1) Yönetim komitesi bir başkan ve dört üyeden oluşur.

(2) Yönetim komitesinin başkanı müessese müdürüdür.

(3) Yönetim komitesinin üyeleri müessesenin üst seviyedeki yöneticileri arasından, teşebbüs genel müdürünün teklifi üzerine yönetim kurulunca atanır.

(4) Yönetim komitesi üyeliklerine atanacakların, teşebbüs yönetim kurulu üyelerinin nitelik ve şartlarına sahip olmaları gerekir.

Yönetim komitesinin görev, yetki ve toplanması

(1) Yönetim komitesi; Teşekkülce tespit edilen esaslara, işletme bütçesi ve programlara uygun olarak, verimlilik ve kârlılık ilkeleri doğrultusunda müessesenin yönetimini sağlayacak kararları almakla görevli ve yetkilidir.

(2) Toplantı yeri müessese merkezidir. Teşekkül genel müdürünün izni ile müessese ile ilgili başka bir yerde de toplanabilir.

(3) Yönetim komitesi, başkanın daveti üzerine ayda iki defadan az olmamak üzere üye tamsayısının salt çoğunluğu ile toplanır. Toplantı günü ile saatini de gösteren gündem başkan tarafından tespit edilerek toplantıdan en az yirmidört saat önce üyelere dağıtılır. Yönetim komitesi kararıyla gündemde değişiklik yapılabilir.

(4) Yönetim komitesi üyelerinden en az ikisinin, görüşme konularını gösteren yazılı önergesi üzerine belli günler dışında da toplantı yapılabilir.

(5) Yönetim komitesi, kararlarını üye tamsayısının salt çoğunluğu ile alır. Oylarda eşitlik halinde başkanın bulunduğu taraf çoğunluğu sağlamış olur.

(6) Yönetim komitesinden karar alınmasını gerektiren konulara ait teklifler müessese müdürü tarafından komiteye getirilir ve gündeme alınır.

(7) Yönetim komitesi başkan ve üyelerinin bütün toplantılara katılmaları esastır. Mazereti olanların durumları toplantıya ait tutanakta belirtilir.

(8) Olağanüstü hallerde bu maddenin üçüncü fıkrasında belirtilen toplantı ve gündem şartlarına bakılmaksızın başkanın daveti üzerine toplanabilir.

(9) Müessese müdürü herhangi bir yönetim komitesi kararının uygulanmasında ciddi sakıncalar gördüğü ve bu kararda komitece ısrar edildiği takdirde, konunun önce Teşekkül genel müdürü tarafından incelenmesini isteyebilir. Genel müdür gerekli görürse konunun Teşekkül yönetim kurulunca incelenerek kesin çözüme kavuşturulmasını ister. Bu hususta Teşekkül genel müdürünün talimatı alınıncaya veya Teşekkül yönetim kurulu karar verinceye kadar yönetim komitesi kararı uygulanmaz. Teşekkül genel müdürünün talimatına veya Teşekkül yönetim kurulu kararına uyulması zorunludur.

Müessese müdürü

(1) Müessese müdürü, Teşekkül genel müdürünün teklifi üzerine yönetim kurulunca atanır.

(2) Müessese müdürü olarak atanabilmek için, en az dört yıl kamu kurum ve kuruluşlarında olmak üzere toplam asgari sekiz yıl başarı ile çalışmış olmak ve genel müdürde aranan diğer niteliklere sahip bulunmak gerekir.

Müessese müdürünün görev ve yetkileri

(1) Müessese müdürü; müesseseyi, kanun, KHK, tüzük, yönetmelik, kararname, plan, program, yönerge, Ana Statü hükümleri ile yönetim kurulu ve yönetim komitesi kararları doğrultusunda yönetir.

(2) Müessese müdürü, idare ve yargı mercilerinde ve üçüncü kişilere karşı müesseseyi temsil eder. Temsil yetkisini gerektiğinde devredebilir.

BEŞİNCİ BÖLÜM

İşletmeler, Bağlı Ortaklıklar ve İştirakler

İşletmelerin kuruluşu

(1) İşletmeler, Teşekkül genel müdürünün teklifi ve yönetim kurulunun kararı ile kurulur.

Bağlı ortaklıkların kuruluşu

(1) Bağlı ortaklıklar;

a) Bir müessesenin bağlı ortaklık haline getirilmesi,

b) Teşekkülün, iştiraklerdeki hissesinin yüzde ellinin (%50) üstüne çıkması,

c) Teşekkülün, sermayesinde yüzde elliden (%50) fazla hisseye sahip olduğu yeni bir şirket kurulması,

şeklinde oluşur.

(2) Bağlı ortaklığın kurulması Bakanlar Kurulu kararı ile olur.

Bağlı ortaklıklara uygulanacak hükümler

(1) Sermayelerinin en az yüzde doksanbiri (%91) Teşekküle ait olan bağlı ortaklıkların genel kurulu ve denetçileri bulunmaz.

(2) Özel kesim; bağlı ortaklıktaki hisse oranı yüzde yirmi (%20) ile yüzde kırk (%40) arasında ise yönetim kurulunda bir üye, yüzde kırk (%40) ve daha fazla ise iki üye bulundurma hakkına sahip olur.

(3) Bağlı ortaklık genel müdürü hariç, Teşekkülün payını temsil etmek üzere atanmış olan bütün yönetim kurulu üyeleri ile denetçiler başka bir bağlı ortaklık veya iştirakte yönetim, denetim ve tasfiye kurulu üyesi olamazlar.

(4) Teşekkülü temsilen, bağlı ortaklık yönetim kurulu üyesi olarak görev alacakların hisse senedi verme yükümlülüğü, Teşekkül tarafından yerine getirilir.

(5) Yönetim kurulunun toplanması ve diğer hususlarda Ana Statü ve Türk Ticaret Kanunu hükümleri uygulanır.

(6) Bağlı ortaklık genel müdürü, Teşekkül ve bağlı ortaklık yönetim kurulunca alınan kararların uygulanması ve bağlı ortaklığın yönetiminde gereken gayret ve basireti göstermekle yükümlü ve aksine davranışlardan sorumludur.

(7) 399 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin 3 üncü maddesinin (b) bendinde açıklanan kadro unvanlara, bağlı ortaklık yönetim kurulunun kararı ve Teşekkülün izni ile atama yapılır. Teşekkül ile bağlı ortaklıklar veya bağlı ortaklıkların kendi aralarındaki personel nakli, karşılıklı olarak muvafakat alınmak kaydıyla Teşekkülün izni ile yapılır.

(8) Teşekkül, bağlı ortaklık ve iştiraklere işletme organizasyonları ile bütçeleri, faaliyet raporları, plan ve programları ve işletme ile ilgili mali, idari, ticari, hukuki ve teknik konularda yardımcı olur.

(9) Teşekkül, bağlı ortaklıkları için her türlü krediyi alabilir, kefalet ve garanti verebilir, finansal yardımda bulunabilir, bunun için gerekli tedbir ve kararları alabilir. Bunların satışlarından doğan her çeşit alacakları devir alabilir, devir ve ciro edebilir.

(10) Bağlı ortaklıkların yıllık periyodik teftişleri Teşekkül tarafından yerine getirilir. Teşekkül gerektiğinde bağlı ortaklıklarda inceleme ve soruşturma yapabilir. Bağlı ortaklık, Teşekkül Teftiş Kurulu Yönetmeliği hükümlerine uymak ve Müfettişlerine bu konularda gereken kolaylığı göstermekle mükelleftir.

(11) Bağlı ortaklık, Teşekkül yönetim kurulu tarafından tespit edilen yatırım, plânlama ve pazarlama ana hedeflerine göre hareket eder.

Bağlı ortaklıkların yönetim kurulu, genel müdürü ve atamalar

(1) Bağlı ortaklıkların yönetim kurulu, genel müdür dahil beş üyeden oluşur.

(2) Bağlı ortaklıkların genel müdürleri ile kamu kesimini temsil eden yönetim kurulu üyelerinde, Teşekkül genel müdürü ve yönetim kurulu üyeleri için öngörülen nitelik ve şartlar aranır.

(3) Genel müdür, ilgili bakanın teklifi üzerine ortak kararla atanır. Bağlı ortaklık genel müdürü aynı zamanda yönetim kurulunun başkanıdır.

(4) Yönetim kurulunun en çok iki üyesi, özel kesimi oluşturan ortaklıkların hisselerinin her yüzde yirmisi (% 20) için yönetim kurulunda bir temsilci bulundurma hakkına sahip oldukları dikkate alınarak genel kurulca seçilir.

(5) Yönetim kurulunun, genel müdür ile özel kesim temsilcilerinin dışında kalan ve Teşekkülü temsil edecek üyelerinden biri Hazine Müsteşarlığının bağlı olduğu bakan, diğerleri Teşekkülün ilgili olduğu bakan tarafından atanır.

(6) Bağlı ortaklık genel müdür yardımcıları Teşekkül yönetim kurulu tarafından atanır.

Bağlı ortaklık denetçilerinin seçimi

(1) Bağlı ortaklıkların denetim kurulu üç üyeden oluşur.

(2) Özel kesimi oluşturan hisselerin toplam olarak yüzde yirmiyi (%20) geçmesi halinde; özel kesimi temsil eden üyeler, kendi aralarında oya katılanların çoğunluğu ile bu kesimi temsilen bir üye seçerler.

(3) Denetim kurulunun geri kalan iki üyesinden biri ilgili bakanlık, diğeri Hazine Müsteşarlığının bağlı olduğu bakan veya gerektiğinde üçüncü üye Teşekkül tarafından kendi mensupları arasından ya da dışarıdan atanır.

(4) Denetçilerde, yönetim kurulu üyesi için gerekli nitelik ve şartlar aranır. Ancak, denetçilerden birinde mesleki ihtisas şartı aranmayabilir.

Bağlı ortaklık yönetim kurulunun ibrası

(1) Bağlı ortaklıkların, bilanço ve kâr-zarar cetvellerini hazırlamaları ve en geç Mart ayı sonuna kadar Yüksek Denetleme Kuruluna göndermeleri zorunludur.

(2) Yüksek Denetleme Kurulunun, bağlı ortaklığa ilişkin raporunu hazırlaması ve en geç Mayıs ayı sonuna kadar Teşekküle ve bağlı ortaklığa göndermesi gereklidir.

(3) Bağlı ortaklık genel kurulu en geç Haziran ayının sonuna kadar toplanır ve Yüksek Denetleme Kurulunun raporunu da dikkate alarak, kararlarını verir.

(4) Genel kurul kararlarına ilişkin tutanak üç iş günü içinde Yüksek Denetleme Kuruluna gönderilir. Yüksek Denetleme Kurulu, bağlı ortaklık genel kurulunca alınan kararı, Teşekkül hakkında düzenleyeceği raporda değerlendirir.

İştiraklerin teşkili ve nitelikleri

(1) Teşekkül veya bağlı ortaklığın bir anonim şirkete iştiraki, Teşekkülün önerisi üzerine Yüksek Planlama Kurulu kararı ile yapılır.

(2) Bir anonim şirkete iştirak için Teşekkül veya bağlı ortaklığın şirket sermayesine katılma payının en az yüzde onbeş (%15) olması gerekir. Bu oran ortaklığın sermaye artırması halinde de yüzde onbeş (%15)'den aşağı düşürülemez.

(3) Aynı iştirake birden fazla bağlı ortaklık katılamaz.

(4) Teşekkül iştiraklerine ait hisse senetlerinin mülkiyeti Teşekküle, bağlı ortaklık iştiraklerine ait hisse senetlerinin mülkiyeti ise bağlı ortaklığa aittir.

(5) İştiraklerin teşkilinde, 29/2/1984 tarihli ve 2983 sayılı Tasarrufların Teşviki ve Kamu Yatırımlarının Hızlandırılması Hakkında Kanun hükümleri saklıdır.

İştiraklerin yönetimi

(1) Teşekkül ve bağlı ortaklıklara ait iştiraklerin yönetim kurullarında, Teşekkül ve bağlı ortaklığı temsilen her yüzde onbeş (%15) hisse için en az bir üye bulundurulur.

(2) Teşekkül ve bağlı ortaklık temsilcileri, Teşekkülün veya bağlı ortaklığın kendi mensupları arasından ve imkân dahilinde iştirakin bulunduğu yere en yakın Teşekkül veya bağlı ortaklık birimi içinde veya dışarıdan Teşekkül veya bağlı ortaklığın yönetim kurulunun göstereceği adaylar arasından seçilirler.

(3) Teşekkül ve bağlı ortaklık temsilcileri, yönetim kurulu üyesi oldukları anonim şirketin faaliyetleri ve mali durumu hakkında tüzükte belirtilen usullere göre Teşekkül veya bağlı ortaklığa rapor  verirler.

(4) Teşekkül veya bağlı ortaklık, Türk Ticaret Kanunu gereğince ortakların haiz oldukları bütün haklara sahiptir. Bu haklar temsilcinin varlığı ileri sürülerek kayıtlanamaz.

(5) Teşekkül ve bağlı ortaklığa ait iştiraklerin bilanço ve netice hesapları, Teşekkül ve bağlı ortaklıkların yıllık faaliyet raporlarına eklenir.

ALTINCI BÖLÜM

Mali Hükümler, Tasfiye ve Denetim Plan, program, bütçe, gelir ve giderler, bilanço, netice hesapları ve faaliyet raporları

(1) Teşekkül, yatırım ve işletme faaliyetlerini plan, program ve bütçelere dayalı olarak yürütmek ve bağlı ortaklıklarının da aynı esaslara uymasını sağlamakla yükümlüdür.

(2) Teşekkülün bağlı ortaklıklarını da kapsayan yıllık genel yatırım ve finansman programı takvim yılı başından en az yetmişbeş gün önce Bakanlar Kurulunca karara bağlanır.

(3) Teşekkül ve bağlı ortaklıklarının işletme bütçeleri, her hesap dönemi için, yıllık genel yatırım ve finansman programındaki hedefler esas alınarak hazırlanır ve yönetim kurulunca onaylanır. İlgili bakanlığın veya Teşekkülün gerekli görmesi durumunda daha uzun devreler için işletme bütçesi hazırlanabilir.

(4) Yıllık yatırım ve finansman programlarında değişiklik yapılması halinde, bu değişikliğe uygun olarak işletme bütçelerinde de gerekli düzeltmeler yapılır.

(5) Teşekkül ve bağlı ortaklıkları, kesinleşen yıllık genel yatırım ve finansman programlarının birer örneği; Hazine Müsteşarlığının bağlı olduğu bakanlığa, Devlet Planlama Teşkilatı Müsteşarlığına, Başbakanlık Yüksek Denetleme Kuruluna ve ilgili bakanlıklara, işletme bütçeleri ise genel müdürlükçe ilgili bakanlığa ve Başbakanlık Yüksek Denetleme Kuruluna gönderilir.

(6) Teşekkül, kalkınma planına göre yapılması gereken yatırımlara ait mali ekonomik ve teknik çalışmaları zamanında yaparak projelerini hazırlar ve bağlı ortaklıklarının aynı esaslar çerçevesinde hazırladıkları projeleri ekleyerek takvim yılı başından altı ay önce ilgili bakanlığa ve Devlet Planlama Teşkilatı Müsteşarlığına gönderir.

(7) Teşekkül; Bağlı ortaklıklar arasında teknik projelerde ihtiyaçlar doğrultusunda standardizasyonun sağlanması amacı ile teknik yardım yapar ve koordinasyonu sağlar.

(8) İlgili Bakanlık Teşekkül ve Bağlı Ortaklıklarının projeleri üzerinde gerekli incelemeleri yaparak, bunları yıllık genel yatırım ve finansman programına dahil edilmek üzere aynı yılın Haziran ayı sonuna kadar Devlet Planlama Teşkilatı Müsteşarlığına ve Hazine Müsteşarlığının bağlı olduğu Bakanlığa gönderir.

(9) Projesi hazır olmayan yatırıma başlanamaz.

(10) Genel müdürlüğün ve bağlı ortaklıkların bilanço ve netice hesapları, tekdüzen muhasebe sistemine göre belirlenen tiplere uygun olarak, ait oldukları yılı izleyen üçüncü ayın sonuna kadar hazırlanır ve faaliyet raporlarıyla birlikte Başbakanlık Yüksek Denetleme Kuruluna gönderilir.

Tasfiye

(1) 233 sayılı Kanun Hükmünde Kararname kapsamındaki müessese, bağlı ortaklık, işletme ve işletme birimlerinin ve iştiraklerin tasfiyesi, devir, satış ve işletme haklarının verilmesi kararı Yüksek Planlama Kurulu tarafından verilir.

(2) Tasfiye, devir, satış ve işletme haklarından elde edilerek Hazineye aktarılan hasılaya karşılık, tasfiye, devir, satış veya işletme hakkının verilmesi işlemine tabi değerlerin Teşekkül hesaplarında kayıtlı değeri, Teşekkülün veya bağlı ortaklığın sermayesinden tenzil edilir.

(3) Gerçek ve tüzel kişilerin, 29/6/1956 tarihli ve 6762 sayılı Türk Ticaret Kanunundan doğan ortaklık hakları saklıdır.

Denetleme

(1) Teşekkül, müessese ve bağlı ortaklıkların yıllık hesapları ile gelir ve harcamalarına ilişkin iş ve işlemleri Başbakanlık Yüksek Denetleme Kurulu denetimine tabidir.

(2) İç denetim usul ve esasları Eti Maden İşletmeleri Teftiş Kurulu Yönetmeliği çerçevesinde belirlenir.

YEDİNCİ BÖLÜM

Çeşitli ve Son Hükümler

Personele ilişkin hükümler

(1) Teşekkül, müessese ve bağlı ortaklık personelinin; istihdam şekilleri, atama, göreve son verme, yükümlülük ve sorumlulukları, kadro tespiti, ücret, prim, ikramiyeler, yurt dışına gönderme, siyasi faaliyet yasağı, vekalet ücretlerinin dağıtımı ile yönetim kurulu üyesi, denetçi ve tasfiye kurulu üyelerinin ücret ve hakları konusunda 233 sayılı Kanun Hükmünde Kararname ile 399 sayılı Kanun Hükmünde Kararname hükümleri uygulanır.

Diğer haklar ve görevler

(1) Teşekkülün amaç ve faaliyet alanı, Hazineye intikal eden hisse senetleri, diğer haklar, tahvil çıkarma ve diğer konularda 233 sayılı Kanun Hükmünde Kararname hükümleri uygulanır.

Malvarlığı

(1) Teşekküle ait her türlü mal ve varlıklar Devlet malı sayılır.

(2) Teşekkül malları ve mevcutları aleyhine işlenen suçlar, Devlet malı aleyhine işlenmiş sayılır ve bu suçlara 26/9/2004 tarihli ve 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu’ndaki cezalar uygulanır.

Ana Statüde hüküm bulunmayan hallerde uygulanacak mevzuat

(1) Bu Ana Statüde hüküm bulunmayan hususlarda; ilgili kanun, KHK, tüzük, yönetmelik, kararname, plan, program ve yönerge hükümleri uygulanır.

Yürürlükten kaldırılan ana statü

(1) Yüksek Planlama Kurulunun 27/5/2004 tarihli ve 2004/T-16 sayılı kararı ile kabul edilen Eti Maden İşletmeleri Genel Müdürlüğü Ana Statüsü, ek değişiklikleri ile birlikte yürürlükten kaldırılmıştır.

(1) Mülga Eti Holding A.Ş. Genel Müdürlüğünün, mevcut yönetmelikleri, yönergeleri, sirkülerleri yenileri yürürlüğe girinceye kadar devam eder.

(2) Mülga Eti Holding A.Ş. Genel Müdürlüğü ile Mülga Eti Bor A.Ş. ve Eti Zeolit A.Ş. Genel Müdürlüklerinin; devam eden her türlü konulardaki sözleşmeleri ile taraf olduğu dava ve icra takipleri Eti Maden İşletmeleri Genel Müdürlüğü tarafından yürütülür.

Yürürlük

(1) Bu Ana Statü yayımı tarihinde yürürlüğe girer.

Yürütme

(1) Bu Ana Statü hükümlerini Eti Maden İşletmeleri Genel Müdürü yürütür.